- 22
- 0
- 字幕列表
-
O singadoy a alili no kakitaan頭目的文化倉庫
-
Hay, ira ko licay ako tisowanan ha faki haw!faki 我有問題想請教您!
-
Adihay koni a lalosidan hatini i,這兒有這麼多的各類器物,
-
Toloʼ toloʼ han ako i, ano maan kiya?我會一一用手指著之後,如果那是什麼?
-
Pasowalen kako to ngangan nora lisid iso haw?請告訴我您的器物的名稱好嗎?
-
Hay. Saʼayaw i,好的,首先呢!
-
faki, oni, o maan koni?faki,這個,這個是什麼?
-
Oninian i, o sapitalakal to kolafaw.這個呢 ,是捉田鼠的陷阱。
-
Kolafaw? Hay, ha ha ha...田鼠?是的. 喔 喔 喔...
-
O misamanan? Nienecan nira ha?是如何操作? 是以壓制式的嗎?
-
Hay, enec han, kowad han konini kiya,是的,是壓制式的, 把這個抬起來
-
makaketing, micomod ko edo haw,連接起來架好, 當鼠仔進入時,
-
terak han nira, maimecay,一觸到它就掉下 來,就會被壓制住
-
patayay to ko kolafaw, ha!田鼠就死了。 喔!
-
alaen to minokay hakakaenen. Hay!取出後就可以帶回家食用。是!
-
Do⌃do to sakatosa, oni, o maan koni?好的, 接著第二個 ,這個是什麼?
-
Samokon? Onini i?鎚子? 這個呢?
-
O sapitoktok, o maan ko tatoktoken iso i,這是槌子, 不管你要捶打任何的東西呀,
-
misanga to lomaʼ i, sapitoktok.蓋房子時 ,可用來敲打用。
-
Ha! O maamaan ko haratengen iso i, o sapitoktok kora,喔!你有任何想法的話,是用來敲打用的槌子,
-
satoktok.是槌子。
-
O kilang ha, faki?faki 這是木頭嗎?
-
Hay, o tilefes kora, tilefes ha? Hay.是的,那是櫸木,是櫸木哦!是的。
-
Hay. Hay, oni tolo i?那這三個呢?
-
O tipid, tipid ha, o tatayraen i omah ko hatiniay,叫菜盤, 菜盤! 前往田地時,
-
pitelian to dateng,裝菜餚用的,
-
ano malahok ano malafi, o tipid kora,不管是吃中餐或是吃晚餐, 那叫做tipid。
-
hato takid koni, faki?faki,這好像是杯子?
-
Hay, pitelian to nanom anca o ʼepah no malitengay.是的, 耆老們裝水或是裝酒的。
-
Ha ha hay, manay doeng, o adiyam, ha ya potot ha?是哦!是! 什麼耳聾哦是辣椒啦,哦啊!是醃竹筒嗎?
-
Oni faki o onoc koni haw?faki 這是扁擔嗎?
-
Hay, o onc kora, mansa sisalokawit koni haw?那是扁擔, 怪不得這裡有鉤子啊!
-
Ini haw! O salokawit ira haw! Hay hay hay.這是它的鉤子, 是的 是的 是的。
-
Hay, o manan koni kini?好的 這又是什麼呀?
-
Oya koni, sasolsol koni haw? Sasolsol hay, hay, hay.這個是,這是鏟秧苗刀嗎? 鏟秧苗刀是的,是的。
-
Tosaay haw? Sadademak no malitengay ho, hay.兩個嗎? 耆老作田事用的, 是 是的
-
Oni ini ini i, o...這個 這個呢? 這是...
-
O tarepetan no kangkang ha...no facal,牛犁的手把。喔!
-
ha! Iraay ko ngangan nira haw?有它的名稱嗎?
-
Tarepetan. Tarepetan aca haw? Hay就是手把, 就是手把而已嗎?哦!
-
a...Oni ini i? O karot.這個 這一個呢, 是掏耙.
-
miaaraw to omah i, ira ko semot i,巡視田地時,發現了雜草,
-
alaen tora nanom no pananoman kora此時田裡有放水灌溉中時,
-
sapikarot no malitengay to semot耆老就會倚賴此掏耙撈雜草,
-
karot karot hananay, ha hay哦...原來就叫做掏耙啊!
-
hay...onini i,然後...這個呢?
-
O sapikolas no malitengay to lamelo, pisaomahan.是耆老種小米除草時用的。
-
O sakamaomah no malitengay kora, o haxaw是耆老務農時用的叫-haxaw(小鋤)
-
haxaw hay hay.哈耗(小鋤)...是的
-
Sasolsol koni kira haw? Hay.這是鏟秧苗刀囉? 是的
-
Onini o tipid koni?這一個是菜盤?
-
Cowa, o satoktok kora.不是,那是木槌。
-
Ini a tosa! O satoktok kora, ora i tipid kora cecay ...這兩個!那是木槌,另外一個是菜湯盤。
-
Ha ha sapekpek. Ira ko tarepetan nira?喔...是擊打用的。不是有著手把嗎?
-
Inini i? O maan kini caka araw?這個呢? 沒看到是什麼呢?
-
Ha, hay ora i:ra kafekang maadingay i,哈...那一個上面被遮住的,
-
O karara sa kako?我認為是鳥踏仔不是嗎?
-
Cowa ko karara, iniini ko karara ini.不是鳥踏仔...這個才是鳥踏仔。
-
Ha, ha, hay, sapiteker to cicax?哦!是拿來獵捕伯勞鳥的?
-
O hay, o karara ko nonian ini...hay...hay嗯!是的,這是鳥踏仔 是.是
-
Oninian i, ano sicacopi ko capox i,這個呢? 如果秧苗出現蛆蟲時,
-
sapikares sa, sakares ira.用來梳理,上頭有排梳。
-
Ha! Mikaresan ko capox ha?哈? 秧苗也需要梳理哦?
-
O cacopi atek rakrak sa kiya..有時蟲子遍及散怖,
-
hay. hatini han maalaay kora cacopi,就像這樣地...就會撈取蟲蛹,
-
itiya ho ko cacopi no capox,從前的秧苗還會長蛆蟲,
-
kares san to sakares, kares han no malitengay,耆老像這樣梳著梳理起來,
-
maosoyay, poniʼ sanay ko capox如果慢了,秧苗會腐化。
-
Ha ha hay. O maan koni...pitaw..o maan?哦..好的...這是什麼..鋤頭..或是什麼?
-
Oya kora o raral,那是 那個 刨鋤,
-
raral xaxaw raral, o haxaw haxaw,刨鋤 刮鋤...刨鋤...那是刮鋤...刮鋤,
-
raral han koni haw? O raral han, o haxaw kora,這叫做刨鋤齁?叫刨鋤,那是刮鋤,
-
oni ini solsol, hay sapisolsol這是切刀,是的 是切削用的
-
hato iya iya no iya koni saw?ㄟ好像那個 什麼那個的?
-
O no kangkang koni.這是牛犁的這個。
-
Hay ya tenokay ira. Hay ini.那個中間的。喔這個。
-
Hay o maan han kora? O copi han, copi怎麼較這個呢? 叫腳踏仔,腳踏仔,
-
o pipaketingan to sasoʼot.綑綁繩子的。
-
o no sapikangkang.一套連著的犁田工具。
-
Taloodan koni kira? Hay, taloodan ira koni.這是牛軛囉! 是的,這個是牛擔。
-
ira ko kaered miketing toni有繩索連接這個
-
to niya copi, copi ini,這個腳踏仔,就這個腳踏仔,
-
na ngaʼay a mikangkang kira.我們才好進行犁土。
-
Ha ha ha hay o....ho ho ho ay ya ana ana ha ha是 是 是..好的 呦..哈哈哈..哎呀..危險
-
ha ha ha! O maan kora faki?哈哈哈! faki 那是什麼呀?
-
tosiya, onini o tosiya han,車,這個從前管叫車輪鞋,
-
itiya ho awa ko payci, hatiniay ko cokap no malitengay那時沒有錢,老人家穿箸這樣的鞋子
-
talaomah, talacowa, tayra i tokos i,上田、出門到外或上山,
-
o cokap no malitengay koni,這就是耆老們穿上的鞋子,
-
o tosiya hananay no malitengay konini, o cokap.耆老稱之這輪胎鞋為tosiya。
-
Hay cokap haw! Hay, caka cicih,是這樣!不會破損,
-
pina to poloʼ tahira 30niyan iho,不管幾10年直到30年之後,
-
cowa ka iya caka tatiih kora iya.不會變壞或發生怎樣,
-
oni i, o fakar haw? fakar koni.這是簍筐吧! 簍筐。
-
Patelian to fongoh patelian.是置放豚首的器物。
-
Ha ini kiya fitay, hay, ini kiya fitay fakar, hay.哈 米篩在這裡,米篩在這裡,這是簍筐,
-
Onini i? O fo⌃fo hananay.這個呢?這是叫魚筌的,
-
patayra ʼalo, teli han micomoday到溪裡放置就會有進入的
-
ko karang, o afar, o foting.螃蟹、蝦子、魚類。
-
Hay, hay hay. O fo⌃fo no malitengay kora.那是耆老們用的魚筌。
-
Oni ini i? Mahecaday to, o hatiraay to.這個呢?是同形式一樣的。
-
Hay, hay! O maan koni mihimedan ini saw?咦!這被藏起來的是什麼呢?
-
O maan kora caka hapinang是啥? 看不太清楚
-
a o takid, o maan ko sapiiya to kohaw.喔 是柸子,是舀湯的。
-
Ha, ha, o taray ihaw takid.哦!喔!有藤結齁.如似柸子。
-
Maan kiya ya kadong ha?那個是那舀湯的湯匙麻?
-
Hay, o takid han to koni, takid hananay haw!是的,.就叫做柸子吧,那好叫做柸子啊!
-
Hay, mido⌃do to i,好的,接著是
-
ko-rey-wa? O totoʼ這是(日)...是葫勺子
-
sapitotoʼ to nanom,做為掏灑水之用,
-
ano mifoting to, mihicay i, o sapihiya,比如捕魚或撈鰻苗,
-
o sapitelian to nanom kora cahok,是舀水的水瓢。
-
Hay hay, to nanom, hay haw!於水裡運用囉!
-
o totoʼ hananay kora.這叫著葫水勺。
-
Hay, oni, sakarih?那這個是疏耙?
-
Ini ha? Ini. O sapiya to panay kita,這是我們收稻後分梳穀物的,
-
pawalien fasolan i, sapikarih a sapitiyol.當穀子曬於大藤席上時,分梳與翻面用。
-
Ha! O sakarih han kora.這就叫耙梳的用具。
-
Sakarih haw! Hay.耙梳哦!另外
-
O maan koni faki? Mana?faki 這是什麼呢?好似?
-
Hay, onini i, saosian oni,這個呢,是特地專用的,
-
o sapisafang to hicay. Ha,撈鰻鰻苗時用的。
-
Ya piketingan nira koni, ya cowapi tosa kiya.這而是它綁定的地方,這是它的的雙臂哦...
-
Iraay koya tira, o safang這兒有著細目網連著,
-
safang, safang to hicay kora.掏撈網,那是掏撈網捕鰻苗的。
-
en, hen, hen, hay, a tipid koni haw!喔.喔.喔.嗯 這是菜盤齁!
-
tipid, hay.是的, 是菜盤。
-
Oni i? O lawas, lawas haw!這呢?是竹水筒,是竹水筒喔!
-
Pitelian to nanom a talomah. Hay hay hay.是上田時裝水的容器。是的。
-
Maomah i, pafeli to nanom, o lawas.當工作出發前,會先裝好水,是竹水筒。
-
O maan koni?然後,那這個呢
-
Saadihay sa koni miotalan, o maan koni oni tosa?這麼多的藤編在上面,這兩個是?
-
O iya no tosiya paliding koni adiper ira i,原是車輛汽車邊的杆子,
-
tayni milinsiw kako miotal i,來這裡練習藤編時,
-
talinsiwan ako konini, mafanaʼ kako i,這些都是練習時用的,我學會了之後,
-
hatiniay, matawalaw sa, otal hananay ako.我怕會忘記,於是不斷地編了又編。
-
Ha. Hay mafanaʼay, mafanaʼ to sa to為進一步更精進技巧
-
pateras sa, malolayay milingsiw to miotalay.就隨意地,辛勤地,練習編藤結。
-
Ha ha, Mansa mafanaʼ kako iya han ako,所以我會了之後將它置放
-
todong to o tanengnengan hatiraay.也備而後參考用。
-
Ora ira ho kora milimekay.瞧! 那個躲藏的...
-
Oya kora, o daep hananay那個是叫 daep的
-
piiyaan no lalidingan kiya,是用在蒸籠的,
-
lalomaʼ ira sataled, hay caka tefad ko felac蒸籠內裝好做底,讓米不會滲漏
-
daep hananay,叫做daep
-
Hay, ya paraʼ ano misahemay kita ha?喔...是蒸飯時置於底端的那個哦?
-
ha..o daep hananay kora.就是那叫daep的
-
O maan han? Daep , ....daep ho ho ho.怎麼說.daap, daap 喔 喔 喔
-
Hay caka tefad ko cemek a miiya to lalidingan.使用蒸筒時好讓裡面的米不掉下來。
-
O maan koni?這又是什麼?
-
Itini itiya ho miiya to nanom kiya,從前在引水時,
-
kongyong to ko piala, tahira i lomaʼ iso i,公共取得水源,到了自個兒家時,
-
misangaan.就造出此物。
-
Hay. o oya fongkos konini salilam to nanom.作為分割水之大小控制分配量。
-
Oni a mimingay han i, mimingay ko mira,人數少的呢,他取量就少,
-
hatini sanay pisalilam to nanom.就是這樣配給水資源。
-
Hatiraay ko itiyaay ho, salilaman ko nanom,從前是這樣, 水是分配取得的。
-
Hay, ha. kalasaesalan hananay.是大家分配的喔。
-
Kaesaesalan to nanom ha!哦.啊.是大家分著引用的i喔!
-
Hay, kalamalesaesal sa kira.是啊!說是這樣分配的。
-
Ha! Maaraw ako koni, milimekay ini a,哈!我又發現了這個,藏在這裡的啊,
-
hatoya tafaʼ no kangkang!好像是牛犁的犁尖!
-
Hay, onini mikangkang i,是的 這是犁地時,
-
o tafaʼ no kangkang koni.這是牛犁的尖形犁頭。
-
Hay, o maan han ta?那我們叫它什麼?
-
O tafaʼ no kangkang hananay kiya.直接叫做tafa' no kangkang呀。
-
tafaʼ hananay ha? Hay. Ho ho ho.就叫犁尖這樣哦?喔, 是的。
-
Hay, maeminay to itini, hay hay hay.好的,這兒的全部完成了。
-
Palacinowanowasen i! Hay, o maan koni faki?(把牠們分開一點呀!) faki 這是什麼呢?
-
o maan koni? maan koni? palicinowasen.這是什麼? 是什麼? 分開些。
-
Ini ini hay ini. O haxaw, haxaw...這個.這個。是疏耕鋤,疏耕鋤...
-
ini i, o raral, raral, sano pitawaw haw?Hay.這個是 小手鋤,手鋤 類似鋤頭一樣嗎? 是的。
-
oni ini makapahay misangaan awol i?這個做的很漂亮的竹器呢?
-
Milatang hakowa ko payci.斟其量以換算多少錢。
-
O talopiciw ko no Dipongan ho lalatangen kora.日治時期拿酒瓶取酒以柸計算價錢。
-
Hay, o nini i? O tafaʼ no kangkang,這個呢 ? 牛犁的犁尖,
-
sapikangkang to omah. Ha ha tafaʼ no kangkaang.犁田用的,犁之尖形鐵。
-
Patongalan a waywayan文化方外篇
-
Tadamaan ko hemek no faki, pakatolos kamofaki 很高興你們屈尊就教
-
to pakayni i demak no malitengay sa i,企盼了解先人們過去的文化,
-
tadamahemek kako,我好高興,
-
ira sa kamo, hay caka tawal,有你們來,就可以不被遺忘,
-
hatiraay kalimmela no mako,我是如此珍惜著,
-
nanay ira ko matanengay,殷盼有智能兼備的人,
-
hatatado⌃do no kaemangay, hay caka ketong sa i,繼起傳承給後輩們以避免斷層,
-
pakayni tonini saowalen ako i,今天我想要敘述的,
-
pakayni tona no miadop,是談談狩獵事,
-
to finawlan han i, iraay ko todong no kawas,在我們的社會裡, 有著神靈信仰,
-
sahatini han ta, lalowadan i,越過細節不說,開始是這樣的,
-
"Na! Kamo, Mitapalay a Kakacawan," 諾! 請你們! 天上俯瞰的神 Kakacawan、
-
a Tatakosan, Lalasilan, Iwasilan, ...Tatakosan、 Lalasilan、Iwasilan,
-
anini a romiʼad talatokos ko kami,我們今天此時上山來,
-
mitalakar to kami,我們既將狩獵,
-
nanay patamaen kami祈願讓我們有獵物
-
to ya kamo toas no fafoy得到祖先的賜予老山豚
-
to ngaya, to ngayaw,ngaya、ngayaw
-
o siri si Pasipi, mancel i, si Maloniyam羊之靈 祢 Pasipi, 羌之靈 Maloniyam
-
tayal konini lowad niyam tonini,我們開始將從事這獵事,
-
nanay mapada iya no miso, mapalemed no miso!" sa i.希望得到祢給予的幸運 ! " 這樣祈禱的說。-
-
Pakaenan no toas to epah祖先立即向空間神靈敬酒
-
konini o Sipalaay,向Sipalaay祭告,
-
han kiso Sipalaay Halengheng haratengen.向祢 空間靈神 Sipalaay Halengheng 說心願。
-
O maan konini tayniay aka saan kiso,你別在意來的會是什麼,
-
iraay ko rakat niyam tonini sa i,請知詳我們來的意圖,
-
ano misatapang a miiya i,假設要開始從事時,
-
iraay ko pafeli no malitengay to kawas,耆老有準備獻祭神靈之禮,
-
hatiraay ko no miadopay, panganganen ho sa i,先人言狩獵事就是這樣,要 先行祭告,
-
hatiraay awih, sakaecaaw katawal namo,就是這樣呀,要使你們不會忘記,
-
ano miadop ano pasowal miadop kiso i,當你去狩獵或將要祭告或將進行狩獵,
-
ano mitalakal ko kiso i,如果你要架設陷阱時...
-
hatiniay i sawni haw!要像剛才一樣喔!
-
"Na kamo Mitapalay fafekang," 諾!請你們 在天俯瞰的眾神啊
-
Ta Tatalakosan i haw!atalakosan 是吧!
-
e...ora o matawalay ako, o maan to kiya, aka ho.哦!那個我忘記了, 什麼去了?等一下。
-
Si Kakacawan, hay , Tatakosan, Lasilan, Iwasilan,祢 Kakacawan 、Tatakosan Lasilan、Iwasilan,
-
lalima. Hay有五尊。喔。
-
Ya no hatini i, mitalakal to kami.此時, 我們要進行捕獵。
-
Nanay nanitiniay taynien ko nanitiniay i Pangron,期盼南來的 來自Pangron領域的,
-
nikasa apapolopolo,來自山嶺叢山的、
-
kasaselal,同類同種的,
-
taynien koninian i talakal no mako,引領群獸帶進我的陷阱裡,
-
o maan ko iya sa i aka saan kiso你千萬不要有所質疑
-
Sipalaay, Halengheng sa i,空間神靈啊 Halengheng 這樣,
-
o todong no tatikong no mita , silocekay to pala比照我們土地公一般, 是空間的主管靈神
-
Halengheng,Halengheng。
-
Ka, onini mitalakal kako to ninian i,但是,我設陷捕捉這些時候呢,
-
aka o maan kona karetengay別質疑何以承載了重物
-
karetengay aka saan kiso, Halengheng,請您別產生其他聯想Halengheng,
-
o talakal no mako koninian,這是我設下的陷阱,
-
nanay ira ko taliadop盼望有驚奇的收獲。
-
naniʼamisay, nanitimolay, nanitini i Pangroy sa i,從北來的、 從南來的,來自於Pangroy領域的,
-
itini Ta-o koni haw! Haratengen.這是在 大武喔!請記下。
-
O maan? Pangroy什麼?Pangroy
-
itira i Ta-o. Liyaw ho pangiha faki. Pangroy在那大武地 (請faki再發音-班類)
-
Pangoy. Pangroy, patater ko Pangroy sanayㄟ 班類。班類,請班類交手群物 這樣祈福
-
nanitira i Pangroy, nanitiraay apilipilis sa,來自於angroy 來自於山崖斜坡等,
-
pasetek kakelekelel, kasa polopolo,入陷於曠野裡, 獵獲於群峰中,
-
nanitimolay, nanietipay, naniʼamisay自南方來的、自西方來的、自北方來的
-
palasopeden itini talakal no mako,都匯聚在我的陷阱中,
-
o maan kona karetengay i,怎麼有重載著什麼啊,
-
olenong ako aka saan kiso Halengheng sa i,別當作是祢的重負啊 Halengheng,
-
o sitodongay to Totikong no mita koni,這比作是我們的土地公來看待,
-
sipalaay, silocekay.主事地域的,主事神靈。
-
O maan koni karetengay?到底重承載的是什麼 ?
-
aka saan kiso, Halengheng,祢別在意呀, Halengheng
-
o talakal no mako koni,這是我的陷阱,
-
nanay matahidang no miso ko nanitimolay,企盼被祢引領來自南方的、
-
nanietipay, naniʼamisay以及來自西方的、來自北方的
-
palasoped itni i tatakakel no mako,匯聚在我這兒的陷阱中,
-
nanay mahalepesayasayat sa i,祈望遠近佈滿著香郁,
-
o fangsis sanay, hen-syang sanay,語意說芳香,-形容很香。
-
mapalasayasayat toni karetengay tora iya,比比牽連著入陷而使異常沉重,
-
hay, ho talipohawen讓使失明狀態
-
talipohawen kora tala talaadop sa,致使獵物們皆失明了,
-
o adop, palacecayen tayni i talakal no mako,使牠們集聚於一處在我的陷阱裡,
-
ano ira ko tamaʼ namo adihay i,如果收穫豐碩的話,
-
adihay ko sapaini ko tamowanan sanay,我也相對地供上豐盛的獻禮,
-
hatiraay ko piiya,儀式是這樣的,
-
mansa cot han to i,所以敬祭之後,
-
pakaenen to to epah kira, hatira ko sowal iso.再享清酒 , 你的祭靈語要這樣講。