跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  87
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
Canglah kapelo' 分享他在年輕時,長輩對他的叮嚀及囑咐,從大港口事件提醒Canglah,與人的相處之道,另分享過去祖先們的生活智慧諺語,從猴子、敗壞的綠豆等比喻,讓Canglah知道未來在軍中生活要如何與人相處,也分享了當人們不懂的珍惜大自然所給於的資源時,祖先禁忌這樣的行為,若不聽可能會招來災難或遭遇不測嚴重至身亡,保護環境讓大自然生生不息。
TIME:

  • 字幕列表
  • 宜蘭縣語言推廣人員/ Daya 錢陳姑亮:第四季語料採集主題:長者的智慧諺語 受訪者:Canglah 林明治 族人
  • Ngaʼay ho salikaka
    各位鄉親朋友大家好!
  • Ci Canglah Kapeloʼ kako
    我是Canglah Kapelo',
  • Na itiniay i Kalingko misaFakongay
    故鄉來自花蓮縣豐濱鄉
  • MisaCawiʼay hananay ko paniyaroʼan to no mako
    靜浦部落,
  • Iraay kiya sowal ako cila
    上次曾經說過,
  • na kaherek no mako itini kawcong
    當我高中畢業
  • o mamisiʼa:yaw kako tona 聯考 hananay
    正要面對聯考,
  • maalaay to no mako tona 台北工專hananay i ti:ya ho
    過去曾考上台北工專,
  • nika pasayra itini 空軍官校 ko papisingan no mako a micomod
    但是我選擇了踏入空軍官校
  • maharateng ho ako
    我還記得
  • Kami itini i Cepoʼ hananay a paniyaroʼan i ti:ya ho
    過去我們在靜浦部落
  • Itini i Siwkolansi a kasadakan no ‘alo itira haw
    就在秀姑巒溪出海口
  • Ira kafodfod kalaloolood no paniyaroʼan
    部落引發了紛擾戰役
  • No kaselaselal
    青年階級
  • No kapah
    青壯勇士
  • Ato ona kowaping hananay to 大港口Cepoʼ 事件
    與清兵發生所謂的大港口Cepo’ 事件
  • Anini sato iraay kona longocan to no niyaroʼ itini i Cawiʼ
    現在靜浦部落有個請求
  • Itini i Cawiʼ kona kafodfodan kalalooloodan
    紛擾戰役就在靜浦部落發生的
  • Naw to大港口Cepoʼ事件 hananay
    為何稱之為大港口Cepo’事件
  • Saka cifalocoʼ kako cila tayni itini tona國家教育研究院
    因此我有心前往國家教育研究院
  • A misangaʼ to liyad to caciyaw
    為了課綱及語言
  • Pakayniay aca o sakafanaʼ no kaemangay to likisi no mita
    讓後進晚輩認識我們自己的歷史
  • O misaPangcahay misaʼAmisay hananay tona tawaladawan
    生活在秀姑巒溪的阿美族群
  • Malo tanengnengan to nangra a codadan,
    作為他們研讀的教材,
  • Roma sato
    另外
  • Misafalocoʼ aca kami to sapatalahekal to yika itini
    想要將事件製作成一部電影
  • Misafalocoʼ aca pakayni tona 紀念館hananay itini i Cawiʼ
    也期望在靜浦建立紀念館
  • To kalaloʼod kafodfod
    有關紛擾戰役
  • Anoca haw napololan nangra itini
    另外在這裡遭受設下陷阱屠殺
  • Tona Cawiʼ hananay to kapah niyam
    靜浦部落的青年
  • Saka naikoran to ninian haw
    因此在這事件之後
  • Ano misoʼoy ko wawa no mita itini i niyaroʼ
    當我們小孩離開部落
  • To mamisiʼayaw to kalahitay
    要面對徵召兵役時
  • Cay kaedeng aca o lalomaʼan
    這不僅止於家庭
  • Cay kaedeng aca no ngasaw
    這不僅止於氏族
  • Cay kaedeng aca kiso
    不僅止於自己本身
  • O nian o niyaroʼhaw
    對部落而言
  • Po:long a palimoʼot paroʼot i tisowanan
    全部會舉辦勗勉
  • A minahin toya dadaya
    就在夜晚餞別送行
  • Saka o sasiinien no mako haw
    因此我想要分享的是
  • Paini to no matoʼasay
    是長者們的訓誡
  • Adihay ko parimoʼot ningra i takowanan
    給予我很多黽勉的話語
  • Tosaʼay kora paini no mako
    有兩則勉勵的話
  • Nanay o nian haw o taneng o fenek no matoʼasay
    但願這些長者的生活智慧
  • To sapalimoʼot ningra to kaemangay
    黽勉後進晚輩
  • To mamicomod itini i kalahitayan,
    即將徵召兵役的
  • Nika hirateng han ako
    但是我想著
  • Cay kaedeng aca itin i kalahitayan
    這不僅僅是對兵役的訓誡
  • Ano i cowacowa to matiraay to
    無論面對任何事務也是如此
  • Ko fenek no matoʼasay
    長者的智慧
  • To sapalimoot nira
    用來勉勵
  • Paroʼot nira to wawawawaan sa kako
    指引後進晚輩
  • Pisooy no mako toyadadaya
    就在我即將入伍的前夕
  • Ira koya faki cecay
    有一位長者
  • Canglahaw !
    Canglah 啊!
  • Ano tayra kiso itini i kalahitayan no miso haw
    你在兵役中
  • Ira ko paini to no mako cecay aca
    我有一句勉勵的話
  • O lotong han ko loton
    即便是猴子
  • Matefad na i kilang to pisakalikalic no ningra yosanay
    也有攀爬樹木失手掉下來的時候
  • O lotong han ko loton
    即便是猴子
  • Matefad na i kilang to pisakalikalic ningra sanay
    也有攀爬樹木失手掉下來的時候
  • O pinangan to nian haw a Canglah,
    Canglah 呀! 這句的意思是
  • O cifenekay ka:ko
    自以為有技能
  • O citanengay kako
    自以為有智慧
  • O cicediay kako san kiso haw
    自以為有能力
  • Sa a kowako:way sa kiso a misiʼayaw
    自以為是的面對
  • To sasiʼayawen no miso i hitay
    軍中所要面對的事
  • Tatiih saan
    這是不好的,
  • Palimoʼot sato
    於是給予我訓勉ˇ
  • Ya sowal no mako honi itini tona likisian to nian haw
    就如剛剛我所說的歷史事件
  • Ya kapah ci Kafoʼok
    當Kafo’ok年輕時
  • Na mapalafoay cingra tiya ayaw toya dadayaan
    當他要面對與敵人的前一晚受到詛咒
  • A misikol cingra to ngoha no nira haw
    會見他的情人
  • O nian to ko saka ptay to no ningra
    這是他戰役中遭遇不測的緣由
  • Saka
    因此
  • Ano misiʼayaʼayaw to ko kapah to maamaan haw
    青年人要面對任何事情時
  • Mahaenay ko sowal no matoʼasay
    長者總是就如以上的訓示勉勵
  • Aka pisaakowakoway
    不要自以為是
  • Kako ko ka:ko sa kiso haw
    為我是尊
  • O nian ko saka tadan:ca no tatirengan no miso saan
    這才是身受其害的緣由
  • Ano mafanafa:naʼ ko lotong amikalic itini i kilakilangan
    猴子再怎麼會爬樹
  • To paseneseng to ningra haw
    炫耀自己的能力
  • Ano ira sa kona Waco no mako honi
    就如剛剛我的狗
  • Malecaday sa ‘awʼawʼawʼaw sa i honi haw Ira kopi
    在那裡叫著
  • Eno! ira to
    唉! 又來了
  • Pi satootoor nira tona lotolotongan
    牠們追著猴群
  • To dafak to hekakerem irato
    一到清晨或傍晚就開始了
  • Ona lotong san haw
    這些猴群
  • Sa kalikalic saan
    炫耀攀爬的技能
  • Caay pakacada kakonan
    絕對抓不到我
  • Caay pakakalat kakonan
    絕對咬不到我
  • Katikati kiso
    你給我小心
  • Aya aya kiso saan haw
    嘿嘿嘿的瞧不起
  • Matiray ko misaakoakowayay
    這就是狂傲自以為是
  • Sowal no matoʼasay
    長者們的訓勉
  • Ona lotong tonian haw
    這群猴子們
  • No hakowa ira ko katefad no ningra
    早晚會有掉下來的時候
  • Nawhani
    因為
  • Kalic sa cingra tona maʼicangay a caʼang
    當抓起乾樹枝
  • Mimaan ca pecaʼ san
    當然會斷裂
  • Terak san kalat han to nona waco no mako sa: kako
    總覺得牠會掉下來被我的狗咬住
  • Tana:mi kiso sa kako
    給我小心
  • Matiraay aka pisaakowakoway kita
    所以我們不要自以為是
  • O cifenekay o cicediay kako
    自以為能力強
  • Matiya ci Canglah ko kamatinitini ko cicedi asa haw
    就像Canglah這麼強壯
  • Aka ka matira
    不要這樣
  • Lipalaw han to no tao a misamaama:an
    當有心者在暗處獻計
  • Awa to kiso saan ko matoʼasay
    你也無用武之地
  • Aka pisaakowakoway
    不要自以為是
  • Kafanaʼ kita
    不要不自量力
  • Aka pi sacicedicedi todemak
    不要有勇無謀
  • Awa ko tangal ningra
    他沒腦袋
  • Mafokil patararikor sanay
    不會退一步著想
  • Sa cicedicedi saan
    有勇無謀
  • Palifet palifet saan
    蠻幹一場
  • Hakowa to no itiniay mikoliniway
    容易受人在暗處陷害
  • Saan
    這麼說著
  • Mahaenay to ko paini to no ningra
    長者是這樣的訓勉著
  • O roma sato
    另外一則
  • Kinaepahan to niya faki
    伯父帶著酒意
  • Nika cifalocoʼ ho
    但是有心黽勉
  • To sapalimoʼot paroʼot i takowanan
    給予我勗勉鼓勵的話
  • Canglah haw
    Canglah啊
  • Watah ka tanestes kona tatirengan no miso
    看著你英俊挺拔
  • Kaolaha no kayoing kiya
    會有很多愛慕的女孩
  • Kaolaha no nimanima
    令人喜愛
  • No kasakakakaka no miso
    受上級賞識
  • O kaola:han no kapokapot no miso
    受到同伴歡喜
  • Asa to kiso
    也許你是這麼認為
  • Aka ka lataʼang ko falocoʼ saan
    也不要狂傲自大
  • Mahaenay ko paini no matoʼasay
    長者總是這麼訓勉
  • Sowal sato
    於是說著
  • Canglah haw
    Canglah啊
  • Aka ka matiya o ‘imoc
    不要像豆子
  • Aka ka matiya o fotol sananay no naniwac
    不要像綠豆般的勇氣
  • Sowal sa
    說著
  • Saka kiso Canglahaw
    所以你啊Cangla
  • Aka ka cifotol to ‘ilem no naniwac saan
    不要像敗壞的綠豆
  • ‘Ilem hananay no mita haw
    所謂的’ilem
  • O matiya tadancaay to
    就像是敗壞的綠豆
  • Tangtang han kora raraʼ ona naniwac
    煮起綠豆來
  • Ca:ay ka ecak cingra
    怎麼煮也煮不爛
  • Sakoe:sit san malecad o fakeloh
    硬得像石頭般
  • Maanen no miso mitangtang haw
    在怎麼煮
  • Kelem sato itini i wadiwadisan
    牙齒咬起來
  • Anakeʼ sato kita haw
    啊呀痛死人了
  • O nian ko saka pecaʼ no wadis iso
    牙齒受到脆裂
  • Wata ko kaesoʼ
    這麼好吃呢
  • A misakalilililing tona naniwac tona raraʼ
    端起湯匙來吃綠豆時
  • O sapiʼoyod no mita i tiya ho
    過去曾是扛稻穀時的菜餚
  • Ya matenesay tadancaay to pawalian no mita haw
    曬過之後的劣質綠豆丸
  • O tadan caay to koraan sanay haw
    是不良品質
  • O ‘ilem han kora
    那就是’ilem
  • Kaen han ita
    吃起來
  • Kelem sato makelem ko wadiwadisan no mita
    咬起來讓牙持脆裂
  • Aka ka malecad oraan
    為人不要像這樣
  • Saka sacifotol sa kako
    因此有此勇氣
  • Kiemel kako
    以為能力強
  • Masamatini saakoakoway saan
    於是自命清高
  • Hananay o matiraay
    就是這樣子
  • Aka: to paleka itini ‘aʼayaʼayaw
    不要強出頭
  • Ano ci fenefenek kiso
    即便有技能
  • Ano ci cedicedi kiso
    即使有能力
  • Ano mafa:naʼ kiso to kasahamaʼamaan
    即便是樣樣全能
  • Hacikacikay kiso haw
    跑得快
  • Patatodongen
    也要適可而止
  • Aka:to ka itini misaakowakoawy itini ‘aʼayaw
    不要事事要強
  • Saan ko sowal no matoʼasay
    長者是這樣訓勉著
  • Nika aka to ka itini i a i:kor
    但是也不要落後
  • Patatodongen patatodongen saan
    要量力而為
  • Ano ira ko sapatalaʼ:ayaw to nian itiyasato saan
    如果在必要時再全力以赴
  • Aka ka cifotol to ‘ilem no naniwac
    不要像敗壞的綠豆
  • Sananay a longocan no matoʼasay
    老人家總是這麼囑咐叮嚀
  • Matiniay ko paini no ningra iti:ya ho takowanan
    過去就這樣勗勉著我
  • Saka napinapi:na to kako itini i hitay
    長期的軍旅生涯
  • Wataay to ko cedi no mako
    自己確實已一定的能力
  • Wata:ay to ko tangal no mako
    也很靈活
  • Wataay to ko falocoʼ no mako
    專心一致
  • Hako:wa a mipidah ko widang to mako
    能力總比人強
  • Mafanaʼ patalaʼayaw mafanaʼ patararikor
    知道進退
  • Ca:ay pisaakowakoway kako
    也不會狂傲自大
  • Ca:ay pisa kako ka:ko ko cipinangay sato
    不會自以為是
  • O tao ko mamineneng
    要嘛讓他人來評論
  • Aya kiemelay ci Canglah
    呵Canglah能力強
  • Mafanaʼay a mifekac mafanaʼay comikay
    跑得比人快
  • Mafanaʼay mitakod
    跳得比人高
  • Mafanaʼay a micodad
    會讀書
  • Kasahirahi:ra ci Canglah ko mafanaʼay san
    以為樣樣都行
  • Mafanaʼ :ko kasakakakaka o mikeriday
    這些長官們也都知道
  • Misaakowakoway aca ko tamdaw
    只要人自命清高
  • Matiya misailailayay saan
    就是自以為是
  • Saka
    所以
  • Kinaherek sato micodad no mako itini
    當學業告一段落
  • Misocekiw itira空軍官校hananay
    畢業於空軍官校時
  • Caay pisamaamaan kako a misaakowakoway
    我並沒有自認能力強
  • Aka ka malecad oya o lotong haw misa akowakoway
    不要像猴子一樣耍猴技
  • A sanay ko motoʼasay iti:ya ho
    過去長者這樣勗勉
  • O lotong han ko lotong matefa:d na ikilang
    猴子再怎麼會爬樹
  • to pisakalikalic no ningra sanay
    總有從樹上掉下來的時候
  • Ato
    還有
  • Aka ka cifotol to ‘ilem no naniwac yosanay
    不要像敗壞的綠豆
  • Matiyaay to ko sowal no ningra
    這是一樣的意思
  • Aka pisaakoakoway
    不要自以為是
  • Aka cifalocoʼ ka:ko sa matinitini san haw
    不要認為是自己的決心
  • Talaʼa:yaw talaʼayaw san mafokil patararikor
    以為只要往前不會退而著想
  • O nian ko longocan no ningra
    這長者們所在意的
  • Saka mafanaʼay to kako
    因此我深以為然
  • Ano kiemeemel kako
    我再怎麼厲害
  • Ano cicedicedi kako
    我再怎麼有能力
  • Ano citangatangal kako
    或有智識
  • Cifenefenek kako
    有智慧
  • Citanetaneng kako haw
    當我有能力時
  • Patatodong patatodong sa kako
    便以中道以對
  • Nika to pisocekiw to no mako haw
    但是當我畢業時
  • Ira ko patoper to no kasakakakakay kakonan
    上級給予我
  • Pafeli sa to 第一名
    頒發第一名獎
  • Icifang
    第一名
  • Caay pisamaamaan kako
    我並沒有自傲
  • Nika patato:dong kako
    只是適當表現自己
  • Maolah ko widang no mako to kamatini
    同儕喜歡我這樣
  • Ano sailai:lay saakowakoway san haw
    如果我自以為是
  • Ano icifacifang kiso
    你再怎麼有能力
  • Caay ka cifalocoʼ cangra a mikotod tisowanan
    他們不會願意與你相隨
  • No misawidawidang tisowanan
    結為朋友
  • Ano icifacifang
    雖然得第一名
  • Ano mapatopetoper kiso to第一名hananay to ninian haw
    獲頒第一名榮耀
  • Mafanaʼ kiso a mingodo
    你知道怎麼卑微
  • Cay palataʼang ko falocoʼ no miso haw
    不會誇耀
  • Maolah ko widang to matiniay
    這樣朋友才喜歡
  • Onian kasamatini no mako a paini itini
    這是我所分享強調的
  • Saka
    因此
  • Pinokay sato no mako tayni Cawiʼ
    當我回到故鄉靜浦
  • Ira paini to no mama no mako
    我父親曾囑咐
  • Yo tiniay aca fafakian haw
    還有長輩們
  • Kaka aca ako
    我哥哥姊姊
  • ina aca ako
    還有我的母親
  • No mita misaPangcahay misaʼAmisay hananay haw
    我們 阿美族人
  • Cifenekay cangra to sapiraʼoy
    他們會珍惜資源
  • To sako no dafak to sako no ikorca
    為明日為未來著想
  • Cayay cangra pilaʼom
    不會浪費資源
  • Mafanaʼay cangra mihadimer
    懂得珍惜
  • To sakonoira itini i salawacan
    為自然環境著想
  • Ira ko foting san haw
    以為魚很豐富
  • Ano sa:dim sadim han
    如果灑下毒藤毒魚
  • Tangsol awa
    一下子就沒了
  • Omaan sato ko sako no dafak
    哪還有明天呢
  • Saka
    所以
  • Kafanaʼ a miraʼoy san
    要懂得珍惜
  • Ano micekiw sato haw
    去海邊採集
  • Ira ko patatodotodong ningra
    總是適當地採集
  • Maedeng maedeng yosanay
    夠了就好
  • Ano pasalil to
    下網也好
  • Ano mifiting to
    捕魚也好
  • Ano itini aca itini lotolotokan to saiʼayawen to ningra
    或是去山上採集
  • Ano ‘aʼadopen to
    狩獵也好
  • Mafanaʼ cangra a patararikor
    知道適可而止
  • Saka
    因此
  • Ira ko taneng no matoʼasay haw
    長者有智慧
  • To sapisooy no miso itini i micekiway
    有關去海邊採集
  • Sowal sa koya tomok o kakitaan
    有一位頭目曾提起過
  • Canglahaw
    Cangla啊
  • Ira ko paini: paroʼot no matoʼasay
    長者有囑咐的諺語
  • Iti:ya ho itni i pariyariyaran san
    過去在海邊
  • Ano tahira to i hekal kiso
    採集上岸後
  • Adihay to ko kalang
    捕捉好多螃蟹
  • Adihay to ko micekiwan no miso
    採集很多
  • Adihay to ko miceleman no miso haw
    潛水漁獲量多
  • Maedeng maedeng saan
    足夠就好
  • Ano ira kiya falocoʼ
    如果另起他想
  • Wata ho koya kalang
    還以為螃蟹還很多
  • Wata ho koya cekiw
    還有很多可採集
  • A maeminaw to no tao
    擔心會被人採光
  • A maalaaw to no tao saan haw
    擔心他人撿光
  • Maʼanof ko falocoʼ patatiko haw
    心中還嫌採集的不足
  • Ira ko paysin no matoʼasay to matiniay
    而祖先有這樣的禁忌
  • Sowal saan
    說著
  • Aka picarikos a mitiko to sakaʼanofaw yosanay
    不要因貪念而再想回頭採集
  • Ano mahaen kiso haw
    如果有這樣行為
  • O nian ko sakawakelid
    這就是災難的降臨
  • O sakatadanca a madokaʼ no tatirengan no miso
    會遭遇不測
  • Mangalefay aca mapatay kiya saan
    或因此身亡
  • Adi:hay ko tinako to matiniay
    有太多這樣的遭遇
  • Itini picekiw
    在採集的時候
  • Itini i pisikol to ningra a mitiko
    就因為回頭再採集
  • Maʼanof cingra
    因為貪念而引起的
  • Adihay ho saan
    以為還很多可採集
  • Sapacakay ako
    要去販售
  • Mitiko aca itini i riyariyaran
    又再回頭去海邊採集
  • Itini i karakaratan
    就在礁岩地帶
  • Tona 礁岩地帶
    Tona 礁岩地帶
  • Saka
    所以
  • Na itini i:raw pasaʼamis tahini pasatimol haw
    從遠方的西邊到南邊
  • Tona pariyariyaran
    就在海邊
  • Adihay ko ngangangangangan
    有很多因人而該地被命名
  • No kasaliholihoc no nian no tafotafokan
    在各海灣處
  • No padiyadiyacan
    在各礁岩地帶
  • Nona kasasofasofal a palapalaan itira
    在不同的地方角落
  • Nawhani
    為什麼呢
  • Ira kora maʼanofay itiya ho
    是因為有了貪念
  • Itira a makonkon
    有跌落的
  • Itira amadokaʼ
    有受傷的
  • Itira a mapatay cingra
    就在那裏遭不測身亡的
  • Pangangan han to
    因此而得名
  • Onian kora maʼanofay
    這就是貪念而引起的
  • Saka ira ko sowal no matoʼasay
    因此有先民的諺語
  • A:ka picarikos to saka ‘anofaw a mitiko yosanay
    不要因貪念而再想回頭採集
  • 千萬千灣不要以為還有很多
  • 然後我再回頭 那個貪心之念
  • 再去潛水 再去抓再去採集
  • 這個會因此造成身體的災難
  • 也許受傷也許掉下來
  • 也許失去了生命
  • Mahae:nay koya sowal noya matoʼasay
    有這樣的祖先諺語
  • Patinako saan kora itiniay i Makoytaay a kakitaan
    曾有一位在港口部落頭目的案例
  • Ci Kaco
    他叫Kaco
  • Canglahaw sa kakonan
    他說 Canglah啊
  • Iti:ya ho adihay ko lafang ako
    過去有很多朋友要來訪
  • A tayra ho kako i riyar saan cingra
    想著去一趟海邊
  • Misikor toya hekad to ningra
    去他孰悉的礁岩採集
  • Nengneghan adihay koya damay
    眼看著海菜這麼多
  • Adihay koya maama:an
    各類要採集的非常豐富
  • Tahira to i hekal kako saan kira hay
    採集完就上了岸
  • Watah ‘aloman ko lafang no mako haw
    以為來訪親友很多
  • O sapaini to no mako to omoyaki ako
    想著要送親友採集的當送禮
  • O aalaen to nangra a minokay saan haw
    讓他們帶回去
  • Mitiko aca kiya kakitaan
    於是頭目又在回頭去採集
  • Tona pitiko no mako adihay ho saan
    當她再去採集時
  • Patatiko sato a milaec cingra haw
    想游回上岸
  • O mamaʼalol kako saan
    他差一點淹死
  • Ce:kad saan ko falocoʼ no mako a macengod
    就在當下驚覺清醒起來
  • Aya o sowal no matoʼasay to paysin
    呵 祖先們的禁忌
  • Aka picarikos a mitiko a maʼanofaw
    不要想再回頭起貪念
  • Yosaany ko sowal no ningra sanan haw
    這樣的訓誡諺語
  • Tefad han to ningra koya micekiwan to no ningra
    於是就在當下丟下所採集的
  • Mirengosan to no ningra
    採集的海菜
  • Ta tahini i hekal cingra
    他因此游回上岸
  • Itiya cingra a rihaday
    安全抵達
  • Ta fangcal ko tatirengan no ningra
    身體未遭受不測
  • Saan patinako niya kakitaan Ci Kaco
    頭目Kaco是這樣講他親身經歷
  • Ira ho anini
    現在還活著
  • Ano caay pakasoʼelin to sowal no mako haw
    如果你不相信我所說的
  • Licay hato cingranan
    可以親自請教他
  • Saka nano honiho:ni ko sowal no mako haw
    我從頭講到現在
  • O taneng no matoʼasay no mita to saparoʼot i titaanan
    祖先們生活智慧的諺語
  • Sahe:to o fangcalay
    都是很好的
  • O saka fangcal to tatirengan
    對生命的安全
  • O saka fangcal to salawacan no mita
    為維護生態
  • Ona 環保概念hananay no mita to nian
    就如現在的環保概念
  • Sowal sa koya matoʼasay
    祖先們的訓誡囑咐
  • O lotong han ko lotong
    即便是猴子
  • Matefa:d nai kilang to pisakalikalic no ningra
    再怎麼會爬樹也會有掉下來的時候
  • Aka ka cifotol to ‘ilem no naniwac yosanay
    不要像敗壞綠豆
  • 不要自以為是 不要有勇無謀 不要狂大自傲
  • Sanay no holam ko nian
    華語所說的一樣
  • Aka picarikos to saka ‘anofaw a mitiko
    不要想再回頭起貪念
  • Yosanay tonian haw
    像這樣的警訊
  • To sakaiʼimer
    因此而珍惜
  • To sapiraʼoy no mita to sako no dafadafak
    為著留待明天的採集
  • To no cilacila
    為未來
  • To malo no tao ho
    為了他人有採集機緣
  • Yosaay caay ka ‘idi kita
    這樣為他人著享不吝嗇
  • Cayay ka ‘anof kita
    我們不貪取
  • Hay ira ho tahadaʼoc
    讓物種有生養休息機會
  • Yosanay ko paini to no matoʼasay
    像這樣的警訊
  • Ano korackorac han a mikoskos to nian to
    如果趕盡殺絕
  • A:wa to ko maamaan
    一切將滅絕
  • O maan sato ko sako no ikor
    未來還有什麼可採集的呢
  • To saka lenak to nian
    是為了有繁衍的機緣
  • Yosanay
    這樣囑咐著
  • Hirateng han no mita
    我們深思著
  • Watah ko taneng no matoʼasay no mita sakako
    我以為 我們的長者是多麼有智慧
  • Nanay hay ca kapawan no mita
    但願我們不會忘記
  • Sanay ko falocoʼ no mako
    我是這樣謹記
  • A masasii:ni to kafanaʼan no mako
    分享長者的智慧
  • Paini a paroʼot palimoʼot no matoʼasay iti:ya ho
    分享勗勉訓戒的話語
  • To kalahitay to no mako
    當我在服役當中
  • Ano tayni to micekiw to kita
    或去採集
  • Ano tayni to kita i lotolotokan
    或去深山野林
  • To pimaamaan no mita
    或做任何事
  • To narakatan nasooyan no miso a misetik
    或去野外捕捉採集
  • Sa kako
    我總是這麼認為
  • Hatini aca
    就到此為止
  • Naitiniay i pasawalian
    我是來自東海岸
  • O Cawiʼ hananay ko paniyaroʼan no mako
    靜浦部落的族人
  • Ci Canglah Kapeloʼ
    名字叫Canglah Kapelo’
  • Hatini aca ko paini no mako
    我就講到這裡
  • Arayom
    再見