- 69
- 0
布農族傳統家屋,不喜歡分家,因此家裏人口眾多多至70幾位,家屋需要很大的空間,才能容納多人的家族,家裏面有存放食糧的儲量箱子,但屋內沒有浴室及廁所,也沒有桌椅,吃飯時只有一鍋白飯及一鍋湯,就能餵飽一家人。家屋也具有防禦敵人保護家人的功能。
- 字幕列表
-
madadaingaz祖先啊
-
aip tu saincin我們今天在這裏
-
isianim sia lumah cin我們在家裏面
-
maku-unis itu Bunun tu我們用布農族的方式
-
sintatahu tu hansiap所留下的知卜廿戈日
-
na mapasitda iza要留給
-
na ispasunu mas mailangnatan孩子們
-
sainun sain dii放在這裏
-
ka malusBununin我要說布農語
-
malusBunun a說布農語
-
habas bunun mais na kuzkuza hai以前的人工作
-
ngaus mais aizan hai mahtu如果有的話要先
-
izas davus拿酒
-
ngaus mapahuut mas先給上天敬酒
-
mapahuut mas dalahtan敬土地
-
ungat mais aiza maibabu hai如果有豬肉的話
-
masial amin mais ngaus也是可以先
-
mapakaus mailantangus請祖先吃
-
mastaan nai-a mazima maun mas他們比較喜歡吃
-
simal tu mai babu肥一點的肉
-
maza mailantangus hai祖先
-
simal maza kazimaun maun比較喜歡吃肥肉
-
mais matunus maibabu hai火烤豬肉時
-
nitu maszang laupakadau tu不像現在的
-
mapaklang kaunun烤肉來吃
-
tudii paklangan mais nadainpusun tu maibabu烤豬肉為的是要保存
-
mais na kaunun tu要吃的
-
maibabu cici hai豬肉和山肉
-
ka tunuun pusianun sia lutan放在火堆裏烤
-
ka istakunav mapungadah cia at丟到火堆裏
-
atu laupan ku din i我把這個豬串到竹子上
-
na masial izaun sanganin等一下好拿
-
istakunav mapungadah sia sapuz cia at丟到火堆裏面烤
-
mais mazaipuhin hai熟了後
-
siapavun拿出來
-
makulut maun切來吃
-
ungat laupakadau hai matunu現在放在火堆裏烤
-
ispakaun mas madadaingaz給祖先吃
-
naishul mas davus cia要配酒喝
-
ispasuhsuh sia dalah at插在地上
-
pasitaunghuun往上
-
maupacia hai kanahtungin mapakaun mas這樣己經結束給祖先吃
-
mailantangus祖先
-
daisah tanangaus daisah tanghulung前院 後院
-
tanghulung hai ka後院是
-
isia aupa masaunghuan在斜坡上
-
ka tanghulung後院
-
matuk habas hai以前正確是
-
dangias hutun有圍牆
-
siainunuas hutun圍牆圍著
-
ihuhu ai很高的
-
sanangadah cia要看裏面
-
mastaas lumahtan ihuhu比房子高
-
at aupa ka sanadalah tu sikamaaz a要看裏面的房子有多高
-
kaihuhuan a高度
-
maza antanata hai daisah aupa hai外面是廣場
-
nii sain sauzas issusuaz i這裏不會種東西
-
dangian mais duan tu如果有
-
malahtangia at射耳祭
-
isaincin ana malahtungia這裏舉行射耳祭
-
naminsuma bunun a hai別人會過來
-
isia daisahtan misʼav在庿場中飲酒
-
I mais kauman lumah dangian hai inatatan misav家裏面不夠坐的話就會到外面來飲酒
-
ungat再來
-
mais na kauni pisanglavan hai如果要做菜園的話
-
pisianun sisilatan mais放在旁邊
-
nitu itanghulung cia pisanglavan不是在後院
-
itanangausan hai daisah前面是廣場
-
tantunguas taisan mais minsumai讓座客的親朋好友坐
-
ungat再來
-
itanangausan hai uka前庭不會圍起來
-
uka沒有
-
uka ispai-a i不會圍起來
-
isia sisila cia hai pisanglavan在旁邊是菜園
-
mais nii hai如果不是
-
ka patlukisan就堆疊木材
-
sinhutun tu lukis napisdun木材用來燒
-
uat mais na mapisduas lukis hai你要燒木材的話
-
kunata cia izas kunata cia mapulumah cia到外面拿木材到家裏面
-
mapisdua燒
-
uangat mais aiza aupa habas tupaun tu以前有一個叫做
-
pasibutbut misʼav a hai八部合音
-
mais pasibutbut hai maisinatatan八部合音是從外面
-
pasibutbut ai八部合音
-
inatatan pasibutbut at mais cislingin maza在外面八部合音聲音出來的時候
-
untu pasibutbut hai這個八部合音
-
nitu mapacisʼu不能斷
-
mumuslut pasibutbut kungadah lumahtan邊唱邊移位到家裏面
-
kungadah lumahtan到家裏面
-
at ilumahin tan在家裏面了
-
ilumahintan , mal-anuhu pasibutbut到家裏面坐著吟唱八部合音
-
at habas hai以前
-
bukzavan hau at在廣場
-
nii habas bunun mal-anuhu以前的人不坐下的
-
mal-angkuzu at蹲著
-
uka saindii na kaunun ai前面沒有吃的
-
maza davus hai酒是
-
satuan tas davus tu na hudan at有人會把酒送過來
-
ka isaincin在這裏
-
palihabasan說從前
-
isaincin在這裏
-
malistapang報戰功
-
isaincin kahuzas在這裏唱歌
-
tupaun tu tusaus ai吟唱
-
ungat aupa再來
-
nitu mal-anuhu ai不會坐著
-
ka mal-mamaupa cia ai就這樣
-
mahatba aupa bunun hai以前的人很強壯
-
ka mais misbusukin hai tudipin malpataciah nastutan除非醉了才會躺在地上
-
ungat mais niin mahtu hai ka cintunghaz不勝酒力的時候就躺在地上了
-
mais nasain cin nitu mapacisʼu saulumahtan從這裏不能斷掉到家裏面
-
ungat mais kulumah cin hai到家裏面來的時候
-
itan apav sain dii hai上面這裏
-
aiza padangian mias有可以放
-
pat patvisan ai置物袋
-
mais如果
-
untu(註注詞)
-
saia saipuk mas ilumah tu bunun tu照顧家裏的人
-
au malinaskal imumah tan mihumis生活是不是過得快樂平安
-
hai aiza sain dip所以這裏放了
-
patvisan sainun sain dii平安物在這裏
-
padangian mas放了
-
untu那個
-
untu ana那個
-
aiza aupa cici maaz dau會有肉類
-
ana ispahahal hai pudazaun sain di避邪物放在這裏
-
punapavun sain ditan pusainun cia放在這邊
-
isaipuk ilavtan門神
-
ishais makuang ai擋不好的東西
-
at aupa istaudaniv in mais makuang ai招好運
-
ungat mais再來
-
kulumahin cin hai到屋內時
-
avandian hai ukas這邉沒有
-
avandian hai ukas hailanghailangai就沒有邪物阻礙
-
avandian hai這裏
-
ptacilasan mishangan中間是米倉
-
ptacilasan米倉
-
ptacilasan米倉
-
pitʼian廚房
-
ptacilasan pitʼian米倉 廚房
-
ungat再來
-
sapalan in adia那邊是床
-
madaing ha dau ai很大張
-
madaing madulu又大又長
-
ukan dii ilav tasa ilav ditan那裏沒有門 只有那裏有一個門
-
nitu pa-ian ka pasitus at沒有隔間
-
aupa mais daun tu如果
-
aiza sia dii mahtu sizaiku siadi sapalan床可以彎過去
-
habas itu bunun lumah mapidadaing i早期布農族的家屋都蓋很大
-
nii aupa minvavaaz hai不會分家
-
uka masamu minvaaz ai不能分家
-
mias aizanis mailangna mailangna hai ka susan a lumah有下一代就把房子增建
-
hai habas bunun hai maza ka mapituun以前一家人數最多到70人
-
tastu lumah hai mapituun a bunun一家有70人
-
mapituun tu mutda大約70多人
-
mais nii hai有時候
-
mais tupa tu kauman hai ka maciun少的話30人
-
masipatun四十人
-
mapusan tu mutda tastu lumah也有二十多人的
-
mais mapitʼia hai煮飯時
-
masupah tu很多的
-
untu ngulʼa maza haising飯鍋
-
pitʼia i aupa supah aupa bunun hai因為家裏的人數很多
-
ungat mais masabah hai睡覺時
-
taliskun ai大家睡一起
-
nii hau usadun tu masabah i看不到你在睡覺
-
madumdum aupa hai暗暗的
-
mais masabah in hai masabah in睡覺就睡覺了
-
tudipin untu到時候
-
untu mapistabas會燒
-
malusapuz mapisinghal mapistaba sang mais用松樹燒火照明
-
cin tau in tu na mabazu mapitʼia要搗米煮飯
-
mais masabah hai pasituus tu masabah amin睡覺時間到.大家就會一起去睡
-
ukas malkakailas i madumdum天色己暗下來 沒有人不睡的
-
uat nitu haisan ai房間不會做隔間
-
ukas mahahais沒有在做隔間
-
makanii tal-isuh mais tal-isuh hai比較沒洗澡若洗澡的話
-
isia在
-
aiza hau tupaun tu bukzavan a在平地
-
mandingalan ka idii tal-isuh在旁邊洗澡
-
kamaldumdum摸黑
-
maka-nitu tal-isuh habas hai以前比較少洗澡
-
hai tu ka nihau nihau sakun tu也比較沒有什麼味道
-
pas-ahun a ulus hau衣服也要洗
-
ka maka沒有
-
nii maka nii habas以前沒有
-
maka nii habas tal-isuh以前比較少洗澡
-
mais如果
-
masmuav tal-isuh taldadanav hai太常洗澡洗臉的話
-
tupaun tu cis-bangaz被稱為射擊失誤獵不到獵物
-
nitu tal-ima ai也不洗手
-
mais i-sia libus在森林
-
masamu tal-ima sia libus ai在森林不能洗臉
-
masamu daingaz taldanav tal-ima mas taldanav tal-isuh不能洗臉洗手
-
kaupa habas ka tupaun tu cisbangaz洗手洗臉洗澡被視為射擊失誤獵不到獵物
-
kaupahabas tuza tu aiza saduan ku我以前真的有看過
-
mazima asa mapinauaz lutbu喜歡把身體用的乾乾淨淨的
-
sias cisbangaz ai是那些射擊失誤獵不到獵物
-
saulapakadau madaingazin mihumisang au目前還在
-
madaingazin hai nautu ka cisbangaz a老人家原本就是射擊失誤獵不到獵物
-
kauman hini-apan itu bunun i比較不知道布農族的知識
-
nitu mahtu muskus bunun mais maupacia i不會融入人群
-
ma-isnah nai-a bunun hai他們會覺得別人很髒
-
hai-ap munhuma會做農事
-
ka nitu haiap hanup mudadaan比較不會打獵
-
izas cici na ispakaun sia bunun分享山肉給別人吃
-
maza tupaun tu cisbangaz hai被稱為射擊失誤獵不到獵物是
-
tankutumaz hai小氣的人
-
tupaun amin tu cisbangaz nitu mapakaus bunun也被稱為弱者因為不會分享
-
itu bunun maza布農族的
-
itu madaingaz老人家的
-
sintatahu mias madaingaz hai老人家所告誡的
-
asa isuu hatbatu你的能力要
-
is-indangaz bunun幫助別人
-
mapakaus bununcia分享吃的給別人
-
ispihumis bunun cia讓別活下去
-
maupa cia tupaun tu這樣叫做
-
tu mamangan a bunun有能力的人
-
langatang anakanak lumah hai自己人還好
-
asa tu bununcia pisilalun at要對人好
-
pisi-alun suu bunun a hai你對別人好
-
na manaskal nai-a hai使他們開心
-
sima na u-sizaan kanaskalan誰會得到最大的快樂
-
isuu tu tastu lumah cia是你的家人
-
ai adii dau adii uvazan我的孩子
-
inak adii那個我的
-
minduduaz mapisial a bunun hai對人好的年輕人
-
tama cina mas tastu lumah hai爸爸媽媽及家人
-
manaskal amin haiap i大家都很開心
-
manaskal amin i都很開心
-
atumashaingun bunun被人家稱頌
-
ukaan lumah mas unatan家裏沒有厠所
-
ka mais kunata hai kungadah ismut要上厠的的話就到外面的草叢
-
masaningsing i kaunus asu狗會吃排泄物 所以很乾淨
-
ka anatupa tu nitu kaunus asu hai就算狗不吃
-
hudanan hai mubusziah min-unis也會被雨水衝走
-
untu mapisial dalah i對土地也是好的
-
mapisial dalahtan對土地好
-
isuka in會不見
-
batu at lisav石頭 葉子
-
lukis樹
-
ka mais lisav hai asa tu masivit i aiza如果要用葉子的話要注意看
-
salingza hai咬人狗
-
Puut hai malavi bunun habas漢人以前跟著布農族
-
kungadah sia libustan hai到森林去
-
sadu mas sanglingza daingaztan tu看到大顆的咬人狗
-
madadaing maza lisav ai saitan iskaupatan daing葉子很大 覺得很好
-
ishaishais hai ka tastu labian nitu masabah擦上去的時候 結果一整夜都沒辦法睡覺
-
i aupa nii aupa naia sahal hai因為他們不認得
-
Bunun hai haiap tu nii saia ka sanglingza布農族人知道那不能用的
-
ka maku batu ai用石頭
-
batu mastaan iskusia用石頭比較多
-
lakaban床底
-
sapalan hai dangian bunun masabah床是人睡的
-
lakaban kazkazun床底 用挖的
-
sikamaaz bunun ai依人的身高
-
pauncin si-upauncin這樣
-
ka malmamaupa cin pungadahun cia palinuhu蹲坐的方式放進去
-
aizang maza inak我還有
-
tu tama taingkadaan爸爸的親戚
-
unaʼun ku habas masivit hai以前有去看過
-
udipang a kaikazun ka ukin tuhnaz auh kaunus洞還在但骨骸己經不在了.可能被什麼吃了
-
kaunus aluaz antaban被老鼠吃或是被帶走
-
udipang a mailakaban a床底還在
-
udipang pitiian廚房也還在
-
pitiianai廚房的話
-
mazang sangan sintupaku tu batu ai tuktau ai就像我剛說的三個石頭
-
pitiian sain at這裏是廚房
-
sapalan din hai這個地方是床
-
isaincia maza hinaltum ai往生者也放在這裏
-
ungat再來
-
bukzavan aupa hai maszang adii cia tu baning hai平的場地像廚房那樣
-
bukzavan dian hai sian dii maun在這裏吃飯
-
hai ka isian dii maun就在這邊吃
-
madaing hau bukzavan ai客廳很大
-
ungat iskaupa at這麼大
-
iskaupa lumahan hai madaing a bukzavan ai房子很大所以客廳也很大
-
na sapalan iskaupan hai床也是很大
-
madaing bukzavan客廳很大
-
nii habas siul mautu iskaupatan daing以前的窗戶不像現在這麼大
-
kazin aupa sian ka ispasadu mais mailangna hai這個是用來展覽的
-
kui maupacia maza因為是
-
na masaiv saicia sui tu asa tu pauncia受顧於給錢的單位
-
hai ka kapimaupa cia saia mas所以他要照單位的規定
-
sintahu mas被告知
-
na masaiv suu tu paav cia kauni at會給錢要照這樣做
-
masmuavin siul tu madaing這個窗戶做太大了
-
i habas a siulan hai以前的窗戶是
-
nitu katmangan mapidaing i不會隨便做很大
-
kaaz aupa ispalahaip mas iviv hai做用只是要通風
-
mais ana habas hai以前的話
-
nii dia padangian siul ai那裏不會裝窗戶
-
adii sapalan hai nii dia siul床那裏不會裝窗戶
-
kui na ka maka-saincia makasiuh會有人從那裏鑽進來
-
na nii saia padangian siul那裏不會裝窗戶
-
nii andain pangain ai這裏也不會裝
-
pisilaun i aupa裝旁邊
-
na hailanghailang會礙到
-
pitpit-ian at patcilasanin廚房再來是米倉
-
uat mabazu isia dii bukzavan i isaincin mabazu搗米在這個場地
-
(No Record)ㄜ
-
mais sapalan hai如果是床的話
-
padangian ana padangian sian siul前面這裏會裝窗戶
-
ungat再來
-
kauman habas kaunian siul ai以前窗戶很少
-
padangian sain siul mahtu andian padangian這邊可以裝窗戶
-
maza andingalan hai andian hai nitu padangian旁邊那裏會裝
-
maza adii pitʼianan pitsapalan nitu padangian siul廚房跟床不會裝窗戶
-
hai laupakadau siulan supah daingazan hai現在的窗戶很多
-
itu uni mas是因為
-
adia Sihu saivan sui tu kuzkuzav ai政府單位給的經費
-
tu itu Bunun tuza tu iliskinun at是布農族人的想法
-
maupacia itu Sihutan maza sasaipuktan tu asa tu paunciat政府單位的想法是這樣
-
natudii aivas sui才會收到錢
-
mais nitu pauncia saicia kauni hai nani saia saivan sui如果不照政府單位意思做的話就不會拿到錢
-
habas masa以前
-
aizang pais tu paun tu pakan-a-asangan hai還有敵人時
-
ana dangian tanulungas屋頂會有
-
tungku天窗
-
kaunian sai-as做成
-
siul窗戶
-
tungku nitu tupaun siul不是窗戶
-
tan-apav cia at在上面
-
tungku at mais天窗
-
kan-asangus pais hai如果敵人要來攻擊的話
-
minbabaas at mais做完反擊後
-
na pasavai-an hai tauna lumah被攻擊時就要趕回家
-
minalumah mamanah做射擊的動作
-
adii siulan hai padangias lak tu kamaikit窗戶只做小小的洞
-
adii padangias lak tu kamaikit那邉只做小小的洞
-
adii padangias lak tu kamaikit那邉只做小小的洞
-
palahaibas讓過
-
busul palahaibas ispanah放槍枝做為攻擊的洞
-
hai padangias只放
-
lak ikit at小小洞
-
kaupas palahaibas ispanah hai僅做要射擊的洞
-
nitu lahaibas bunun不會給人過的
-
maka maka makainisnis比較低
-
ana isngadahun andi bukzavanan家裏這邊做的比較深
-
isngadah i mais pinisnisun hai做深一點如果做很淺的話
-
pais mais na kungadah cin hai cin sauk aupa hai敵人要進來的話頭要低下
-
ung hai panahun就被射到
-
ihuhu hai ka cisdadan saia isnangdahtan做高的話會直接跑進來
-
hai mais inisnis sai-a hai如果做低的話
-
cinsauk saia na kungadah hai他如果要進來頭會低下
-
dangi-anangtas我們還會有
-
untu這個
-
aizanag tas palkadan tu namah tu na manah還會有時間做攻擊
-
hai所以
-
inisnis maza ilav a門做矮的
-
ilav a那個門
-
hai tu ana isngadah dii bukzavanan客廳這裏要做深的
-
maka isngadah比較深
-
at ihuhu maza adia那個比較高
-
ana kazkazun sian mapungadah這裏原本要挖深一點
-
In-cumin mas amin Paiuan hai原住民或排灣族
-
inaicia lumah tuza hai isngadah amin bukzavanan ai他們的家屋及地板也挖的很深
-
kuis ihuhu at kamaikit dian i kauma nautu ka這裏原本做很高又小
-
na pantuhtuh hau bungu sia lumahcia hai頭會撞到門
-
punisnisun saia at做低的
-
kungadahin kata hai ishuhu hansia lumahan走進來屋子裏才知道屋內是高的
-
at maza ilavan inisnis門很低
-
sia ka istupaku mas nakungadah hai我要說的是要進門的話
-
cin-sauk in hai我彎下腰
-
nik mahtu manah mas bununcia hai我就沒辦法對人做射擊
-
napanahunin saicia會被別人射擊
-
uat mais saduan tu na看著要
-
napanhun na nii ta mah tu我們不能
-
maluhnut paistan hai阻擋敵人
-
macisbainin makasia tungku就往天窗逃走
-
tungkul tupaun tungkul ai天窗
-
itanikutan a tungkul天窗在後方
-
maka sia dii往那裏
-
makuis amin ai也是細的
-
ka mahtu lahaiban bunun ai人也可以通過的
-
masa isainang sia當時
-
bukzavan tu malnganagus tu untu tusʼa ai在以前( 住平原 )的時光
-
kaz habas ka malusapuz tu napit-ian ai以前升火是要用來煮飯的
-
mais nii hai malusapuz tu na pisnuduan要不是用來取火的
-
habas hai以前
-
anatupa tu madumdum hai usaduan mata i不管是不是天黑.眼睛還是會看得到
-
masinghal mata masial mata ai眼睛雪亮是好的