跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  51
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
講述卓群布農族人傳統祭祀中的植物,有何主要的功能?有驅邪的、醫病的,占卜的,喚靈的。
TIME:

  • 字幕列表
  • Qalavanganak na.
    我的姓氏Qalavangan
  • Qalavanganak
    我姓Qalavangan
  • 好,maca haʼan palaqanciapunta kuna...,
    好,我們所有談論的…,是將談論以前布農祖先所用的祭草。
  • uu
    是的
  • na haipan ata puʼinus...,
    今天我們剛剛蒐集,我們仍然記得的這一些草。
  • maca sinkukuzas tupaʼun tu, na mucʼqa ca bunus tu...,
    這些工作(祭儀),族人以為是…,祖先們的事務了,
  • ala ihaʼan mangkiʼiʼ, haʼan .. tu qahiʼ, pancaʼan mangkiʼ,
    應該是在這一帶,這板子,至到這裡…,
  • maca tunganin lucʼan ca mangkiʼ,
    做完了這些祭祀,就到兒童的射耳祭了
  • na tangausun a ca aminʼaminis madadaingaz qabas a sizaʼa qa,
    將祖先們的祭物事先收集起來,應是在這裡了。
  • Uaʼ , na macingav suʼun tu,
    將要詢問你,由你來講解這一些祭草。
  • na macingavang suʼun tu tukauʼun ca ngaan isuuʼ ?
    先請問你叫什麼名字?
  • Katmiʼ Qalavangan
    名 Katmi’姓Qalavangan
  • Katmiʼ Qalavangan a.
    (無中文紀錄)
  • Uaʼ, punpiin ca qamisan suu haipiʼ?
    你現在多大年紀了?
  • Na mapituʼun qan vaauʼin a
    已經七十八歲了
  • Mapituʼun qan vaau qa.
    七十八歲了
  • Uaʼ, macingav suʼun tu, maʼaz asu qabas tu uvaʼazang a,
    請問你一下,你小時候有參加過,或是看過耆老們舉行過這些祭儀嗎?
  • Mininhamu kak qabas.
    我以前參加過。
  • pinaʼnu nak mai
    把我放在這個位置
  • uu
    是的
  • Ihaʼan hiku camadadaingaz, ua ihaʼank mai
    耆老們在後方,我放在前方
  • Uu maupataʼ qa.
    原來是如此
  • Maca qabas a..., maca mulʼuun na nai kaʼ,
    以前是…,若是他們休息(行祀)時,就會在酒裡看到有些被召喚之物。
  • :Uu
    是的
  • Cauzan nai azak ihaʼan maupa dii kiʼ.
    他們從我這裡傳授(祭祀能力)。
  • Uu
    是的
  • Maupataʼ ca madadaingaz macuaz is tupaʼun nai tu isʼang nai.
    耆老(巫師)們就是這樣傳授(植)他們所謂的法力。
  • Uu, mininghamu qana asuu,
    是的,原來你是親身參加過,你是被選好嘗試傳授這些。
  • Anaqat maqanciapak is maupa mangkiʼi dii,
    把我放置在(前方)…,所以我了解這些事物,
  • maiza ca ukaʼi a, na pikauʼun it na ica kilim it ukaʼ.
    祭用草類是有缺的,當下就是如此了,不然要去那裡找呢?
  • Ukaʼ a qa.
    沒有是嗎?
  • Uaʼ , maca inkuʼananta kuna. Maca maiza haʼan mangkiʼ a...,
    我們所找到的,這裡有的…,
  • maupaʼi madaiʼ ca tinanʼas madadaingaz qabas tu maiza ca sinkukuza mangkiʼiʼ,
    因為聽聞過去的老人曾說相關這類的事,我們全部嘗試地去思考
  • Maupaʼi na mucʼaqang naupa ca tu sinkukuza mangkiʼ sauqaqabas a qa.
    因為這些工作(祭儀)將會永續到將來的。
  • na muʼhazam tanam patanʼas uvavaʼaz tu maupa tiʼ qana
    我們將嘗試讓子孫們聽聞到過去祖先們所做所為。
  • Uu.
    是的
  • 好,na tanamta. Maupaʼi suʼu ca maskalun tu na mamaʼaz muut
    好,我們就試著吧,因為是交待要採取那些草,這些事物個人所清楚的,
  • Uaʼ, altupat mankamaʼaz ca bunun na, makucia dii kaʼ.
    族人無論是做什麼都是會應用這個。
  • Uu. makuciatun padanin
    是的,就是應用那個芒草。
  • Padan ca dii qa ?
    這是芒草是嗎?
  • Maiza ca munghav amin a , makuciatun kilim.
    有什麼遺失的,也是用那個東西來搜尋。
  • Uu
    是嘛
  • Maʼaz nitaʼhaʼan kumbuʼis lumaq ,
    我們家中的一些事物,誰拿走了,也用這個去搜尋。
  • Uu.
    是的
  • Musuuʼ saduuʼan tu..., Niiʼ tu tupa tu cima ca sizaʼ,
    立刻就能辨識出…,不會說是我(誰)拿的,直接就能知曉是我拿的。
  • :Uu.
    是啊
  • Na tupaʼun tu zaku ca sinizaʼ.
    將知曉是我曾拿過。
  • Uu.
    是的
  • Na saduuʼan ca ima naak ihaʼan padan dii.
    會在芒草上看出了我的手。
  • :Uu, ala maupa ta macqal qa ?
    是的,原來是這樣辨識的啊。
  • Uu, maupata man
    是的
  • isʼackutan kini uaʼ…
    是較堅持肯定了…
  • Maca maiza amin ca qacalpun nai kaʼ a, na makucia amin padan makatvil.
    若是有些所擔憂的,也是應用芒草來招喚(靈)。
  • Na maqtuʼ amin iskatvil ca dii qa ?
    這個也是可以喚靈之用的。
  • Makatvil tu mucuqaisa dii i mantanak macalpu sala.maupa taʼ.
    喚靈回來,因為我是多麼地傷心,就是這樣子。
  • Uu. na iskacvil amin ac kiniʼ.
    這個也是招靈之用的
  • Uu
    是的
  • Uaʼ, maiza amin ca patunpadan is ala isʼang nai kaʼ a?
    也有的是應用芒草引靈是嗎?
  • Uu
    是的
  • Sinluklac nai amin a qa ?
    也是他們招喚之用嗎?
  • Uu, makucia dii, 很重要 hala ca dii.
    是的,應用這個,這個是很重要的
  • Anaqat tupaʼun tu “padadaan a dau,
    所以說是:引路之意,像是有路之動線之意。
  • Uu, nanuʼ cia padan dii ca 重要 hala. Na maiza ca munghav na kilimun.
    是的,芒草是很重要的 ,只要是遺失就會找了。
  • Uu
    是啊
  • Maiza naupa ca niiʼ tu mucucuqais,… iʼica,
    若是有的一直沒有回來,無論是在那另外一方,
  • na makucia naupa maupa mangkiʼ a, makucia tu maʼaiv a,
    就會應用這一些,應用這些做施放,…就回來了。
  • Mucuqais
    會回來
  • Uu
    是的
  • Macalpu ka nai na..., tupa nai tu mucuqais iʼ.
    他們是非常擔心的,他們即說是回來。
  • Makuat macalpu hala ka dau
    回來是因為非常難過
  • Pincalpun nai sicuqais na.
    使他們擔心而回來的
  • Uu, amin ca dii, maca ihaʼan tu isbubukun mangkaʼ saduuʼanku ha,
    是的,這個也是的,在在郡群那邊所看到的,他也會拿芒草嫩筍這類的。
  • Uu
    是嘛
  • Islucʼan nais lucʼas miminang tudiip a .
    他們是舉之用來行小米播種祭
  • Uu
    是嘛
  • Paʼun taʼ nai. Na pasnavaʼ nai tu maupaʼin is padan mangkiʼ daldiaʼ amuu...,
    他們是這樣應用,他們告示說,願你們如芒草這般地成長,就如此吧
  • Maca makucia hubuq dii kiʼ qa.
    若是用芒草嫩筍的話
  • Na taquʼanku asuu qa.
    就是告訴你的
  • Uu
    是嘛
  • Maca makucia maupa dii hubuqʼi a, sintupa ca maupatun tu,
    若是應用這芒草嫩筍,這意義即是告示,就如我們植苧麻時
  • Uu
    是的
  • Macuaz is atipul.
    種植玉米時
  • Uu
    是
  • Maduq naupa, na tupa tu “ maupaʼas hubuq dii dau taldiaʼ.
    祈願是能夠如同芒筍般地成長
  • Uu, maupa taʼa qa , amin na cukauʼus..., na saduuʼkak is bunun mangkaʼ cukauʼ,
    是的,是這樣子,也是被應用於…,我也是看到那些人使用之,所以我們也取來使用。
  • Uu, maupa taʼ.
    是的,就是如此。
  • Uaʼ, na maʼazin..? minaʼica kas papacqal zamun,
    好的,還有什麼? 你要從那裡指教我們,因為是這樣採集了這些東西。
  • Ala maʼaz ca sinkukuza mangkiʼ a? na maiza ca davuc,
    這些是這樣的工作?是應該有小米酒的,一定也是準有餵食它們的食物,置在中間這裡。
  • Uu na, maiza qun ca ihaʼan micqangiʼ na.
    就是啊,放在中間這裡的就是要有啊。
  • Ala ispakaʼun nai ka mamaʼaz a qa ?
    就是要餵食它們的食物嗎?
  • Uu
    是的
  • Uu ti nanuʼ makucia bungu(babu) ?
    聽說是用頭(豬)的嗎?
  • Uu, bungu. Nanunʼ maitaʼa bungu babaʼ.
    是的,是頭,是一整個豬頭,也是一整隻豬排放著這樣。
  • maqtuʼ amin qa.
    也是可以的
  • Nanuʼ maitaʼa babuʼ i qa?
    真正是一整隻豬是嗎?
  • Maitaʼa babuʼ haanun naitun muskus mangkiʼ iʼ na.
    是一整隻豬與這些(祭草)排放在一起。
  • Niiʼ mahiav na mapatazang is vanis tudiip a.
    就不早些日期,不然那時就殺一隻山豬
  • Na... ha...,
    哈…,哈…
  • Ha..., na haipang…, maiza tudiip ca vanis a.
    哈…,直到現在才…,那時還有隻山豬。
  • Na tupaʼun tu na kamaʼaz qa ita kilim is maupa tiʼ a, na niiʼ andasʼandas is bungu.
    就是說嘛,我們幹嘛找這一些(祭草),而不帶著頭呢!
  • Anaqa..., 好, kanaʼanak suuʼa qa...,
    就是啊,好,由你了…,我們由這個來說起吧。
  • Niiʼ amuu maqanciap tu maqtuʼ ac kuna cukauʼun ?
    你們不知道那是可以應用嗎?
  • Uu
    是嘛
  • Cukauʼun salas madadaingaz ca manki.
    祖先(耆老)們很常用這個的
  • Tulbus ca kini qa ?
    這是櫸木嗎?
  • Tulbus ca taimicias kukuzaun mangkiʼi.
    是位叫Tulbus的先擁有這些祭祀的。
  • :Uu, ala makua qabas, tanama pismantuk .
    是嘛,早期是如何呢?請試想想,之前是否要先呼喚Tulnbus是嗎?
  • Uu
    是的
  • Tanamang muqnang bazbaz ti ala makua qabas ca tinanʼan suuʼ ?
    請你試著再敘述你以前所聽到的?
  • :Luklac ?
    呼喚嗎?
  • Uu
    是的
  • Tupa qun ca madadaingaz tu”maupaʼa qanta...,
    耆老們說:「這樣做…,這樣做…,Tulbus 耆老…, 那是要這樣地做…。
  • Maupa taʼ a qa ?
    就是如此嗎?
  • :Anaqat Tulbus ca dii na?
    因此這就是Tulbus了是嗎? 所以我們聽了很是驚奇啊。
  • Uaʼ nanuʼ cia lukic dii ca luklacun…?
    是樹在呼喚還是祖靈?
  • Uu, cia madadaingaz qabas na.
    是的,是以前的祖靈啦。
  • Ala bunun ca luklacun nai kiʼ qa?
    他們呼喚的是人(靈)是嗎?
  • Uu. bunun ca luklacun nai.
    是的,他們是在呼喚人(靈),是呼喚著叫Tulbus名字的人,所以有叫做Tulbus的。
  • Uu.ala sintukuan naupas madadaingaz qabas ?
    是嗎,不知祖先的意義何在啊?
  • Uu, icia Tulbus dii kiʼ ca kaqaudas sinkuzakuza mangkiʼ.
    是的,是由Tulbus奠基了這個祭祀職務。
  • Uu, maupataʼ dau ?
    是的,這樣子嗎?
  • Uu
    是的
  • Mata qabas daingaz a minahaʼan
    我們早期時代是先有Tulbus開始有這些祭祀職務的嗎?
  • Uu, qabas daingaz, nautu maca tupaʼun tu tulbus dii ki qa,
    是的,很早以前,這所謂Tulbus的這個人,是位望族。
  • uaʼ niiʼ tu maqanciap tu nanuʼ tukauʼun...?
    但不是很清楚究竟是如何?但是事關於望族之說。
  • Uu, maitangan ac kiniʼ qa?
    是的,是屬望族是嗎?
  • Uu
    是的。
  • Mavaivi ca maitangas qalac mangkiʼ a qa ?
    族望是不同於這俗族是嗎?
  • :Uu, ala Tulkus ca mangkiʼ qa. Uaʼ maca lucʼanin tudiipa,
    是的,這些是Tulbus是吧,當呼喚時,舉行祭儀時,就呼喚這些名字是嗎?
  • Uu, na luklacan ca ngaan is tunan.
    是的,就呼喚這些名字。
  • Uu.anaqat na maiza ca maupa dii sinkukuza mangkiʼun.
    就是啊,因此就有這麼樣的一些工作。
  • Ua tulbus ca dii qa.na maʼazin ca iskukuzat tudiipin...,
    這就是Tulbus ,那時就會使用之,還有其他也應用之。
  • Maca maupa mangkun sanglizaʼun a, niiʼ naipun...,
    像那種咬人貓,那就不是…
  • Maiza amin ca sangliza?,sanglizaʼ ca mangkiʼ.
    也有咬人貓嗎?這一些是咬人貓。
  • Uu. niiʼ ac kunan maqtuʼ isbazbaz i...
    是的,那是很忌諱被討論的
  • Ala sintukuas madadaingaz ac kunan ?
    祖先們的觀點又是什麼呢?
  • Niiʼ tu maqtuʼ isbazbaz, na musasuuʼ cata maupataʼ ca hubung
    忌諱論及它,我們的頭就會立刻…
  • Uu, na malulu amin tu luklacus madadaingaz amin ac kini na.
    是的,也了解祖先們也呼喚這一些。
  • Ica ca sanglizaʼ ?
    咬人貓是那一個?
  • Isluklacis madadaingaz amin ca dii na.
    祖先們也是用來呼喚行祭的。
  • Uu, isluklac nai ka qa ?
    是的,他們也用來呼喚行祭的嗎?
  • Maiza amin ca sanglizaʼ saduuʼan pinihaʼan qapung amin qa ?
    在扁簍裡也看得到咬人貓被擺設著嗎?
  • Maiza qun na. malaʼamin maiza.
    當然有啊,全都有在。
  • Un
    是的
  • Maiza amin ca ngaan, salavsazav makun a..., baihal dii kiʼ,
    也有菖莆草,颱風草這些…,姑婆芋這個。
  • Uu
    是的
  • Muʼamin niiʼ tu maqtuʼ qalmangun bazbaz ca mangkiʼun a.
    這一些都是忌諱被討論(指名道姓)。
  • Cias tu sanglizaʼun a, baihalun a…。
    是指咬人貓,姑婆芋…
  • Cia dii kaʼa, salavsavaz dii kiʼ,
    是這個,颱風草這些,是忌諱被討論,蕨草也是。
  • Uu, ala maʼaz ca pihaanun nais isʼang pismantuq ca dii kiʼ ?
    是的,他們對這個是心存著怎樣的觀念呢?
  • Patisʼia.
    施咒
  • Uu, ala patisʼia amin ca dii qa?
    是的,這也是族咒放蠱之用的嗎?姑婆芋也是?這個咬人貓也是嗎?
  • Uu ca mangkiʼ na.
    這一些是的
  • Uu, makua ca...
    是的,那麼這…
  • Maca liʼliʼ iʼ a.
    這蕨草
  • Uu
    是的
  • Iskakatvil nai ca liʼliʼiʼ.
    蕨草他們是用來呼喚的
  • Iskakatvil nai, maupas padan mangkiʼ tu...
    他們是用來呼喚用的,與芒草相同是屬…
  • Nanuʼ Iskakatvil nai ca liʼliʼiʼ na.
    蕨草他們專門用來呼喚的
  • Uu, uuca maupa baihal mangkun qabas a,
    是的,早期關於姑婆芋一事,也有些我的聽聞。
  • Maiza amin ca tupaʼun tu “patisʼia ka”. Tupaus bunun tu...
    也有一些中蠱事件,即是人所說的…
  • Maca baihaliʼa, maca tisʼiatas baihaliʼ a,
    這個姑婆芋,中了這個姑婆芋的蠱毒時,身體沸騰一般的灼熱。
  • :Uu
    是的
  • Niiʼ tu maqtuʼ bazbazun ca baihal mangkiʼ.
    這些姑婆芋是很忌諱被討論的
  • Uu, anaqa…. Uutu cukauʼun bunun is...
    是的,所以…,但布農用之…
  • Cukauʼun salas masasamu ca baihaliʼna
    這姑婆芋常用忌事。
  • Baihaliʼ qa?
    姑婆芋是嗎?
  • Na kitngaʼ a nai maupataʼ matusamu ha, na haanun nai qapungiʼ...
    他們開始進入巫師祭儀時,則放在扁簍裡…
  • Na maupa dii islulucʼas mangkiʼ a.
    那是因為舉行祭儀之用的
  • Uaʼ.amin ca salavsazav mangkiʼiʼ, maupa mangkun ...,
    這些颱風草也是,如那些…,若是了解有禁忌
  • maiza qai ca tupa tu musuuʼ mucqa mabaac ca mamaʼaz mangkiʼ aʼ.
    也有的是立刻受到這一些的蠱毒之害。
  • Maca tupaʼun tu salavsazav iʼ a, baihaliʼa…,
    這個叫做颱風草、姑婆芋…,颱風草是釀成皮膚癢疾,奇癢無比…。
  • Mangkiʼa, uu?
    是這些,是嗎?
  • Uu, macungzas ac kunun, piskakalav is tu…
    是的,奇癢無比,是導致皮膚癢…
  • Ala iskakatvil ca liʼliʼ mangkiʼi .
    蕨草是呼喚之用。
  • Uu
    是的
  • Maiza ca nanuʼ ngaan cia cina ukaʼ ?
    有它真正的名字或是沒有?
  • Nanuʼ liʼliʼ.
    就通稱蕨草
  • Nanuʼ tupaʼun tu liʼliʼiʼ qa?
    就通稱蕨草是嗎?
  • Uu na.
    就是啊
  • Uu, madiaʼ qun...
    是的,很多種類…
  • Naitun amin ca tacbuqun nai haʼan...,
    他們浸泡在…也是這些,葫蘆罐容器就那麼大…
  • Uu
    是的
  • Na haanun micqan ca tungqa kaʼ.
    葫蘆容器就放在(人群)中間,他們沾上些酒,就是如此地…
  • Makucia dii kiʼ ?
    就是應用這個嗎?
  • Uu
    是的
  • Kucia tun.
    用那個
  • uqun nai ca cuzukuʼiʼ na is..
    將尖端浸沾,之後將用…
  • ispatvis
    行蘸酒祭義
  • Mapatvis makucia dii ki qa.
    應用這個行蘸酒祭儀
  • :Uu, paʼun taʼ nai iskakatvil is mamaʼazi nai.
    是的,他們如些舉行呼喚其事物
  • Uu, na maqtuʼ amin iskatvil ac kiniʼ.
    是的,這個也可以招喚之用
  • Uu
    是的
  • Na kumbuʼus davuc cat kiniʼ.
    這是浸沾在酒裡
  • Uu na, buqun nai haan davuc ca na.
    就是啊,他們浸沾在酒裡。
  • Uu, cia tii qana
    原來是這個啊?
  • cia dii ca tupaʼun suʼu tu maiza sincuaz suuʼ haan mangkiʼ?
    這個就是你所說的:「有種在這裡?」
  • Uu, misʼukaʼ.
    就是啊,但消失了。
  • Uu, na malulun tu ica sizaʼ i na. na maiza ihaʼan ludun mangkaʼ a.
    是的,會了解從何取得,也會在那山裡一帶。
  • Na maipa mangkaʼ kilim maca na…
    那就要往那一帶找了…
  • Uu
    是的
  • Uaʼ, ala maizang haan mangkiʼa, niapang makaucuna misʼuka?
    這一帶原來是有的,不知為何不見了。
  • Uu, Ngaan ca mangkiʼ a. ala iskamzʼaz is bunun ca ngaan mangkiʼ ?
    是的,這些是菖浦,布農族人是用來做什麼的?
  • Nanuʼ naingkun tu ismumuʼmu na.
    那是專用於祭祀之物
  • Na ismumuʼmuʼang kiniʼ.
    這些將是祭祀之用的
  • :Ismuʼmuʼ naingkun a
    那是祭祀之物
  • Uaʼ, maiza ca bunun tupa tu “nanuʼ icia binanauʼaz ac kunun”,
    有人說:有的是屬女人專用的, 有的是屬男人專用的。
  • Maupat maupa taʼ ca bunun pavazaʼ?
    族人好像有是這樣的區分是嗎?
  • Niiʼ
    沒有的
  • Niiʼ qa?
    沒有是嗎?
  • Muʼhaz maca ala maupa muʼun iʼ a. niiʼ tu mapapaq.
    只是像你一般的族人,就不可咬嚼(施巫醫動作)
  • Uu
    是的
  • Niiʼ tu mapapaq na, tatuiʼ(日語)ala
    就不可咬嚼,比如說,假如你們是受天神之托(力),即是耆老所說的,有巫術之能。
  • Uu
    是的
  • Na maskalunas is tatini, cima kalunan suʼu mapapaq na,
    那就請另者協助,請誰幫你咬嚼,你就取用之來行醫祭。
  • Uuti na cia binauʼaz ca…?
    聽說女性是…?
  • :Uu
    是的
  • Cia binauʼaz ca...? niiʼ ca bananaz...?
    是女性…? 非男性…?
  • niiʼ
    不
  • Istasʼi nai mamaʼaz ala ispaqaipu kaʼ qa?
    為了護佑,而他們製成些東西是嗎?
  • Qauluc a, tukauʼun ca ihaʼan ima kaʼ ?
    項鍊(菖浦),套在手環的叫什麼了?
  • Pistunan.
    手環
  • Pistunan.
    手環
  • Istasʼi nai pistunan.
    製成手環
  • :Matasʼi ka nai qauluc a, pistunan
    他們做項鍊、手環
  • Isqaipus isʼangiʼ na, maupaʼi na maca qabas a madiaʼ sala
    是護靈安命之用,因為他們說早期有許多鬼靈。
  • baʼ uu.
    是這樣
  • Palaqaipu nai ‘isʼang ca...,
    是護靈安命之用…,他們容易辨識,因為據說鬼靈之氣是惡臭。
  • Uu
    是嘛
  • Usuʼun kalulun nai tu mazav haʼan mangkiʼ.
    他們立刻辨識出現形在這一帶了,就立刻咬嚼那些,馬上行(驅魔)
  • baʼ uu
    是的
  • Maca tina kinaak, tupaʼunku tu tinadaingaz naak qabas.
    我的母親, 就是我的以前姑媽了。
  • tinadaingaz kinaak.
    我的姑媽。
  • Uu
    是的
  • Icia qun quma ca hizaʼun nai 余進火 haipa.
    余進火他們現在所取得的地就是他的啊。
  • Uu
    是啊
  • Inaitaʼ quma.Tupa tu padangiʼi dau ca dii kiʼis madangqac.
    是他們田地。告知這個要綁紅線(絲)
  • Uaʼ, padangiʼi ca bantaciʼ is madangqac.
    腳踝要綁紅線(絲)
  • Uu
    是嘛
  • Maca palangan na asat luquc is madangqac iʼ na mucqa dau sibutbutus mamaʼaz
    揹藍要綁紅線(絲),免得會被鬼魂從背後拉去拐走
  • Ba uu.
    是啊
  • Maʼaz ca amaʼun suʼu kiʼ ? maupa taʼ dau kaʼ.
    會這樣子說:「你揹什麼?」
  • Sinpataqu kiʼ
    是一種告示
  • Padangiʼas madangqac ca na kapisingun nai.
    要綁紅線(絲), 它們就會怕而遠之。
  • Maupa taʼ ca madadaingaz qabas.
    祖先們以前就是這樣。
  • Uu,sizaʼak amin is…, madiaʼ amin ca palaciat asik mangkiʼ a.
    好,我也拿了…,關於山棕樹的也不勝枚舉。
  • Uu
    是的
  • Minaqabasang sinbabazbaz is madadaingazun na.
    據祖先們以前的說詞,也有些耆老們所說的,
  • ala minmaupa zamin a uvavaʼaz mangkiʼ muʼhaz maqanciap
    以我們這般年紀的人,只知道是拿來做掃帚的
  • na sizaʼun nai ca mangkiʼ isluluquc nais paazpaaz.
    他們拿這些用來捆綁秧苗
  • Uu, isluquc is paaz a na.
    是啊,用來捆綁秧苗的
  • Uaʼ. Ihaʼan maupa dii palacias...
    就在此研討…
  • Pusbai amin..., maca madadaingaz qabas a,
    以前的祖先也是驅除…之用, 並非只有你們在教會(天主教)有如此的儀式。
  • masumsum haipa
    就是現代的儀式,
  • Uu
    是的
  • Sizaʼ amu asik haanun hilav aʼ.
    你們拿山棕樹挿在門眉上。
  • Uu.
    是的
  • Maupa taʼ amin ca madadaingaz.
    以前祖先們也是如此。
  • Maupa taʼ a nai a qa.
    他們以前也是這樣嘛
  • Madadaingaz qabasa a qalmang matabal is asikiʼ,
    早期祖先們隨心劈個山棕樹,以防堵邪氣之入侵。
  • Uu
    是的
  • Halang is tulkuk a.
    如雞瘟等等
  • Uu
    是的
  • Na haanun nai tulkukan piʼpataʼ.
    他們會放在雞舍排放, 放在背後,祖先們以前就是如此做。
  • anaqa.
    就是啊
  • Niiʼ tu kaupa muʼun ca maupa taʼ, muʼamin maupa taʼ ca madadaingaz qabas.
    並非只有你們(天主教)才這樣做。
  • Tanʼakak qabas tu maca…,
    我以前曾聽聞…,在這一帶深山裡有叫做「門(入口)」的地方,是通往尾巴族(地界)之地。
  • Uu
    是的
  • Makucia dii qun mataqdut amin dau ka
    也是應用這個堵塞(入口處)
  • Mataqdut, uu, anaqat cauzas tunan dii…,
    堵住,是啊,所以就種植它啊...,就是種植它來擋住入口
  • Anaqat malulukak amin tu sizaʼun amin is madadaingaz istaqdut.
    所以個人也知道,祖先們也取用之堵塞
  • Sizaʼun nai kac kunan islulukuc na.
    他們也取來捆綁之用。
  • Islucʼan amin qa. Na tupaʼun tu asik山棕樹
    也是捆綁之用。即是所謂山棕樹
  • Maqat na tupa ka nai ca masamsam tu “ asikun maʼuman”.
    所以當舉行祭儀時會說:「清除揮掃之」
  • Uu
    是的
  • Maupa ta ‘ na.
    就是如此。
  • :Ca mangkiʼ qa. Maupa taʼ ca sinkukuzas mangkiʼ 山棕樹.
    這一些,其山棕樹功能就是如此。
  • Mantan kasauqbungus bunun ca mangkiʼ qa.
    族人是相當重視這一些。
  • Maiza amin ca dumaʼ a muut sinizaʼ nitaʼun. Mackiʼi.
    還有些我們所採的草木,這個。
  • Tukauʼunang kiniʼ aʼ ?
    這一些叫什麼?
  • Salubunuk
    蓼草
  • Salubunuk a ?
    蓼草是嗎?
  • Iuuʼ ac kunan is madadaingaz na. hanatun nai kac kunanin, .
    這是祖先們良藥,他們熬成湯。
  • Uu
    是的
  • Uaʼ, na padangav is mikua naupa miluʼluʼ aʼ.
    是清滌傷口之用的
  • Uu
    是啊
  • Cia tama naak qabas ca saduuʼanku.
    我親自目睹我父親之作為
  • Uu.
    是啊
  • Uvaʼazang azak,
    當時我幼小,這孩子還比較大些,我是否已成長些或是?
  • Uvaʼazang azak,
    當時我幼小,這孩子還比較大些,我是否已成長些或是?
  • Saduuʼanku, sizaʼ is mangkiʼ hanatun.
    我看到,拿這些煮成湯水
  • Uu
    是的
  • Mamang cikaupa taʼ ca ihaʼan maupa diis tama naak.
    我父親這裡長了這麼大一塊
  • Tupaʼun tu cakbitdiklaʼ.
    即是腫瘤了
  • Uu.
    是的
  • :Vailun kumbuʼ is hunghung,
    把他拋在山谷(洞)中,沒能(與我們)同住,是因得了腫瘤。
  • Tupaʼun nai tu cakbitdiklaʼ ca maqatbaʼ aʼ.
    這種硬塊就稱之腫瘤。
  • Uu
    是的
  • Qanucus.tupaʼun tu qanucus?
    濃疱,稱之濃疱嗎?
  • Niiʼ, cakbitdikla.
    不,腫瘤啦
  • numuʼ mahanat is maupatun isinav, tuzaʼ minciala na.
    專門煮這些來清洗,真的有見效。
  • Uu
    是的
  • Isʼukaʼ.
    消失了
  • Uu
    是啊
  • Isʼukaʼ tu sisinavan.
    一直洗滌之後就消失了。
  • Na…
    於是
  • Anaqat malulukak tu ispadadangis luʼluʼ ac kunan a na.
    所以我知道,那是塗傷口之用的。
  • Uu
    是啊
  • Ala maizang ca dumaʼ almangtukas madadaingaz tu maqtuʼ istasʼis halangun a,
    若老人還能記憶些什麼的話,就能取之做療效、傷口,皮膚病用品。
  • Uu
    是啊
  • Taʼa dii kun na, maʼaz ca dumaʼ ?
    這是一種,還有其他的嗎?
  • Maizang ca dumaʼ tu na …,
    還有其他的啊,但是…
  • Niiʼang inkuʼanan.
    還沒有取得而已。
  • Na muʼhaz ac kunun istasʼis luluʼluʼ qun paun.
    這個只是塗在傷口的
  • Uu
    是的
  • Hanatun a na isinav is luʼluʼ aʼ!
    煮成湯水後清洗傷品
  • na tanbuntun?
    還有多久
  • 好…,Na tanamtas tu…, maizang ca mackiʼi
    我們嘗試…,這有這個。