跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  51
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
發現並探討族語之詞綴,應如何傳譯成漢語。
TIME:

  • 字幕列表
  • ,
    我們再次過來詢問我們的語言,這些語詞就叫詞綴
  • Qauqalinga
  • na madiaʼ hala ca mangkiʼ i,
    這些詞相當地多
  • Maca sinizaʼ naam haʼan 詞綴mangkiʼ a qa,
    我們是千詞表裡取出這些詞綴
  • uaʼ aminun puʼinun ca qalinga mangkun a,
    我們將詞彚整起來共有九十個
  • Uaʼ mangkiʼ sinpiʼinun a qalinga mangkiʼa qa, tupaʼun tu 詞綴mangkiʼ iʼ
    這些彚整的語詞都稱為詞綴
  • Na ihaʼan maiʼ a, imicqang a, ihikuʼ
    這些彚整的語詞都稱為詞綴
  • Na palaqancaipuntaʼ unin ca qalinga mangkiʼ a,
    我們將探討這些語詞
  • Uaʼ anaqat na muqnang muncaʼan tiʼ macingav.
    故特地再次前來詢問
  • Na muqnang macingav haʼan tiʼ tu, makua naupa ca
    在此重新再請教耆老的見解為何?
  • Makua naupa ca sinaduuas
    我們自己初步研究的人(又是如何?)
  • Na tangausan papacqal zami ti ala tukauʼun ca ngaan nitaʼ?
    請讓我們認識你的大名
  • A, maca ngaan naak a Lanhuiʼ
    好,我的名字叫Langui’
  • Uu, Languiʼ.
    是的,叫Langui’
  • Uu, maduvaiʼian.
    姓氏為Maduvai’ian
  • Punpiin ca qamisan suuʼ ?
    現今已多大歲數了?
  • Maca qamisan naak haip a mavaauʼun qan taʼa.
    我現在是八十一歲了
  • Uu, tukauʼun ca ngaan suuʼ?
    是的,請問你的大名?
  • Maca ngaan naak a tupaʼun tu Madai Balincinan.
    我的字叫做Madai Balincinan.
  • Piin ca qamisan suuʼ haip ?
    請問你大歲數了
  • Mahimaʼun qa pituʼ, cina nuum...?ha...ha..
    五十七或六了吧。哈哈…
  • Uu, 差不多qa, namaupata, qa.
    是的,差不多
  • Na kitngaʼin ata palaqanciap mangkiʼ qa,
    我們將開始探討了
  • Na mahivta laqaqaiʼ is qalinga mangkiʼ aʼ,
    我們快速過目這些詞彚,因個人只想取個第一個印象(的說法).
  • Uu.
    是的
  • Uu, mamantuq.
    這個是最直接的。
  • Uu, maca 詞綴 nitaʼ a muʼamin minataʼa dii kuna,
    好的,我們詞言的這個「詞綴」,原本是從整體而來的
  • ,
  • Maupa tu “tatlumaq, 好 tatsiduq, tatqabu...,
    ,這是什麼意思?
  • Uu, qalna muʼhaz kadadaʼas qalinga na,
    是的,好像是一個詞的「前提、前身」
  • dii ha, na ukaʼ mintasal ca qalinga
    這個,後面「語詞」就不會出現了
  • Maupaʼi na tupa tu tatlumaq.
    就如一家人(tat +lumaq)
  • Uu
    是的
  • 那麼,那lumaq你又如何解釋…
  • Uu.
    對
  • Kanadaʼa qalinga.
    是詞之「前提、前身」
  • Maca tatlumaq a, ala maitaʼa lumaq.是一個團體,
    如tatlumaq一詞,就是一整個家族,是一個團體
  • Maca lumaq dii ka, nanumaitatlumaq.
    這個lumaq, 是同一個家的,是同屬於一個家的
  • Uuna
    對對對
  • Maca tatlumaq, maca tatqabu是同屬於會用到這個qabu 的,所以它會是一種...
  • ...
    (無中文紀錄)
  • taʼ,
    的話,那麼qabu就不得而解了。
  • Anaqat na kanadaʼas qalinga ka
    所以是語詞之「前提、前身」
  • dii ka
    ,那麼意為:
  • Muskun ta maʼun tat qahu.
    我們是同吃這一個,或是用這個爐灶的,
  • Uu.
    對對對
  • Anaq, masan ca tatlumaq.
    所以它應該是「屬於,同屬於... 」
  • Maszangqabu.
    同類
  • Uu.
    是的
  • Uu, ala maupati.
    對,應該是這樣。
  • Uu, mamantu a pismantuqan.
    很好,直接的觀念就是這樣。
  • dii kiʼ,
    這個
  • (無中文紀錄)
  • 那比如說: “ lumaq”, na padangiʼas
    成為ilumaq在家,iludun在山上, inata’在外面, inastu’在下面
  • dii kiʼ ?
    ,放置前面又是什麼意義呢?
  • Maca maupati a na… .
    如果是這樣應用的話…
  • Maʼaz ca manngangaus sala kaʼ,
    這些最前置的詞,全都是為引出後詞的語詞,是一整體的詞,就是如此。
  • ha, na pikauʼun suʼu bazbaz ca hikuʼ ?
    你如何說後面呢?
  • Uu
    是的
  • Anaqat muʼamin ca mungaus sala tupa tu,
  • Uu
    是的
  • Untu, kanadaʼan minʼunin maitasʼas hukuʼa mintasʼa tu qalinga,
    就是,前置成整體的語詞
  • dii ka, ala sintupa tu..., makua ?
    ,其意義是如何呢?中文怎麼表達呢?
  • (光是說) tupau ata tu ilumaq, na lumaq 是家嘛.
    有一點是「在」,就是在這個家嘛。
  • Uu, anaqa…
    是的,所以是
  • Iludun.
    就是「在」這個嘛
  • Anaqa na maqtuʼ qa muʼhaz tupa tu “lumaq”,
    所以怎麼可以只說“lumaq”呢,而不說“ilumaq”。
  • Maqtuʼ qun tupa tu lumaq na. 但是…
    當然可以說「家」,但是…
  • Maca antalam cia kaʼ a,na muʼhaz tupa tu “lumaq”.
    若是回答他時,只說是“lumaq”
  • Uu na.
    對啦
  • Makaʼuvaʼaz maca, ala nanuʼ asuu antalam tupa tu “ilumaq”.
    那就孩子的口吻(孩子腔)
  • Uu na.
    對啦
  • 「i」aiza ka dau.
    就是那「在」的意思
  • Makucia maiza taqu.
    那個是用「在」的意思(來解釋)
  • Uu
    是的
  • 就是這樣子。Na musuuʼ ca qalinga tupa tu 「i」a dau.
    (話語就說「在」)就是這樣
  • Uu
    是的
  • Na cia 陳老師 ca makuacia mastaulu antalan.
    由陳老師用國語回答
  • dii kaʼ a, na muʼhaz 名詞lumaq.
    ,那就單獨是詞「家」
  • Na niiʼ tu mantuq tupatu naʼanlumaq.
    就不表達在家的意思了
  • Ilumaq 就是ihaʼan lumaq意思, icaʼan lumaq。
    (Ilumaq就是在家裡的意思)。
  • 就是tupaʼun ita tu 詞綴ac kaʼ.
    就是我們稱之詞綴)
  • Anaqat tupaun ca 〔i〕tu, 詞綴
    就是前面的,要放在名詞的前面
  • Maca ukaʼ nai kaʼ na mavaivin ca imiʼ maca.
    如果沒有它們的話意義就不同了
  • na muʼhazin…, maca ukaʼ, na niiʼin tupaʼun tu 「在家」.
    只有…,若是沒有就不稱為「在家」之意了
  • Anaqat maca initaʼ qalinga tupaʼun tu “kanadaʼan” .
    所以我們的語言之意是「詞綴」
  • Uu, kanadaʼan.
    是的「詞綴」
  • Uu dii, minahaʼantaʼ mintasal ca ihukuʼ na. kanadaʼan ca dii.
    是啊,ihuku’就是從那裡來的,這是「詞綴」
  • Nakaluluku ka kini.
    我要記這個名詞來…
  • .
  • (無中文紀錄)
  • , pundazaʼ
    放上面
  • Uu, pundazaʼ.
    是的,放上面
  • dii kiʼ.
    放旁邊
  • Uu, punsila
    是的,punsila
  • …, haizatakuc…,
    可以說是「放」嗎?
  • Pavaz?
    「分」嗎?
  • Punsila…
    放旁邊
  • Punsila…,
    「擺」…,
  • Pundazaʼi
    請擺上面
  • Pihanun
    擺
  • (No Record)
    多種意,請擺上面,pundaza’i
  • Uu.
    對
  • Pidazai panka, hani daza, ancaqan pundaza.
    擺上桌,放上去,抬上去…。應該都可以吧! Pundaza’i..., 放在上面
  • Uu, maupataʼ
    是的,就是這樣
  • Cia ti ca imi.
    就是這個意思。
  • Uu, maupataʼ quna.
    是的,就是這樣啊
  • Uu na.
    對啦,中文可以是「擺放、擺置」
  • Uu mapata na.
    對,類似這樣的意思。
  • Uu maupataʼ quna.
    是的,就是這樣啊
  • Maupati azam makua imutu sinaduan.
    我們就是這樣,你們的感覺…,好,
  • (無中文紀錄)
  • . 比如說lakua, lakuin
    ,比如說「何時、等什麼時候了」
  • lakuin
    等什麼時候了
  • lakua?
    何時?
  • Uu.
    對
  • lakua, na lahamuan, latunqazun, …類似這個。
    何時,被含蓋(及到),被擊到在地
  • Uu, haiza.
    有,有
  • 這個。
    被風吹到
  • laqaiʼ
    擦身而過
  • laqaiʼ, 類似這個
    從邊經過,類似這個
  • Uu.
    是的
  • dii kiʼ. Ha.. ha..
    這個,哈哈…
  • Anaqa tu, maca naikiʼ a. maca a... qalinga madadaingaz qabasa,
    就是啊,若是們的話。就是… 老祖先的話啦
  • muʼamin ca mungaus sala taʼa ka qalinga dii kiʼ,
    詞的最前面這一個,就稱之為詞的根源之意
  • maiza taʼa ka, muʼhaz taʼa tuzaʼ dii kiʼ
    有一個,就是唯一的這個
  • Uu
    是的
  • Minʼunit minqaputung dii na bazbazang is tiniʼ a,
    變成了詞的原頭,因為(後面)還說另一個
  • na mintasalin ca hukuʼa qalinga kaʼ,
    副的詞就會出來,所以就成了完整的語詞,所以就稱之詞之原頭
  • Uu tu qalinga
    是的,是語詞
  • Uu, qalinga.
    是的,是語詞
  • Anaqat na haipin azam tataqus uvaʼazun,
    所以我們直到現在才教學生(孩子)
  • Uaʼ mucqaʼam tinquza ca tupa ca uvaʼaz tu:
    學生驚奇地說:
  • Tataqu, maqancia maqanciapam islumaq, katu maca panianis ilumaq na nii azam maqanciap.
    -ilumaq我們不知道是什麼?
  • maupataʼ ca uvaʼaz haipiʼ macingav.
    目前學生都是這樣的請教
  • dii kun.
    是什麼?
  • dii kun.
    是什麼?
  • :lakua, laqbing, uu, lahivhivan,
    何時,明天,好 ,被風吹到
  • :lakua, laqbing, uu, lahivhivan,
    何時,明天,好 ,被風吹到
  • dii kiʼ.
    這個詞綴
  • dii kiʼ.
    這個詞就出現了
  • Uu na maqtuʼ cusan a....
    是可以再加上…
  • dii puncanun malastauluu ha na sintukua?
    用中文說的話,是什麼意思呢?
  • Uu, ala.
    就是啊
  • Ba, uu.
    是啊
  • maupaʼi tupata tu hivhiv, ”hivhiv” nanutahivhiv,
    因為我們說是「風」,當然是風。
  • maiza ca qalinga nitaʼ hivhiv na,
    的話,說成中文是怎麼說
  • 要找比較適合的中文(解釋)
  • lahivhivan
    可以用比較適合的是,「被動」的「被」
  • matuq, ______... .
    可以的,可是…, 比如說
  • maupaʼi maca kinkiuʼam na,
    因為我們不只在所謂的名詞、動詞上做探討
  • na aminunku pihaʼan vaivivaivi ka paitasaniʼ maciusun, lakuakas sadu,lakua,
    我會加在各式各樣詞(組合觀查)你看「何時」一詞。
  • Nalakua?
    什麼時候?
  • Uu, na laqbing a dau.
    是的,「明天」這一詞
  • Uu, ha...ha..., anaqa na.
    是的。哈哈…,就是啊
  • Anaka suu ca tuza. isuʼa ca macailsinkinkin.
    這樣就對啊,你研究的對啊
  • anaqat maca lahivhiv a...?
    所以lahivhiv是…?
  • Anaqat nakilimiu zami ca 〔la〕maupa maqanciap ca uvaʼazis hivhiv.
  • ?.na laqaiʼ, laqaiʼ...
    ?)
  • laqaiʼ.
    經過
  • Uu, ha. Lakusbaiʼan
    撞飛
  • laqaiʼ, maca laqai na makua?
    這個東西嗎?
  • qaidip
    某物背後處
  • maiza qun ca laqaiʼ qalinga nitaʼ na.
    我們的語言有laqai’這個詞
  • nitaʼ.
    一詞
  • qaidip a dau
    「某物背後處」便是了
  • Uu, ka.
    是啊
  • laqaiʼ, qaidip
    經過,某物背後處
  • 好像不是?
    明天一詞好像不是?
  • Nii laqbing? Nii tu 名詞.
    不是,對.laqbing 是名詞,不是嗎?
  • (無中文紀錄)
  • , laqbing
    是沒有
  • Mavaivi tu qalinga.
    它是一個名詞
  • 〔laq〕ca macki?
    嗎?
  • na.
    這詞綴
  • dii ha, 就是…
    , 就是…
  • latungqaz
    撞倒
  • Anian maupata… .
    就是「含蓋」的意思
  • latungqaz, 你看,latungqazun.
    被擊到,你看,被踢到
  • Animanan、tatnulan、pasadan nan, hivhivmunka.
    包括時間、距離、風的那個
  • Cima ca
    被什麼…那個 latungqazun也是啊
  • hanumuan
    這個是「含蓋」,這個是「含蓋」
  • Uu.
    是的
  • hamuan hivhiv pana ica?
    風「含蓋」到那裡?
  • maiza ca hivhiv a niiʼ tu lahivhivan ca ihaʼan tiʼ.
    有風啊,但沒有吹到這裡
  • kuhivhiv maiup zaku na dii.
    風沒有吹到我這裡
  • cikac, napanaica?
    時間上呢?,那麼(會)含蓋到那一個(段)時間
  • ala tupa tu lahivhivan ca muʼuan, niiʼ caam lahivhivan.
    應是說:你們那被風吹到,我們這裡沒有被風吹到
  • niiʼ caam lahivhivan,
    我們這裡沒有被風吹到
  • Anian nackini duma a mamaʼaz.
    這是有含蓋性的東西。
  • Maupas maiup pisqulhu nii ta a kihivhiv kaupa itun cala hivhivan.
    就像這個吹風機,因為只有吹風機,沒有吹到你們,只有吹到我…
  • (No Record)
    laqai, qaidip,laqai’是我走過的地方,大概我們最後研究是那個,包括不同名詞在裡面,包括不同詞性在裡面
  • Nauʼsaduan asuʼu ca uʼnin. Namaqanciapin asuʼu.
    等一下你會找到,等一下會解釋
  • Panʼuvazun
    媳婦
  • Uu, maiza qun.
    是的,就是有啊
  • Uu, maca maiza ca 〔pa〕dii haʼ.
    的時候
  • dii kiʼ, pasizaʼ, pasaduu
    ,如嫁娶,相遇(見面}
  • Pasiadas pahuhuzan.
    是一種互動詞
  • pasumsum,
    互相問安
  • cia〔pa〕ciina〔pan〕.
  • Piszanuni, naminqais maiza ca 〔pa〕ciin〔pan〕.
    是有關係的。
  • 只有是出現…,所以maca sinaduʼanak a qa
    以個人的見解是
  • Maca 〔pa〕dii, altupat hiku tu 〔pala〕, 〔paka〕, maiza ka?
    , 有沒有?
  • Muamin maiza 〔pa〕maiza dusa.
    的話就是了,這裡有兩個
  • dii kun, tupaʼun tu 互動kunan.
    是互動詞綴)
  • Uu
    是的
  • Maupati, maszang.
    就是這樣子,類似這樣子
  • Na…, ciin tupaʼun tu〔ma〕
    (換另一個詞綴ma-)
  • Asikun na maʼasik,
    Asikun na ma’asik,
  • Uu
    是的
  • ciin is tu ludaqun na maludaq
    還有「被打」則有「打」
  • Uu
    是的
  • Maca mapataʼa
    那我們從那個asik這裡取個概念.
  • Uu ka.
    是啊
  • na sizaʼta muut aʼ, na taʼiunta ca laupang sinkapungpung cia kaʼ, na pavaliʼan a.
    (記得)我們取些草,我製作它剛形成的葉子,我們先將它曬一曬
  • na sizaʼus bunun istasʼi asik a
    族人取來做成掃帚的
  • na sizaʼus bunun istasʼi asik a
    族人取來做成掃帚的
  • maca macialin ca asik aʼ na sizaʼun isʼasik aʼ.
    掃帚用好時,用來掃地之用。
  • Uu.isʼasik
    是的,掃地用
  • isʼasikaʼ
    掃地用
  • na maskalun tu asiki ca lumaqiʼ.
  • Maʼasik anka anian.
    ma’asik, 就是我們會是有出現「主動」的感覺,就是在「動作」的
  • qaltu maca sinnasuaz cia 〔kukuza, azak〕
    可是…,可能它的焦點就是可能「我在做」
  • Uu
    是的
  • anaqat maʼasik, tupasutu maʼanak, malilia,
    所以是「掃地,你說的「打、跑」
  • macuʼnuq
    生氣
  • malilia, macuʼnuq
    跑,生氣
  • Namaupata…
    都可能…
  • Cia hinuzanan
    主要是動作…
  • manahip
    高興
  • Ciashi nuzanʼan
    主要是動作…
  • Saduka isuu tu sinaduan.
    我有看到你說是主事焦點,我認同,就是說,它可能是講…
  • mahuaʼ is cia huzahuza tu Bunun.
    mahau’, 應該是指做時動作的那個人為主
  • mahauʼ asuu tu.…
    看著生氣
  • Niiak maqanciap.
    不知道耶…
  • Mucuqais ta muncalan hivhiv sizaun ta ca hivhiv pismantuq.
  • Uu
    是的
  • hivhiv a dau.
    「風」一詞(做比較看看)
  • mahivhiv
    風大(風強)
  • Uu
    對
  • (No Record)
    這個主事焦點它是學者在使用qalinga dii ki’, (這名稱)
  • uuta uuca saduuʼanku ca qalinga dii ha
    個人對這個語意的看法
  • (No Record)
    是大範圍去說明這個
  • (No Record)
    比如說,它可能…,不是說「很籠統」,可能是含蓋性很大的主事焦點
  • (No Record)
    我自己會認為,我的看法是,做什麼呢?
  • (No Record)
    在你的…,在這一件事情,我把它啟動它的作用。
  • (No Record)
    如asik→ma’asik,asik 就是做掃巴用的(山棕樹)
  • (No Record)
    那ma’asik是我用它來做一個動作
  • (No Record)
    來做一個動作,對,所以我說它,ma’asik 就變成了一個動作
  • (No Record)
    對,所以我說它,ma’asik 就變成了一個動作
  • Kitngain
    是「啟動」一個動作
  • Maʼaz ca iskukuza cia? Na kitngain azak.
    有什麼功能,有什麼作用,我啟動
  • Uu.
    對
  • Namintasalin ca haqbung suʼu.
    你現在有一個haqbung,(怒氣)
  • na mahaqbung a dau
    就有那爆燥之氣
  • Mintasalin ca mamaʼaz.
    那個東西突顯出來了
  • Mintasalin ca mamaʼaz. Maqtu mintaʼa qapanavaʼan.
    你突顯那個東西出來之後,就變成是一個「焦點」。
  • Maca puut maupata, maca anian qanciap. Bunquhanau
    平地人是這樣的解釋,學者是這樣的解釋的
  • Uu
    是的
  • .maʼun, maʼanak, mahalak...
    是相當的多,吃,打,牽…
  • madiaʼ qut tupaʼun tu kanadaʼas qalinga.
    當然多了,所以稱之為詞綴
  • Uu
    是的
  • kanadaʼan ta taʼa ka qalinga.
    一個詞彚的詞綴
  • Uu
    是的
  • na mungaus kanadaʼan ciin qaputung is taʼa ka qalinga.
    第一個是詞綴,跟另一個詞根
  • Daqat madiaʼ ca qalinga diis tu nanuʼ tasʼa tu kanadaʼan.
    所以詞彚也因「詞綴」而變化成多個其他語意的詞彚。
  • Uu, anaqat maca uvaʼaz haip a,
    是的,所以現代的孩子,老人只教這個「風」一詞。
  • Uaʼ, niiʼ tu maqanciap tu mahivhiv,
    但是,不知道「風大」一詞。
  • Uu na.
    就是啊
  • lahivhivan,
    被風吹到了
  • Uu, maupata.
    是啊,就是如此
  • Uu, maupata.
    是啊,就是如此
  • anaqat tu maca taquʼan ca uvavaʼaz qabasin mangkiʼ, na qanciapin cukauʼis qalinga mangkiʼ.
    如果教孩子們這一些詞語,將會使用這些詞彚
  • Na maqanciap cukauʼ is kanadaʼan a qalinga mangkiʼ.
    將會應用這些詞綴
  • Uu
    是的
  • anaqa na tanamunta kinkiuʼ ca mangkiʼ, maupaʼi na tupin azam tu,
    所以我們嘗試研究這些,因為我們心想
  • asat niiʼ tu muʼhaz dangpiataʼ ca bununiʼ palaqanciap mangkiʼ,
    應該不只是我們這幾個人學習
  • na muʼaminta maitaau acangiʼ maupataʼ palaqanciap a na
    我們要三個部落如此地研究討論
  • palaqanciap
    研討
  • na aminunka pskun...
    我將會整合
  • na maitaʼin ca.
    整合一統
  • Uu, tupa ca Taqatuʼ tu maupa dii dau , na cima ca tupa tu maupa dii dau...
    是的,中正部落的人說,就該是這樣。那會是誰來教
  • Namauqna tu paʼuntu.
    …