- 51
- 0
講述卓群布農族人傳統祭祀中的植物,有何主要的功能?有驅邪的、醫病的,占卜的,喚靈的。
- 字幕列表
-
Qalavanganak na.我的姓氏Qalavangan
-
Qalavanganak我姓Qalavangan
-
好,maca haʼan palaqanciapunta kuna...,好,我們所有談論的…,是將談論以前布農祖先所用的祭草。
-
uu是的
-
na haipan ata puʼinus...,今天我們剛剛蒐集,我們仍然記得的這一些草。
-
maca sinkukuzas tupaʼun tu, na mucʼqa ca bunus tu...,這些工作(祭儀),族人以為是…,祖先們的事務了,
-
ala ihaʼan mangkiʼiʼ, haʼan .. tu qahiʼ, pancaʼan mangkiʼ,應該是在這一帶,這板子,至到這裡…,
-
maca tunganin lucʼan ca mangkiʼ,做完了這些祭祀,就到兒童的射耳祭了
-
na tangausun a ca aminʼaminis madadaingaz qabas a sizaʼa qa,將祖先們的祭物事先收集起來,應是在這裡了。
-
Uaʼ , na macingav suʼun tu,將要詢問你,由你來講解這一些祭草。
-
na macingavang suʼun tu tukauʼun ca ngaan isuuʼ ?先請問你叫什麼名字?
-
Katmiʼ Qalavangan名 Katmi’姓Qalavangan
-
Katmiʼ Qalavangan a.(無中文紀錄)
-
Uaʼ, punpiin ca qamisan suu haipiʼ?你現在多大年紀了?
-
Na mapituʼun qan vaauʼin a已經七十八歲了
-
Mapituʼun qan vaau qa.七十八歲了
-
Uaʼ, macingav suʼun tu, maʼaz asu qabas tu uvaʼazang a,請問你一下,你小時候有參加過,或是看過耆老們舉行過這些祭儀嗎?
-
Mininhamu kak qabas.我以前參加過。
-
pinaʼnu nak mai把我放在這個位置
-
uu是的
-
Ihaʼan hiku camadadaingaz, ua ihaʼank mai耆老們在後方,我放在前方
-
Uu maupataʼ qa.原來是如此
-
Maca qabas a..., maca mulʼuun na nai kaʼ,以前是…,若是他們休息(行祀)時,就會在酒裡看到有些被召喚之物。
-
:Uu是的
-
Cauzan nai azak ihaʼan maupa dii kiʼ.他們從我這裡傳授(祭祀能力)。
-
Uu是的
-
Maupataʼ ca madadaingaz macuaz is tupaʼun nai tu isʼang nai.耆老(巫師)們就是這樣傳授(植)他們所謂的法力。
-
Uu, mininghamu qana asuu,是的,原來你是親身參加過,你是被選好嘗試傳授這些。
-
Anaqat maqanciapak is maupa mangkiʼi dii,把我放置在(前方)…,所以我了解這些事物,
-
maiza ca ukaʼi a, na pikauʼun it na ica kilim it ukaʼ.祭用草類是有缺的,當下就是如此了,不然要去那裡找呢?
-
Ukaʼ a qa.沒有是嗎?
-
Uaʼ , maca inkuʼananta kuna. Maca maiza haʼan mangkiʼ a...,我們所找到的,這裡有的…,
-
maupaʼi madaiʼ ca tinanʼas madadaingaz qabas tu maiza ca sinkukuza mangkiʼiʼ,因為聽聞過去的老人曾說相關這類的事,我們全部嘗試地去思考
-
Maupaʼi na mucʼaqang naupa ca tu sinkukuza mangkiʼ sauqaqabas a qa.因為這些工作(祭儀)將會永續到將來的。
-
na muʼhazam tanam patanʼas uvavaʼaz tu maupa tiʼ qana我們將嘗試讓子孫們聽聞到過去祖先們所做所為。
-
Uu.是的
-
好,na tanamta. Maupaʼi suʼu ca maskalun tu na mamaʼaz muut好,我們就試著吧,因為是交待要採取那些草,這些事物個人所清楚的,
-
Uaʼ, altupat mankamaʼaz ca bunun na, makucia dii kaʼ.族人無論是做什麼都是會應用這個。
-
Uu. makuciatun padanin是的,就是應用那個芒草。
-
Padan ca dii qa ?這是芒草是嗎?
-
Maiza ca munghav amin a , makuciatun kilim.有什麼遺失的,也是用那個東西來搜尋。
-
Uu是嘛
-
Maʼaz nitaʼhaʼan kumbuʼis lumaq ,我們家中的一些事物,誰拿走了,也用這個去搜尋。
-
Uu.是的
-
Musuuʼ saduuʼan tu..., Niiʼ tu tupa tu cima ca sizaʼ,立刻就能辨識出…,不會說是我(誰)拿的,直接就能知曉是我拿的。
-
:Uu.是啊
-
Na tupaʼun tu zaku ca sinizaʼ.將知曉是我曾拿過。
-
Uu.是的
-
Na saduuʼan ca ima naak ihaʼan padan dii.會在芒草上看出了我的手。
-
:Uu, ala maupa ta macqal qa ?是的,原來是這樣辨識的啊。
-
Uu, maupata man是的
-
isʼackutan kini uaʼ…是較堅持肯定了…
-
Maca maiza amin ca qacalpun nai kaʼ a, na makucia amin padan makatvil.若是有些所擔憂的,也是應用芒草來招喚(靈)。
-
Na maqtuʼ amin iskatvil ca dii qa ?這個也是可以喚靈之用的。
-
Makatvil tu mucuqaisa dii i mantanak macalpu sala.maupa taʼ.喚靈回來,因為我是多麼地傷心,就是這樣子。
-
Uu. na iskacvil amin ac kiniʼ.這個也是招靈之用的
-
Uu是的
-
Uaʼ, maiza amin ca patunpadan is ala isʼang nai kaʼ a?也有的是應用芒草引靈是嗎?
-
Uu是的
-
Sinluklac nai amin a qa ?也是他們招喚之用嗎?
-
Uu, makucia dii, 很重要 hala ca dii.是的,應用這個,這個是很重要的
-
Anaqat tupaʼun tu “padadaan a dau,所以說是:引路之意,像是有路之動線之意。
-
Uu, nanuʼ cia padan dii ca 重要 hala. Na maiza ca munghav na kilimun.是的,芒草是很重要的 ,只要是遺失就會找了。
-
Uu是啊
-
Maiza naupa ca niiʼ tu mucucuqais,… iʼica,若是有的一直沒有回來,無論是在那另外一方,
-
na makucia naupa maupa mangkiʼ a, makucia tu maʼaiv a,就會應用這一些,應用這些做施放,…就回來了。
-
Mucuqais會回來
-
Uu是的
-
Macalpu ka nai na..., tupa nai tu mucuqais iʼ.他們是非常擔心的,他們即說是回來。
-
Makuat macalpu hala ka dau回來是因為非常難過
-
Pincalpun nai sicuqais na.使他們擔心而回來的
-
Uu, amin ca dii, maca ihaʼan tu isbubukun mangkaʼ saduuʼanku ha,是的,這個也是的,在在郡群那邊所看到的,他也會拿芒草嫩筍這類的。
-
Uu是嘛
-
Islucʼan nais lucʼas miminang tudiip a .他們是舉之用來行小米播種祭
-
Uu是嘛
-
Paʼun taʼ nai. Na pasnavaʼ nai tu maupaʼin is padan mangkiʼ daldiaʼ amuu...,他們是這樣應用,他們告示說,願你們如芒草這般地成長,就如此吧
-
Maca makucia hubuq dii kiʼ qa.若是用芒草嫩筍的話
-
Na taquʼanku asuu qa.就是告訴你的
-
Uu是嘛
-
Maca makucia maupa dii hubuqʼi a, sintupa ca maupatun tu,若是應用這芒草嫩筍,這意義即是告示,就如我們植苧麻時
-
Uu是的
-
Macuaz is atipul.種植玉米時
-
Uu是
-
Maduq naupa, na tupa tu “ maupaʼas hubuq dii dau taldiaʼ.祈願是能夠如同芒筍般地成長
-
Uu, maupa taʼa qa , amin na cukauʼus..., na saduuʼkak is bunun mangkaʼ cukauʼ,是的,是這樣子,也是被應用於…,我也是看到那些人使用之,所以我們也取來使用。
-
Uu, maupa taʼ.是的,就是如此。
-
Uaʼ, na maʼazin..? minaʼica kas papacqal zamun,好的,還有什麼? 你要從那裡指教我們,因為是這樣採集了這些東西。
-
Ala maʼaz ca sinkukuza mangkiʼ a? na maiza ca davuc,這些是這樣的工作?是應該有小米酒的,一定也是準有餵食它們的食物,置在中間這裡。
-
Uu na, maiza qun ca ihaʼan micqangiʼ na.就是啊,放在中間這裡的就是要有啊。
-
Ala ispakaʼun nai ka mamaʼaz a qa ?就是要餵食它們的食物嗎?
-
Uu是的
-
Uu ti nanuʼ makucia bungu(babu) ?聽說是用頭(豬)的嗎?
-
Uu, bungu. Nanunʼ maitaʼa bungu babaʼ.是的,是頭,是一整個豬頭,也是一整隻豬排放著這樣。
-
maqtuʼ amin qa.也是可以的
-
Nanuʼ maitaʼa babuʼ i qa?真正是一整隻豬是嗎?
-
Maitaʼa babuʼ haanun naitun muskus mangkiʼ iʼ na.是一整隻豬與這些(祭草)排放在一起。
-
Niiʼ mahiav na mapatazang is vanis tudiip a.就不早些日期,不然那時就殺一隻山豬
-
Na... ha...,哈…,哈…
-
Ha..., na haipang…, maiza tudiip ca vanis a.哈…,直到現在才…,那時還有隻山豬。
-
Na tupaʼun tu na kamaʼaz qa ita kilim is maupa tiʼ a, na niiʼ andasʼandas is bungu.就是說嘛,我們幹嘛找這一些(祭草),而不帶著頭呢!
-
Anaqa..., 好, kanaʼanak suuʼa qa...,就是啊,好,由你了…,我們由這個來說起吧。
-
Niiʼ amuu maqanciap tu maqtuʼ ac kuna cukauʼun ?你們不知道那是可以應用嗎?
-
Uu是嘛
-
Cukauʼun salas madadaingaz ca manki.祖先(耆老)們很常用這個的
-
Tulbus ca kini qa ?這是櫸木嗎?
-
Tulbus ca taimicias kukuzaun mangkiʼi.是位叫Tulbus的先擁有這些祭祀的。
-
:Uu, ala makua qabas, tanama pismantuk .是嘛,早期是如何呢?請試想想,之前是否要先呼喚Tulnbus是嗎?
-
Uu是的
-
Tanamang muqnang bazbaz ti ala makua qabas ca tinanʼan suuʼ ?請你試著再敘述你以前所聽到的?
-
:Luklac ?呼喚嗎?
-
Uu是的
-
Tupa qun ca madadaingaz tu”maupaʼa qanta...,耆老們說:「這樣做…,這樣做…,Tulbus 耆老…, 那是要這樣地做…。
-
Maupa taʼ a qa ?就是如此嗎?
-
:Anaqat Tulbus ca dii na?因此這就是Tulbus了是嗎? 所以我們聽了很是驚奇啊。
-
Uaʼ nanuʼ cia lukic dii ca luklacun…?是樹在呼喚還是祖靈?
-
Uu, cia madadaingaz qabas na.是的,是以前的祖靈啦。
-
Ala bunun ca luklacun nai kiʼ qa?他們呼喚的是人(靈)是嗎?
-
Uu. bunun ca luklacun nai.是的,他們是在呼喚人(靈),是呼喚著叫Tulbus名字的人,所以有叫做Tulbus的。
-
Uu.ala sintukuan naupas madadaingaz qabas ?是嗎,不知祖先的意義何在啊?
-
Uu, icia Tulbus dii kiʼ ca kaqaudas sinkuzakuza mangkiʼ.是的,是由Tulbus奠基了這個祭祀職務。
-
Uu, maupataʼ dau ?是的,這樣子嗎?
-
Uu是的
-
Mata qabas daingaz a minahaʼan我們早期時代是先有Tulbus開始有這些祭祀職務的嗎?
-
Uu, qabas daingaz, nautu maca tupaʼun tu tulbus dii ki qa,是的,很早以前,這所謂Tulbus的這個人,是位望族。
-
uaʼ niiʼ tu maqanciap tu nanuʼ tukauʼun...?但不是很清楚究竟是如何?但是事關於望族之說。
-
Uu, maitangan ac kiniʼ qa?是的,是屬望族是嗎?
-
Uu是的。
-
Mavaivi ca maitangas qalac mangkiʼ a qa ?族望是不同於這俗族是嗎?
-
:Uu, ala Tulkus ca mangkiʼ qa. Uaʼ maca lucʼanin tudiipa,是的,這些是Tulbus是吧,當呼喚時,舉行祭儀時,就呼喚這些名字是嗎?
-
Uu, na luklacan ca ngaan is tunan.是的,就呼喚這些名字。
-
Uu.anaqat na maiza ca maupa dii sinkukuza mangkiʼun.就是啊,因此就有這麼樣的一些工作。
-
Ua tulbus ca dii qa.na maʼazin ca iskukuzat tudiipin...,這就是Tulbus ,那時就會使用之,還有其他也應用之。
-
Maca maupa mangkun sanglizaʼun a, niiʼ naipun...,像那種咬人貓,那就不是…
-
Maiza amin ca sangliza?,sanglizaʼ ca mangkiʼ.也有咬人貓嗎?這一些是咬人貓。
-
Uu. niiʼ ac kunan maqtuʼ isbazbaz i...是的,那是很忌諱被討論的
-
Ala sintukuas madadaingaz ac kunan ?祖先們的觀點又是什麼呢?
-
Niiʼ tu maqtuʼ isbazbaz, na musasuuʼ cata maupataʼ ca hubung忌諱論及它,我們的頭就會立刻…
-
Uu, na malulu amin tu luklacus madadaingaz amin ac kini na.是的,也了解祖先們也呼喚這一些。
-
Ica ca sanglizaʼ ?咬人貓是那一個?
-
Isluklacis madadaingaz amin ca dii na.祖先們也是用來呼喚行祭的。
-
Uu, isluklac nai ka qa ?是的,他們也用來呼喚行祭的嗎?
-
Maiza amin ca sanglizaʼ saduuʼan pinihaʼan qapung amin qa ?在扁簍裡也看得到咬人貓被擺設著嗎?
-
Maiza qun na. malaʼamin maiza.當然有啊,全都有在。
-
Un是的
-
Maiza amin ca ngaan, salavsazav makun a..., baihal dii kiʼ,也有菖莆草,颱風草這些…,姑婆芋這個。
-
Uu是的
-
Muʼamin niiʼ tu maqtuʼ qalmangun bazbaz ca mangkiʼun a.這一些都是忌諱被討論(指名道姓)。
-
Cias tu sanglizaʼun a, baihalun a…。是指咬人貓,姑婆芋…
-
Cia dii kaʼa, salavsavaz dii kiʼ,是這個,颱風草這些,是忌諱被討論,蕨草也是。
-
Uu, ala maʼaz ca pihaanun nais isʼang pismantuq ca dii kiʼ ?是的,他們對這個是心存著怎樣的觀念呢?
-
Patisʼia.施咒
-
Uu, ala patisʼia amin ca dii qa?是的,這也是族咒放蠱之用的嗎?姑婆芋也是?這個咬人貓也是嗎?
-
Uu ca mangkiʼ na.這一些是的
-
Uu, makua ca...是的,那麼這…
-
Maca liʼliʼ iʼ a.這蕨草
-
Uu是的
-
Iskakatvil nai ca liʼliʼiʼ.蕨草他們是用來呼喚的
-
Iskakatvil nai, maupas padan mangkiʼ tu...他們是用來呼喚用的,與芒草相同是屬…
-
Nanuʼ Iskakatvil nai ca liʼliʼiʼ na.蕨草他們專門用來呼喚的
-
Uu, uuca maupa baihal mangkun qabas a,是的,早期關於姑婆芋一事,也有些我的聽聞。
-
Maiza amin ca tupaʼun tu “patisʼia ka”. Tupaus bunun tu...也有一些中蠱事件,即是人所說的…
-
Maca baihaliʼa, maca tisʼiatas baihaliʼ a,這個姑婆芋,中了這個姑婆芋的蠱毒時,身體沸騰一般的灼熱。
-
:Uu是的
-
Niiʼ tu maqtuʼ bazbazun ca baihal mangkiʼ.這些姑婆芋是很忌諱被討論的
-
Uu, anaqa…. Uutu cukauʼun bunun is...是的,所以…,但布農用之…
-
Cukauʼun salas masasamu ca baihaliʼna這姑婆芋常用忌事。
-
Baihaliʼ qa?姑婆芋是嗎?
-
Na kitngaʼ a nai maupataʼ matusamu ha, na haanun nai qapungiʼ...他們開始進入巫師祭儀時,則放在扁簍裡…
-
Na maupa dii islulucʼas mangkiʼ a.那是因為舉行祭儀之用的
-
Uaʼ.amin ca salavsazav mangkiʼiʼ, maupa mangkun ...,這些颱風草也是,如那些…,若是了解有禁忌
-
maiza qai ca tupa tu musuuʼ mucqa mabaac ca mamaʼaz mangkiʼ aʼ.也有的是立刻受到這一些的蠱毒之害。
-
Maca tupaʼun tu salavsazav iʼ a, baihaliʼa…,這個叫做颱風草、姑婆芋…,颱風草是釀成皮膚癢疾,奇癢無比…。
-
Mangkiʼa, uu?是這些,是嗎?
-
Uu, macungzas ac kunun, piskakalav is tu…是的,奇癢無比,是導致皮膚癢…
-
Ala iskakatvil ca liʼliʼ mangkiʼi .蕨草是呼喚之用。
-
Uu是的
-
Maiza ca nanuʼ ngaan cia cina ukaʼ ?有它真正的名字或是沒有?
-
Nanuʼ liʼliʼ.就通稱蕨草
-
Nanuʼ tupaʼun tu liʼliʼiʼ qa?就通稱蕨草是嗎?
-
Uu na.就是啊
-
Uu, madiaʼ qun...是的,很多種類…
-
Naitun amin ca tacbuqun nai haʼan...,他們浸泡在…也是這些,葫蘆罐容器就那麼大…
-
Uu是的
-
Na haanun micqan ca tungqa kaʼ.葫蘆容器就放在(人群)中間,他們沾上些酒,就是如此地…
-
Makucia dii kiʼ ?就是應用這個嗎?
-
Uu是的
-
Kucia tun.用那個
-
uqun nai ca cuzukuʼiʼ na is..將尖端浸沾,之後將用…
-
ispatvis行蘸酒祭義
-
Mapatvis makucia dii ki qa.應用這個行蘸酒祭儀
-
:Uu, paʼun taʼ nai iskakatvil is mamaʼazi nai.是的,他們如些舉行呼喚其事物
-
Uu, na maqtuʼ amin iskatvil ac kiniʼ.是的,這個也可以招喚之用
-
Uu是的
-
Na kumbuʼus davuc cat kiniʼ.這是浸沾在酒裡
-
Uu na, buqun nai haan davuc ca na.就是啊,他們浸沾在酒裡。
-
Uu, cia tii qana原來是這個啊?
-
cia dii ca tupaʼun suʼu tu maiza sincuaz suuʼ haan mangkiʼ?這個就是你所說的:「有種在這裡?」
-
Uu, misʼukaʼ.就是啊,但消失了。
-
Uu, na malulun tu ica sizaʼ i na. na maiza ihaʼan ludun mangkaʼ a.是的,會了解從何取得,也會在那山裡一帶。
-
Na maipa mangkaʼ kilim maca na…那就要往那一帶找了…
-
Uu是的
-
Uaʼ, ala maizang haan mangkiʼa, niapang makaucuna misʼuka?這一帶原來是有的,不知為何不見了。
-
Uu, Ngaan ca mangkiʼ a. ala iskamzʼaz is bunun ca ngaan mangkiʼ ?是的,這些是菖浦,布農族人是用來做什麼的?
-
Nanuʼ naingkun tu ismumuʼmu na.那是專用於祭祀之物
-
Na ismumuʼmuʼang kiniʼ.這些將是祭祀之用的
-
:Ismuʼmuʼ naingkun a那是祭祀之物
-
Uaʼ, maiza ca bunun tupa tu “nanuʼ icia binanauʼaz ac kunun”,有人說:有的是屬女人專用的, 有的是屬男人專用的。
-
Maupat maupa taʼ ca bunun pavazaʼ?族人好像有是這樣的區分是嗎?
-
Niiʼ沒有的
-
Niiʼ qa?沒有是嗎?
-
Muʼhaz maca ala maupa muʼun iʼ a. niiʼ tu mapapaq.只是像你一般的族人,就不可咬嚼(施巫醫動作)
-
Uu是的
-
Niiʼ tu mapapaq na, tatuiʼ(日語)ala就不可咬嚼,比如說,假如你們是受天神之托(力),即是耆老所說的,有巫術之能。
-
Uu是的
-
Na maskalunas is tatini, cima kalunan suʼu mapapaq na,那就請另者協助,請誰幫你咬嚼,你就取用之來行醫祭。
-
Uuti na cia binauʼaz ca…?聽說女性是…?
-
:Uu是的
-
Cia binauʼaz ca...? niiʼ ca bananaz...?是女性…? 非男性…?
-
niiʼ不
-
Istasʼi nai mamaʼaz ala ispaqaipu kaʼ qa?為了護佑,而他們製成些東西是嗎?
-
Qauluc a, tukauʼun ca ihaʼan ima kaʼ ?項鍊(菖浦),套在手環的叫什麼了?
-
Pistunan.手環
-
Pistunan.手環
-
Istasʼi nai pistunan.製成手環
-
:Matasʼi ka nai qauluc a, pistunan他們做項鍊、手環
-
Isqaipus isʼangiʼ na, maupaʼi na maca qabas a madiaʼ sala是護靈安命之用,因為他們說早期有許多鬼靈。
-
baʼ uu.是這樣
-
Palaqaipu nai ‘isʼang ca...,是護靈安命之用…,他們容易辨識,因為據說鬼靈之氣是惡臭。
-
Uu是嘛
-
Usuʼun kalulun nai tu mazav haʼan mangkiʼ.他們立刻辨識出現形在這一帶了,就立刻咬嚼那些,馬上行(驅魔)
-
baʼ uu是的
-
Maca tina kinaak, tupaʼunku tu tinadaingaz naak qabas.我的母親, 就是我的以前姑媽了。
-
tinadaingaz kinaak.我的姑媽。
-
Uu是的
-
Icia qun quma ca hizaʼun nai 余進火 haipa.余進火他們現在所取得的地就是他的啊。
-
Uu是啊
-
Inaitaʼ quma.Tupa tu padangiʼi dau ca dii kiʼis madangqac.是他們田地。告知這個要綁紅線(絲)
-
Uaʼ, padangiʼi ca bantaciʼ is madangqac.腳踝要綁紅線(絲)
-
Uu是嘛
-
Maca palangan na asat luquc is madangqac iʼ na mucqa dau sibutbutus mamaʼaz揹藍要綁紅線(絲),免得會被鬼魂從背後拉去拐走
-
Ba uu.是啊
-
Maʼaz ca amaʼun suʼu kiʼ ? maupa taʼ dau kaʼ.會這樣子說:「你揹什麼?」
-
Sinpataqu kiʼ是一種告示
-
Padangiʼas madangqac ca na kapisingun nai.要綁紅線(絲), 它們就會怕而遠之。
-
Maupa taʼ ca madadaingaz qabas.祖先們以前就是這樣。
-
Uu,sizaʼak amin is…, madiaʼ amin ca palaciat asik mangkiʼ a.好,我也拿了…,關於山棕樹的也不勝枚舉。
-
Uu是的
-
Minaqabasang sinbabazbaz is madadaingazun na.據祖先們以前的說詞,也有些耆老們所說的,
-
ala minmaupa zamin a uvavaʼaz mangkiʼ muʼhaz maqanciap以我們這般年紀的人,只知道是拿來做掃帚的
-
na sizaʼun nai ca mangkiʼ isluluquc nais paazpaaz.他們拿這些用來捆綁秧苗
-
Uu, isluquc is paaz a na.是啊,用來捆綁秧苗的
-
Uaʼ. Ihaʼan maupa dii palacias...就在此研討…
-
Pusbai amin..., maca madadaingaz qabas a,以前的祖先也是驅除…之用, 並非只有你們在教會(天主教)有如此的儀式。
-
masumsum haipa就是現代的儀式,
-
Uu是的
-
Sizaʼ amu asik haanun hilav aʼ.你們拿山棕樹挿在門眉上。
-
Uu.是的
-
Maupa taʼ amin ca madadaingaz.以前祖先們也是如此。
-
Maupa taʼ a nai a qa.他們以前也是這樣嘛
-
Madadaingaz qabasa a qalmang matabal is asikiʼ,早期祖先們隨心劈個山棕樹,以防堵邪氣之入侵。
-
Uu是的
-
Halang is tulkuk a.如雞瘟等等
-
Uu是的
-
Na haanun nai tulkukan piʼpataʼ.他們會放在雞舍排放, 放在背後,祖先們以前就是如此做。
-
anaqa.就是啊
-
Niiʼ tu kaupa muʼun ca maupa taʼ, muʼamin maupa taʼ ca madadaingaz qabas.並非只有你們(天主教)才這樣做。
-
Tanʼakak qabas tu maca…,我以前曾聽聞…,在這一帶深山裡有叫做「門(入口)」的地方,是通往尾巴族(地界)之地。
-
Uu是的
-
Makucia dii qun mataqdut amin dau ka也是應用這個堵塞(入口處)
-
Mataqdut, uu, anaqat cauzas tunan dii…,堵住,是啊,所以就種植它啊...,就是種植它來擋住入口
-
Anaqat malulukak amin tu sizaʼun amin is madadaingaz istaqdut.所以個人也知道,祖先們也取用之堵塞
-
Sizaʼun nai kac kunan islulukuc na.他們也取來捆綁之用。
-
Islucʼan amin qa. Na tupaʼun tu asik山棕樹也是捆綁之用。即是所謂山棕樹
-
Maqat na tupa ka nai ca masamsam tu “ asikun maʼuman”.所以當舉行祭儀時會說:「清除揮掃之」
-
Uu是的
-
Maupa ta ‘ na.就是如此。
-
:Ca mangkiʼ qa. Maupa taʼ ca sinkukuzas mangkiʼ 山棕樹.這一些,其山棕樹功能就是如此。
-
Mantan kasauqbungus bunun ca mangkiʼ qa.族人是相當重視這一些。
-
Maiza amin ca dumaʼ a muut sinizaʼ nitaʼun. Mackiʼi.還有些我們所採的草木,這個。
-
Tukauʼunang kiniʼ aʼ ?這一些叫什麼?
-
Salubunuk蓼草
-
Salubunuk a ?蓼草是嗎?
-
Iuuʼ ac kunan is madadaingaz na. hanatun nai kac kunanin, .這是祖先們良藥,他們熬成湯。
-
Uu是的
-
Uaʼ, na padangav is mikua naupa miluʼluʼ aʼ.是清滌傷口之用的
-
Uu是啊
-
Cia tama naak qabas ca saduuʼanku.我親自目睹我父親之作為
-
Uu.是啊
-
Uvaʼazang azak,當時我幼小,這孩子還比較大些,我是否已成長些或是?
-
Uvaʼazang azak,當時我幼小,這孩子還比較大些,我是否已成長些或是?
-
Saduuʼanku, sizaʼ is mangkiʼ hanatun.我看到,拿這些煮成湯水
-
Uu是的
-
Mamang cikaupa taʼ ca ihaʼan maupa diis tama naak.我父親這裡長了這麼大一塊
-
Tupaʼun tu cakbitdiklaʼ.即是腫瘤了
-
Uu.是的
-
:Vailun kumbuʼ is hunghung,把他拋在山谷(洞)中,沒能(與我們)同住,是因得了腫瘤。
-
Tupaʼun nai tu cakbitdiklaʼ ca maqatbaʼ aʼ.這種硬塊就稱之腫瘤。
-
Uu是的
-
Qanucus.tupaʼun tu qanucus?濃疱,稱之濃疱嗎?
-
Niiʼ, cakbitdikla.不,腫瘤啦
-
numuʼ mahanat is maupatun isinav, tuzaʼ minciala na.專門煮這些來清洗,真的有見效。
-
Uu是的
-
Isʼukaʼ.消失了
-
Uu是啊
-
Isʼukaʼ tu sisinavan.一直洗滌之後就消失了。
-
Na…於是
-
Anaqat malulukak tu ispadadangis luʼluʼ ac kunan a na.所以我知道,那是塗傷口之用的。
-
Uu是啊
-
Ala maizang ca dumaʼ almangtukas madadaingaz tu maqtuʼ istasʼis halangun a,若老人還能記憶些什麼的話,就能取之做療效、傷口,皮膚病用品。
-
Uu是啊
-
Taʼa dii kun na, maʼaz ca dumaʼ ?這是一種,還有其他的嗎?
-
Maizang ca dumaʼ tu na …,還有其他的啊,但是…
-
Niiʼang inkuʼanan.還沒有取得而已。
-
Na muʼhaz ac kunun istasʼis luluʼluʼ qun paun.這個只是塗在傷口的
-
Uu是的
-
Hanatun a na isinav is luʼluʼ aʼ!煮成湯水後清洗傷品
-
na tanbuntun?還有多久
-
好…,Na tanamtas tu…, maizang ca mackiʼi我們嘗試…,這有這個。