- 503
- 0
- 字幕列表
-
-
No hatira haw,現在,
-
satapang sa ho kako我開始講述,
-
a misadak toni a hakakimaden ako,我要說的話,
-
Pakayni i liteng ho,關於古時候,
-
tini Pongodan i tiya ho.以前的大橋部落。
-
Caka papina kira,這裡的住戶不多,
-
caka papina i,人數很少,
-
hato hatira i, fafalo ko pakalongay. i tiya ho kita,以前這裡與我同齡同階層的青少年只有8位,
-
pakalongay hananay ci tangfolay,那時的青少年階層每個人都要繫上臀鈴配飾,
-
ci tangfolay keling keling keling sa tangfol ,走動時臀鈴叮噹叮噹的響著,
-
pinangan hay!本來就是這樣的喔!
-
Ano malawod ko kilomaʼan,到了豐年祭時,
-
kami pakalong ko miso i tira sanay kami i sefiʼ.我們青少年階層都聚集在聚會所,
-
hatiya o sefiʼ tiya no liteng ho ya no eliʼ ho,早期的聚會所是茅草建築。
-
korira ya kora demak no liteng ho ko miso i kira.遵循老一輩的部落事物規範。
-
Ano ira to kora fafahiyan a miala to namal ko miso i,若有婦女要取火種,
-
iraay tayra i sefiʼ miala to namal,會去聚會所取火種,
-
sapitangtang ira to hemay alatek sanay kako, hatiraay. Hatira ko miso i.那是婦女們要用來蒸煮米飯的呀。
-
malawod to ko kilomaʼan ko miso i,當豐年祭來到時,
-
no liteng ho koriraan,那是祖先的習俗,
-
mitongodan niyam kora no liteng ho, hatiraay,我們接續著祖先的習俗。
-
Ira, ira ko sowal nora kapah ko miso i,後來,青年階層告知,
-
ano malawod ko kilomaʼan i,如果豐年祭快到時,
-
miciyompi to sa!要準備妥當唷!
-
Ora ciyompi i,要準備的物品,
-
o tatangalan , o lawas,是枕頭、竹筒水壺,
-
hay o datong營火用的大樹根木頭,
-
to sapiromrom i tira i ya i kakeroan,要在跳舞會場燒營火照明用的。
-
no itiyaay ho koriraan,以前都是這樣做的,
-
hatiraay ko no liteng ho.祖先的習慣是這樣子的,
-
Ira, harek toriraan ko miso i.後來,把一切準備就序之後。
-
Ya pasowal to, malawod to ko no kilomaʼan ko miso i, sa i,就宣布部落要舉辦豐年祭了,
-
ira, miiyaay ko iya ko pakalongay.後來,青少年階層要參與。
-
Masaʼopo ko miso i, masahatira ira ko iya ko ,大家就集合,
-
ira ko tatangalan, ira ko mikomoday.帶著枕頭,有召集人。
-
mikayki ho i,海要先開會,
-
mikayki kilomaʼan anini sa i, mikaykiay ho.舉辦豐年祭的事務會議。
-
Maharek a mikayki koriraan ko miso i,開會完畢後,
-
tayniay i sefi, tayniay i sefi i,那天就到聚會所執行負責的工作。
-
itiya ko miso a romiʼad i,確定日期之後,
-
wa talariyal kita sa i,就在當日出發去海邊,
-
iraay kora kasasowal, ko miso i tiya mikomod i.會議決定後就要集合執行。
-
Ano Farangaw to hatiraay,既使是馬蘭地區的習俗也是這樣的,
-
tayra i riyal, tayra i riyal i,會去海邊,而到海邊之前,
-
iraay to ko kakeridan ira, o itokangay hananay mikeriday tayra i riyal.就已經有青年之父階層的itokangay負責帶領前往海邊事務。
-
Tayra i riyal ko miso i,到達海邊之後,
-
iraay to ko tosil noya no itokalay.在那裏有青年之父階層的itokalay負責祈福。
-
To ano o maan sanay ko katayra iya,祈福此次來的目的,
-
i mitosil tora to riyal a kawas.先敬拜告知海神。
-
Hay , paypay ho itira, papay tira ko miso i.在海邊敬拜祈福平安。
-
Maharek i, midefongay,敬拜完畢才下水,
-
hay awa ko masamaanay sanay, hatiraay koriraan.這樣才能一切平安,者是祈福的目的。
-
Tosa a romiʼad, tolo a romaʼad, ira to minokay.二天至三天之後,就會回部落了。
-
O aira to minokay sa,當知道要從海邊回來了,
-
militemohay kami, o malitengay itini iya i sefi.我們老人家就在聚會所迎接歸來,
-
ira, militemoh kami, ira to minokay hiwawa, parayrayay.接著,我們去迎接,因為我們的青少年階層回來了呀,就舉行parayrayay.。
-
Mafanaʼay kako toya parayrayay,我還記得我們parayrayay的事.,
-
ci fonosay ci tangfolay腰間配戴禮刀、繫上臀鈴,
-
ko pakalongay i tiya ho.以前我們青少年階層是這樣子的。
-
Ano ira kora nani riyalay,如果我們從海邊回來時,
-
o: wi cima ko masoaway sa.喂~有哪位長者口渴呀? 這樣喊著。
-
Ya lawas kiya, tiedaway kiya, olongan to no niyam koriraan,我們都隨身背著長長的竹筒水壺,
-
sapananom tora malitengay,要負責遞水給長者們喝水,
-
nanitiraay riyal kira.因為長者階層剛從海邊回來一定會口渴。
-
O: wi cima ko masoaway , sa ko pakalongay,喂~哪位長者口渴了?青少年階層這樣喊著
-
a: kako sa kiso ,啊~這裡啦!如果你這樣喊著,
-
tayraen niyam, pananomen niyam, hatiraay.我們就會上前遞水給長者喝。
-
Tahini to itira i niyaroʼ ko miso i, masasowal to,從海邊回到部落了之後呢,開始商討,
-
malawod to ko kataynian ko miso i,豐年祭開始了,
-
cirikoʼay a maemin cirikoʼ, ano o maan to kiya i.我們全部都穿上族服到。
-
Ya fonos tiya o maan hananay kiya Ciko kiya fonos?要配戴刀子,Ciko 刀子怎麼說了?
-
ira ho, fonos o fonos hananay.就是執行獵刀裝飾成禮刀就稱為fonos。
-
haha! Iraay ko kahirahira sanay tangful no pakalongay.對了!青少年階層還有各式各樣臀鈴。
-
Ano aira kora nani tiraay,如果從海邊回來的年長階層,
-
o:wi! Cima ko masoaway sa i ,喂~誰口渴了呀?這樣問,
-
kako sa i, pafelian no iya no pakalongay.我呀!這樣吆喝,青少年階層就遞水給喝。
-
Maharek ko miso i,遞水任務完成,
-
mitoolay to ko pakalongay tahini i sefi,青少年階層就跟著進入聚會所會場,
-
sateloc ko pakalongay tahini,青少年階層是跳著進場的,
-
tahini tini ko miso i, masahatira.年齡階層跳著進場的方式傳承到現代。
-
ira, milicay ko malitengay to samanay,然後老人家會關心問到在海邊的情況,
-
ta arawhan i, awaay ko madokaʼay, ngaʼay aca,所幸進行海邊活動時沒有人受傷,也都平安無事,
-
hatiraay ko sowal no malitengay.老人家就是這樣關心、重視安全。
-
Ano madokaʼ, tatiʼihay sa nani tira i riyal, hatiraay koriraan.不要有受傷的事件,要都完好的從海邊回來,
-
mansa makapah to ko kaira ira a minokay,老人家說一定要平安回來,
-
mahemekay ko malitengay kira,這是老人家最為開心了,
-
hatiraay ko misaelian no malitengay,老人家就是希望這樣,
-
o hatiniay i, cowa ka hatira ko sanay o malitengay.每次海祭老人家都是這樣擔心安全。
-
Ano madokaʼ ho i, cowa ka ngaʼay sanay nani tira riyal,如果有受傷之事並不吉利,
-
araw han i, makapah ko pinokay ira, hatiraay .幸好大家都平安歸來。
-
Mansa ira ko miso i, ira kiya sapaini niyam to kakapah a pinokay,我們長老犒賞大家將海祭圓滿達成任務回來,
-
cowa ka adada, cowa ka samaan.沒有生病,沒有意外。
-
四瓶嘛, hay sapaini niyam ,我們犒賞四瓶美酒喔,
-
tora nani tiraay i riyal, tora itokalay,迎接從海邊回來的帶領階層 itokalay,
-
hatiraay ko no malitengay i tiya ho.以前的長老是這樣犒賞他們。
-
Oya to ko miso i,之後,
-
lima a romiʼad a makero, hay, to dadaya,就連續五天都在跳舞,晚上時間,
-
dadaya aca lima a romiʼad,都是這五天的晚上時間,
-
dadaya aca kora, wansang.只有在晚上時間跳舞。
-
Ano itiya a romiʼad i,如果是以前,
-
wa enemay a romiʼad ko no ʼAmis ho itiya ho.阿美族豐年祭會跳六天。
-
makero, kero sa,跳舞,持續跳著舞,
-
hatiraay ko no liteng ho a millolodan.豐年祭習俗是這樣遵循來的。
-
Ano cowa ka hatira ko malitengay i tiya ho ko miso,如果以前的老人家若沒傳承豐年祭的話,
-
o manan ko lalolioden,我們現在就無法傳承豐年祭了。
-
i tiraay i malitengay millolodan koriraan, hatiraay koriraan.我們就是這樣代代傳承下去的。
-
Mansa i, maharek ko miso i,所以呢,當豐年祭結束時,
-
ya sakakaay i, mikimad itini i ya hirarek no kilomaʼan.由最年長的來訓勉並宣布豐年祭活動完成了。
-
Anini a mihecaan i sa soelin a makapah,今年度的豐年祭辦得非常完美,
-
awa ko masamanay nani tira riyal, kapah to soʼelinay,從海邊回來全部完好無人受傷,真的非常好,
-
hakasapaan no icowacowaay a niyaroʼ sa ko kimad no malitengay.長老嘉勉大家是各個部落所讚賞的。
-
Ano miliyaw kita ngalefen ita haw ko kapah a masahatiniay a kilomaʼan,希望以後的豐年祭要更好更完美,
-
sa ko malitengay a pacako to kaemangay, hatiraay koriraan.長老就是這樣勉勵孩子們。
-
O roma sa ko miso i, ano han ako i, tahanini ko miso i,另外要說的事,如今,
-
matakop to no iya no lifong,發生疫情,
-
matakop no lifong, awa to ko pinang, ca to kakilomaʼan anini.因疫情關係,豐年祭不確定舉行時間了。
-
Itiya ho a iya kiya, itiraay i pina folad, miiya mikilomaʼan?以前的豐年祭大越是在哪個月份舉辦?
-
maedeng pina ko folad to no mihecaan ?大約在一年中的哪一個月份?
-
cecay mihecaan!一年一次啦!
-
toya cecay mihecaan na cecay i sakapina a folad?對呀!一年一次是在哪個月份?
-
i nanakac sakapito, hay.七月的時候。
-
Mianip kita anini mipanay i, maharek a mipanay ciyeʼ ,現在是插秧期間,在割期,割稻結束後後是在七月,
-
kafaedetan ko pikilomaʼan, no liteng no ʼAmis,阿美族傳統,豐年祭在最炎熱的夏天舉行,
-
maharek mipanay to lalood? to lalood? Hay , hay to lalood,在夏季收割稻子之後的季節嗎?是夏季。
-
Anini no Payrang ney, o siwngac no Payrang ney.現在是漢人的過年!
-
Anocila to nga, no ʼAmis to,在7、8月份是阿美族的豐年祭,
-
kalaloodan no faʼedet,在最炎熱的夏天,
-
mansa macacoisay kono malitengay.與漢人的過年顛倒。
-
No itini mita Pongodan, pinaay romiʼad no saosien kora romiʼad?在我們大橋部落大概會舉辦幾天的豐年祭?
-
maecaday to pikomod enemay, limaay .規定的時間一樣是5或6天。
-
Sakacecay a romiʼad nimanay, kimaden iso makenaay?你來講述豐年祭的第一天進行什麼活動?
-
ora mikesiʼay, makimad to, hay paliyawen ta mikimad,是海祭。。不是說過了,再說一遍是去海祭。
-
Sakacecay a romiʼad i, nimanay?豐年祭的第一天進行什麼活動?
-
misaʼopo ho han,到會場集合,
-
ora i no haratengen ho ako,我正在思考,
-
sahafay.準備日。
-
Ora ⌃nem romiʼad sakacay a romiʼad i nimanay?六天的豐年祭如何進行?
-
misahafayay, awaay to kora.準備日說過了。
-
cowa, satapangan koa sowal ira.是在問您第一天進行什麼活動。
-
Satapangan han? Misahafayay,遞一天是準備日,
-
cowa ko hirarek koriraan.這個結束了呀。
-
Mihiningay haw? Mihiningay haw ?先去報訊收配合款費嗎?
-
Hay, mihiningay.是,先去報訊收活動配合款項。
-
Mihiningay nimanay nimanay sa kora enem kiya saw kora locek ira.這六天除了報訊收費還進行哪些項目。
-
Sakacay a romiʼad i nimanay?豐年祭的第一天進行什麼活動?
-
Hay, ma sadak to koriraan ko miso i,這個前面提過了,
-
Cekahecad to Farangaw to no Pongodan.大橋部落的豐年祭大致上跟馬蘭部落的一樣。
-
Ilaay to ko mikesiʼay minukay,海祭的年齡階層從海邊回來列隊進場了,
-
keriden to no itokalay cifayfay micomod i sefi,領隊揮舞著大橋部落族旗進入會場,
-
teraʼ teraʼ sa ko a mahemek ko polong no Pongodan a niyaroʼ !,鞭炮聲響轍雲霄,大橋部落族人歡欣鼓舞的!
-
A:ciyah ko Pongodan masakapotay,勇士們雄赳赳氣昂昂的,
-
cuka safa ko malakaputay to taraʼ no teraʼ.鞭炮蹦蹦聲響年齡階層勇士掩不住喜悅跳動進入會場。
-
pi pi pipipi sa ko mikeriday miparayray領隊嗶嗶得吹哨聲,
-
malipahak, militemoh to pinokay no kapot.歡呼著!迎接我們海祭豐收平安回來了。
-
Cirikoʼ to ko kapot maemin,各個年齡階層都穿著族服和亮麗奪眼的配飾,
-
misatapang to parayray kahemekan to,各個手持流梳黑傘,腰間配戴禮刀和臀鈴壯觀無比,
-
I fatiʼian ko kay⌃ing mitool to kapot nangra.小姐們在隊伍旁跟著年齡階層進場。
-
Tahiniay to i sefi micomod to,到達會場門口了準備進到會場了,
-
pippippip sa ko kakeridan miparayray,領隊嗶嗶嗶的領著隊伍跳著輕快活力的舞步,
-
malalikid ko polong no niyaroʼ, militemoh miparayray,部落族人都到會場迎接觀禮miparayray,,
-
mitaliyo to sefi miparayray.隊伍繞著聚會所miparayray,。
-
Malolayay to !很累齁是呀!很累了,
-
tolo romiʼad i riyal mikesiʼ海祭三天在海邊。
-
Paharek to ko wama no kapah miparayray,青年之父階層會先退場,
-
o kapah to a kapot mikerid parayray,由青年階層帶領青少年階層繞著會場 parayray,
-
O pikongling o malakapotay koni parayray,這parayray是使大家能團結一心的訓練,
-
soelinay to ko talaʼayaway ho a tireng.不愧是青年階層好體力。
-
ya ikoray to a tatosa kaemangay saʼicelen!後面兩位青少年階層要加油!加油!
-
toolen to ko aniniay a wayway !要跟上今天的活動啦!,
-
O nima a kaemangay kona tatosay! o sito ho awih!這二位是誰的孩子啦!還是學生吧!
-
paharek to koni parayray hananay.迎接parayray在陣陣掌聲中退場了。
-
Ngaʼay aca faki a fai a salikaka o singsi敬愛的叔舅、嬸姨、詗弟姊妹、老師大家好:
-
singsi ano hatini, misasingay, samanay ko i tiyaay ho sa i,現在老師、攝影師如果問起豐年祭以前是什麼樣,
-
hato hatiraay to ko sowal no singsi,就像老師在聚會所上課所提到的,
-
tool hananay ita hiwawa,我們都遵循著傳統吧,
-
mahemekay to kami tonini a patado tamiyan a mimasahatini,很高興大家參與我們今天舉行的活動,
-
o hatiniay i, cowa ka hatira.這個活動也許不是這樣子舉行的。
-
Ano hakowa ko romiʼad? Matawalay to niyam,何時舉行?我們 已忘了,
-
ano o maan to, matawalay to niyam ,很多的事情,我們 都已忘了,
-
iraay ko sowal no kaemangay, samanen to hani faki sa,部落主席也我問過我,要怎麼做呢?
-
mana caka hatira hiwawa, lalomamihecaan kira.為甚麼會這樣問,因是一年一度祭典。
-
sanay ko no mako a hareteng no falocoʼ a mitengil tona a pacaof to kilomaʼan.所以在這裡說明豐年祭部落的運作方式。
-
Kaikol i, metmeten to i, o samaan to ko demak nona cafay,最後,大家如何傳承保存,
-
o ngaʼayay ho ko mafanaʼ, sanay ako koninian.這件事是我們要做的。
-
ya itokalay caka fanaʼ haw, pangiha.所以在itokalay 還不知道的人請出聲,。
-
haen han ako kamo ko iraay aca faki, fai salikaka ano o kamo to o singsi.我這樣的向到這裡來的各位長輩、兄弟姊妹、還有老師們。
-
Ano o singsi ko miso i,老師們,
-
ya pangangan i sawni i tamowanan singsi,剛才就有被介紹過的老師們,
-
haen han ako ko mako a falocoʼ a maliteng.我老人家獻上感恩的心。
-
hatira to ko no mako a mihecaan, ngaʼayay ho kiya sakadademak ko tireng ako,我年歲已高,不知是否還有能力做事嗎,
-
sanay to kona kaemangay mangalay awih!晚輩已開始為我著想!
-
Hemeken ita o sikac noya no iya no kilomaʼan.我們要開開心心來參七月月豐年祭,
-
hatiraay awih, mansa hato sapel sa kako.就是這樣吧,所以說出了我心裡想說的。
-
Iraay ko sowal no singsi haw i,老師也曾說過了,
-
nanay ko hatiniay a demak, ano caka toem, aka ka toemanen sa ko singsi,希望這樣的活動,只要沒有雲,就不要覺得暗,老師這樣的提醒這件事情,
-
paliyawen ita koni nanoya itiya ho a no ʼAmis a demak toninian sanay ko sowal ira noni a singsi.老師說我們要把阿美族豐年祭文化精神放在第一位。
-
Hatiraay to ko piharateng haw i, limelaay ko harateng ano sahatini,有了這樣的想法,像這樣的想法要珍惜。
-
hay, sa, tomaic to mamatawal ko harateng a limela,珍惜的想法若不是這樣聽老師的建議。
-
Ano hatini tatiʼih ko tireng iso, cima ko matayal, patado tamiyanan,現在你的身題並不好,誰來做事、幫忙我們?
-
hatira hananay no mako ko falocoʼ simgsi.各位這是我的心意。
-
Hatira aca ko mako sasowalen akowiday.我的報告到這裡,謝謝大家。
-
hay w!唷齁!