- 65
- 0
以前就有的文化，部落互助的精神，是下一代值得學習。
- 字幕列表
-
pai aicu a ti muakai, pai mangtjez a sema maza i tjumaq對於前來家裡訪視我的muakai（訪問者姓名）
-
sa timun a maka ku vuvu a nakiqepu, nakitevelj tjanuaken i maza cuacuay ku ayawaw以及在這裡，一直以來守護我的先祖們一起
-
lja nu sini lja nu kinatjengelayan, lja nu sinikiniljivak timadju祢們必定是喜歡她，也守護著她
-
uri aya aken a kipasualjjng祈求（先祖們）也能保佑她
-
lja malji pita djalan, pita sengesengan無論是關於她的行程，或者她的工作
-
lja kamayan sakamayan nu tjengelayan tjaimadju aya aken願祢們仍然保持對她的歡喜
-
sa mangtjez timadju a sipudrusa a sema maza i tjumaq這是她第二次來家裡（訪視）
-
a ika pumazeli timadju a mangtjez a pasamaza a kisusu她不畏辛勞來這裡，為尋求我來傳述我們的文化習俗
-
pasa kemin ta nitjen a kakudan aya paiwan a sicuayan a kana i kuljaljauljauwanan timadju她想詢問還在古樓時有關我們古樓自古以來的文化傳統習慣
-
a tiaken a nu aljak a ti qavawljan, cuacuay anga aken i pairairang而你們的子孫qavawljan（被訪者姓名），在平地（生活）已有一段時間了
-
i yavan a ku kinljangan, kiavan a ku su kinisususuan那麼，我將就我所知道的、經由你們傳述而來的
-
ku kinivadaqan ta maka ku matjaljaljak, maka ku vuvu由我的雙親與祖父母那裡所得知的
-
avan nu ku sinvaljakan ku ayawaw.a ku sitjawcikel以及我自己曾經的經歷來陳述我們的（文化傳統習慣）
-
tucu a uri sipavai taicu a ku kaka ti muakai ta ika puzeliyan a kemin tjanuaken送給今天不畏辛勞前來訪視我的姊妹muakai
-
aicu a sicuayan a kakuljaljawan, a tja qinaljan, a ku lingadan tjia kina kati kama這些有關從前我們古樓部落，由我的爸爸媽媽那裡聽來（傳述）
-
ʼʼsasanguaq angata i kuljaljau, bulay a parutʼʼaya他們說：「古樓是個非常美麗的部落」
-
「很乾淨」aya tjemiyukukuan ta「很乾淨」是中文形容「馬路」打掃以及保持村落環境的整潔程度
-
sa aicu a sekuljaljau a ta sicuayan, a rasudjan從前的古樓部落是個很團結的村落
-
e saigu a mare pusalasaladj, saigu a kilangeda ta namasan rasudjan i qinaljan為使部落的大小事能進行地順暢，彼此間懂得互助合作
-
namaya tazua se kuljaljau a sicuayan這就是從前古樓部落的景象
-
a tja qinaljan, a kavuavuan a kemuda, sinikarasurasudj niamadju a parut因為我們的部落、耕作地，或任何部落相關的事務，他們都能同心協力的完成
-
ta sicuayan a ta namayatazua matjatjelayan ta qinaljan所以相親相愛是從前部落的生活情景
-
matjatjenglanglay tiamadju a mapuljat a i taqinaljanan aya aken nu lemangda「彼此相親相愛」是我所聽到的有關部落從前的生活景象
-
ta tjaisangasangas, a maka tja matjaljaljak maka tjavuvu ku ayawaw從我們的父母親、我們的祖父母，以及我們的長輩們的敘述（中可以知道）
-
aya anga tjen a tjaivilivililj, aza tjakudai ziday a malaing, inumalj anga但這讓我們這些晚輩有所感慨，因為時代的變化
-
a pazangal a madjadjumadjumak ta namayatazua a pacual ta sicuayan很難再尋得如同從前部落那般的景象
-
ljaku nu ku langdan anga tjai sangasangas a mareka ku matjalaljak而經由長輩和我的父母親的敘述
-
kasicuayan a rupasusuin su kilagdan ta ku kisusuin tiamadju我細細思量了他們所傳述的過去的生活
-
izua angata pinu kakudan ta kemuda sakamaya確實在很多方面的事情，賦於了傳統依循的準則
-
ta tja sikateveteveljan tja sikaciyuciyuran aya aken因此能讓我們（部落）彼此團結在一起
-
tja tiaken uta nu aljak tja kakudain a…然後，關於我身為孩子的角色
-
sinipualjak aken ta ika nanguanguaq a kating, a 家庭 namayatazua a ika namasa …我出身在（經濟條件）不太好的家庭，所以沒有被…
-
aza namecevung tia kina kati kama因為我的父母是同階級相婚
-
parutangata ika na nasarenguaq angata nia kina a niamen a tacekeljan ta i tjumaq ljakuayawaw
-
tiamen a caucau, rarasudjan amen a puarud. babulayan amen,但是我們家庭成員很團結，彼此相親相愛
-
a aya a e mare kakakaka a mare vetjevetjek, a tatjua a taqumaqanan不論是兄弟姊妹、親戚們，以及我們的家庭成員
-
gata avan anga e nia kinaizuanan azua nia…但是我們住的地方，我們的...
-
azua ku kai a ka tjaisangas如上次我所說過的
-
azua pazangar angata namecevung, aya aken ta namayatazua夫妻同階級婚嫁，生活會比較辛苦一些
-
sa aicu a ku siaya tasawni a ku pinualan ta sicuayan a tja kakudan a pinaiwanan那麼今天我所要傳述的，是我所了解的，關於從前我們排灣族的傳統習慣
-
ta sicuayan izua tja girumudu, izua tja seman dripung以前我們（部落）有固定的打掃時間以及部落突發事件的處理模式
-
aicu a girumudu a seman dripung nu ku..azua za ku sinljavakan angata parut有關固定時間以及突發事件的匯集，我確實還經歷過
-
azua tja kudai aza ti kina kati kama, avan a nia kanen, avana uri沒有辦法，因為當時我的父母親忙著張羅我們的日常飲食
-
na siuljailjay tiamadju i vavua , ika mangtjengtjez a maumaq（他們）沒有辦法回家，所以都在山上過夜
-
sa aicu a i tjumaq angata i a kemuda ta semandripung nuaya itjen所以家中有關部落的需要一起完成的任何事情（經常由我們這些孩子們處理）
-
matu na nimitja a taqaljaqaljan a namayatazua a seman dripung a e例如，我們部落需整頓維護的公共事務
-
a e tja sika teveteveljan a masengseng或（村落）臨時必需要一起完成的事務
-
tja siparimasudjan ta tja sikataqa. ta tja qinaljan a sengesengan如我們部落需要整理環境的時間
-
namaya ta venali, namaya ta se aicu a tja keljangen nu izainu a na sarekuya如颱風過後、或聽聞（部落）不太好的事情發生時
-
izua tja maqa uri tja kasengsengen a temaqaljan或者有任何部落事務需要我們大家完成的地方
-
kasicuayan a tja qinaljan, na pindipi pindipedi na tja ramaljemaljeng從前這樣的事情部落耆老都有清楚的劃分
-
tja na puarang tu na pida a na 第幾鄰、第幾鄰 a namakuda a na masan nima規劃清楚每一個鄰里整理環境的責任歸屬
-
a na masan nima a sengsengan歸於哪一個（鄰）的工作...
-
ka tasicuayn avan nu sikaizua na seman dripung所以從前就有這樣面對需處理事務的機制
-
sa avan anga tja ramaljemaljeng a matu sunciyu所以我們的耆老，或擔任村長一職的人員
-
avan cu a nakisan i tjumaq a ku ayawaw或者家中的長者
-
nu e nu kuangpu tiamadju, izua e ʼʼpai parimasudji anga taqaljqaljanʼʼ nuaya當他們廣播說要大家集合做整理的工作時
-
avan tazua mecevucevung a e titjen a mapuljat a i ai a i qinaljan那個時候我們村落的人就會聚集一起
-
ljatjen a vaik anga masengseng ta tja kinaizuanan接著出發到我們居住（周邊）的地方做整理的工作
-
avan nu sikanasasanguaq a tja kinaizuanan a ta sicuayan所以我們才有這般美好的居住環境
-
namaya tazua ku pinualang這就是我所了解的
-
sa rarasudjan a sicuayan parut a caucau kakilangdan auta從前的人配合度很高，也非常懂的遵守
-
namayatazua ta kemuda nu aya無論任何事情都一樣
-
a nakipu nadjemadjas ta主事掌權的長者
-
vaik sa kitjen a mapuljat a kilangda ta sinipakuangpu我們大家也都會聽從廣播的事項
-
ulja tjen a izua tjena mecevucevung sa ika semekez a tja sengsengan a i qinaljan然後在村落需要處理事務的地點碰面
-
namayatazua就是這樣
-
ika venca angata nu ka sicuayan nananguaqan angata a sicuayan ta對於過往（長者）對我們敘述的這般美好
-
a tja kinaizuanan namaparimasudj, aya namayatazua關於我們居住環境的整潔，是沒有任何誇飾的
-
ika palaing ta si sema caceveljan, a sema taqinaljan a djalan, a kemuda不論是通往墳墓的道路，或是通往村落、任何需要整頓的地方
-
neka nu neka nu kungay a sicuayan, naika pucemel aya絲毫沒有一點髒亂，沒有能引起髒亂的亂源
-
namayatazua a tjawcikel a ku kinljang這就是我所聽聞的關於從前時後的村落情景
-
sa aicu a masan e a sikamasan musalj接下來（我所要敘述的）第二項
-
tasicuayan itjen a caucau ku ayawaw a nu maqacuvung itjen從前時代，當我們長大成人以後
-
maqacuvung nuaya tjen a sicuayan在那個年代，當我們成長以後
-
matu nu djemaljung itjen ta 四年級，五年級，namayatazua a tja a tja cavilj ui大約在四年級、五年級，在那樣的年紀時
-
patagilj anga tjen a mike a mi mi小姐yan aya misawqaljan aya a namayatazua a sicuayan我們會開始裝「小姐」、裝「帥氣」的樣態
-
akuazua nuaya itjen, avan sikaizuazua a e mazazeliuliyulj,什麼原因呢？ 因為在那個時候開始有彼此交換工時的工作
-
sa aicu a matjaljak ta sicuayan, nu pacunan a aljak a namqacuvung anga, maleva tiamadju在那個年代，當父母親看見成長中的孩子會很開心
-
maljia vavayan a uqaljay maleva不論女生或男生，都一樣會很開心
-
akuazua nuaya itjen, azua ku kai anga ta tjaisangasangas什麼原因呢？主要如同我之前陳述過的
-
ta sicuayan avan a tja sengsengan a mavavua從前我們的工作是上山
-
avan a tja kavavuan a tja si kasicuayan a tja kakudan耕作農地是我們從前的生活重心
-
ta kasicuayan masasudjusudju nuaya itjen在那個時代，我們說「masasudjusudju」
-
avan azua e avan azua namaytazua a ki e e mazazeliyuliyulj是（農忙時期）男女一起彼此換工時的生活樣貌
-
a mazazeliyuliyulj nu sawuqaljay itjen ui , sauqaljay aken nuaya itjen彼此換換工時，關於男生，我們所謂的男子氣概
-
tja papacunan ta tja. a vavayavayan ta tja kina maqacuvung ta tja sawqaljayan ta tja rakacan在女方面前展現我們的成熟氣度
-
ta tja namakuda tja sikasengsengan展現我們的工作能力
-
pacu pacunu pacun a vavayan, tjengelay tjanuitjen. namaytazua sicuayan向女方展現我們的成熟，以獲得她們的青睞
-
lja a vavayavayan auta mamaw uta,同樣的，女方在彼此換工的時候也一樣
-
aicu a kizeliyuljan a imi na kizeliyuljan a parut angata azua關於彼此交換工時，它的真正的涵義是…
-
masasumusumutj itjen a mare dravadrava, mare qaliqali不論男生或女生的朋友，彼此輪流交換工時
-
a vaik a sema vavua ta nimun a kavavuan, a vaik a qemusul, temalen, a kemuda anga前往彼此山上開墾農作地時，或種植各種農作物時
-
ta pita na izua nu izua a masasumusumus彼此交換耕作的工時時間
-
sa aicu a tja matjaljaljak, izua a puqezeqezelj tjanu itjen a mazazeliyuliyulj而我們的父母親會利用在彼此交換工時的這段時間觀望
-
pacucun ta tima na sawuqaljay, tima na savaleljevelj aya觀望有哪一位男生具有擔當的能力，或者有哪位符合了女性（賢淑）漂亮的條件
-
namayatazua sicuayan a vavayava a e tja matjaljaljak ui在那個時期我們的父母親就是那樣（觀望）著
-
savan sikanananguaqan angata a parut ta tja sengsengan a tja kavavuan, namayatazua sicuayan關於農田的耕作，在從前那樣的年代，確實是件很好的耕作模式
-
ta e a e nu samasengseng itjen, nu sa kisudju itjen不論農忙時候，不論從中認識喜歡的對象
-
tjara kinamayatazua a kipualang itjen ta ka sicuayan或經由那樣的方式確認，在從前那樣的年代
-
a maka tja kinamaqacuvucuvungan a ui, namaytazua angata parut在我們成年的過程中，確實會有那樣的過程經歷
-
malji aken a… tiaken auta, na seljavakan anan aken tazua kizeliyuljan, a namaytazua包括我也一樣經歷過換工時那樣的階段
-
ljaku, azua azua na sawqaljay anga parut, namadjumak aken a kirimu也許當時我還真有男子的氣度，因為我很快地就被（女方）認定
-
na tjuruvu a tjengelay a parut tasicuayan. namaytazua a aya因為當時確實有很多人喜歡
-
ljaku, e malji namakuda a tja但是，不是帥不帥就有（結果）…
-
avan angata tja uri ka tja sepi avan a siqatian angata malain sakamaya a uri tja tjaljizuan多少需要一些運氣，以及命中注定，才能遇見我們的歸屬
-
izua angata tja vuvu a tja cemas a na sinipiliq anga tjen tu tima其中確實有我們的先祖以及我們的祖靈已為我們挑選
-
tu tima uri ka tja qaqatian aya namaytazua為我們選擇了命中注定的（伴侶），就是這樣
-
ljaku, bulay angata azua namayatazua, namasa…當時那樣的情景真的很好，變成…
-
tja sinikamatevetevelj a tja a tja kavuavuan a tja sengesengan ui大家一起（換工時）完成務農的工作
-
malji cu a seman umaq, malji cu a vaik a temalen, malji a kemuda anga連蓋房屋這樣的事情，包括（農作物）的種植，或任何一件事
-
a kipaketaw, a kisiaba, kivasa cemapa, aicu a kemuda anga採收花生、樹薯、芋頭或烘乾作物，等等的這些事情
-
avan cu a kizeliyuljan a sikabulay angata交換工時完成工作確實有好處
-
aza azua ku kikai anga tasawni如同我剛剛說過
-
avan azua e azua maqacuvucuvung itjen ui, sedjelj itjen a namisawqaljayan當青少年成長時期，每一個人都努力表現自己的男子氣度
-
namivaleljeveljan努力呈現（行為）最美的狀態
-
tja papacunan a uri tja a tja pacucunan a tja vinarungan tu tima我們將遇見彼此心儀的對象
-
izua itjen a natjambi a我們也都很用心地努力去完成我們的工作
-
na maytazua ku kinljang這些就是我所知道的景象
-
lja azua sikamasan tjelulj, avan anga pita e anema nu ayaitjen接下來（我要說的）第三項 是關於…
-
avan tucu a e anemayatazua remangez就是關於得「助力」的需求
-
remangez nuaya, a sicuayan nu izua tja sengsengan, nu tjaljiqaca uri tja taleman, e從前時候，所謂的「助力」的需求，如務農的需求，或種植作物的農地比較寬廣時
-
a tja e kikisiabain, kivaquin, ki a tja需要採收樹薯、小米、花生、芋頭時，我們需要人力的資源
-
aicu a remangez, tjasirangez tjaima nuaya itjen關於「幫忙」這件事，我們要用…怎麼形容去了…
-
avan a maka tja siruvetjak, maka tja kakak avan azua tja pinucekeljan需要我們的兄弟姊妹、我們的親戚，以及我們親家的幫助
-
namaytazua sicuayan這就是當時的情景
-
akuazua nuaya itjen為什麼呢 ?
-
nu tja penucidiljan gemalju因為獨自完成（務農工作）需要很長的時間
-
sa avan sikananguaq na sicuayan a caucau所以從前人們真的有很好的素養
-
namatevetevelj angata sicuayan angata parut a aya matja tjenglanglay彼此相親相愛團結在一起
-
nu remangez itjen a maka kaka, vaik itjen sakamaya a ki a pusaladj當我們的兄弟姐妹、我們的親戚需要幫忙時
-
malji a seman umaq a kemada , vaik itjen a pusaladj. namaytazua sicuayan不論是蓋房屋或任何事，我們都要去幫忙，這就是從前的生活方式
-
sa avan ta siaya tasicuayan, nu maqacuvung itjen a kakeriyan ui所以那時候，當孩子長大成人
-
aicu a tja maa ljaljak maka tja vuvu我們的雙親以及我們的祖父母會叮嚀：
-
ʼʼpai kimu ta namirazek, kimu ta mamazangiljan, kimu ta uri maqati a tjaki pusaladjanʼʼaya「找個已開枝散葉的家族、找個貴族家庭、找個能得助力的對象」
-
avan azua kakudan niamadju a sicuayan lja這是從前他們（老人家）的觀念
-
avan na pinutiyaw nu sikatjelu a sikinemenen niamadju因為明天、因為後天，為日後的生活著想，這是他們的考量
-
saka nu izua tja sengesengan, liyaw tjuruvu a tja a tja rangezen也為日後忙碌的事務，需要我們彼此互助合作
-
avan nu sikanamayatazua a sicuayan angata parut所以那些都是從前的（部落）景象
-
a sicuayan angata parut從前時候確實的情景
-
malji aken naseljavak aken tasicuayan ta vaik a rangeze…而我也經歷過那樣的時光，前往幫忙需要幫助的人
-
pusaladj ta kikisiaba temalem ta gisiaba, temalem ta vasa vena.. temalem ta vaqu, navaik aken uta也經歷了採收以及種植樹薯、芋頭、小米等作物的（時代）
-
ljaku a tja kudai na kakedriyan anan aken tazua但是因為當時我年紀還小
-
a a temalem ta kisiaba, a temalem ta vaqu na ika naselja ika nase namasananguaq a ku sitaleman所以種植的樹薯、小米，沒有種好
-
izua ta namaqaquljiquljis ta枝條倒插的情形…
-
avan a maka ku matjaljaljak a e tiamadju anga pasasana pasasananguaq ta ku tinaleman ku ayawaw所以還需要我的父母親來重新整理我種植的部分
-
namayatazua a ku pinualangan tjanuaken這些是我印象中的經歷，大概就是這樣
-
ljaku na seljavak aken, ljaku napacun amen ta e nu nu ki tjuruvu a tja kaka而且我還有經歷那段眾多的親戚
-
tjruvu a tja nu namirazek a tja pinucekeljan以及眾多人數的親家家族
-
nu ta qadaw a caucau mangtjez a pusaladj當日前來幫忙（耕作）的人數
-
izua pasadjemaljun malje malje 50個以上 a aya ui pusaladj, lja前來幫忙（耕作）的人數多達50個以上
-
a tja sengsengan palamuin a tja sengesengan a parut我們的工作一下就完成了
-
namatazua a ku siaya sicuayan a kakudan a pita sengesengan而我所陳述的這些情景，就是有關當時我們耕作時的傳統習俗方式
-
a maqati a mare pusaladj, ika pavayan azua ta paisu可以彼此互相幫忙，不需金錢上的交易
-
avan sikanamayatazua sicuayan a kakudan那就是從前我們的傳統文化習俗
-
sa aicu a namayatucu a tja bungka, tucu anga za ika namaya anga ta sicuayan itjen angata parut而如今我們這樣的文化，已不若以往
-
vaivaik itjen a malizuk a kipaisu我們已走向都市賺錢了
-
avan azua namasan kedri tja sincevungan ta matazua我們能遇見從前那般景象的情況已經很少了
-
sa aicu a aicu a tja pacunan anga如今我們還能看見的
-
kiavan anga大概是…
-
amin anga只剩下…
-
tucu a tja kakudan kimavan cu a papucekelj, seman namacay我們的傳統習慣，大概只剩下結婚，以及辦喪事了
-
aicu a izua tja kemuda aya tja kimavan anga tja sikarasurasudjan anga不論什麼事，大概只剩下這個（婚喪喜慶）保有互助合作的習慣
-
tucu a mare kakakaka, mare pusalasaladj a namayatazua我們的親戚朋友們會彼此互相幫忙，就是這樣
-
mare pu kiyakiyam itjen tjayaw a namayatazua有關這樣的事，我稱它如同彼此相欠債一般
-
avan zua nutiyaw nusikatjelu, a djemumak itjen sakamaya ta nitjen a sengsengan,也為這明天、後天，我們仍然會遇到我們必須要處理的事情
-
manasika liyaw a tja sinimakakikim a mare kaka mare qalialiyan, namatazua tja sengesengan為此我們兄弟姊妹，以及朋友們為（婚喪喜慶）等事，彼此互相幫忙
-
aicu a tja kakudan a sicuayacuayan angata parut這些我們從前的習慣傳統文化
-
na bulay angata tja bungka tasicuayan a parut這樣的傳統習慣真的不錯
-
nu ika vancu a tja ziday a maumalj, avan tja kemuda mumalj如果不是因為時代的演變，我們的處事作為有所轉變
-
uri bulay angata parut a a namayatucu a tja pakazuazuanan a sicuayan,aka atja mapuli…
-
atja sengesengan, ika palain ta tja pazeliyuan, ika palain ta tja kudain a sicuayan,在工作行事上，不為金錢上的交易，不需要有一定的回饋形式
-
titjen a mare vetjevetjek, mare kaka mare pusalasaladj itjen tasicuayan當時兄弟姊妹彼此互相幫忙的情景
-
namayatazua sicuayan a ku pinualang, aya aken這些有關從前我所知道的情事
-
sa pai amaku sipakaladruq anga, aicu a ku sitjawcikel到此，何需我如此陳長的敘述
-
avan a nu, avan a zikang ku ayawaw, avan a pasalut anga ku sinitjawcikel也因為時間的關係，而我陳述的時間已經太超過
-
i kemuda anga aken uta, sa pay pitjaljumazawaw a ku qi ku sitjawcikelan tucu那麼我所要說傳達的事情，就到此做一個段落
-
a pita nitjen a sicuayan a kakudan a parut, pitua namakada a i qinaljan a這些有關從前我們部落的的行為習慣與景象
-
siciayan a makatja matjaljaljak kemuda a marasudjan niamadju, tu namakuda a和我們的雙親當時是如何的團結一起
-
nakipakatjengelangelayan niamadju, namayatazua ku pinualang, pay, masalu他們是如何的親相愛，這些等事，我就說到這裡，謝謝！