- 51
- 0
發現並探討族語之詞綴,應如何傳譯成漢語。
- 字幕列表
-
,我們再次過來詢問我們的語言,這些語詞就叫詞綴
-
Qauqalinga
-
na madiaʼ hala ca mangkiʼ i,這些詞相當地多
-
Maca sinizaʼ naam haʼan 詞綴mangkiʼ a qa,我們是千詞表裡取出這些詞綴
-
uaʼ aminun puʼinun ca qalinga mangkun a,我們將詞彚整起來共有九十個
-
Uaʼ mangkiʼ sinpiʼinun a qalinga mangkiʼa qa, tupaʼun tu 詞綴mangkiʼ iʼ這些彚整的語詞都稱為詞綴
-
Na ihaʼan maiʼ a, imicqang a, ihikuʼ這些彚整的語詞都稱為詞綴
-
Na palaqancaipuntaʼ unin ca qalinga mangkiʼ a,我們將探討這些語詞
-
Uaʼ anaqat na muqnang muncaʼan tiʼ macingav.故特地再次前來詢問
-
Na muqnang macingav haʼan tiʼ tu, makua naupa ca在此重新再請教耆老的見解為何?
-
Makua naupa ca sinaduuas我們自己初步研究的人(又是如何?)
-
Na tangausan papacqal zami ti ala tukauʼun ca ngaan nitaʼ?請讓我們認識你的大名
-
A, maca ngaan naak a Lanhuiʼ好,我的名字叫Langui’
-
Uu, Languiʼ.是的,叫Langui’
-
Uu, maduvaiʼian.姓氏為Maduvai’ian
-
Punpiin ca qamisan suuʼ ?現今已多大歲數了?
-
Maca qamisan naak haip a mavaauʼun qan taʼa.我現在是八十一歲了
-
Uu, tukauʼun ca ngaan suuʼ?是的,請問你的大名?
-
Maca ngaan naak a tupaʼun tu Madai Balincinan.我的字叫做Madai Balincinan.
-
Piin ca qamisan suuʼ haip ?請問你大歲數了
-
Mahimaʼun qa pituʼ, cina nuum...?ha...ha..五十七或六了吧。哈哈…
-
Uu, 差不多qa, namaupata, qa.是的,差不多
-
Na kitngaʼin ata palaqanciap mangkiʼ qa,我們將開始探討了
-
Na mahivta laqaqaiʼ is qalinga mangkiʼ aʼ,我們快速過目這些詞彚,因個人只想取個第一個印象(的說法).
-
Uu.是的
-
Uu, mamantuq.這個是最直接的。
-
Uu, maca 詞綴 nitaʼ a muʼamin minataʼa dii kuna,好的,我們詞言的這個「詞綴」,原本是從整體而來的
-
,
-
Maupa tu “tatlumaq, 好 tatsiduq, tatqabu...,,這是什麼意思?
-
Uu, qalna muʼhaz kadadaʼas qalinga na,是的,好像是一個詞的「前提、前身」
-
dii ha, na ukaʼ mintasal ca qalinga這個,後面「語詞」就不會出現了
-
Maupaʼi na tupa tu tatlumaq.就如一家人(tat +lumaq)
-
Uu是的
-
那麼,那lumaq你又如何解釋…
-
Uu.對
-
Kanadaʼa qalinga.是詞之「前提、前身」
-
Maca tatlumaq a, ala maitaʼa lumaq.是一個團體,如tatlumaq一詞,就是一整個家族,是一個團體
-
Maca lumaq dii ka, nanumaitatlumaq.這個lumaq, 是同一個家的,是同屬於一個家的
-
Uuna對對對
-
Maca tatlumaq, maca tatqabu是同屬於會用到這個qabu 的,所以它會是一種...
-
...(無中文紀錄)
-
taʼ,的話,那麼qabu就不得而解了。
-
Anaqat na kanadaʼas qalinga ka所以是語詞之「前提、前身」
-
dii ka,那麼意為:
-
Muskun ta maʼun tat qahu.我們是同吃這一個,或是用這個爐灶的,
-
Uu.對對對
-
Anaq, masan ca tatlumaq.所以它應該是「屬於,同屬於... 」
-
Maszangqabu.同類
-
Uu.是的
-
Uu, ala maupati.對,應該是這樣。
-
Uu, mamantu a pismantuqan.很好,直接的觀念就是這樣。
-
dii kiʼ,這個
-
(無中文紀錄)
-
那比如說: “ lumaq”, na padangiʼas成為ilumaq在家,iludun在山上, inata’在外面, inastu’在下面
-
dii kiʼ ?,放置前面又是什麼意義呢?
-
Maca maupati a na… .如果是這樣應用的話…
-
Maʼaz ca manngangaus sala kaʼ,這些最前置的詞,全都是為引出後詞的語詞,是一整體的詞,就是如此。
-
ha, na pikauʼun suʼu bazbaz ca hikuʼ ?你如何說後面呢?
-
Uu是的
-
Anaqat muʼamin ca mungaus sala tupa tu,
-
Uu是的
-
Untu, kanadaʼan minʼunin maitasʼas hukuʼa mintasʼa tu qalinga,就是,前置成整體的語詞
-
dii ka, ala sintupa tu..., makua ?,其意義是如何呢?中文怎麼表達呢?
-
(光是說) tupau ata tu ilumaq, na lumaq 是家嘛.有一點是「在」,就是在這個家嘛。
-
Uu, anaqa…是的,所以是
-
Iludun.就是「在」這個嘛
-
Anaqa na maqtuʼ qa muʼhaz tupa tu “lumaq”,所以怎麼可以只說“lumaq”呢,而不說“ilumaq”。
-
Maqtuʼ qun tupa tu lumaq na. 但是…當然可以說「家」,但是…
-
Maca antalam cia kaʼ a,na muʼhaz tupa tu “lumaq”.若是回答他時,只說是“lumaq”
-
Uu na.對啦
-
Makaʼuvaʼaz maca, ala nanuʼ asuu antalam tupa tu “ilumaq”.那就孩子的口吻(孩子腔)
-
Uu na.對啦
-
「i」aiza ka dau.就是那「在」的意思
-
Makucia maiza taqu.那個是用「在」的意思(來解釋)
-
Uu是的
-
就是這樣子。Na musuuʼ ca qalinga tupa tu 「i」a dau.(話語就說「在」)就是這樣
-
Uu是的
-
Na cia 陳老師 ca makuacia mastaulu antalan.由陳老師用國語回答
-
dii kaʼ a, na muʼhaz 名詞lumaq.,那就單獨是詞「家」
-
Na niiʼ tu mantuq tupatu naʼanlumaq.就不表達在家的意思了
-
Ilumaq 就是ihaʼan lumaq意思, icaʼan lumaq。(Ilumaq就是在家裡的意思)。
-
就是tupaʼun ita tu 詞綴ac kaʼ.就是我們稱之詞綴)
-
Anaqat tupaun ca 〔i〕tu, 詞綴就是前面的,要放在名詞的前面
-
Maca ukaʼ nai kaʼ na mavaivin ca imiʼ maca.如果沒有它們的話意義就不同了
-
na muʼhazin…, maca ukaʼ, na niiʼin tupaʼun tu 「在家」.只有…,若是沒有就不稱為「在家」之意了
-
Anaqat maca initaʼ qalinga tupaʼun tu “kanadaʼan” .所以我們的語言之意是「詞綴」
-
Uu, kanadaʼan.是的「詞綴」
-
Uu dii, minahaʼantaʼ mintasal ca ihukuʼ na. kanadaʼan ca dii.是啊,ihuku’就是從那裡來的,這是「詞綴」
-
Nakaluluku ka kini.我要記這個名詞來…
-
.
-
(無中文紀錄)
-
, pundazaʼ放上面
-
Uu, pundazaʼ.是的,放上面
-
dii kiʼ.放旁邊
-
Uu, punsila是的,punsila
-
…, haizatakuc…,可以說是「放」嗎?
-
Pavaz?「分」嗎?
-
Punsila…放旁邊
-
Punsila…,「擺」…,
-
Pundazaʼi請擺上面
-
Pihanun擺
-
(No Record)多種意,請擺上面,pundaza’i
-
Uu.對
-
Pidazai panka, hani daza, ancaqan pundaza.擺上桌,放上去,抬上去…。應該都可以吧! Pundaza’i..., 放在上面
-
Uu, maupataʼ是的,就是這樣
-
Cia ti ca imi.就是這個意思。
-
Uu, maupataʼ quna.是的,就是這樣啊
-
Uu na.對啦,中文可以是「擺放、擺置」
-
Uu mapata na.對,類似這樣的意思。
-
Uu maupataʼ quna.是的,就是這樣啊
-
Maupati azam makua imutu sinaduan.我們就是這樣,你們的感覺…,好,
-
-
(無中文紀錄)
-
-
. 比如說lakua, lakuin,比如說「何時、等什麼時候了」
-
lakuin等什麼時候了
-
lakua?何時?
-
Uu.對
-
lakua, na lahamuan, latunqazun, …類似這個。何時,被含蓋(及到),被擊到在地
-
Uu, haiza.有,有
-
這個。被風吹到
-
laqaiʼ擦身而過
-
laqaiʼ, 類似這個從邊經過,類似這個
-
Uu.是的
-
dii kiʼ. Ha.. ha..這個,哈哈…
-
Anaqa tu, maca naikiʼ a. maca a... qalinga madadaingaz qabasa,就是啊,若是們的話。就是… 老祖先的話啦
-
muʼamin ca mungaus sala taʼa ka qalinga dii kiʼ,詞的最前面這一個,就稱之為詞的根源之意
-
maiza taʼa ka, muʼhaz taʼa tuzaʼ dii kiʼ有一個,就是唯一的這個
-
Uu是的
-
Minʼunit minqaputung dii na bazbazang is tiniʼ a,變成了詞的原頭,因為(後面)還說另一個
-
na mintasalin ca hukuʼa qalinga kaʼ,副的詞就會出來,所以就成了完整的語詞,所以就稱之詞之原頭
-
Uu tu qalinga是的,是語詞
-
Uu, qalinga.是的,是語詞
-
Anaqat na haipin azam tataqus uvaʼazun,所以我們直到現在才教學生(孩子)
-
Uaʼ mucqaʼam tinquza ca tupa ca uvaʼaz tu:學生驚奇地說:
-
Tataqu, maqancia maqanciapam islumaq, katu maca panianis ilumaq na nii azam maqanciap.-ilumaq我們不知道是什麼?
-
maupataʼ ca uvaʼaz haipiʼ macingav.目前學生都是這樣的請教
-
dii kun.是什麼?
-
dii kun.是什麼?
-
:lakua, laqbing, uu, lahivhivan,何時,明天,好 ,被風吹到
-
:lakua, laqbing, uu, lahivhivan,何時,明天,好 ,被風吹到
-
dii kiʼ.這個詞綴
-
dii kiʼ.這個詞就出現了
-
Uu na maqtuʼ cusan a....是可以再加上…
-
dii puncanun malastauluu ha na sintukua?用中文說的話,是什麼意思呢?
-
Uu, ala.就是啊
-
Ba, uu.是啊
-
maupaʼi tupata tu hivhiv, ”hivhiv” nanutahivhiv,因為我們說是「風」,當然是風。
-
maiza ca qalinga nitaʼ hivhiv na,的話,說成中文是怎麼說
-
要找比較適合的中文(解釋)
-
lahivhivan可以用比較適合的是,「被動」的「被」
-
matuq, ______... .可以的,可是…, 比如說
-
maupaʼi maca kinkiuʼam na,因為我們不只在所謂的名詞、動詞上做探討
-
na aminunku pihaʼan vaivivaivi ka paitasaniʼ maciusun, lakuakas sadu,lakua,我會加在各式各樣詞(組合觀查)你看「何時」一詞。
-
Nalakua?什麼時候?
-
Uu, na laqbing a dau.是的,「明天」這一詞
-
Uu, ha...ha..., anaqa na.是的。哈哈…,就是啊
-
Anaka suu ca tuza. isuʼa ca macailsinkinkin.這樣就對啊,你研究的對啊
-
anaqat maca lahivhiv a...?所以lahivhiv是…?
-
Anaqat nakilimiu zami ca 〔la〕maupa maqanciap ca uvaʼazis hivhiv.
-
?.na laqaiʼ, laqaiʼ...?)
-
laqaiʼ.經過
-
Uu, ha. Lakusbaiʼan撞飛
-
laqaiʼ, maca laqai na makua?這個東西嗎?
-
qaidip某物背後處
-
maiza qun ca laqaiʼ qalinga nitaʼ na.我們的語言有laqai’這個詞
-
nitaʼ.一詞
-
qaidip a dau「某物背後處」便是了
-
Uu, ka.是啊
-
laqaiʼ, qaidip經過,某物背後處
-
好像不是?明天一詞好像不是?
-
Nii laqbing? Nii tu 名詞.不是,對.laqbing 是名詞,不是嗎?
-
(無中文紀錄)
-
, laqbing是沒有
-
Mavaivi tu qalinga.它是一個名詞
-
〔laq〕ca macki?嗎?
-
na.這詞綴
-
dii ha, 就是…, 就是…
-
latungqaz撞倒
-
Anian maupata… .就是「含蓋」的意思
-
latungqaz, 你看,latungqazun.被擊到,你看,被踢到
-
Animanan、tatnulan、pasadan nan, hivhivmunka.包括時間、距離、風的那個
-
Cima ca被什麼…那個 latungqazun也是啊
-
hanumuan這個是「含蓋」,這個是「含蓋」
-
Uu.是的
-
hamuan hivhiv pana ica?風「含蓋」到那裡?
-
maiza ca hivhiv a niiʼ tu lahivhivan ca ihaʼan tiʼ.有風啊,但沒有吹到這裡
-
kuhivhiv maiup zaku na dii.風沒有吹到我這裡
-
cikac, napanaica?時間上呢?,那麼(會)含蓋到那一個(段)時間
-
ala tupa tu lahivhivan ca muʼuan, niiʼ caam lahivhivan.應是說:你們那被風吹到,我們這裡沒有被風吹到
-
niiʼ caam lahivhivan,我們這裡沒有被風吹到
-
Anian nackini duma a mamaʼaz.這是有含蓋性的東西。
-
Maupas maiup pisqulhu nii ta a kihivhiv kaupa itun cala hivhivan.就像這個吹風機,因為只有吹風機,沒有吹到你們,只有吹到我…
-
(No Record)laqai, qaidip,laqai’是我走過的地方,大概我們最後研究是那個,包括不同名詞在裡面,包括不同詞性在裡面
-
Nauʼsaduan asuʼu ca uʼnin. Namaqanciapin asuʼu.等一下你會找到,等一下會解釋
-
-
Panʼuvazun媳婦
-
Uu, maiza qun.是的,就是有啊
-
Uu, maca maiza ca 〔pa〕dii haʼ.的時候
-
dii kiʼ, pasizaʼ, pasaduu,如嫁娶,相遇(見面}
-
Pasiadas pahuhuzan.是一種互動詞
-
pasumsum,互相問安
-
cia〔pa〕ciina〔pan〕.
-
Piszanuni, naminqais maiza ca 〔pa〕ciin〔pan〕.是有關係的。
-
只有是出現…,所以maca sinaduʼanak a qa以個人的見解是
-
Maca 〔pa〕dii, altupat hiku tu 〔pala〕, 〔paka〕, maiza ka?, 有沒有?
-
Muamin maiza 〔pa〕maiza dusa.的話就是了,這裡有兩個
-
dii kun, tupaʼun tu 互動kunan.是互動詞綴)
-
Uu是的
-
Maupati, maszang.就是這樣子,類似這樣子
-
Na…, ciin tupaʼun tu〔ma〕(換另一個詞綴ma-)
-
Asikun na maʼasik,Asikun na ma’asik,
-
Uu是的
-
ciin is tu ludaqun na maludaq還有「被打」則有「打」
-
Uu是的
-
Maca mapataʼa那我們從那個asik這裡取個概念.
-
Uu ka.是啊
-
na sizaʼta muut aʼ, na taʼiunta ca laupang sinkapungpung cia kaʼ, na pavaliʼan a.(記得)我們取些草,我製作它剛形成的葉子,我們先將它曬一曬
-
na sizaʼus bunun istasʼi asik a族人取來做成掃帚的
-
na sizaʼus bunun istasʼi asik a族人取來做成掃帚的
-
maca macialin ca asik aʼ na sizaʼun isʼasik aʼ.掃帚用好時,用來掃地之用。
-
Uu.isʼasik是的,掃地用
-
isʼasikaʼ掃地用
-
na maskalun tu asiki ca lumaqiʼ.
-
Maʼasik anka anian.ma’asik, 就是我們會是有出現「主動」的感覺,就是在「動作」的
-
qaltu maca sinnasuaz cia 〔kukuza, azak〕可是…,可能它的焦點就是可能「我在做」
-
Uu是的
-
anaqat maʼasik, tupasutu maʼanak, malilia,所以是「掃地,你說的「打、跑」
-
macuʼnuq生氣
-
malilia, macuʼnuq跑,生氣
-
Namaupata…都可能…
-
Cia hinuzanan主要是動作…
-
manahip高興
-
Ciashi nuzanʼan主要是動作…
-
Saduka isuu tu sinaduan.我有看到你說是主事焦點,我認同,就是說,它可能是講…
-
mahuaʼ is cia huzahuza tu Bunun.mahau’, 應該是指做時動作的那個人為主
-
mahauʼ asuu tu.…看著生氣
-
Niiak maqanciap.不知道耶…
-
Mucuqais ta muncalan hivhiv sizaun ta ca hivhiv pismantuq.
-
Uu是的
-
hivhiv a dau.「風」一詞(做比較看看)
-
mahivhiv風大(風強)
-
Uu對
-
(No Record)這個主事焦點它是學者在使用qalinga dii ki’, (這名稱)
-
uuta uuca saduuʼanku ca qalinga dii ha個人對這個語意的看法
-
(No Record)是大範圍去說明這個
-
(No Record)比如說,它可能…,不是說「很籠統」,可能是含蓋性很大的主事焦點
-
(No Record)我自己會認為,我的看法是,做什麼呢?
-
(No Record)在你的…,在這一件事情,我把它啟動它的作用。
-
(No Record)如asik→ma’asik,asik 就是做掃巴用的(山棕樹)
-
(No Record)那ma’asik是我用它來做一個動作
-
(No Record)來做一個動作,對,所以我說它,ma’asik 就變成了一個動作
-
(No Record)對,所以我說它,ma’asik 就變成了一個動作
-
Kitngain是「啟動」一個動作
-
Maʼaz ca iskukuza cia? Na kitngain azak.有什麼功能,有什麼作用,我啟動
-
Uu.對
-
Namintasalin ca haqbung suʼu.你現在有一個haqbung,(怒氣)
-
na mahaqbung a dau就有那爆燥之氣
-
Mintasalin ca mamaʼaz.那個東西突顯出來了
-
Mintasalin ca mamaʼaz. Maqtu mintaʼa qapanavaʼan.你突顯那個東西出來之後,就變成是一個「焦點」。
-
Maca puut maupata, maca anian qanciap. Bunquhanau平地人是這樣的解釋,學者是這樣的解釋的
-
Uu是的
-
.maʼun, maʼanak, mahalak...是相當的多,吃,打,牽…
-
madiaʼ qut tupaʼun tu kanadaʼas qalinga.當然多了,所以稱之為詞綴
-
Uu是的
-
kanadaʼan ta taʼa ka qalinga.一個詞彚的詞綴
-
Uu是的
-
na mungaus kanadaʼan ciin qaputung is taʼa ka qalinga.第一個是詞綴,跟另一個詞根
-
Daqat madiaʼ ca qalinga diis tu nanuʼ tasʼa tu kanadaʼan.所以詞彚也因「詞綴」而變化成多個其他語意的詞彚。
-
Uu, anaqat maca uvaʼaz haip a,是的,所以現代的孩子,老人只教這個「風」一詞。
-
Uaʼ, niiʼ tu maqanciap tu mahivhiv,但是,不知道「風大」一詞。
-
Uu na.就是啊
-
lahivhivan,被風吹到了
-
Uu, maupata.是啊,就是如此
-
Uu, maupata.是啊,就是如此
-
anaqat tu maca taquʼan ca uvavaʼaz qabasin mangkiʼ, na qanciapin cukauʼis qalinga mangkiʼ.如果教孩子們這一些詞語,將會使用這些詞彚
-
Na maqanciap cukauʼ is kanadaʼan a qalinga mangkiʼ.將會應用這些詞綴
-
Uu是的
-
anaqa na tanamunta kinkiuʼ ca mangkiʼ, maupaʼi na tupin azam tu,所以我們嘗試研究這些,因為我們心想
-
asat niiʼ tu muʼhaz dangpiataʼ ca bununiʼ palaqanciap mangkiʼ,應該不只是我們這幾個人學習
-
na muʼaminta maitaau acangiʼ maupataʼ palaqanciap a na我們要三個部落如此地研究討論
-
palaqanciap研討
-
na aminunka pskun...我將會整合
-
na maitaʼin ca.整合一統
-
Uu, tupa ca Taqatuʼ tu maupa dii dau , na cima ca tupa tu maupa dii dau...是的,中正部落的人說,就該是這樣。那會是誰來教
-
Namauqna tu paʼuntu.…