跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  22
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • O singadoy a alili no kakitaan
    頭目的文化倉庫
  • Hay, ira ko licay ako tisowanan ha faki haw!
    faki 我有問題想請教您!
  • Adihay koni a lalosidan hatini i,
    這兒有這麼多的各類器物,
  • Toloʼ toloʼ han ako i, ano maan kiya?
    我會一一用手指著之後,如果那是什麼?
  • Pasowalen kako to ngangan nora lisid iso haw?
    請告訴我您的器物的名稱好嗎?
  • Hay. Saʼayaw i,
    好的,首先呢!
  • faki, oni, o maan koni?
    faki,這個,這個是什麼?
  • Oninian i, o sapitalakal to kolafaw.
    這個呢 ,是捉田鼠的陷阱。
  • Kolafaw? Hay, ha ha ha...
    田鼠?是的. 喔 喔 喔...
  • O misamanan? Nienecan nira ha?
    是如何操作? 是以壓制式的嗎?
  • Hay, enec han, kowad han konini kiya,
    是的,是壓制式的, 把這個抬起來
  • makaketing, micomod ko edo haw,
    連接起來架好, 當鼠仔進入時,
  • terak han nira, maimecay,
    一觸到它就掉下 來,就會被壓制住
  • patayay to ko kolafaw, ha!
    田鼠就死了。 喔!
  • alaen to minokay hakakaenen. Hay!
    取出後就可以帶回家食用。是!
  • Do⌃do to sakatosa, oni, o maan koni?
    好的, 接著第二個 ,這個是什麼?
  • Samokon? Onini i?
    鎚子? 這個呢?
  • O sapitoktok, o maan ko tatoktoken iso i,
    這是槌子, 不管你要捶打任何的東西呀,
  • misanga to lomaʼ i, sapitoktok.
    蓋房子時 ,可用來敲打用。
  • Ha! O maamaan ko haratengen iso i, o sapitoktok kora,
    喔!你有任何想法的話,是用來敲打用的槌子,
  • satoktok.
    是槌子。
  • O kilang ha, faki?
    faki 這是木頭嗎?
  • Hay, o tilefes kora, tilefes ha? Hay.
    是的,那是櫸木,是櫸木哦!是的。
  • Hay. Hay, oni tolo i?
    那這三個呢?
  • O tipid, tipid ha, o tatayraen i omah ko hatiniay,
    叫菜盤, 菜盤! 前往田地時,
  • pitelian to dateng,
    裝菜餚用的,
  • ano malahok ano malafi, o tipid kora,
    不管是吃中餐或是吃晚餐, 那叫做tipid。
  • hato takid koni, faki?
    faki,這好像是杯子?
  • Hay, pitelian to nanom anca o ʼepah no malitengay.
    是的, 耆老們裝水或是裝酒的。
  • Ha ha hay, manay doeng, o adiyam, ha ya potot ha?
    是哦!是! 什麼耳聾哦是辣椒啦,哦啊!是醃竹筒嗎?
  • Oni faki o onoc koni haw?
    faki 這是扁擔嗎?
  • Hay, o onc kora, mansa sisalokawit koni haw?
    那是扁擔, 怪不得這裡有鉤子啊!
  • Ini haw! O salokawit ira haw! Hay hay hay.
    這是它的鉤子, 是的 是的 是的。
  • Hay, o manan koni kini?
    好的 這又是什麼呀?
  • Oya koni, sasolsol koni haw? Sasolsol hay, hay, hay.
    這個是,這是鏟秧苗刀嗎? 鏟秧苗刀是的,是的。
  • Tosaay haw? Sadademak no malitengay ho, hay.
    兩個嗎? 耆老作田事用的, 是 是的
  • Oni ini ini i, o...
    這個 這個呢? 這是...
  • O tarepetan no kangkang ha...no facal,
    牛犁的手把。喔!
  • ha! Iraay ko ngangan nira haw?
    有它的名稱嗎?
  • Tarepetan. Tarepetan aca haw? Hay
    就是手把, 就是手把而已嗎?哦!
  • a...Oni ini i? O karot.
    這個 這一個呢, 是掏耙.
  • miaaraw to omah i, ira ko semot i,
    巡視田地時,發現了雜草,
  • alaen tora nanom no pananoman kora
    此時田裡有放水灌溉中時,
  • sapikarot no malitengay to semot
    耆老就會倚賴此掏耙撈雜草,
  • karot karot hananay, ha hay
    哦...原來就叫做掏耙啊!
  • hay...onini i,
    然後...這個呢?
  • O sapikolas no malitengay to lamelo, pisaomahan.
    是耆老種小米除草時用的。
  • O sakamaomah no malitengay kora, o haxaw
    是耆老務農時用的叫-haxaw(小鋤)
  • haxaw hay hay.
    哈耗(小鋤)...是的
  • Sasolsol koni kira haw? Hay.
    這是鏟秧苗刀囉? 是的
  • Onini o tipid koni?
    這一個是菜盤?
  • Cowa, o satoktok kora.
    不是,那是木槌。
  • Ini a tosa! O satoktok kora, ora i tipid kora cecay ...
    這兩個!那是木槌,另外一個是菜湯盤。
  • Ha ha sapekpek. Ira ko tarepetan nira?
    喔...是擊打用的。不是有著手把嗎?
  • Inini i? O maan kini caka araw?
    這個呢? 沒看到是什麼呢?
  • Ha, hay ora i:ra kafekang maadingay i,
    哈...那一個上面被遮住的,
  • O karara sa kako?
    我認為是鳥踏仔不是嗎?
  • Cowa ko karara, iniini ko karara ini.
    不是鳥踏仔...這個才是鳥踏仔。
  • Ha, ha, hay, sapiteker to cicax?
    哦!是拿來獵捕伯勞鳥的?
  • O hay, o karara ko nonian ini...hay...hay
    嗯!是的,這是鳥踏仔 是.是
  • Oninian i, ano sicacopi ko capox i,
    這個呢? 如果秧苗出現蛆蟲時,
  • sapikares sa, sakares ira.
    用來梳理,上頭有排梳。
  • Ha! Mikaresan ko capox ha?
    哈? 秧苗也需要梳理哦?
  • O cacopi atek rakrak sa kiya..
    有時蟲子遍及散怖,
  • hay. hatini han maalaay kora cacopi,
    就像這樣地...就會撈取蟲蛹,
  • itiya ho ko cacopi no capox,
    從前的秧苗還會長蛆蟲,
  • kares san to sakares, kares han no malitengay,
    耆老像這樣梳著梳理起來,
  • maosoyay, poniʼ sanay ko capox
    如果慢了,秧苗會腐化。
  • Ha ha hay. O maan koni...pitaw..o maan?
    哦..好的...這是什麼..鋤頭..或是什麼?
  • Oya kora o raral,
    那是 那個 刨鋤,
  • raral xaxaw raral, o haxaw haxaw,
    刨鋤 刮鋤...刨鋤...那是刮鋤...刮鋤,
  • raral han koni haw? O raral han, o haxaw kora,
    這叫做刨鋤齁?叫刨鋤,那是刮鋤,
  • oni ini solsol, hay sapisolsol
    這是切刀,是的 是切削用的
  • hato iya iya no iya koni saw?
    ㄟ好像那個 什麼那個的?
  • O no kangkang koni.
    這是牛犁的這個。
  • Hay ya tenokay ira. Hay ini.
    那個中間的。喔這個。
  • Hay o maan han kora? O copi han, copi
    怎麼較這個呢? 叫腳踏仔,腳踏仔,
  • o pipaketingan to sasoʼot.
    綑綁繩子的。
  • o no sapikangkang.
    一套連著的犁田工具。
  • Taloodan koni kira? Hay, taloodan ira koni.
    這是牛軛囉! 是的,這個是牛擔。
  • ira ko kaered miketing toni
    有繩索連接這個
  • to niya copi, copi ini,
    這個腳踏仔,就這個腳踏仔,
  • na ngaʼay a mikangkang kira.
    我們才好進行犁土。
  • Ha ha ha hay o....ho ho ho ay ya ana ana ha ha
    是 是 是..好的 呦..哈哈哈..哎呀..危險
  • ha ha ha! O maan kora faki?
    哈哈哈! faki 那是什麼呀?
  • tosiya, onini o tosiya han,
    車,這個從前管叫車輪鞋,
  • itiya ho awa ko payci, hatiniay ko cokap no malitengay
    那時沒有錢,老人家穿箸這樣的鞋子
  • talaomah, talacowa, tayra i tokos i,
    上田、出門到外或上山,
  • o cokap no malitengay koni,
    這就是耆老們穿上的鞋子,
  • o tosiya hananay no malitengay konini, o cokap.
    耆老稱之這輪胎鞋為tosiya。
  • Hay cokap haw! Hay, caka cicih,
    是這樣!不會破損,
  • pina to poloʼ tahira 30niyan iho,
    不管幾10年直到30年之後,
  • cowa ka iya caka tatiih kora iya.
    不會變壞或發生怎樣,
  • oni i, o fakar haw? fakar koni.
    這是簍筐吧! 簍筐。
  • Patelian to fongoh patelian.
    是置放豚首的器物。
  • Ha ini kiya fitay, hay, ini kiya fitay fakar, hay.
    哈 米篩在這裡,米篩在這裡,這是簍筐,
  • Onini i? O fo⌃fo hananay.
    這個呢?這是叫魚筌的,
  • patayra ʼalo, teli han micomoday
    到溪裡放置就會有進入的
  • ko karang, o afar, o foting.
    螃蟹、蝦子、魚類。
  • Hay, hay hay. O fo⌃fo no malitengay kora.
    那是耆老們用的魚筌。
  • Oni ini i? Mahecaday to, o hatiraay to.
    這個呢?是同形式一樣的。
  • Hay, hay! O maan koni mihimedan ini saw?
    咦!這被藏起來的是什麼呢?
  • O maan kora caka hapinang
    是啥? 看不太清楚
  • a o takid, o maan ko sapiiya to kohaw.
    喔 是柸子,是舀湯的。
  • Ha, ha, o taray ihaw takid.
    哦!喔!有藤結齁.如似柸子。
  • Maan kiya ya kadong ha?
    那個是那舀湯的湯匙麻?
  • Hay, o takid han to koni, takid hananay haw!
    是的,.就叫做柸子吧,那好叫做柸子啊!
  • Hay, mido⌃do to i,
    好的,接著是
  • ko-rey-wa? O totoʼ
    這是(日)...是葫勺子
  • sapitotoʼ to nanom,
    做為掏灑水之用,
  • ano mifoting to, mihicay i, o sapihiya,
    比如捕魚或撈鰻苗,
  • o sapitelian to nanom kora cahok,
    是舀水的水瓢。
  • Hay hay, to nanom, hay haw!
    於水裡運用囉!
  • o totoʼ hananay kora.
    這叫著葫水勺。
  • Hay, oni, sakarih?
    那這個是疏耙?
  • Ini ha? Ini. O sapiya to panay kita,
    這是我們收稻後分梳穀物的,
  • pawalien fasolan i, sapikarih a sapitiyol.
    當穀子曬於大藤席上時,分梳與翻面用。
  • Ha! O sakarih han kora.
    這就叫耙梳的用具。
  • Sakarih haw! Hay.
    耙梳哦!另外
  • O maan koni faki? Mana?
    faki 這是什麼呢?好似?
  • Hay, onini i, saosian oni,
    這個呢,是特地專用的,
  • o sapisafang to hicay. Ha,
    撈鰻鰻苗時用的。
  • Ya piketingan nira koni, ya cowapi tosa kiya.
    這而是它綁定的地方,這是它的的雙臂哦...
  • Iraay koya tira, o safang
    這兒有著細目網連著,
  • safang, safang to hicay kora.
    掏撈網,那是掏撈網捕鰻苗的。
  • en, hen, hen, hay, a tipid koni haw!
    喔.喔.喔.嗯 這是菜盤齁!
  • tipid, hay.
    是的, 是菜盤。
  • Oni i? O lawas, lawas haw!
    這呢?是竹水筒,是竹水筒喔!
  • Pitelian to nanom a talomah. Hay hay hay.
    是上田時裝水的容器。是的。
  • Maomah i, pafeli to nanom, o lawas.
    當工作出發前,會先裝好水,是竹水筒。
  • O maan koni?
    然後,那這個呢
  • Saadihay sa koni miotalan, o maan koni oni tosa?
    這麼多的藤編在上面,這兩個是?
  • O iya no tosiya paliding koni adiper ira i,
    原是車輛汽車邊的杆子,
  • tayni milinsiw kako miotal i,
    來這裡練習藤編時,
  • talinsiwan ako konini, mafanaʼ kako i,
    這些都是練習時用的,我學會了之後,
  • hatiniay, matawalaw sa, otal hananay ako.
    我怕會忘記,於是不斷地編了又編。
  • Ha. Hay mafanaʼay, mafanaʼ to sa to
    為進一步更精進技巧
  • pateras sa, malolayay milingsiw to miotalay.
    就隨意地,辛勤地,練習編藤結。
  • Ha ha, Mansa mafanaʼ kako iya han ako,
    所以我會了之後將它置放
  • todong to o tanengnengan hatiraay.
    也備而後參考用。
  • Ora ira ho kora milimekay.
    瞧! 那個躲藏的...
  • Oya kora, o daep hananay
    那個是叫 daep的
  • piiyaan no lalidingan kiya,
    是用在蒸籠的,
  • lalomaʼ ira sataled, hay caka tefad ko felac
    蒸籠內裝好做底,讓米不會滲漏
  • daep hananay,
    叫做daep
  • Hay, ya paraʼ ano misahemay kita ha?
    喔...是蒸飯時置於底端的那個哦?
  • ha..o daep hananay kora.
    就是那叫daep的
  • O maan han? Daep , ....daep ho ho ho.
    怎麼說.daap, daap 喔 喔 喔
  • Hay caka tefad ko cemek a miiya to lalidingan.
    使用蒸筒時好讓裡面的米不掉下來。
  • O maan koni?
    這又是什麼?
  • Itini itiya ho miiya to nanom kiya,
    從前在引水時,
  • kongyong to ko piala, tahira i lomaʼ iso i,
    公共取得水源,到了自個兒家時,
  • misangaan.
    就造出此物。
  • Hay. o oya fongkos konini salilam to nanom.
    作為分割水之大小控制分配量。
  • Oni a mimingay han i, mimingay ko mira,
    人數少的呢,他取量就少,
  • hatini sanay pisalilam to nanom.
    就是這樣配給水資源。
  • Hatiraay ko itiyaay ho, salilaman ko nanom,
    從前是這樣, 水是分配取得的。
  • Hay, ha. kalasaesalan hananay.
    是大家分配的喔。
  • Kaesaesalan to nanom ha!
    哦.啊.是大家分著引用的i喔!
  • Hay, kalamalesaesal sa kira.
    是啊!說是這樣分配的。
  • Ha! Maaraw ako koni, milimekay ini a,
    哈!我又發現了這個,藏在這裡的啊,
  • hatoya tafaʼ no kangkang!
    好像是牛犁的犁尖!
  • Hay, onini mikangkang i,
    是的 這是犁地時,
  • o tafaʼ no kangkang koni.
    這是牛犁的尖形犁頭。
  • Hay, o maan han ta?
    那我們叫它什麼?
  • O tafaʼ no kangkang hananay kiya.
    直接叫做tafa' no kangkang呀。
  • tafaʼ hananay ha? Hay. Ho ho ho.
    就叫犁尖這樣哦?喔, 是的。
  • Hay, maeminay to itini, hay hay hay.
    好的,這兒的全部完成了。
  • Palacinowanowasen i! Hay, o maan koni faki?
    (把牠們分開一點呀!) faki 這是什麼呢?
  • o maan koni? maan koni? palicinowasen.
    這是什麼? 是什麼? 分開些。
  • Ini ini hay ini. O haxaw, haxaw...
    這個.這個。是疏耕鋤,疏耕鋤...
  • ini i, o raral, raral, sano pitawaw haw?Hay.
    這個是 小手鋤,手鋤 類似鋤頭一樣嗎? 是的。
  • oni ini makapahay misangaan awol i?
    這個做的很漂亮的竹器呢?
  • Milatang hakowa ko payci.
    斟其量以換算多少錢。
  • O talopiciw ko no Dipongan ho lalatangen kora.
    日治時期拿酒瓶取酒以柸計算價錢。
  • Hay, o nini i? O tafaʼ no kangkang,
    這個呢 ? 牛犁的犁尖,
  • sapikangkang to omah. Ha ha tafaʼ no kangkaang.
    犁田用的,犁之尖形鐵。
  • Patongalan a waywayan
    文化方外篇
  • Tadamaan ko hemek no faki, pakatolos kamo
    faki 很高興你們屈尊就教
  • to pakayni i demak no malitengay sa i,
    企盼了解先人們過去的文化,
  • tadamahemek kako,
    我好高興,
  • ira sa kamo, hay caka tawal,
    有你們來,就可以不被遺忘,
  • hatiraay kalimmela no mako,
    我是如此珍惜著,
  • nanay ira ko matanengay,
    殷盼有智能兼備的人,
  • hatatado⌃do no kaemangay, hay caka ketong sa i,
    繼起傳承給後輩們以避免斷層,
  • pakayni tonini saowalen ako i,
    今天我想要敘述的,
  • pakayni tona no miadop,
    是談談狩獵事,
  • to finawlan han i, iraay ko todong no kawas,
    在我們的社會裡, 有著神靈信仰,
  • sahatini han ta, lalowadan i,
    越過細節不說,開始是這樣的,
  • "Na! Kamo, Mitapalay a Kakacawan,
    " 諾! 請你們! 天上俯瞰的神 Kakacawan、
  • a Tatakosan, Lalasilan, Iwasilan, ...
    Tatakosan、 Lalasilan、Iwasilan,
  • anini a romiʼad talatokos ko kami,
    我們今天此時上山來,
  • mitalakar to kami,
    我們既將狩獵,
  • nanay patamaen kami
    祈願讓我們有獵物
  • to ya kamo toas no fafoy
    得到祖先的賜予老山豚
  • to ngaya, to ngayaw,
    ngaya、ngayaw
  • o siri si Pasipi, mancel i, si Maloniyam
    羊之靈 祢 Pasipi, 羌之靈 Maloniyam
  • tayal konini lowad niyam tonini,
    我們開始將從事這獵事,
  • nanay mapada iya no miso, mapalemed no miso!" sa i.
    希望得到祢給予的幸運 ! " 這樣祈禱的說。-
  • Pakaenan no toas to epah
    祖先立即向空間神靈敬酒
  • konini o Sipalaay,
    向Sipalaay祭告,
  • han kiso Sipalaay Halengheng haratengen.
    向祢 空間靈神 Sipalaay Halengheng 說心願。
  • O maan konini tayniay aka saan kiso,
    你別在意來的會是什麼,
  • iraay ko rakat niyam tonini sa i,
    請知詳我們來的意圖,
  • ano misatapang a miiya i,
    假設要開始從事時,
  • iraay ko pafeli no malitengay to kawas,
    耆老有準備獻祭神靈之禮,
  • hatiraay ko no miadopay, panganganen ho sa i,
    先人言狩獵事就是這樣,要 先行祭告,
  • hatiraay awih, sakaecaaw katawal namo,
    就是這樣呀,要使你們不會忘記,
  • ano miadop ano pasowal miadop kiso i,
    當你去狩獵或將要祭告或將進行狩獵,
  • ano mitalakal ko kiso i,
    如果你要架設陷阱時...
  • hatiniay i sawni haw!
    要像剛才一樣喔!
  • "Na kamo Mitapalay fafekang,
    " 諾!請你們 在天俯瞰的眾神啊
  • Ta Tatalakosan i haw!
    atalakosan 是吧!
  • e...ora o matawalay ako, o maan to kiya, aka ho.
    哦!那個我忘記了, 什麼去了?等一下。
  • Si Kakacawan, hay , Tatakosan, Lasilan, Iwasilan,
    祢 Kakacawan 、Tatakosan Lasilan、Iwasilan,
  • lalima. Hay
    有五尊。喔。
  • Ya no hatini i, mitalakal to kami.
    此時, 我們要進行捕獵。
  • Nanay nanitiniay taynien ko nanitiniay i Pangron,
    期盼南來的 來自Pangron領域的,
  • nikasa apapolopolo,
    來自山嶺叢山的、
  • kasaselal,
    同類同種的,
  • taynien koninian i talakal no mako,
    引領群獸帶進我的陷阱裡,
  • o maan ko iya sa i aka saan kiso
    你千萬不要有所質疑
  • Sipalaay, Halengheng sa i,
    空間神靈啊 Halengheng 這樣,
  • o todong no tatikong no mita , silocekay to pala
    比照我們土地公一般, 是空間的主管靈神
  • Halengheng,
    Halengheng。
  • Ka, onini mitalakal kako to ninian i,
    但是,我設陷捕捉這些時候呢,
  • aka o maan kona karetengay
    別質疑何以承載了重物
  • karetengay aka saan kiso, Halengheng,
    請您別產生其他聯想Halengheng,
  • o talakal no mako koninian,
    這是我設下的陷阱,
  • nanay ira ko taliadop
    盼望有驚奇的收獲。
  • naniʼamisay, nanitimolay, nanitini i Pangroy sa i,
    從北來的、 從南來的,來自於Pangroy領域的,
  • itini Ta-o koni haw! Haratengen.
    這是在 大武喔!請記下。
  • O maan? Pangroy
    什麼?Pangroy
  • itira i Ta-o. Liyaw ho pangiha faki. Pangroy
    在那大武地 (請faki再發音-班類)
  • Pangoy. Pangroy, patater ko Pangroy sanay
    ㄟ 班類。班類,請班類交手群物 這樣祈福
  • nanitira i Pangroy, nanitiraay apilipilis sa,
    來自於angroy 來自於山崖斜坡等,
  • pasetek kakelekelel, kasa polopolo,
    入陷於曠野裡, 獵獲於群峰中,
  • nanitimolay, nanietipay, naniʼamisay
    自南方來的、自西方來的、自北方來的
  • palasopeden itini talakal no mako,
    都匯聚在我的陷阱中,
  • o maan kona karetengay i,
    怎麼有重載著什麼啊,
  • olenong ako aka saan kiso Halengheng sa i,
    別當作是祢的重負啊 Halengheng,
  • o sitodongay to Totikong no mita koni,
    這比作是我們的土地公來看待,
  • sipalaay, silocekay.
    主事地域的,主事神靈。
  • O maan koni karetengay?
    到底重承載的是什麼 ?
  • aka saan kiso, Halengheng,
    祢別在意呀, Halengheng
  • o talakal no mako koni,
    這是我的陷阱,
  • nanay matahidang no miso ko nanitimolay,
    企盼被祢引領來自南方的、
  • nanietipay, naniʼamisay
    以及來自西方的、來自北方的
  • palasoped itni i tatakakel no mako,
    匯聚在我這兒的陷阱中,
  • nanay mahalepesayasayat sa i,
    祈望遠近佈滿著香郁,
  • o fangsis sanay, hen-syang sanay,
    語意說芳香,-形容很香。
  • mapalasayasayat toni karetengay tora iya,
    比比牽連著入陷而使異常沉重,
  • hay, ho talipohawen
    讓使失明狀態
  • talipohawen kora tala talaadop sa,
    致使獵物們皆失明了,
  • o adop, palacecayen tayni i talakal no mako,
    使牠們集聚於一處在我的陷阱裡,
  • ano ira ko tamaʼ namo adihay i,
    如果收穫豐碩的話,
  • adihay ko sapaini ko tamowanan sanay,
    我也相對地供上豐盛的獻禮,
  • hatiraay ko piiya,
    儀式是這樣的,
  • mansa cot han to i,
    所以敬祭之後,
  • pakaenen to to epah kira, hatira ko sowal iso.
    再享清酒 , 你的祭靈語要這樣講。