跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  503
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • No hatira haw,
    現在,
  • satapang sa ho kako
    我開始講述,
  • a misadak toni a hakakimaden ako,
    我要說的話,
  • Pakayni i liteng ho,
    關於古時候,
  • tini Pongodan i tiya ho.
    以前的大橋部落。
  • Caka papina kira,
    這裡的住戶不多,
  • caka papina i,
    人數很少,
  • hato hatira i, fafalo ko pakalongay. i tiya ho kita,
    以前這裡與我同齡同階層的青少年只有8位,
  • pakalongay hananay ci tangfolay,
    那時的青少年階層每個人都要繫上臀鈴配飾,
  • ci tangfolay keling keling keling sa tangfol ,
    走動時臀鈴叮噹叮噹的響著,
  • pinangan hay!
    本來就是這樣的喔!
  • Ano malawod ko kilomaʼan,
    到了豐年祭時,
  • kami pakalong ko miso i tira sanay kami i sefiʼ.
    我們青少年階層都聚集在聚會所,
  • hatiya o sefiʼ tiya no liteng ho ya no eliʼ ho,
    早期的聚會所是茅草建築。
  • korira ya kora demak no liteng ho ko miso i kira.
    遵循老一輩的部落事物規範。
  • Ano ira to kora fafahiyan a miala to namal ko miso i,
    若有婦女要取火種,
  • iraay tayra i sefiʼ miala to namal,
    會去聚會所取火種,
  • sapitangtang ira to hemay alatek sanay kako, hatiraay. Hatira ko miso i.
    那是婦女們要用來蒸煮米飯的呀。
  • malawod to ko kilomaʼan ko miso i,
    當豐年祭來到時,
  • no liteng ho koriraan,
    那是祖先的習俗,
  • mitongodan niyam kora no liteng ho, hatiraay,
    我們接續著祖先的習俗。
  • Ira, ira ko sowal nora kapah ko miso i,
    後來,青年階層告知,
  • ano malawod ko kilomaʼan i,
    如果豐年祭快到時,
  • miciyompi to sa!
    要準備妥當唷!
  • Ora ciyompi i,
    要準備的物品,
  • o tatangalan , o lawas,
    是枕頭、竹筒水壺,
  • hay o datong
    營火用的大樹根木頭,
  • to sapiromrom i tira i ya i kakeroan,
    要在跳舞會場燒營火照明用的。
  • no itiyaay ho koriraan,
    以前都是這樣做的,
  • hatiraay ko no liteng ho.
    祖先的習慣是這樣子的,
  • Ira, harek toriraan ko miso i.
    後來,把一切準備就序之後。
  • Ya pasowal to, malawod to ko no kilomaʼan ko miso i, sa i,
    就宣布部落要舉辦豐年祭了,
  • ira, miiyaay ko iya ko pakalongay.
    後來,青少年階層要參與。
  • Masaʼopo ko miso i, masahatira ira ko iya ko ,
    大家就集合,
  • ira ko tatangalan, ira ko mikomoday.
    帶著枕頭,有召集人。
  • mikayki ho i,
    海要先開會,
  • mikayki kilomaʼan anini sa i, mikaykiay ho.
    舉辦豐年祭的事務會議。
  • Maharek a mikayki koriraan ko miso i,
    開會完畢後,
  • tayniay i sefi, tayniay i sefi i,
    那天就到聚會所執行負責的工作。
  • itiya ko miso a romiʼad i,
    確定日期之後,
  • wa talariyal kita sa i,
    就在當日出發去海邊,
  • iraay kora kasasowal, ko miso i tiya mikomod i.
    會議決定後就要集合執行。
  • Ano Farangaw to hatiraay,
    既使是馬蘭地區的習俗也是這樣的,
  • tayra i riyal, tayra i riyal i,
    會去海邊,而到海邊之前,
  • iraay to ko kakeridan ira, o itokangay hananay mikeriday tayra i riyal.
    就已經有青年之父階層的itokangay負責帶領前往海邊事務。
  • Tayra i riyal ko miso i,
    到達海邊之後,
  • iraay to ko tosil noya no itokalay.
    在那裏有青年之父階層的itokalay負責祈福。
  • To ano o maan sanay ko katayra iya,
    祈福此次來的目的,
  • i mitosil tora to riyal a kawas.
    先敬拜告知海神。
  • Hay , paypay ho itira, papay tira ko miso i.
    在海邊敬拜祈福平安。
  • Maharek i, midefongay,
    敬拜完畢才下水,
  • hay awa ko masamaanay sanay, hatiraay koriraan.
    這樣才能一切平安,者是祈福的目的。
  • Tosa a romiʼad, tolo a romaʼad, ira to minokay.
    二天至三天之後,就會回部落了。
  • O aira to minokay sa,
    當知道要從海邊回來了,
  • militemohay kami, o malitengay itini iya i sefi.
    我們老人家就在聚會所迎接歸來,
  • ira, militemoh kami, ira to minokay hiwawa, parayrayay.
    接著,我們去迎接,因為我們的青少年階層回來了呀,就舉行parayrayay.。
  • Mafanaʼay kako toya parayrayay,
    我還記得我們parayrayay的事.,
  • ci fonosay ci tangfolay
    腰間配戴禮刀、繫上臀鈴,
  • ko pakalongay i tiya ho.
    以前我們青少年階層是這樣子的。
  • Ano ira kora nani riyalay,
    如果我們從海邊回來時,
  • owi cima ko masoaway sa.
    喂~有哪位長者口渴呀? 這樣喊著。
  • Ya lawas kiya, tiedaway kiya, olongan to no niyam koriraan,
    我們都隨身背著長長的竹筒水壺,
  • sapananom tora malitengay,
    要負責遞水給長者們喝水,
  • nanitiraay riyal kira.
    因為長者階層剛從海邊回來一定會口渴。
  • Owi cima ko masoaway , sa ko pakalongay,
    喂~哪位長者口渴了?青少年階層這樣喊著
  • akako sa kiso ,
    啊~這裡啦!如果你這樣喊著,
  • tayraen niyam, pananomen niyam, hatiraay.
    我們就會上前遞水給長者喝。
  • Tahini to itira i niyaroʼ ko miso i, masasowal to,
    從海邊回到部落了之後呢,開始商討,
  • malawod to ko kataynian ko miso i,
    豐年祭開始了,
  • cirikoʼay a maemin cirikoʼ, ano o maan to kiya i.
    我們全部都穿上族服到。
  • Ya fonos tiya o maan hananay kiya Ciko kiya fonos?
    要配戴刀子,Ciko 刀子怎麼說了?
  • ira ho, fonos o fonos hananay.
    就是執行獵刀裝飾成禮刀就稱為fonos。
  • haha! Iraay ko kahirahira sanay tangful no pakalongay.
    對了!青少年階層還有各式各樣臀鈴。
  • Ano aira kora nani tiraay,
    如果從海邊回來的年長階層,
  • o:wi! Cima ko masoaway sa i ,
    喂~誰口渴了呀?這樣問,
  • kako sa i, pafelian no iya no pakalongay.
    我呀!這樣吆喝,青少年階層就遞水給喝。
  • Maharek ko miso i,
    遞水任務完成,
  • mitoolay to ko pakalongay tahini i sefi,
    青少年階層就跟著進入聚會所會場,
  • sateloc ko pakalongay tahini,
    青少年階層是跳著進場的,
  • tahini tini ko miso i, masahatira.
    年齡階層跳著進場的方式傳承到現代。
  • ira, milicay ko malitengay to samanay,
    然後老人家會關心問到在海邊的情況,
  • ta arawhan i, awaay ko madokaʼay, ngaʼay aca,
    所幸進行海邊活動時沒有人受傷,也都平安無事,
  • hatiraay ko sowal no malitengay.
    老人家就是這樣關心、重視安全。
  • Ano madokaʼ, tatiʼihay sa nani tira i riyal, hatiraay koriraan.
    不要有受傷的事件,要都完好的從海邊回來,
  • mansa makapah to ko kaira ira a minokay,
    老人家說一定要平安回來,
  • mahemekay ko malitengay kira,
    這是老人家最為開心了,
  • hatiraay ko misaelian no malitengay,
    老人家就是希望這樣,
  • o hatiniay i, cowa ka hatira ko sanay o malitengay.
    每次海祭老人家都是這樣擔心安全。
  • Ano madokaʼ ho i, cowa ka ngaʼay sanay nani tira riyal,
    如果有受傷之事並不吉利,
  • araw han i, makapah ko pinokay ira, hatiraay .
    幸好大家都平安歸來。
  • Mansa ira ko miso i, ira kiya sapaini niyam to kakapah a pinokay,
    我們長老犒賞大家將海祭圓滿達成任務回來,
  • cowa ka adada, cowa ka samaan.
    沒有生病,沒有意外。
  • 四瓶嘛, hay sapaini niyam ,
    我們犒賞四瓶美酒喔,
  • tora nani tiraay i riyal, tora itokalay,
    迎接從海邊回來的帶領階層 itokalay,
  • hatiraay ko no malitengay i tiya ho.
    以前的長老是這樣犒賞他們。
  • Oya to ko miso i,
    之後,
  • lima a romiʼad a makero, hay, to dadaya,
    就連續五天都在跳舞,晚上時間,
  • dadaya aca lima a romiʼad,
    都是這五天的晚上時間,
  • dadaya aca kora, wansang.
    只有在晚上時間跳舞。
  • Ano itiya a romiʼad i,
    如果是以前,
  • wa enemay a romiʼad ko no ʼAmis ho itiya ho.
    阿美族豐年祭會跳六天。
  • makero, kero sa,
    跳舞,持續跳著舞,
  • hatiraay ko no liteng ho a millolodan.
    豐年祭習俗是這樣遵循來的。
  • Ano cowa ka hatira ko malitengay i tiya ho ko miso,
    如果以前的老人家若沒傳承豐年祭的話,
  • o manan ko lalolioden,
    我們現在就無法傳承豐年祭了。
  • i tiraay i malitengay millolodan koriraan, hatiraay koriraan.
    我們就是這樣代代傳承下去的。
  • Mansa i, maharek ko miso i,
    所以呢,當豐年祭結束時,
  • ya sakakaay i, mikimad itini i ya hirarek no kilomaʼan.
    由最年長的來訓勉並宣布豐年祭活動完成了。
  • Anini a mihecaan i sa soelin a makapah,
    今年度的豐年祭辦得非常完美,
  • awa ko masamanay nani tira riyal, kapah to soʼelinay,
    從海邊回來全部完好無人受傷,真的非常好,
  • hakasapaan no icowacowaay a niyaroʼ sa ko kimad no malitengay.
    長老嘉勉大家是各個部落所讚賞的。
  • Ano miliyaw kita ngalefen ita haw ko kapah a masahatiniay a kilomaʼan,
    希望以後的豐年祭要更好更完美,
  • sa ko malitengay a pacako to kaemangay, hatiraay koriraan.
    長老就是這樣勉勵孩子們。
  • O roma sa ko miso i, ano han ako i, tahanini ko miso i,
    另外要說的事,如今,
  • matakop to no iya no lifong,
    發生疫情,
  • matakop no lifong, awa to ko pinang, ca to kakilomaʼan anini.
    因疫情關係,豐年祭不確定舉行時間了。
  • Itiya ho a iya kiya, itiraay i pina folad, miiya mikilomaʼan?
    以前的豐年祭大越是在哪個月份舉辦?
  • maedeng pina ko folad to no mihecaan ?
    大約在一年中的哪一個月份?
  • cecay mihecaan!
    一年一次啦!
  • toya cecay mihecaan na cecay i sakapina a folad?
    對呀!一年一次是在哪個月份?
  • i nanakac sakapito, hay.
    七月的時候。
  • Mianip kita anini mipanay i, maharek a mipanay ciyeʼ ,
    現在是插秧期間,在割期,割稻結束後後是在七月,
  • kafaedetan ko pikilomaʼan, no liteng no ʼAmis,
    阿美族傳統,豐年祭在最炎熱的夏天舉行,
  • maharek mipanay to lalood? to lalood? Hay , hay to lalood,
    在夏季收割稻子之後的季節嗎?是夏季。
  • Anini no Payrang ney, o siwngac no Payrang ney.
    現在是漢人的過年!
  • Anocila to nga, no ʼAmis to,
    在7、8月份是阿美族的豐年祭,
  • kalaloodan no faʼedet,
    在最炎熱的夏天,
  • mansa macacoisay kono malitengay.
    與漢人的過年顛倒。
  • No itini mita Pongodan, pinaay romiʼad no saosien kora romiʼad?
    在我們大橋部落大概會舉辦幾天的豐年祭?
  • maecaday to pikomod enemay, limaay .
    規定的時間一樣是5或6天。
  • Sakacecay a romiʼad nimanay, kimaden iso makenaay?
    你來講述豐年祭的第一天進行什麼活動?
  • ora mikesiʼay, makimad to, hay paliyawen ta mikimad,
    是海祭。。不是說過了,再說一遍是去海祭。
  • Sakacecay a romiʼad i, nimanay?
    豐年祭的第一天進行什麼活動?
  • misaʼopo ho han,
    到會場集合,
  • ora i no haratengen ho ako,
    我正在思考,
  • sahafay.
    準備日。
  • Oranem romiʼad sakacay a romiʼad i nimanay?
    六天的豐年祭如何進行?
  • misahafayay, awaay to kora.
    準備日說過了。
  • cowa, satapangan koa sowal ira.
    是在問您第一天進行什麼活動。
  • Satapangan han? Misahafayay,
    遞一天是準備日,
  • cowa ko hirarek koriraan.
    這個結束了呀。
  • Mihiningay haw? Mihiningay haw ?
    先去報訊收配合款費嗎?
  • Hay, mihiningay.
    是,先去報訊收活動配合款項。
  • Mihiningay nimanay nimanay sa kora enem kiya saw kora locek ira.
    這六天除了報訊收費還進行哪些項目。
  • Sakacay a romiʼad i nimanay?
    豐年祭的第一天進行什麼活動?
  • Hay, ma sadak to koriraan ko miso i,
    這個前面提過了,
  • Cekahecad to Farangaw to no Pongodan.
    大橋部落的豐年祭大致上跟馬蘭部落的一樣。
  • Ilaay to ko mikesiʼay minukay,
    海祭的年齡階層從海邊回來列隊進場了,
  • keriden to no itokalay cifayfay micomod i sefi,
    領隊揮舞著大橋部落族旗進入會場,
  • teraʼ teraʼ sa ko a mahemek ko polong no Pongodan a niyaroʼ !,
    鞭炮聲響轍雲霄,大橋部落族人歡欣鼓舞的!
  • A:ciyah ko Pongodan masakapotay,
    勇士們雄赳赳氣昂昂的,
  • cuka safa ko malakaputay to taraʼ no teraʼ.
    鞭炮蹦蹦聲響年齡階層勇士掩不住喜悅跳動進入會場。
  • pi pi pipipi sa ko mikeriday miparayray
    領隊嗶嗶得吹哨聲,
  • malipahak, militemoh to pinokay no kapot.
    歡呼著!迎接我們海祭豐收平安回來了。
  • Cirikoʼ to ko kapot maemin,
    各個年齡階層都穿著族服和亮麗奪眼的配飾,
  • misatapang to parayray kahemekan to,
    各個手持流梳黑傘,腰間配戴禮刀和臀鈴壯觀無比,
  • I fatiʼian ko kay⌃ing mitool to kapot nangra.
    小姐們在隊伍旁跟著年齡階層進場。
  • Tahiniay to i sefi micomod to,
    到達會場門口了準備進到會場了,
  • pippippip sa ko kakeridan miparayray,
    領隊嗶嗶嗶的領著隊伍跳著輕快活力的舞步,
  • malalikid ko polong no niyaroʼ, militemoh miparayray,
    部落族人都到會場迎接觀禮miparayray,,
  • mitaliyo to sefi miparayray.
    隊伍繞著聚會所miparayray,。
  • Malolayay to !
    很累齁是呀!很累了,
  • tolo romiʼad i riyal mikesiʼ
    海祭三天在海邊。
  • Paharek to ko wama no kapah miparayray,
    青年之父階層會先退場,
  • o kapah to a kapot mikerid parayray,
    由青年階層帶領青少年階層繞著會場 parayray,
  • O pikongling o malakapotay koni parayray,
    這parayray是使大家能團結一心的訓練,
  • soelinay to ko talaʼayaway ho a tireng.
    不愧是青年階層好體力。
  • ya ikoray to a tatosa kaemangay saʼicelen!
    後面兩位青少年階層要加油!加油!
  • toolen to ko aniniay a wayway !
    要跟上今天的活動啦!,
  • O nima a kaemangay kona tatosay! o sito ho awih!
    這二位是誰的孩子啦!還是學生吧!
  • paharek to koni parayray hananay.
    迎接parayray在陣陣掌聲中退場了。
  • Ngaʼay aca faki a fai a salikaka o singsi
    敬愛的叔舅、嬸姨、詗弟姊妹、老師大家好:
  • singsi ano hatini, misasingay, samanay ko i tiyaay ho sa i,
    現在老師、攝影師如果問起豐年祭以前是什麼樣,
  • hato hatiraay to ko sowal no singsi,
    就像老師在聚會所上課所提到的,
  • tool hananay ita hiwawa,
    我們都遵循著傳統吧,
  • mahemekay to kami tonini a patado tamiyan a mimasahatini,
    很高興大家參與我們今天舉行的活動,
  • o hatiniay i, cowa ka hatira.
    這個活動也許不是這樣子舉行的。
  • Ano hakowa ko romiʼad? Matawalay to niyam,
    何時舉行?我們 已忘了,
  • ano o maan to, matawalay to niyam ,
    很多的事情,我們 都已忘了,
  • iraay ko sowal no kaemangay, samanen to hani faki sa,
    部落主席也我問過我,要怎麼做呢?
  • mana caka hatira hiwawa, lalomamihecaan kira.
    為甚麼會這樣問,因是一年一度祭典。
  • sanay ko no mako a hareteng no falocoʼ a mitengil tona a pacaof to kilomaʼan.
    所以在這裡說明豐年祭部落的運作方式。
  • Kaikol i, metmeten to i, o samaan to ko demak nona cafay,
    最後,大家如何傳承保存,
  • o ngaʼayay ho ko mafanaʼ, sanay ako koninian.
    這件事是我們要做的。
  • ya itokalay caka fanaʼ haw, pangiha.
    所以在itokalay 還不知道的人請出聲,。
  • haen han ako kamo ko iraay aca faki, fai salikaka ano o kamo to o singsi.
    我這樣的向到這裡來的各位長輩、兄弟姊妹、還有老師們。
  • Ano o singsi ko miso i,
    老師們,
  • ya pangangan i sawni i tamowanan singsi,
    剛才就有被介紹過的老師們,
  • haen han ako ko mako a falocoʼ a maliteng.
    我老人家獻上感恩的心。
  • hatira to ko no mako a mihecaan, ngaʼayay ho kiya sakadademak ko tireng ako,
    我年歲已高,不知是否還有能力做事嗎,
  • sanay to kona kaemangay mangalay awih!
    晚輩已開始為我著想!
  • Hemeken ita o sikac noya no iya no kilomaʼan.
    我們要開開心心來參七月月豐年祭,
  • hatiraay awih, mansa hato sapel sa kako.
    就是這樣吧,所以說出了我心裡想說的。
  • Iraay ko sowal no singsi haw i,
    老師也曾說過了,
  • nanay ko hatiniay a demak, ano caka toem, aka ka toemanen sa ko singsi,
    希望這樣的活動,只要沒有雲,就不要覺得暗,老師這樣的提醒這件事情,
  • paliyawen ita koni nanoya itiya ho a no ʼAmis a demak toninian sanay ko sowal ira noni a singsi.
    老師說我們要把阿美族豐年祭文化精神放在第一位。
  • Hatiraay to ko piharateng haw i, limelaay ko harateng ano sahatini,
    有了這樣的想法,像這樣的想法要珍惜。
  • hay, sa, tomaic to mamatawal ko harateng a limela,
    珍惜的想法若不是這樣聽老師的建議。
  • Ano hatini tatiʼih ko tireng iso, cima ko matayal, patado tamiyanan,
    現在你的身題並不好,誰來做事、幫忙我們?
  • hatira hananay no mako ko falocoʼ simgsi.
    各位這是我的心意。
  • Hatira aca ko mako sasowalen akowiday.
    我的報告到這裡,謝謝大家。
  • hay w!
    唷齁!