- 189
- 0
- 字幕列表
-
O ʼorip ako i ipairasan mi sofoc nowina kako我出生於花蓮縣富源部落
-
Otoʼas ako i tahira i 20 ko mihecaan ako20歲之前
-
caheto omatayalay kako我的生活都是勞力工作,
-
miʼonipʼ mipanay mimaan misakodasing每天被插秧、收割、還有各種農事、種植花生
-
Paloma to konga misatefos pakaen to kolong種地瓜、甘蔗之外還要去放牛(野外吃草)
-
toromiʼamiʼad caay pitilid kako每天工作根本沒有機會念書
-
namasofo ci ina ako itakowanan i母親把我生出來
-
caay kasimaw no ina ako kako卻沒有養育我
-
miliyaw cingra ci fainay因為母親的再婚
-
itira:sato kako ci amaan ako我就與祖母相依為命
-
madipot no ama kako由祖母負責照顧的責任
-
Papina kamo malekaka?你們有幾個兄弟姊妹 ?
-
kako cecay !只有我一個人
-
kako cecay caay picudad kako雖然我一個人也沒有上學讀書
-
itira ko toas ako ci amaan我一直都在袓母那裡
-
ci ama ako ko midipotay itakowanan是祖母養育我長大。
-
ci wina ako matoas kako i 18 ko mihecaan直到18歲母親就接我到她的家
-
alaan to nira kako
-
paramoden nira ci mamaan原來她安排了我的婚姻
-
ta mararamod kami我們就結婚了
-
namahaen sa taya:l sato kami iʼayaw我們就這樣一直工作
-
capisalama caheto otayal tomaamaan沒有休閒,除了工作還是工作,
-
misa fafoy misakodasing misatefos養豬、種花生、種甘蔗....
-
palomatotefos tahira kami i fataʼan 光復我們種的甘蔗田非常遼闊甚至到光復部落
-
midisdis to tefos mitalod to sapakaen to kolong我們一面採收修甘蔗還採給牛吃的草,
-
haenay ko ʼorip nomisafonoay這就是農家的寫照啊!
-
toʼa:saan itirai ci Amaan從小由不識字的祖母帶著成長
-
omapakoyocay ko ʼorip caay picodad因著貧困的生活根本沒有去讀書的機會。
-
每天malingad i lotok masalafii milafin itira每天要到山上耕作甚而露宿在野外
-
misakodasing Omaan okakorot kaenen在山上種花生,以前每天吃的是苦瓜、,
-
Okonga iayaw地瓜
-
Ro:ray sakiya ʼorip iayaw matakop ho no mako那時候的日子過的很幸苦,我經歷到
-
kiya ʼorip tiyaho tahira kaikoran mala kayingnan這樣幸苦的日子直到我青年小姐時
-
Tanito kami i taypay我們就到台北
-
tatosa ko wawa ako, itiya cecayho ko wawa ako我們有兩個孩子,但是那時我才生一個
-
iayaw i tayal sa mianip mikapkap mipanay以前我拼命的工作我到田裡插秧、除草、割稻
-
mimaamaan kotayal iayaw以及做各種各樣的農事。
-
pakaharaten kamo a mafolaw tayni i taypak你們怎麼會想到來台北呢?
-
Mararamodto kami ato ci mama kira我跟先生結婚之後,
-
ta mafolaw kami tala kangcang丈夫帶我搬到關山
-
itiya 20 歲了 malinah kami tala kangcang i那時我已經20歲了,正是臨盆的日子
-
sofocan kako to wawa i cecay這是我們的第一個孩子
-
sofocan ako torawawa ako i tahira i kangcang i 五歲toi mapatay在關山生的,這個孩子當他5歲時夭折了
-
malingad kako i tahidang ko ina ako我正在田裡工作突然媽媽傳告噩耗
-
mapatay to koyawawa saan她說:孩子死了
-
caay ka solingaʼ ra midipot matiya, cakapaising可能她沒有照顧好,沒有即時給醫生看病
-
paisiisingen ma來不及了 mapiyas沒有積極就醫,拉肚子來不及了
-
nowawato 不會講話 mapiyas tatangicʼ sakira孩子不會講話 只有哭鬧表達不舒服
-
awaay kako iloma當時我正在農忙不在家
-
awaay ci mama, itiya to mi 挖煤炭 i 基隆而我的丈夫不在家,去基隆挖煤炭。
-
六年Mitanam ci mama mi 挖煤炭在那裏挖了六年的媒炭
-
I haysan iayaw kiyami matekop maemen mapatay海山礦場發生巨變所有部落友人全部罹難
-
aya: mahaen ami 挖煤炭saan ta malinah kami我們嚇到了! 便立刻
-
i sancong(三重)搬到三重換工作
-
itirato kami patoʼas to wawa 20 多年我們在那裏住了 20多年,兩個孩子的培育時光
-
Omaan ko tayal ni mama i sancong你的丈夫從事甚麼工作 ?
-
O鐵工場 misatikingay在鐵工場打鐵的。
-
tayrakako i 棉花公司matayal我呢 到棉花公司當女工
-
hai mana ca pisangpan 200 ko lifon itiyaho對! 雖然月薪只有 200元還是要上班
-
ya 棉花公司tatiih saheto opangcah kami在這裡上班的全部都是阿美族
-
odadaya tayra kako i romaay a 工場晚上我到另一個工場打工
-
Mi 包裝 ngay to tingki no sapi 聖誕節是包裝聖誕燈的工作
-
tahira i loma mifacaʼ mimaaman下班回家之後還要理家務洗衣服
-
Maamaan itira ko Orip niyam i san-cong在三重奮鬥工作的這幾年就是這樣
-
itira to i san-cong-matoas tahiratoni我們一生中的黃金歲月就在三重
-
nasaan i tayni to i tan-soy matoas to koya wawa ako當我們搬到淡水時孩子已經長大成人了
-
itansoy to mingengeng to lomaʼ to cacakayen nira i也出主意要計畫購屋了
-
awaway ko pidaʼ nira ya wawa ako i, tira kami i 陽明山我的孩子沒有足夠的資金購屋,我們就去陽明山
-
itira kami misalomaʼ mimokong 六年 kami i tira我們全家跟著包工程的建築公司六年在那裡
-
i 陽明山Misangaʼay to lomaʼ hai在陽明山一帶的大樓做木工
-
saheto o pangcah kami o tawki ko pakaenay這裡的工人都是阿美族 老闆包工程
-
o ranam o lahok o lafi o tawki ko pakomaen i ʼayaw也為工人包吃包住,工程在哪裡我們就住到那裏
-
maaraw ko pida, irako pida niyam i所以我們賺了錢
-
sopeden niyam sapatiko niyam可以存下來還債
-
to tadah niyam i nong-hey就還清農會的貸款
-
irakoya micakayan niyam i 關山 alomaʼ還清在關山的購屋貸款
-
oni taykonan hani mahaenay貸款買房子是個沉重的壓力
-
maanhan komatiniay tayninisato i Tansoy我們拚老命工作為了還清貸款。我們就到了淡水
-
itansoy to mi taykowan tona lomaʼ到淡水之後開始貸款買現在住的房子
-
omaan ko tayal ni mama i tansoy在淡水從事哪方面的工作?
-
misamokongay to misamokong kako他做木工,我也跟著做木工
-
mipatihiʼ lacafay sakamo kira !是啊! 你們一家一起做建築工作囉!
-
irato kosona ako ci kadafoʼ to kako kira o taywan一直到兒子結婚生子
-
cecay to ko sona ako i caay to patiking kako有一個孫子了,我就不做綁剛筋的勞力工作了
-
misimaw to tosonaʼ她讓我照顧孫子
-
mahaen koya kaitini niyam i tansoy如此的淡水生活漸入佳境,
-
tora mamamamamang matosas to ko sonaʼ含怡弄孫的日子! 隨著孫子們長大
-
awaay to micudad to cangra i caay topisimaw i孫子上學了!也不用在照顧了
-
matoʼas to kako cato kan我老了, 已經做不動綁鋼筋的工作
-
ci mama catokangaʼay saan ko lawpan老闆也辭退了丈夫,不適合老人做了
-
matoʼas to saan sadateng sato kami我們老了, 我們就在公寓前面開闢了一塊菜地
-
misadateng irato ko kakaenen kira親手種植菜蔬,就有得吃
-
hai sairaira aca kona pisadatengan hakini我怎麼會想到來種蔬菜呢!
-
irato ipaʼirasan i misafafoy i mima:an因為我想到我的故鄉 -富源部落 當時的生活
-
mikapkap to panay雖然清苦的 養豬、鋤草、割稻....
-
irai tatihi niyam ko adawang no kakitaan iayaw但是有一件值得回味的事,就是我家隔壁住著部落的 Kakitaan
-
okakitaan hananay onisowalan iso opihahayan他家門前的廣場就是
-
itatihiniyam matengil Ooy hahayan saan每年舉辦豐年祭的地點
-
mitekato ko maandmak no niyaroʼ每一次部落開始舉辦豐年祭
-
mihahayan aca o matoasay部落的年長者被安排在特殊位子
-
tosaopoʼ matosowal iso可以全景觀賞舞蹈隊舞的表演
-
malahokʼ sato mipakpak iho mihahay中午吃飯時間他們還在吟唱
-
oci:kay sato kako tayra i midongdong to amonon我立刻跑過去順著鐵規
-
tatihi no amonon no tiloci ya lomaʼ no kakitaan頭目 的房子在在鐵路局那邊
-
iayaw toya pihahayan , maherek to mihahay就是以前豐年祭舞場跳舞結束了才可以吃飯
-
malahok sato i , olili hanto ko akong要吃中飯時我立刻催促家中老人前往
-
teli teli teli hato koya toron少年人擺上一塊塊的麻吉
-
osiraw cecacecay kosapakaen to akong然後配菜是鹹醃肉每人一塊
-
onasiraw caay kakomaen ko akong可是我家老人吃不動鹹醃肉
-
serit kiya toron ocikay to ako minokay我用手切了一塊麻吉就快快跑回家了
-
mitatoy toya toron caay kaitiya akomaen拿著麻吉回家吃
-
ngaʼayay ko pihahay niyam itomokan當時的豐年祭的大會舞非常棒
-
tadamaan kopihahay itiyaho ko matoasay部落耆老的祭典是很特別精彩的
-
no niyaro okakitaan是部落耆老祭司帶領
-
awaay to hatini awaayto ko kakitaan現在這種祭典已經式萎也沒有Kakitaan祭司了
-
itirasato ikapolongan no adawang hatini現在的豐年祭是在部落聚會所舉行活動
-
caay to kamaecad i a:yawayho已經沒有過去實質的意義了
-
mihahayto misanga to toron在我的記憶中每當豐年祭總是有麻吉
-
otepitepi no toron kiyasaw當時是把麻吉做成一片一片的大餅狀
-
misaparaʼ to saan i少年人要開始分食時
-
ti:ra kiya sining kasa selaselal每個青年都按著自己的年齡層坐成一圈圈的圓形
-
i: raw kiya sining loʼod han koya toron少年人把麻吉投擲給某個人接住
-
i paraʼ noya sining to kasaselaselal丟擲到少年人的屁股,
-
O~ Kora Hemay saan podpod hato掉地上就拾起來,每個人接住麻吉自己用手切一塊
-
noya sining a mipodpod koya toron這些青年都很欣喜能吃到麻吉
-
saheto otoron konikaenan itiyaho那時食物很少吃麻吉是最高的享受
-
pasikaen to siraw hai misatoron kira有鹹醃肉配菜就做麻吉
-
kaesoʼko toron no iayaway這是當時的麻吉很好吃,是最高層次的享受了
-
Misarara sa : tayrahato i lomaʼ misarara kako有時親人的紅豆收成了就煮紅豆分享
-
sa komatoʼasay o Maninaay tayra:sa邀請親人到他家吃飯
-
O raraʼ cecay ato toron ato hakhak餐桌上只有紅豆燙、麻吉、糯米
-
Maharateng ko mako iayaw O kaying ho我想到小姐的時候
-
awaca ko romaroma a dateng沒有其他菜了
-
awaay o ra沒有,就是豆,煮的就只有豆,家裡沒有其他蔬菜了
-
A~misahemay anini misatoron sa但是有時想吃糯米飯與麻吉
-
misa hemay ko Amaʼ kira奶奶留在家裡煮糯米飯
-
O Akong sa tatoy to cadiway祖父就帶著抓魚的工具cadiway
-
O cadiway i ʼayaw mifoting i aloʼcadiway 是一種可以在山河溪流抓魚的器材
-
i engic no fonofononan omihacanan ofacal no kicun在山澗田埂之間水溝
-
iayaw caho ka paiyo ko omah tiyaho因為以前除雜草除蟲蟲尚未使用農藥
-
o foting tomimingay o kafes所以在山澗田埂很多魚蝦類與田螺
-
maamaan ofaoan o talawasiʼ papolong han各種各類的食材可以捕獲 , 我們會將這些食材
-
misakohaw aloman a malafiʼ kira全部煮成一個大鍋湯讓更多的人一起吃
-
ano mifadis to lomaʼ saan i哪一天有人的屋頂要換新
-
miʼoway ko fainayan kira部落的人分工合作,男人去山上採藤條時
-
iraya dongec minokay i misatoron連藤心也會帶回來,所以又做麻吉有麻吉可以吃
-
Cimakiya macacorokʼ mifadis to lomaʼ輪流換屋頂,Mifadis 的意思是屋頂換新
-
ya fadahong mifadis hanita mipakotay屋頂要換新的原因是
-
o mifadis pakotay to fadahong o Eliʼ我們的屋頂建材是蘆葦草,它很容是腐爛
-
iayaw o fadahong awaay ho ko amoto lomaʼ以前還不會用堅固的水泥屋
-
andafak ci dongian ancira cinamohan明天dongi 家要換後天namoh家也要換
-
cikacawan marayaray o mapapaliawKacaw也是 所以部落的人按著順序輪流換工幫忙
-
mapapaliw a mifadis to lomaʼ是的,大家互相幫忙工作快速完成
-
tayra to i lotokʼ ko fainayan kira mi ʼoway,男人到山上採藤條,
-
piked hanto no fainayan ko ʼoway, tiyaho adihay ko oway他們先把藤條整理好以前藤條很多
-
adihay ko dongec tangtang to dongec saka lafi藤心也很多可以煮晚餐一起吃
-
misa lomaʼ sa i ʼayaw fangcal ko lomaʼ iayaw以前的蓋房子很舒適
-
sae:mel ni saheto o ʼeliʼ ko fadahong這種古老用茅草做屋頂的房子很涼快
-
hai saemel ko mahaenay micomod ko fali因為涼風會吹進來
-
hanay iayaw ko oripʼ no iayaway i我們以前的生活就是這樣
-
saheto mapapaliw mitifek to felac什麼工作都互相換工搗米稻米脫殼的工作也可以互助
-
awaay ko felac ako a itakoan mitifekʼ sa若沒有米了,可以到我這裡來搗米
-
ko foni kira ofoni mipaliwpaliw如此婦女藉著互助合作互相幫忙
-
mi tifekʼ kami O kamay saan ko sapi tifek我們搗米完全用手做
-
hai oasolo matatefal mihaen工具是'asolo(石臼)輪流打米
-
mala emoʼ toi mala konaʼ toi tapesen kira搗米完畢之後還要 tapes (用藤編的藍子)
-
maherek mitapes fitayentotapes好了還要篩檢
-
mi tadas mi tifekʼ i milihedac mi korac itadas 跟 tifek' 的動作同時要檢雜物與小碎碎的殼都是為清潔
-
naira ko pitifekan iayawho awaay ho以前還沒有碾米廠
-
caheto mitifek ko fafahiyan搗米的工作都是是婦女的責任
-
mipapaliw ko foni okakaenen為糧食婦女們也組織起來互助合作
-
Omisimedan ko romaromaʼ a panany iayaw當時也米糧也儲藏起來已備後患
-
itiniay to itaypey tini i tansoy i後來我們在台北淡水
-
adihay to ko rikoʼ ngaayto ko oripʼ itini有了穿不完的衣服生活改善了
-
matenesto kamo itini maroʼ mitoysiwto你們住在台北已經很久了也退休了
-
caayka sakapinokayan kamo tayra i nayaroʼ ?你們想不想回部落呢?
-
mahaento sapinokayanto mihiyaho torawawa有啊! 想回去部落,但是我們正在等孩子
-
misitala tora ngangaen nora sera孩子在申請有關台東土地的所有權
-
osafaʼ ako milakilac to hataki我的弟弟(同母異父)要分割土地
-
ano mahadak toi patireng sanay koya wawa所有權狀完成之後兒子要在上面蓋房子讓我們住
-
saitiniho kami itaypey han niyam ko wawa我們要求房子蓋完之前先在這裡居住
-
mananamay to kami itini i taypey han niyam我告訴兒子我們住在這裡很習慣很舒適
-
sainihokira o wawa ako ini i taypey所以我們還在這裡但是我的孩子們都住台北
-
okadafo ako otaywan matayalay i 美容院我的媳婦是漢人職業是美容師
-
i caliw saan to lomaʼ itaypey cangra他們一家在台北租屋居住
-
itini i tansoy kami iʼayaw tahanini我們夫婦一直住在淡水到現在
-
onalomaʼ omicakayan nangra這一間房是他們買的
-
nano kaying ho kora kadafo我的媳婦從年輕就住在台北
-
caay ka nanam itini i tansoy maroʼ他不習慣住在淡水
-
caayka kahi tayni不肯跟我們住在一起
-
satatosa sakami aci mama maroʼ itini i 八 樓所以我們兩個老人就住在八樓
-
awaay komi dipotay kamonan a wawa namo你們兩老沒有孩子照顧嗎?
-
awaay tayni to minokay cangra i tansoy他們偶而會來淡水
-
pafeli to kakaenen niyam o 零用錢有給我們吃的和零用錢
-
oyawawa to fafahiyan mahaen pafeliayto女兒也會給我們錢
-
mahaen ko oripʼ niyam i tansoy kira我們的生活在淡水就是這樣
-
fangcal kiso haliwina halimamaʼ ko wawa iso你們真好兩個孩子都很孝順