跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  189
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • O ʼorip ako i ipairasan mi sofoc nowina kako
    我出生於花蓮縣富源部落
  • Otoʼas ako i tahira i 20 ko mihecaan ako
    20歲之前
  • caheto omatayalay kako
    我的生活都是勞力工作,
  • miʼonipʼ mipanay mimaan misakodasing
    每天被插秧、收割、還有各種農事、種植花生
  • Paloma to konga misatefos pakaen to kolong
    種地瓜、甘蔗之外還要去放牛(野外吃草)
  • toromiʼamiʼad caay pitilid kako
    每天工作根本沒有機會念書
  • namasofo ci ina ako itakowanan i
    母親把我生出來
  • caay kasimaw no ina ako kako
    卻沒有養育我
  • miliyaw cingra ci fainay
    因為母親的再婚
  • itira:sato kako ci amaan ako
    我就與祖母相依為命
  • madipot no ama kako
    由祖母負責照顧的責任
  • Papina kamo malekaka?
    你們有幾個兄弟姊妹 ?
  • kako cecay !
    只有我一個人
  • kako cecay caay picudad kako
    雖然我一個人也沒有上學讀書
  • itira ko toas ako ci amaan
    我一直都在袓母那裡
  • ci ama ako ko midipotay itakowanan
    是祖母養育我長大。
  • ci wina ako matoas kako i 18 ko mihecaan
    直到18歲母親就接我到她的家
  • alaan to nira kako
  • paramoden nira ci mamaan
    原來她安排了我的婚姻
  • ta mararamod kami
    我們就結婚了
  • namahaen sa taya:l sato kami iʼayaw
    我們就這樣一直工作
  • capisalama caheto otayal tomaamaan
    沒有休閒,除了工作還是工作,
  • misa fafoy misakodasing misatefos
    養豬、種花生、種甘蔗....
  • palomatotefos tahira kami i fataʼan 光復
    我們種的甘蔗田非常遼闊甚至到光復部落
  • midisdis to tefos mitalod to sapakaen to kolong
    我們一面採收修甘蔗還採給牛吃的草,
  • haenay ko ʼorip nomisafonoay
    這就是農家的寫照啊!
  • toʼa:saan itirai ci Amaan
    從小由不識字的祖母帶著成長
  • omapakoyocay ko ʼorip caay picodad
    因著貧困的生活根本沒有去讀書的機會。
  • 每天malingad i lotok masalafii milafin itira
    每天要到山上耕作甚而露宿在野外
  • misakodasing Omaan okakorot kaenen
    在山上種花生,以前每天吃的是苦瓜、,
  • Okonga iayaw
    地瓜
  • Ro:ray sakiya ʼorip iayaw matakop ho no mako
    那時候的日子過的很幸苦,我經歷到
  • kiya ʼorip tiyaho tahira kaikoran mala kayingnan
    這樣幸苦的日子直到我青年小姐時
  • Tanito kami i taypay
    我們就到台北
  • tatosa ko wawa ako, itiya cecayho ko wawa ako
    我們有兩個孩子,但是那時我才生一個
  • iayaw i tayal sa mianip mikapkap mipanay
    以前我拼命的工作我到田裡插秧、除草、割稻
  • mimaamaan kotayal iayaw
    以及做各種各樣的農事。
  • pakaharaten kamo a mafolaw tayni i taypak
    你們怎麼會想到來台北呢?
  • Mararamodto kami ato ci mama kira
    我跟先生結婚之後,
  • ta mafolaw kami tala kangcang
    丈夫帶我搬到關山
  • itiya 20 歲了 malinah kami tala kangcang i
    那時我已經20歲了,正是臨盆的日子
  • sofocan kako to wawa i cecay
    這是我們的第一個孩子
  • sofocan ako torawawa ako i tahira i kangcang i 五歲toi mapatay
    在關山生的,這個孩子當他5歲時夭折了
  • malingad kako i tahidang ko ina ako
    我正在田裡工作突然媽媽傳告噩耗
  • mapatay to koyawawa saan
    她說:孩子死了
  • caay ka solingaʼ ra midipot matiya, cakapaising
    可能她沒有照顧好,沒有即時給醫生看病
  • paisiisingen ma來不及了 mapiyas
    沒有積極就醫,拉肚子來不及了
  • nowawato 不會講話 mapiyas tatangicʼ sakira
    孩子不會講話 只有哭鬧表達不舒服
  • awaay kako iloma
    當時我正在農忙不在家
  • awaay ci mama, itiya to mi 挖煤炭 i 基隆
    而我的丈夫不在家,去基隆挖煤炭。
  • 六年Mitanam ci mama mi 挖煤炭
    在那裏挖了六年的媒炭
  • I haysan iayaw kiyami matekop maemen mapatay
    海山礦場發生巨變所有部落友人全部罹難
  • aya: mahaen ami 挖煤炭saan ta malinah kami
    我們嚇到了! 便立刻
  • i sancong(三重)
    搬到三重換工作
  • itirato kami patoʼas to wawa 20 多年
    我們在那裏住了 20多年,兩個孩子的培育時光
  • Omaan ko tayal ni mama i sancong
    你的丈夫從事甚麼工作 ?
  • O鐵工場 misatikingay
    在鐵工場打鐵的。
  • tayrakako i 棉花公司matayal
    我呢 到棉花公司當女工
  • hai mana ca pisangpan 200 ko lifon itiyaho
    對! 雖然月薪只有 200元還是要上班
  • ya 棉花公司tatiih saheto opangcah kami
    在這裡上班的全部都是阿美族
  • odadaya tayra kako i romaay a 工場
    晚上我到另一個工場打工
  • Mi 包裝 ngay to tingki no sapi 聖誕節
    是包裝聖誕燈的工作
  • tahira i loma mifacaʼ mimaaman
    下班回家之後還要理家務洗衣服
  • Maamaan itira ko Orip niyam i san-cong
    在三重奮鬥工作的這幾年就是這樣
  • itira to i san-cong-matoas tahiratoni
    我們一生中的黃金歲月就在三重
  • nasaan i tayni to i tan-soy matoas to koya wawa ako
    當我們搬到淡水時孩子已經長大成人了
  • itansoy to mingengeng to lomaʼ to cacakayen nira i
    也出主意要計畫購屋了
  • awaway ko pidaʼ nira ya wawa ako i, tira kami i 陽明山
    我的孩子沒有足夠的資金購屋,我們就去陽明山
  • itira kami misalomaʼ mimokong 六年 kami i tira
    我們全家跟著包工程的建築公司六年在那裡
  • i 陽明山Misangaʼay to lomaʼ hai
    在陽明山一帶的大樓做木工
  • saheto o pangcah kami o tawki ko pakaenay
    這裡的工人都是阿美族 老闆包工程
  • o ranam o lahok o lafi o tawki ko pakomaen i ʼayaw
    也為工人包吃包住,工程在哪裡我們就住到那裏
  • maaraw ko pida, irako pida niyam i
    所以我們賺了錢
  • sopeden niyam sapatiko niyam
    可以存下來還債
  • to tadah niyam i nong-hey
    就還清農會的貸款
  • irakoya micakayan niyam i 關山 alomaʼ
    還清在關山的購屋貸款
  • oni taykonan hani mahaenay
    貸款買房子是個沉重的壓力
  • maanhan komatiniay tayninisato i Tansoy
    我們拚老命工作為了還清貸款。我們就到了淡水
  • itansoy to mi taykowan tona lomaʼ
    到淡水之後開始貸款買現在住的房子
  • omaan ko tayal ni mama i tansoy
    在淡水從事哪方面的工作?
  • misamokongay to misamokong kako
    他做木工,我也跟著做木工
  • mipatihiʼ lacafay sakamo kira !
    是啊! 你們一家一起做建築工作囉!
  • irato kosona ako ci kadafoʼ to kako kira o taywan
    一直到兒子結婚生子
  • cecay to ko sona ako i caay to patiking kako
    有一個孫子了,我就不做綁剛筋的勞力工作了
  • misimaw to tosonaʼ
    她讓我照顧孫子
  • mahaen koya kaitini niyam i tansoy
    如此的淡水生活漸入佳境,
  • tora mamamamamang matosas to ko sonaʼ
    含怡弄孫的日子! 隨著孫子們長大
  • awaay to micudad to cangra i caay topisimaw i
    孫子上學了!也不用在照顧了
  • matoʼas to kako cato kan
    我老了, 已經做不動綁鋼筋的工作
  • ci mama catokangaʼay saan ko lawpan
    老闆也辭退了丈夫,不適合老人做了
  • matoʼas to saan sadateng sato kami
    我們老了, 我們就在公寓前面開闢了一塊菜地
  • misadateng irato ko kakaenen kira
    親手種植菜蔬,就有得吃
  • hai sairaira aca kona pisadatengan hakini
    我怎麼會想到來種蔬菜呢!
  • irato ipaʼirasan i misafafoy i mima:an
    因為我想到我的故鄉 -富源部落 當時的生活
  • mikapkap to panay
    雖然清苦的 養豬、鋤草、割稻....
  • irai tatihi niyam ko adawang no kakitaan iayaw
    但是有一件值得回味的事,就是我家隔壁住著部落的 Kakitaan
  • okakitaan hananay onisowalan iso opihahayan
    他家門前的廣場就是
  • itatihiniyam matengil Ooy hahayan saan
    每年舉辦豐年祭的地點
  • mitekato ko maandmak no niyaroʼ
    每一次部落開始舉辦豐年祭
  • mihahayan aca o matoasay
    部落的年長者被安排在特殊位子
  • tosaopoʼ matosowal iso
    可以全景觀賞舞蹈隊舞的表演
  • malahokʼ sato mipakpak iho mihahay
    中午吃飯時間他們還在吟唱
  • oci:kay sato kako tayra i midongdong to amonon
    我立刻跑過去順著鐵規
  • tatihi no amonon no tiloci ya lomaʼ no kakitaan
    頭目 的房子在在鐵路局那邊
  • iayaw toya pihahayan , maherek to mihahay
    就是以前豐年祭舞場跳舞結束了才可以吃飯
  • malahok sato i , olili hanto ko akong
    要吃中飯時我立刻催促家中老人前往
  • teli teli teli hato koya toron
    少年人擺上一塊塊的麻吉
  • osiraw cecacecay kosapakaen to akong
    然後配菜是鹹醃肉每人一塊
  • onasiraw caay kakomaen ko akong
    可是我家老人吃不動鹹醃肉
  • serit kiya toron ocikay to ako minokay
    我用手切了一塊麻吉就快快跑回家了
  • mitatoy toya toron caay kaitiya akomaen
    拿著麻吉回家吃
  • ngaʼayay ko pihahay niyam itomokan
    當時的豐年祭的大會舞非常棒
  • tadamaan kopihahay itiyaho ko matoasay
    部落耆老的祭典是很特別精彩的
  • no niyaro okakitaan
    是部落耆老祭司帶領
  • awaay to hatini awaayto ko kakitaan
    現在這種祭典已經式萎也沒有Kakitaan祭司了
  • itirasato ikapolongan no adawang hatini
    現在的豐年祭是在部落聚會所舉行活動
  • caay to kamaecad i a:yawayho
    已經沒有過去實質的意義了
  • mihahayto misanga to toron
    在我的記憶中每當豐年祭總是有麻吉
  • otepitepi no toron kiyasaw
    當時是把麻吉做成一片一片的大餅狀
  • misaparaʼ to saan i
    少年人要開始分食時
  • ti:ra kiya sining kasa selaselal
    每個青年都按著自己的年齡層坐成一圈圈的圓形
  • i: raw kiya sining loʼod han koya toron
    少年人把麻吉投擲給某個人接住
  • i paraʼ noya sining to kasaselaselal
    丟擲到少年人的屁股,
  • O~ Kora Hemay saan podpod hato
    掉地上就拾起來,每個人接住麻吉自己用手切一塊
  • noya sining a mipodpod koya toron
    這些青年都很欣喜能吃到麻吉
  • saheto otoron konikaenan itiyaho
    那時食物很少吃麻吉是最高的享受
  • pasikaen to siraw hai misatoron kira
    有鹹醃肉配菜就做麻吉
  • kaesoʼko toron no iayaway
    這是當時的麻吉很好吃,是最高層次的享受了
  • Misarara sa : tayrahato i lomaʼ misarara kako
    有時親人的紅豆收成了就煮紅豆分享
  • sa komatoʼasay o Maninaay tayra:sa
    邀請親人到他家吃飯
  • O raraʼ cecay ato toron ato hakhak
    餐桌上只有紅豆燙、麻吉、糯米
  • Maharateng ko mako iayaw O kaying ho
    我想到小姐的時候
  • awaca ko romaroma a dateng
    沒有其他菜了
  • awaay o ra
    沒有,就是豆,煮的就只有豆,家裡沒有其他蔬菜了
  • A~misahemay anini misatoron sa
    但是有時想吃糯米飯與麻吉
  • misa hemay ko Amaʼ kira
    奶奶留在家裡煮糯米飯
  • O Akong sa tatoy to cadiway
    祖父就帶著抓魚的工具cadiway
  • O cadiway i ʼayaw mifoting i aloʼ
    cadiway 是一種可以在山河溪流抓魚的器材
  • i engic no fonofononan omihacanan ofacal no kicun
    在山澗田埂之間水溝
  • iayaw caho ka paiyo ko omah tiyaho
    因為以前除雜草除蟲蟲尚未使用農藥
  • o foting tomimingay o kafes
    所以在山澗田埂很多魚蝦類與田螺
  • maamaan ofaoan o talawasiʼ papolong han
    各種各類的食材可以捕獲 , 我們會將這些食材
  • misakohaw aloman a malafiʼ kira
    全部煮成一個大鍋湯讓更多的人一起吃
  • ano mifadis to lomaʼ saan i
    哪一天有人的屋頂要換新
  • miʼoway ko fainayan kira
    部落的人分工合作,男人去山上採藤條時
  • iraya dongec minokay i misatoron
    連藤心也會帶回來,所以又做麻吉有麻吉可以吃
  • Cimakiya macacorokʼ mifadis to lomaʼ
    輪流換屋頂,Mifadis 的意思是屋頂換新
  • ya fadahong mifadis hanita mipakotay
    屋頂要換新的原因是
  • o mifadis pakotay to fadahong o Eliʼ
    我們的屋頂建材是蘆葦草,它很容是腐爛
  • iayaw o fadahong awaay ho ko amoto lomaʼ
    以前還不會用堅固的水泥屋
  • andafak ci dongian ancira cinamohan
    明天dongi 家要換後天namoh家也要換
  • cikacawan marayaray o mapapaliaw
    Kacaw也是 所以部落的人按著順序輪流換工幫忙
  • mapapaliw a mifadis to lomaʼ
    是的,大家互相幫忙工作快速完成
  • tayra to i lotokʼ ko fainayan kira mi ʼoway,
    男人到山上採藤條,
  • piked hanto no fainayan ko ʼoway, tiyaho adihay ko oway
    他們先把藤條整理好以前藤條很多
  • adihay ko dongec tangtang to dongec saka lafi
    藤心也很多可以煮晚餐一起吃
  • misa lomaʼ sa i ʼayaw fangcal ko lomaʼ iayaw
    以前的蓋房子很舒適
  • sae:mel ni saheto o ʼeliʼ ko fadahong
    這種古老用茅草做屋頂的房子很涼快
  • hai saemel ko mahaenay micomod ko fali
    因為涼風會吹進來
  • hanay iayaw ko oripʼ no iayaway i
    我們以前的生活就是這樣
  • saheto mapapaliw mitifek to felac
    什麼工作都互相換工搗米稻米脫殼的工作也可以互助
  • awaay ko felac ako a itakoan mitifekʼ sa
    若沒有米了,可以到我這裡來搗米
  • ko foni kira ofoni mipaliwpaliw
    如此婦女藉著互助合作互相幫忙
  • mi tifekʼ kami O kamay saan ko sapi tifek
    我們搗米完全用手做
  • hai oasolo matatefal mihaen
    工具是'asolo(石臼)輪流打米
  • mala emoʼ toi mala konaʼ toi tapesen kira
    搗米完畢之後還要 tapes (用藤編的藍子)
  • maherek mitapes fitayento
    tapes好了還要篩檢
  • mi tadas mi tifekʼ i milihedac mi korac i
    tadas 跟 tifek' 的動作同時要檢雜物與小碎碎的殼都是為清潔
  • naira ko pitifekan iayawho awaay ho
    以前還沒有碾米廠
  • caheto mitifek ko fafahiyan
    搗米的工作都是是婦女的責任
  • mipapaliw ko foni okakaenen
    為糧食婦女們也組織起來互助合作
  • Omisimedan ko romaromaʼ a panany iayaw
    當時也米糧也儲藏起來已備後患
  • itiniay to itaypey tini i tansoy i
    後來我們在台北淡水
  • adihay to ko rikoʼ ngaayto ko oripʼ itini
    有了穿不完的衣服生活改善了
  • matenesto kamo itini maroʼ mitoysiwto
    你們住在台北已經很久了也退休了
  • caayka sakapinokayan kamo tayra i nayaroʼ ?
    你們想不想回部落呢?
  • mahaento sapinokayanto mihiyaho torawawa
    有啊! 想回去部落,但是我們正在等孩子
  • misitala tora ngangaen nora sera
    孩子在申請有關台東土地的所有權
  • osafaʼ ako milakilac to hataki
    我的弟弟(同母異父)要分割土地
  • ano mahadak toi patireng sanay koya wawa
    所有權狀完成之後兒子要在上面蓋房子讓我們住
  • saitiniho kami itaypey han niyam ko wawa
    我們要求房子蓋完之前先在這裡居住
  • mananamay to kami itini i taypey han niyam
    我告訴兒子我們住在這裡很習慣很舒適
  • sainihokira o wawa ako ini i taypey
    所以我們還在這裡但是我的孩子們都住台北
  • okadafo ako otaywan matayalay i 美容院
    我的媳婦是漢人職業是美容師
  • i caliw saan to lomaʼ itaypey cangra
    他們一家在台北租屋居住
  • itini i tansoy kami iʼayaw tahanini
    我們夫婦一直住在淡水到現在
  • onalomaʼ omicakayan nangra
    這一間房是他們買的
  • nano kaying ho kora kadafo
    我的媳婦從年輕就住在台北
  • caay ka nanam itini i tansoy maroʼ
    他不習慣住在淡水
  • caayka kahi tayni
    不肯跟我們住在一起
  • satatosa sakami aci mama maroʼ itini i 八 樓
    所以我們兩個老人就住在八樓
  • awaay komi dipotay kamonan a wawa namo
    你們兩老沒有孩子照顧嗎?
  • awaay tayni to minokay cangra i tansoy
    他們偶而會來淡水
  • pafeli to kakaenen niyam o 零用錢
    有給我們吃的和零用錢
  • oyawawa to fafahiyan mahaen pafeliayto
    女兒也會給我們錢
  • mahaen ko oripʼ niyam i tansoy kira
    我們的生活在淡水就是這樣
  • fangcal kiso haliwina halimamaʼ ko wawa iso
    你們真好兩個孩子都很孝順