- 32
- 0
介紹布農族在沒有冰箱之下，如何保存食物，如何料理食材，在傳統家屋裏如何吃飯及禮儀，大人與小孩、婦女吃飯的順序，用什麼器具吃飯，透過耆老生活經驗在影片裏用布農族郡社語口述，此影片也有很多的古老的詞彙。
- 字幕列表
-
at na pan-unu hai na tahu ik mas接下來我要開始今天的
-
inastu cin tu iskuzakuza mautan世俗上的工作
-
avanʼdian hai這個是
-
tupaun sain tu tatapa這個叫做置物架
-
tatapa an hai這個置物架
-
itu habas Bunun tu以前布農族的
-
tupaun malas-tauʼlu tu Pin-sing國語叫做冰箱
-
maza cici mais paiklangan山產烤過後
-
pundaʼzaun tan hai放在上面
-
nitu mingkukuang不會壞掉
-
mais pinaklang tu cici hai烤過的山產
-
pidaʼzaun sia tatapa tan放在置物架上
-
uka bunun tangʼhaiu沒有人會偷
-
ukas naung tu maun貓不會來吃
-
nii habas bunun以前的人不會
-
masukut ilav把門關起來
-
masahdil ilav鎖門
-
sukudan au ka nitu sahdilan關起來但不會鎖門
-
hai maza bunun hai別人不會
-
nitu mutmang izas isia tatapa tu nakaunun i masamu不會拿置物架上的食物 因為不好的行為
-
i na cisʼia會被詛咒
-
mais-naʼsia從
-
hudas祖父母
-
madaingaz老人家
-
minduduaz uvaaz年輕人和小孩
-
tus amin tu ukas tanghaʼhaiu全部都沒有人會來偷
-
ukas mimitmang不會隨便
-
si-sikmang siza mas隨便拿取
-
dinaimpus sia tatapatan tu nakaunun存放在置物架上的食物
-
avandii hai iking這個是存放糧食的
-
pat-cilasan存放糧食的
-
mais ku-unian bakal tan mapipa cia hai用板子用成這樣子的話
-
daimpusan mas paaz是存放白米的
-
mais paaz割稻時
-
paivalin mahalivin hai pungadahun tan paz曬乾後的稻子存放在裏面
-
at mais nii hai ka-maduh hai採收小米時
-
maduh a mais小米
-
mahalivin hai曬乾了後
-
Iʼzaun mahatul mapusain cin拿來這裏堆放
-
maza maduhan這個小米
-
hai mais maduhan nii hau pai-an i如果是小米 不會蓋起來
-
tasban aupa hai因為滿出來了
-
ka sauhuhu cia堆放的很高
-
tupaun sain tu ikin這個叫做存放糧食的地方
-
daimpusan mas cilas存放米的地方
-
putangtangan搗成粉狀
-
maisul攪拌食物
-
hai min-unis haising會變成飯
-
sia dau hai cipul tu na kaunun那是玉米的吃法
-
tai mas maduh芋頭跟小米
-
tai hai芋頭
-
nii kata maszang Vaivi tan tu mapaklang tai我們不像排灣族 會烤芋頭
-
kata mais na maun tai hai我們要吃芋頭的時候
-
kusia huma makazkaz at到田裏挖
-
Iʼzaun mapitʼia maun煮來吃
-
hai nii Bunun mapaklang tai布農族不會把芋頭拿來烤.
-
ka midaz Bunun ka mapaklang cici布農族人只烤肉類
-
maza那個
-
hai masa uvazang hai nihau haiap tu mahtu taiian paklangan小時候不知道芋頭可以拿來烤
-
hai aipin cin hai mapunahtung is後來遇到
-
taki Hitu tan tu Vaivi居住在屏東的排灣族
-
Lukai hai魯凱
-
mahtuang hang sia maza tai-an原來芋頭是可以烤的
-
kamuhusan要帶著為下一餐準備的熟食物
-
hai maza Bunun hai nitu mapaklang tai布農族是不烤芋頭的
-
ka mais na maus tai hai要吃芋頭的話
-
pais saiʼsia huma makazkaz at到田裡去挖
-
pitʼiun煮了
-
mais kinazkazin tu tai hai所挖的芋頭
-
asa tu aminun maun i必需要吃完
-
na mingkuang mais kinazkazin at挖了不吃會壞掉
-
nitu kaunun不去吃它
-
mais niang na maun hai如果還沒要吃的話
-
mas tai hai nii tai-an kazkazun ai不去挖芋頭
-
nii hau habas mautu mapisupah daingaz masuaz ai以前不會種很多
-
iau nii aupa ispabaliv hai因為不外賣
-
kakaupa tu kaunun種夠吃的量就好
-
ungat再來
-
aupa因為
-
cipul tai玉米 芋頭
-
maza na kaunus bunun habas以前吃的食物
-
maduh小米
-
maduh hai mais mazaun hai nitu mahtu isngulun sia danum i小米不能把它浸泡在水裏
-
na niin mahtu bazuan kaupas cipul就不能搗了 只有玉米
-
isngulun浸泡在水裏面
-
ungat mahtu cipul a mais玉米可以
-
isngulun sia danum at浸泡在水裏面
-
si-apavun at aupa拿起來
-
mazaun搗碎
-
mazaun mauman maza搗碎去殼
-
isacia pait a hai他的殼
-
pitʼiun maza煮
-
madadaing ukanis pait a pitʼiun煮己經去外殼大顆的玉米.
-
ka palbuntuun mapitʼia at煮很久
-
miszaipuhin hai煮熟後
-
pauncia maun就可以吃了
-
pin-uʼnius haising maun當成主食來吃
-
kaunun laas at吃玉米粒後
-
aiza hau danum hai配水
-
ung hai mahtu pauncia maun可以當主食來吃
-
maza cipulan這個玉米
-
ung hai tai hai kaupas pitʼiun at matunu芋頭的煮法只有水煮和烤
-
mais matunu sia mas用烤的有
-
ka na maun tu kauman nitu na ik-abuh ai用來當點心吃不會吃飽
-
asa mais na ik-abuh tu mapitʼia at要用水煮的會吃的飽
-
supah aupa hai可以吃很多
-
hai mais cinunu hai kauman kaunun hai如果是烤的吃的比較少
-
ka tuza mais cinunu tai tu ma-ansum芋頭用烤的確實是很好吃
-
hai tu nii laupakadau ukaunas maupacia tu tai現在己經吃不到這樣的芋頭了
-
laupakadau tai saduan ku isbabaliv hai現在的芋頭 是要賣的
-
takisia bangkal inisia danum種在水田裏
-
matamal mais inisia danum tu tai種在水田的芋頭，味道不濃郁
-
habas bunun mais madas sinsuaz tai hai早期的人帶所種的芋頭
-
isia masunghuan at mahalivan aupa hai種在山坡地跟旱地
-
ung hai所以'
-
ma-ansum a tai a kaunun madavus at吃起來好吃又濃郁
-
ma-ansum sakun又香又甜
-
hai laupakadau hai現在
-
maka talpatazun in mais比較麻煩
-
na ingkaduas maupacia tu tai i找到這樣品種的芋頭
-
nii bunun masuaz maupacia tu tai現在的人不種這樣品種的芋頭了
-
tupaun tu tai bunun品種名稱是原住民的芋頭
-
hai所以
-
ka tai bunun hai maduaz kaunus ivutaz原住民的芋頭很容易被蟲蛀掉
-
ka adu ka cisuni nitu mapadangis mas iu有可能是不灑農藥
-
hai via tu itu bunun tai原住民的芋頭
-
maduaz kaunus ivutaz很容易被蟲蛀掉
-
maza tai芋頭
-
avandian hai tupaun tu lahlah這個叫做祈福器具
-
lahlah an mais祈福器具
-
kai maduh at採收小米
-
kanahtungin kamaduh hai採收完小米後
-
pakadazaan a maduh a malahlah在小米堆上做祈福
-
pipa cin tu u minsusa maduh做祈福儀式口中念希望小米能豐收
-
minʼai-ang a minhatbang a minaun吃過小米的人能身強體壯
-
pauncia malahlah這樣做為收成小米祈福
-
malahlah at祈福
-
sintauhumis mas sinkuzakuza tu na kaunun cia祝福所做的工作跟食物
-
tu na maza kaunun na min-aʼia吃了平安跟小米豐收
-
maza minaun bunun hai吃過的人
-
na masial a lutbu身體會強壯
-
na malinaskal mamaun kakaununtan吃了後會快樂的生活
-
at andian hai husau這個是杵
-
habas bunun hai maku-husau tan mabazus以前的人用杵搗
-
mabazus搗
-
maduh ka-inaliv做成麻糬
-
maupacia這樣搗
-
husau杵
-
at dian hai tupaun tu nusung這個叫做臼
-
bazaun mas搗
-
maduh小米
-
paaz稻米
-
mais na umanun isaicia maza kalkal a要去掉殼
-
I maduh mais izaun at小米採收後
-
niang baizuan hai nitu mahtu pitʼiun i還沒去殼的話也還不能煮
-
dangias mais untu pait因為還有殼
-
amin a paaz稻米也要
-
asa tu bazuan maku-saitan用這個搗
-
ungat mais再來
-
kauni Bunun mas dulaz tu布農族用糯米
-
tangusul at糯米飯
-
na pin-unius inaliv hai mazaun amin saintan要搗成麻糬的話都在這完成
-
maza inaliv mais麻糬
-
unias ma-ansum sakun at mabazu hai用木頭做的臼搗成麻糬的話
-
kai-ansuman味道很好聞
-
musdul kaiansuman haising也增加好吃
-
masial kaunun更好吃
-
maaz laupakadau hai現在
-
maku-unis Kiʼkai用機器
-
mabazu mas搗和
-
mabusziah磨碎
-
tangusul cia糯米飯
-
ka mamata-zahtah黏稠的
-
mazaum makuang kaunun軟軟的不好吃
-
at ukaan mas itu paaz tu ansum沒有稻米的味道
-
at ukaan mas itu maduh tu ansum沒有小米的味道
-
asa tu要用
-
kunias nusung tan mabazu at用臼搗麻糬
-
tudii maza inaliv ma-ansum kaunun麻糬才會好吃
-
andian hai baning這個是爐灶
-
habas mailantangus早期祖先
-
mais na kabaning hai要做灶的時候
-
anatupa tu isia不管在
-
hanupan獵場
-
isia libus在森林
-
isia huma在田裏
-
isia lumah在家裏
-
tustu saitan pin-unius baning全部都是用這個做爐灶
-
pipitʼian mas nakaunun煮餐食的地方
-
ka tuktau a batu tasa dusa tau只有三個石頭
-
maitau a batu at三個石頭
-
mahtuin palusapuzan mapitʼia就可以升火煮餐食了
-
sivitav andia pitnadan a i你看這個鍋子
-
pusianun amin tatapa cia都放在置物架上
-
ngulʼa ciku鍋碗瓢盆
-
paiklangan tu cici na kaunun hai烤過的山肉
-
pisainun tatapa cia都放在置物架上
-
kanahtungin baning a hai爐灶做好後
-
maupacia mahtuin pitʼian anatas pandian就可以煮飯菜了
-
anatas pitʼia mas haising煮飯菜
-
Bunun hai布農族
-
nitu makalʼing habas ai以前不炒菜的
-
ka mapitʼias haising at煮好飯
-
muhna ma-anat pandian再來煮湯
-
ka maidusa只有這两樣
-
ungat maza pandian hai這個菜
-
mais cici hai如果是山肉
-
maibabu maitulkuk hai豬肉和雞肉
-
pidadaingun mais macistup at切很大塊
-
mais punastunin mazaipuhin hai食物熟了
-
si-apavunat a maitulkuk a把雞肉拿出來
-
adu aluaz有可能是鼠肉
-
adus maicici或是其它肉類
-
si-apavunat pahusilun bunun tu拿出來分給大家吃
-
isaincia tu na mauns haising at一起吃飯的人
-
kazin ingadah tan minutda ka在湯裏面只剩
-
untu sias vuus湯
-
sinanat tu vuus煮
-
saia hai kuskunun maun haising跟飯一起吃
-
huud mas vuus tan喝湯
-
ungat maza再來
-
maibabu maicici hai isian amin anak-anak tu imatan豬肉和肉雞都放在自己的手上
-
uvaaz-ikit小孩或是嬰兒
-
madaingaz piszangun amin老人家都一樣
-
nitu tupa tu不會說
-
mahatba at pisupahun身強體壯特別多一點
-
ubuh at kama-ikitun nii不會因為是幼兒而分到小份量的
-
Bunun mais maun mapahusil hai mapipiszang布農族人對吃的都一律平等
-
ukas tupa tu palastanan mas palaskaumanan不會因為較大或較小的輩份
-
mais kanahtungin minaun hai飯吃完後
-
sinavan daimpusun洗乾淨放好
-
pidazaun sia tatapa tan maza放在置物架上
-
untu haimangsut a iskusian使用的鍋碗瓢盆
-
mais maun hai吃飯的時候
-
ka nastuun pusia bukzavan i把鍋碗瓢盆放在地上
-
tupaun andian tu bukzavan這個叫做客廳
-
hi nasia andingalan a i到旁邊這裏
-
kamalmamaupacin maun就這樣子吃
-
I uka pangkaka沒有桌子
-
haising at飯
-
pandian isia dii菜在這邊
-
maku-taku用湯匙吃
-
maʼavak haising maun at挖一口飯吃
-
huud mas vuus再喝湯
-
maʼavak haising maun at挖一口飯吃
-
huud mas vuus再喝湯
-
uat maza那個
-
maitulkuk cici雞肉 山肉
-
hai uʼsia imatan放在手上
-
ishuul mais maus haising配著飯吃
-
uat mais uka cici如果沒有肉類
-
mais dau ka sanglav-hudu samah也有可能是龍葵 A菜
-
ung hai ka maudu haisingtan a配著飯吃
-
maudus vuus tan huud配著湯喝
-
maupacia itu Bunun iskakaun布農族是這樣吃的
-
nii habas Bunun mazima mas布農族以前不喜歡.
-
maszang像是
-
itu Puut tu makakalʼing at漢人有炒菜
-
supah a panʼdian hai很多的菜
-
nitu hai-apun tu napikun sian maun i kamasisikit小盤的菜不知道要怎麼吃
-
tupa Bunun habas mais布農族以前說
-
pikama-ikitun dau makulut a切小小的
-
cici a maibabu a hai肉跟猪肉
-
itu makutum tu iskuzakuza是小氣的行為
-
hai mais tangtungu sia Puut an到漢人家做客
-
na mahaltis要夾菜
-
ka nitu hai-apun tu mahaltis i不知道要怎麼夾菜
-
vaivivaivi a kamasisikit hai多樣的菜
-
kui要怎麼
-
habas Bunun mais maun hai布農族以前吃法
-
asa tu cinngalbah at要把嘴巴張很大
-
ingtu-mangmangan a mataavak a cici大口又大力的把肉吃了
-
sikal maun大口咬著吃
-
nitu ikitun不是小口的吃
-
hai laupakadau mailangna後代的子孫
-
amin madaingaz hai老人家也是
-
mahtuin antala mas itu可以接受
-
Puut an tu itu zitaintan tu iskakaun漢人的吃法
-
mahtuin可以
-
piszangun is-Puut tu makalʼing像漢人菜用炒的
-
supahun a panʼdian多樣的菜
-
madaingaz a mais supahun apanʼdian kauma-sisikit老人家會覺得小盤又多樣的菜
-
nitu hai-apun tu na pikuun sian maun不知道要從哪一盤菜吃起
-
asa tu haising at要有一鍋飯
-
Iʼsian一鍋湯
-
cici tu isian imatan tu kakaunun把肉放在手上吃
-
maupacia iskakaun是這樣吃
-
maza habas mais以前
-
maun hai ka madaingin ik a dau hai我長大了的時候
-
maza uvaaz a hai cina cia sikiʼning mapakaun小孩吃飯是媽媽負責的
-
nii ka isiza mapakaun拿飯餵他吃
-
pahasia mais所以
-
mamaun madaingaz a hai老人家在吃飯的時候
-
ka minsan a uvaaz a ngalit-ngalit i小孩有時候會吵鬧
-
kui nitu pal-amuun mapakaun i盡量不要一起吃飯
-
kui na mutmang maza maciduu aupa hai會亂抓
-
na hailang-hailang mas itu madaingz tu iskakaun hai會擾亂老人家吃飯
-
maun a madaingaz at mahasmav maun at maza cina at媽媽吃得比較快
-
iza mapiʼsia裝到
-
uka habas balukan ai以前沒有碗
-
ka mani ciku ikit at像是小的水瓢
-
iza at aupa andingalanunin裝好後到旁邊去
-
untu maza ubuh uvaaz kan-anak mapakaun孩子自己餵
-
hai habas iskakaun hai以前的吃飯方式
-
maza madaingaz hai老人家
-
mahtu malbuntu idii maun老人家可以吃久一點
-
maza minduduaz mais maun hai ka年輕人吃飯的時候
-
maun tu kauman mais吃的很少
-
ka abuhan tu ikitin hai mindangkazin有飽的感覺就起來了
-
mais minduduaz maza mabananaz如果是年輕人
-
maza mabananaz tu hai-ap tu年輕男性知道
-
kakaa kata malbuntu maun i我們不要吃太久
-
aiza maluspingaz a aiza uvazan at婦女們還要餵小孩
-
kui nii sai-a mahtu mahalav maun i他不能搶著吃
-
ka ihʼnaus uvaaz要給孩子吃飯
-
ung hai mais mamaun hai nii uvaaz mahtu pakaunan i hailang大家一起吃飯時孩子不能一起吃
-
ungat mahasmav cina maun at媽媽吃快一點
-
anatupa tu masauhzang a hai不管肚子還有沒有飽
-
mapakaun is uvaaz i就要餵孩子吃飯了
-
binis aminun a haising hai na niin a uvaaz miʼnaun食吃完的話，孩子就沒飯吃了
-
hai ka mahtu cina maus itu uvaaz tu na kaunun mais媽媽也會跟孩子一起吃
-
nii uvaaz a ik-amin mas na kaunun cia孩子吃不完的話
-
ungat maza mabananaz a mahahatba強壯的男人
-
minduduaz a hai年輕的男性
-
ka maun tu kauman at mindangkaz吃一點就起來了
-
ungat mais masauhzang hai如果肚子餓的話
-
iza mas mahaiv at拿一條布
-
sibangbangun dii maluhus macishut at把腰束緊
-
niin masauhzang就不會感到餓了
-
maupa cia itu Bunun mabananaz habas以前布農族的男人是這樣的
-
mais maun hai nitu malanuhu sia palusu ai吃飯的時候不會坐在椅子上
-
ka malmamaupa cia kai就這樣蹲著
-
kaupa na mal-anuhu mas會坐著的是
-
maluspingaz tu dangias uvaaz有小孩的婦女
-
madaingaz tu maluspingaz年老的婦女
-
adu madiangazin tu mabananaz tu或是年老的男人
-
madahpaun a mal-anuhu nai-a生病的人可坐著
-
maza isuu iskakaun ka taku你吃飯的用具只有湯匙
-
kanakanin madainpus a taku湯匙自己負責收好
-
maza kinkinuzin a isaincia最後一個
-
untu mamaun a hai吃飯的
-
uvaaz hai tangusin hau mudaan hai小孩吃完先離開了
-
hai aiza maza madaingaz kinkinuz a hai有的是老人家後面後吃的
-
saicia in izas是他拿
-
untu ngulʼa那個鐵鍋
-
ngulʼa kama tu kinaunan naicia mais吃完後的鐵鍋
-
aizang haising hai daimpusun還有飯的話收好
-
daimpusun at收好
-
aizang pandian hai daimpusun還有剩菜的話要收好
-
habas bunun mais antupa tu mahaisunin hai以前的人就算菜酸掉了的話
-
mais muan hai nitu dahʼpaun ai吃了也不會生病
-
hai habas hai nii以前的人不會
-
a-natupa tu就算是
-
masanglav a haising飯己經變綠色的
-
hai mahtu kaunun nitu madahpa還是可以吃也不會生病
-
mi-minaunin ik amis maupacia tu na kaunun我以前也吃過這樣子的飯
-
cisduas cici sidi獵到山產 山羊
-
untu babu sakut那個山豬 山羌
-
mais minʼlain masanglavin hai變成綠色的時候
-
izaun amin ai也會帶回家
-
I mahtu kaunun可以吃的
-
anatupa tu pusukazunin就算是長蛆
-
amuun a sukaz a ma-anat ai蛆也一起煮
-
amuun a sukaz a ma-anat蛆也一起煮
-
nitu mahtu umanun at anatun不能拿掉
-
asa tu anatun amin at要一起煮
-
sukaz a hai ingdah aupa sai panʼdian cia hai蛆在菜裡面
-
masamu ma-uman不能拿掉
-
ka mais na nias maun hai katu Iʼzaun , maunʼtain如果你不吃，不能往旁邊撥開
-
iaza mas vuus cia huud就只渴湯
-
hai madadaingaz at minduduaz at老人家 年輕人
-
uvaaz tu punmas-anin tu mutda大約十幾歳的孩子
-
mahansiapin mudadaan hai己經會走路的孩子
-
maun amin也吃
-
nii hau sukaz a babaas蛆沒有毒
-
paklangan at先烤
-
mais hinanup at打獵過的
-
mahalivin hau cici mais maibasin回程的時候肉己經乾了
-
paklangan sia ludun at aupa在山上的時候先把肉烤乾
-
amunin kulumah tan再背回家
-
hanup打獵
-
mais mapuasu hai niang cici maingkuang打獵完回來後肉還沒壞掉
-
tudii cici an肉是在
-
duan tu pishupianin開始長小蛆蟲了
-
pusukazanin長蛆了
-
mais mal-a-ahu ai放陷阱的話
-
mais malbuntu nitu uhaivun hai如果放很久不去看的
-
mais pusukazanin hai若充滿了蛆的話
-
mahtuang kaunun tu cici還可以吃的肉
-
mais minkuasin假如腐壞掉了
-
niin mahtu kaunun niin mahtu sizaun己不能吃也不會帶走
-
i min-busziahin hai niin sai-a sizaun那個己爛掉就不拿了
-
hai-ap madaingaz ai老人家知道的
-
mais cikulu tan suu las ai劃一刀在肉上面
-
aika mahluang tan hai還是新鮮的
-
mahtuang kaunun anatupa tu還是可以吃的
-
pusukazan in長疽的話
-
hai cici a hai那個肉
-
nii saia minkuang ai那個不算壞掉
-
itu babangu cia tu sinpadangi那是綠頭蒼蠅所帶的
-
ung hai nii sai-a saia babaas ai那個沒有毒
-
hai habas bunun uvaz hai maun amin ai以前孩子們也都吃
-
i hai-ap aupa tu因為知道
-
sain hai masial tu na kaunun at這是好東西
-
nitu ku-isnah ai不是髒東西
-
hai tuza tu kaskingun hai tu雖然看起來有點噁心
-
masamu ma-isnah但不能覺得很噁心
-
mais na niin mahtu kaunun tu cici hai己經不能吃的肉
-
nitu amaus tama爸爸不會背下山
-
nitu amaus hinanup cia tu bunun獵人不會背
-
untu iniahav ahucia mapulumah ai獵人不會背回家