跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  117
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
Rengus 阿嬤說嘉里部落的故事
TIME:

  • 字幕列表
  • makalunan ku heni
    他們是搭船來到這裡的
  • madakaw tu tikpay
    搭竹筏來的
  • atu hiya mahiraay u ponponsye
    和類似碰碰車的交通車
  • midakaw haw iri, salavi sa remakat
    整夜搭車或走路
  • salavi sa midakaw tu lunan tangasa i tini
    搭了整晚的船來到這裡
  • pacavayan nu lalumaʼan nu heni a patay itini
    是透過親戚們的幫忙才到這裡到這裡
  • sa misangaʼ tu itiay a pala
    在這裡的平原開始
  • tayni sa ku heni i
    他剛到時
  • awaay hen ku tayniyay, saayaw ku heni a tayni a malekakakaka tayni iri
    當時都沒人來這裡,他們兄弟姊妹是最早來到這裡的
  • ira ku tataakaytu mi開墾tu madupuh tu a mihiy
    如有較大的面積, 就積極地開墾開墾
  • miveresiw tu kakitilaan nu heni
    砍居住地的草
  • tataakay atudi iri, mirusarus tu kilang
    年紀較大的就負責鋸樹木
  • sasangaan tu lumaʼ nu heni
    用來蓋他們的房子
  • a itini iri, herek satu ku heni a misangaʼ
    這樣才完成他們建造工作
  • padangan tu nu lalumaʼan nu heni
    親戚們也都來幫忙
  • makala i Kilang, tangasa ku heni i tika a lumaʼ
    從宜蘭過來一直到房子建造完成
  • matuas tu ku heni iri
    他們長大後
  • iraay tu kiya isaw ku nikamatuas tu iri
    一直到有了年紀之後
  • maherek tu ku heni a mi開墾 tu kakitilaan nu heni
    他們完成開墾,也有了居住的地方
  • ta matuas tu kami ina, matuas tu kami ama
    就向母親和父親說我們已經成年了
  • a sivavahi tu kami sa ku suwal nu heni
    他們說我們想娶妻了
  • ta paayawan kamu
    就隨你們的意
  • mahaen tataak ku nanum, a maanen namu a tayra sa
    這樣的大水,你們要怎麼過去
  • mangalyay a sivavahi tu Pangcah iri
    有心想娶阿美族人為妻
  • hiyaen hulaen nu heni ku vuduy milakec tu nanum
    他們就脫了衣服涉水
  • tayra i Natawran a midudu tu kaying nu itilaay
    要去娜荳蘭找當地的小姐
  • ta hatila ku nikahemek nu niyam
    我們真的很佩服
  • u wawa nipakungku niya matuasay
    老人說給孩子們聽的故事
  • aka katawal tu hiya tu Kaliyawan
    千萬不要旺季 嘉禮宛
  • u ti:tayay yu nikatayniyay kami
    我們當時所經歷的
  • a masaadiyadidiʼ hen kamu, sisa, caay kamu kavanaʼ
    也很無奈,你們都還很小,所以不太了解
  • anini tu kami a sumuwal i tamuwan
    到現在才告訴你們
  • matuastuay saan ku suwal namatuasay niya vayi niyam iri
    祖母說因為我們已經長大了
  • suwal satu iri
    曾說過
  • akaa katawal tu hiya ngangasawan nu niyam
    絕不能忘了我們自己的氏族
  • motasatayeci ci Rengus ku ngangan aku
    我的名字就是Rengus
  • akaa katawal tu nikaitinian niyam
    絕不能忘了我們曾經在這裡
  • tangasa nikapatay niyam, tangasa i nikatuasa namu
    直到過世,直到你們長大成人
  • kaawaay kamu wawa
    直到你們沒了後代
  • akaa kapawan kina niyaruʼ nu Kaliyawan
    絕不能遺忘嘉禮宛部落
  • u Kaliyawan kuniyan saan ku suwal nu vayi niyam
    這就是嘉禮宛,這就是我們的祖母說的話
  • temangic( u Kaliyawan han kamu haw) hayi
    哭著說(你們稱為嘉禮宛) 是
  • (caay ka u Kebalan han namu) caay
    (你們不是稱為噶瑪蘭嗎)不是
  • Kabalan han Kaliyawan han nu itinia
    就是現在說的是現在說的噶瑪蘭
  • niparuma tu ku suwal tu nikaKebalan
    那是另一種說法
  • Kebalan han nu sulinay, Kebalan 是講話的Kebalan
    噶瑪蘭是真的有這樣的說法,噶瑪蘭是講話的(人)
  • u niyaruʼ sa u Kaliyawan u niyaruʼ
    部落的名稱是嘉禮宛
  • u niyaruʼ sa u Kaliyawan( u tadangan nu niyaruʼ ku Kaliyawan)
    部落的名稱是嘉禮宛(嘉禮宛就是部落名稱)
  • (u tamdaw hananay iri u ngasaw han iri u Kebalan han namu?) hayi!
    你們稱呼氏族的族人名稱噶瑪蘭嗎?)是的!
  • mikadavu itini i Kaliyawan mavanaʼ tu nu Kaliyawan
    嫁到嘉禮宛的媳婦(女婿)竟然會學會嘉禮宛的話
  • 她的不會喔
  • caay kavanaʼ tu nu Kaliyawan sumuwal ci ina nira
    她的媽媽不太會說嘉禮宛的話
  • makaNatawran
    同樣是娜荳蘭
  • u ama niyam u tada Kaliyawan
    我們的父親是真正的嘉禮宛
  • 真正的 Kaliyawan嘉禮宛
    真正的嘉禮宛
  • awaay ku wawa nu Kaliyawan
    嘉禮宛出生的孩子很少
  • 很少 u nitutuyan amin tu nu Natawran
    很少,全都是從娜荳蘭領養來的
  • u kadavu 也都是 Natawran
    媳婦也都是來自娜荳蘭
  • 很奇怪餒!
  • mamaan hakiya caay kasiwaw 很少
    不知道甚麼原因都沒有生孩子 很少
  • siwawa sa ku malekakaay na ina aku haw na ama aku ahw
    我嗎媽(口誤) 我爸爸那邊的兄弟姊妹
  • sasavaay sakatulu a vavahi( cacay vavahi haw)sakatulu a vavahi a wawa nye
    排行老三是女生 排行老三是女孩餒
  • tatusa ku wawa
    有生2個孩子
  • u yaan amin u caayay katumes
    都是智能遲緩的
  • mamaan hakiya, u nu wawa sa awaay ku masatamdaway
    不知為何?孩子們都沒有一個是正常發展的
  • nu wawa nu tangal nira
    她的孩子是智能不足的
  • ( nacaay picudad haw? nacaay picudad kiya i)
    沒去上學嗎 ?是不是沒有上學
  • a icuwa micudad
    去哪裡上學
  • naayayaway a tamdaw kiyami
    以前以前的人
  • u ina niyam iri 不會關心 tu wawa papicudad
    我們的母親是不會關心孩子上學的事
  • 就是 pakaen tu rarapa
    就是去餵養牛
  • pakamaka temasi mayti kelisiw(噶瑪蘭語)
  • 沒有錢 他說pakamaka maytu kelisiw(噶瑪蘭語)
  • tamatemaqsi tiniya takesiya numin (噶瑪蘭語) 這樣餒
  • (maan sananay kina suwal?)
    這些話是什麼意思?
  • 你們讀什麼書都沒有錢 saan
    你們讀什麼書都沒有錢 是這個意思
  • (aw! aw! aw! anu mangalay micudad ku wawa)
    好可憐!如果孩子想去讀書呢
  • micudad awaay ku pida, awaay ku vuduy, awaay ku maamaan iri
    讀書沒有錢 沒有衣服 什麼都沒有
  • a u maan ku sapicudad namu saan(pakuyuc ku nikaurip naayaw)
    你們要拿什麼去讀書(從前生活很困苦)
  • 真是 mamaan hakiya
    真是不知如何過
  • caay pi想辦法 都不會
    不去想辦法 都不會
  • mecel sa ku tangal nu matuasay
    老人家的想法都很單純
  • 什麼都不會想
  • u maan ku sakaurip nu namu
    您們靠什麼過活
  • u yaan tu u nikawmahan
    就靠耕作的收成
  • u vunga( awaay ku umah caay)
    地瓜(不是沒有農田嗎)
  • makatangasa mi開墾 tu ku heni tu umah
    剛到這裡的時候 他們就開始開墾農田
  • cima kiya paveliay tira umahan
    誰給的農地呢
  • awaay ku umah u pala amin isaw
    沒有農田 都是平原
  • awaay hen ku mikuw
    當時還沒有人管理
  • dadahal ku umah mavukil a mawmah
    農地很寬 但是不懂如何耕作
  • dadahal isaw kira pala iri
    未開墾的平原很寬
  • kapunipuni satu ku heni a mi開墾
    他們就是一分一分的面積開墾
  • u saaurip nu heni iri
    他們以此過活
  • tayni satu ku heni tu namaka sakapina hakiya a mihca iri
    他們來到這裡的第幾年後
  • ini tu ku lalumaʼan nira parusapaluma
    親戚們送來了種子
  • haw taviras u vunga u hiya u tamurak iri
    像是地瓜 那個南瓜
  • maamaan ku nipatayni pakayni namaka i Kilan
    從宜蘭帶了不同的種類
  • patayni i tini i lalumaʼan nu h
    親戚們都帶來這裡帶來這裡
  • sisa, ira sa ku kakaenen nu heni ....hayi iri
    所以 從以他們才有食材
  • saka cacay tusa a mihca itiya ira tu kakaenen
    過了一年後第二年就有了收成
  • ra! awaay ku sapadamek a
    (感嘆詞!)沒有可以施肥啊
  • ra! u papah nu kilang ku sapadamek nu heni
    (感嘆詞!)他們用樹葉當作施肥用
  • a maanen saw a icuwa a miala
    也沒辦法嘛 要去哪裡拿呢
  • awaay henay ku maan a(caay kavanaʼ kaku tina kosu(閩南語)
    當時也沒有東西啊(我不太知道這些故事)
  • 我還小
  • midiputay tu wawa nahacu caayay kami picudad Yoko
    為了要照顧小孩 我們沒有去讀書啦 Yoko
  • pakaen tu rarapa
    去放牛
  • (mawmahay kisu ina) mawmah tu
    ( 阿姨 您有作農事嗎) 有作農事
  • 我沒有讀書啦(mawmah)suwal sa ku matuasay(mawmahay tu kisu)
    我沒有讀書啦(作農事)老人家說(你也有作農事)
  • micudad kita sa maan ku cudaden u maan ku hiya沒有錢
    我們說要去讀書 拿什麼去讀書 有什麼嗎 沒有錢
  • ( a u maan ku kakaenen sa haw)
    當時連吃的都沒有吧)
  • 很窮 真的很窮 ku matuasay nu niyam
    我們的老人家 很窮 真的很窮
  • (姊妹鬥嘴...休息一下)
  • (nanuadidi siviyaw kamu tu nu Taywan) ira tu
    (您們有鄰居是閩南人嗎)有啊
  • (icuwa kamu minanam) u Taywan ku alumanay kiyami it你們在哪裡學) 很多閩南人住在這裡
  • u Kaliyawan haw misanuTaywan amin
    加禮宛全部都是說閩南語
  • anini u wawawa mavukil tu nu Pangcah
    現在的後代都不懂阿美族語
  • 都是Taywan 的人
    都是閩南人
  • ( icuwaay kisu mavanaʼ) u matuasay ku mavanaʼ
    您在哪裡學會的) 長輩教的的
  • u Kaliyawan iri
    在嘉禮宛
  • mapatay tu ku ina niyam awaay tu ku misaKaliyawanay
    我的母親過世後 就沒人說嘉禮宛的話
  • ira henay ci ina niyam iri 都講噶瑪蘭的話
    我們的母親還在世時 都講噶瑪蘭的話
  • aci ama aku講噶瑪蘭的話
    我父親也講噶瑪蘭的話
  • (sisa mavanaʼay kisu) Kebalan ku hiya
    (所以 你懂)是噶瑪蘭語
  • naay temaqsey yanakelisiw maytu kelisiw sakulika(噶瑪蘭語)這樣講
    你們讀什麼書都沒有錢 這樣講
  • mamaanen ku matuasay
    對老人 家也沒辦法
  • pawmaka pakamakat tu kabaw sa(噶瑪蘭語)
    去 去放牛啦
  • 他叫我去放牛啦
  • ira ku hikozyo caay hen kaeput ku hiko
    在機場那邊 那時沒有飛機下降
  • itila kami pakaen tu rarapa pauli han niyam ku rarapa
    我們都去那裡放牛 我們讓牛自己吃
  • 每天都要去放牛 下雨啦 ira i 飛機場啊
    每天都要去放牛 下雨啦 就在飛機場啊
  • hayi, iti:la kami mihiya pakaen tu rarapa
    是,我們一直都在那裡放牛
  • (u rengurengusan amin ku itiniay?)
    (這裡全部是草叢?) 是
  • hayi, awaay ku tamdaw (awaay hen tamdaw ?)
    是,都沒人(沒有人?)
  • awaay ku tamdaw u saayaw ku heni a tayni(pauli han niyam u kaRipunan)
    沒有人,他們是最早來到這裡的
  • (icuwa ku lalan?) icuwa ku lalaan saw salalan han
    (那裡有路?)哪裡有開路 都當作是路啊
  • itini aayaw ( papina kamu na itini kisu?)
    在這前面(當時你在這裡 有多少人)
  • (muketep tu?) makaala tu sanzyunamey kiya ku itiniay
    (10人?) 在這裡的有達到30人吧
  • nika, a cima saw ku misangaay tu lalan
    但是,誰要作路呢
  • madupuh a misangaʼ tu kakitilaan, madupuh a misangaʼ a mawmah a kakaenen
    很努力蓋住屋, 很努力耕作才會有收成啊
  • ira tu isaw ku rarap nakayra i Kilanay a rarapa iri
    當時有從宜蘭帶來的牛
  • a maanen saw
    能怎麼辦呢
  • sisa, pakeda han tu kami u wawa a pakaen tu rarapa i
    所以, 就讓孩子們都去放牛啊
  • mangalay a micudad kami iri
    我們很想去讀書
  • sanaay temasi kusacuini alamusingsi money(噶瑪蘭語)
  • pakaen tu rarapa kamu iri
    你們是每天去放牛的
  • a malasingsi haw kamu anuayaw
    將來要去當老師
  • ira aca haw ku mamalasingsi nu namu sa tamiyany
    他對我們說你們誰是可以成為老師的嗎
  • saan ku wama nu niyam hayi!
    我們的父親是這樣對我們說的 真的!
  • kanahatu iri micudad kamu iri
    就算你們去讀書了
  • a cima ku pasevanaʼan?saan semuwal iri
    他就說將來要教誰呢
  • ngaay tu a pakaen tu rarapa a mawmah
    還不如去放牛 去做農事
  • a cima tu padang niyam a mawmawmah
    有誰可以來幫忙耕作的事呢
  • pawpawsa i tamiyan u matuasay sa ku matuasay niyam
    老人家說你們可以幫我們送飯
  • mihiya amin ma ku heni mi開墾 tu kakitilaan iri
    他們全都在忙著開墾地為了要蓋
  • mawmah misangaʼ tu lumaʼ
    做農事 蓋房子
  • u taluan nu heni i laku
    在水田蓋工寮
  • pasay ka u lavi han sisulipa(hayi!)
    只有在晚餐時穿拖鞋
  • singaen tu remiad
    白天要收起來
  • (maeluc saan) maeluc sa
    (怕磨損)會磨損
  • a u maan ku sapimaan sa( anu maeluc vakiyab a u maan ku saala sa)
    就沒得穿了(如果,磨損了沒有能力再買了)
  • nu niyam isw u maku a vakiyaw isaw haw
    我們的拖鞋 像我的拖鞋啊
  • nisanganʼ ni ama aku hayi! nisangaʼ ni ama aku haw
    是我父親作的 真的!是我父親作的啊
  • miala tu cili nu vangas kiyami vangas kiyami haw
    用苦苓樹的樹幹作嘛
  • cili nu vangas iri, diteken nira ku kukuʼ aku haw
    苦苓樹的樹幹 再測量我的腳
  • ditek han iri(mavanaʼ ci ama isu misangaʼ)
    測量後(你的父親很會作)
  • ditek han ku kukuʼ aku a hatilaayay iri ku kukuʼ nu wawa ita saan
    測量我的腳後 父親知道自己孩子的尺寸
  • hatinima ku kilang haw nialaan nira iri
    他拿的是這樣尺寸的木頭
  • hatini rusarusan nira rusarus han nira iri
    這樣之後他就開始鋸
  • maherek a rusarus iri taptapan nira tu hawan
    鋸完之後再用刀剖切
  • haen han nira a miala tu vanges kiyami haw
    再仔細的去樹皮後
  • tiya maherek a miala tu vanges iri
    去完樹皮後樹皮後
  • vesulen tuya saves
    用製成穿線的工具穿過
  • u yu sapisangaʼ tu lumaʼ kiyami nu heni
    他們用來蓋房子的
  • ira ku nialan nu heni namakaKilan vesul han tu nu heni haw
    他們從宜蘭帶來的穿線工具
  • tuwa vesulen kira hiya iri
    然後穿過去
  • mahaenma haw ku kilang haw i rusarusan itini
    就這樣嘛 鋸好的木頭
  • rusarusan itini kelapan kuni u terung iri
    鋸這裡 中間的位置剖切
  • kelapan kuni u terung iri vuhangan itin
    這裡中間的位置剖切
  • vuhangan itini vuhangan itini iri
    這裡鑽洞 者裏鑽洞後
  • pahiyan ku kukuʼ ita pataneng nira
    他會試試是否合腳
  • tuwa ira ku nipaluma nu heni tu muwa ma
    然後 他有種黃麻嘛
  • u muwa kiyami iri
    就是黃麻
  • namahaen sa iri( ya kakaenen ya muwa?) hayi ya muwa
    這樣之後(可以的黃麻嗎?) 是 就是黃麻
  • (u maan saw) u muwa kiyami
    (是什麼?) 就是黃麻
  • hiya han tu nira ku yu muwa a cacay haw a miala i
    他就採一枝來
  • pawali han tu nira malicang tu iri
  • alaen tu nira cukeric han tu miala ku pudac
    拿來之後 要去皮並且刮除
  • vuhecal tu ma haw iri madupuh tu a minuka
    變成白色 他就作成捲線
  • nuka: han tu nira kira muwa iri
    捲 捲黃麻
  • sangaʼ han tu nira tu kaus ini ku kaus
    再連接再連接
  • pahiyan tu papuuʼlan tu hiya tu vuhang nira vakiya
    再穿過拖鞋的洞後打成結球狀
  • ta ira sa ku vakiya aku hayi!
    就作成我的拖鞋啊
  • talumaʼ kami namawmah atu ya matuasay haw iri
    我們和老人家去更作回到家時
  • Ngusaw! sa itakuwan oy~
    喊著 我回應
  • ansani satu haw
    等一下
  • anu maherek malavi maherek mililuc kiya sivakiya
    如果吃完晚餐 洗澡過後 才能穿拖鞋
  • anu sivakiya kisu
    如果你穿拖鞋
  • anu ala maeluc tu ku vikiya isu
    如果 你的拖鞋有磨損
  • a caay tu kaku pisangaʼ tu vakiya isu saan
    我就不再幫你作拖鞋
  • (caay kadayum kiya sapisangaʼ tiya hiyaan haw a miala haw) hayi, kiya iri
    (可能是材料取的很困難嗎) 是 大概是
  • sulinay iri, mavutitu kami itiya sivakiya
    真的 我們只有在睡前那段時間穿拖鞋
  • a mawmah tu a hulangantu
    要去更作時就脫下
  • mitiya satu u mahaen ku kukuʼ kakivetul nu hiya
    那個腳變得看起來跟什麼很像厚厚的那個
  • (u uvil) u uvil....(siuvil tu ku saripa)
    (是繭嗎)是繭(腳底板都長繭了)
  • caay kaceka nu ceka ney
    連刺都刺不進去餒
  • caay katangsem nu saripa
    我跟你說刺穿不過去
  • ( namamaan tu kakivetul) a maan sa ripa sa i sera a
    (那是多厚的腳底) 就是要一直踩土啊
  • anu lietec sa i
    遇到天冷時
  • haen sa masukut( awaay ku kucu haw)
    會抽筋成這樣(因為沒有穿鞋的關係喔)
  • kucu kucu sa (awaay) u vuduy a cacay
    不可能有鞋子 (沒有) 衣服
  • calaped awaay
    沒有長褲
  • a sivavainay tu itiya sa sikapahayay ku vuduy atu sikucu kucu
    等出嫁時 才會有像樣的衣服和像鞋子的鞋子可以穿
  • ( itiya sa a mikikong a sikucu)我們沒有結婚
    (只有結婚當天穿鞋子嗎)我們沒有結婚(儀式)
  • icuwa sasaw pikikong haen hanay patawsiay
    哪有結婚儀式 就像平常的餐敘
  • mikikong tu ira ku maan
    就算結婚儀式了 沒有其他的
  • niyam sa sarakat inti kaku i hiya nu 派出所嘛
    我們的是走路過去的 我是住在派出所那邊嘛
  • 故鄉 nu kaying henay kaku itira kaku i aayaw niya 派出所我還未嫁時 我的故鄉(娘家)再派出所前面
  • (itira ku lumaʼ namu) itira ku tadalumaʼ nu maku i
    (你們家在那裡)那是我們的家(娘家)
  • mikadavu kaku i hiya nu活動中心
    我嫁到活動中心那裡
  • aayaw nu 活動中心
    活動中心前面
  • ra:kat saan kapetan nu muylan ku yu tulangku
    就走路 ....走路 是媒人提著手提箱
  • talacuwa kamu han nuya Taywan
    閩南人問說妳們要去哪裡啊
  • ha...ha...kiya mihiay pacavayay takuwan
    哈..哈..陪著我的那個人
  • rakat sa 走路啊
    走著...走路啊
  • 有人問 你們要坐飛機喔 那麼好喔
  • (ira tu ku hikuki) ira tu ku hikuki itiya sivavainayay kaku ira tu
    (有飛機了嗎) 我出嫁時就有飛機了
  • (nansay kisu mikikong ina) sarat sa tayni
    (您幾歲結婚的) 我是走路嫁過來的
  • nansay kisu mikikong aci ali aku ci..
    你是幾歲嫁給我妹夫的
  • 差不多17歲
  • (rakat han isu mikadavu) hayi mikadavu maanen saw rakat
    (您是走路嫁人) 是啊 走路嫁進來的 能怎麼辦
  • 40年結婚紀念日
  • mikikong kami sivuduy kaku tu nu 這樣 新娘衫(閩南語)
    我們結婚 我有穿新娘禮服
  • 我老公說做紀念
  • caay kita kasivuduy i namikikongay saan iri
    當時 結婚的時候沒有穿新娘禮服
  • sivuduy kami 40年紀念
    40年紀念日當天 我們有穿結婚禮服
  • (u Pangcah ku vavainay isu ina) hayi, u Pangcah
    (您先生是阿美族嗎)是, 阿美族
  • u 噶瑪蘭 ku ama
    父親是噶瑪蘭族
  • (u 噶瑪蘭 ku ama nira) hayi
    (他的父親是噶瑪蘭族)是
  • 就是我們夫妻噶瑪蘭
  • (u tadaKebalan ku vavainay nu misu haw ku sausi) hayi
    (算起來 您先生是真正的噶瑪蘭族嘛)是
  • u Kebalan kami maramud u wawa niyam u Kebalan amin
    我們夫妻是噶瑪蘭族 我們的孩子也都是噶瑪蘭族
  • Pangcah ku vavahi u Kaliyawan ku vavainay
    太太是阿美族人 先生是嘉禮宛的人
  • u ina u Natawran ma(u Natawran amin)
    媽媽是娜荳蘭部落人 (都是娜荳蘭部落人)
  • mamaanay tu kiya ku vavaiany nuru sava tatulu不知道甚麼原因,那個排行老三的妹妹
  • u cacay iri mavutek caay kasivavainay
    一個是眼瞎 沒有嫁人
  • ura satu u sakalima a waw
    那個排行老五的孩子
  • u lalumaʼan nira vayi haw
    就那個祖母的親戚
  • savaw tatusa ku wawa
    有十二個孩子
  • u yaan caayay kavanaʼ a dademak
    都是無法工作的
  • mitaya u 流浪漢 a wawa a melawan
    看起來就像是流浪漢
  • (siadada haw) cuwa
    (有疾病) 哪有
  • matuka u raan amin u wama ku dademakay
    所有的工作只有那個父親再作
  • dademak sa tusa a remiad iri
    工作兩天
  • melaw han awaay tu talacuwa tu hakiya
    才看到 之後又不知去向
  • milivavahi kiya i
    大概是又去風光了
  • anini itini i Kaliyawan 都是 Kaliyawan其實現住在嘉里村的都是嘉禮宛的人
  • manaway sa caay ka u Pangcah sa
    不願意 都說自己不是阿美族人
  • caay kaw Kebalan kami saan
    從不承認自己是噶瑪蘭族
  • caay ka u Pangcah kami saan u 就變更成閩南人了啊
  • iri anini kiyami haw
    事到如今
  • masumad tu ku tamdaw malaKebalan atu nu Pangcah
    現在有人想成為軋瑪蘭族和阿美族
  • itiya a mangalay a misumad
    這時想變更族別身分
  • awaay tu ku nu makalaya nu tangtuwaay
    戶籍謄本內沒有根據
  • a maanen a misumad saw (awaay tu matep ku tohong nu matuasay nu heni ma)怎麼變更(上一代的謄本也找不到))
  • awaay tu ku kisitohong nu matuasay inaayaw kiyami
    上一代的戶籍謄本又沒有註記
  • a maanen a misumad tu nu Pangcah
    就沒有辦法變更為阿美族
  • u yaan iri a mikilim tu ngangan
    要想找出名字的
  • away tu mavuric tu ku ruma maanen
    另外 有的是去作塗銷
  • karaecus ku lumaʼ kiyami ka u vadahung iri
    以前的房子屋頂都壞了
  • mahiya nu nanum iri mahiya nu urad mamin tu mavuric
    屋子裡進雨水 全部也都報銷了
  • icuwa mikilim sawu caay
    能去哪裡找呢 是不是
  • sisa, mangalay a misumad tu ngangan nu Pangca
    所以, 想要變更成阿美族或噶瑪蘭名字的
  • awaay ya ku itilaay i kisitohong nu hiya
    戶籍謄本內也沒有註記
  • (malasawad tu haw) malasawad tu a
    (就失去了)就失去了啊
  • awaay tu ku nu tapang nu hiya nu tadaKaliyawan atu Pangcah
    最原來的嘉禮宛人或阿美族根本就消失了
  • nu Taywan sa misanuTaywan a ku ruma
    另外,想變更成閩南人的 就只說閩南語
  • alaen ku hiya nu ngangan nu Taywan
    也變更成閩南人的姓名了
  • awaay sa misanuPangcah u wawa kaku nu Taywan satuay a
    不說阿美族語 並說自己是閩南人的後代
  • 這樣啊 很多 adihay
    這樣啊 很多 很多
  • anu alaen tu kisitohong nu heni iri
    如果 在戶籍謄本上塗銷後
  • sumad tu iri malaTaywan tu a
    就變更成閩南人了啊
  • mahaenay anini
    直到現在
  • sisa, anini iri a malaPangcah malaKaliyawan sa
    所以, 現在想成為阿美族人 想成為嘉禮宛人
  • a icuwa mikilim awaay tu ku tatapangan nu cudad
    要去哪裡找回最根本呢
  • a icuwa tu mikilim( away tu ku matuasay) awaay tu ku matuasay aca
    去哪裡找(老人家都不在了)老人家也都不在了
  • u nikavanaʼan namu u tadaKaliyawan ku itiniay
    據您們所知道的這裡的人都是原來的嘉禮宛人嗎
  • u Kaliyawn han kina ngangan itini
    從早期這裡就是叫嘉禮宛
  • (amuma ku ayaway a maruʼ itini haw)hayi
    (你們是最先來到這裡定居的)是
  • (kiaayawan namu ku Taywan haw)hayi
    (比閩南人更早)是
  • Kaliyawan amin kina hiya
    這裡都是嘉禮宛人
  • naay sa kami
    我們不要
  • suwal sa kiya wama niyam haw
    我們的父親說過
  • a sumaden tu nu Hulam anini
    現在已是國民時代了
  • a awaay tu ku Pangcah sa
    阿美族要消失了
  • u Pangcah u Kaliyawan mimaan misumad tu ngangan niyam
    我們阿美族 噶瑪蘭族有人已經變更名字了
  • u namakalaay kami i Kilan a mavulaw a tangasaay itini iri
    我們是從宜蘭遷徒到這裡的
  • mimaan misawad tu ngangan niyam itini han niyam
    為什麼我們到這裡就將姓名換掉
  • caay pisumad tu ngangan nira
    他就不換
  • (a isu ku mamihiyaay haw)
    (您還是堅持)
  • haen sa ku heni
    他們是這樣
  • a lihwana(閩南語) sa a mitunganga
    就曾經有閩南人譏笑說番仔
  • (mitungangan kiya Taywan tamuwan)hayi
    (閩南人譏笑你們)是
  • ( naayaw mitungangan ku Taywan)mitungangan
    (以前有閩南人譏笑)譏笑啊
  • hwana botecye(閩南語) sa kongkong (閩南語) atama(日語)sa
    番仔 傻傻 頭腦
  • (kongkong sa tamuwan) hayi, hwana kongkong (閩南語)sa
    (說你們傻) 是, 番仔 傻傻
  • Kaliyawan aka pisumad saan
    嘉禮宛人絕不能變更
  • (kiya panganganan tu Kaliyawan hananay?)u Kaliyawan nira
    (嘉里村為何取名為嘉禮宛) 就是Kaliyawan
  • awaay ku 其他 u Kaliyawan han ku itiniay
    沒有其他 這裡就是Kaliyawan
  • mihiya tu 噶瑪蘭 hananay
    因為有另外的名稱Kebalan
  • u nipanganganan nu Hulam ku 噶瑪蘭 hananay
    這是漢人取的名字叫噶瑪蘭
  • 噶瑪蘭 hatu nu kokosoy
    公部門說的噶瑪蘭
  • Kaliyawan nu Taywan
    Kaliyawan 是閩南語
  • Kaliyawan ku inian
    這裡就是Kaliyawan
族語文章
1.Makalunan ku heni madakaw tu tikpay atu hiya mahiraay u ponponsye, midakaw haw iri, salavi sa remakat, salavi sa midakaw tu lunan tangasa i tini pacavayan nu laluma'an nu heni, a patay itini sa misanga' tu itiay a pala.

2.Tayni sa ku heni i awaay hen ku tayniyay, saayaw ku heni a tayni a malekakakaka tayni iri, ira ku tataakay tu mi開墾 tu madupuh tu a mihiy miveresiw tu kakitilaan nu heni. tataakay atudi iri, mirusarus tu kilang, sasangaan tu luma' nu heni, a itini iri, herek satu ku heni a misanga' padangan tu nu laluma'an nu heni, makala i Kilang, tangasa ku heni i tika a luma'.

3.Matuas tu ku heni iri, iraay tu kiya isaw ku nikamatuas tu iri, maherek tu ku heni a mi開墾 tu kakitilaan nu heni, ta matuas tu kami ina, matuas tu kami ama a sivavahi tu kami sa ku suwal nu heni, ta paayawan kamu, mahaen tataak ku nanum, a maanen namu a tayra sa, mangalyay a sivavahi tu Pangcah iri, hiyaen hulaen nu heni ku vuduy milakec tu nanum, tayra i Natawran a midudu tu kaying nu itilaay,ta hatila ku nikahemek nu niyam.

4.U wawa nipakungku niya matuasay aka katawal tu hiya tu Kaliyawan, u ti:tayay yu nikatayniyay kami a masaadiyadidi' hen kamu, sisa, caay kamu kavana', anini tu kami a sumuwal i tamuwan, matuastuay saan ku suwal namatuasay niya vayi niyam iri, suwal satu iri, akaa katawal tu hiya ngangasawan nu niyam, motasatayeci ci Rengus ku ngangan aku, akaa katawal tu nikaitinian niyam, tangasa nikapatay niyam, tangasa i nikatuasa namu, kaawaay kamu wawa, akaa kapawan kina niyaru' nu Kaliyawan u Kaliyawan kuniyan saan ku suwal nu vayi niyam temangic( u Kaliyawan han kamu haw) hayi (caay ka u Kebalan han namu) caay Kabalan han Kaliyawan han nu itinia niparuma tu ku suwal tu nikaKebalan Kebalan han nu sulinay, Kebalan 是講話的Kebalan u niyaru' sa u Kaliyawan u niyaru' u niyaru' sa u Kaliyawan( u tadangan nu niyaru' ku Kaliyawan), (u tamdaw hananay iri u ngasaw han iri, u Kebalan han namu?) hayi! mikadavu itini i Kaliyawan mavana' tu nu Kaliyawan, caay kavana' tu nu Kaliyawan sumuwal ci ina nira.

5.MakaNatawran u ama niyam u tada Kaliyawan真正的 Kaliyawan嘉禮宛awaay ku wawa nu Kaliyawan很少 u nitutuyan amin tu nu Natawran
u kadavu 也都是 Natawran mamaan hakiya caay kasiwaw 很少 siwawa sa ku malekakaay na ina, aku haw na ama aku ahw ,sasavaay sakatulu a vavahi( cacay vavahi haw)sakatulu a vavahi a wawa nye, tatusa ku wawa,u yaan amin u caayay katumes,mamaan hakiya, u nu wawa sa awaay ku masatamdaway nu wawa nu tangal nira( nacaay picudad haw? nacaay picudad kiya i) a icuwa micudad, naayayaway a tamdaw kiyami u ina niyam iri 不會關心 tu wawa papicudad就是 pakaen tu rarapa (maan sananay kina suwal?)你們讀什麼書都沒有錢 saan (aw! aw! aw! anu mangalay micudad ku wawa) micudad awaay ku pida, awaay ku vuduy, awaay ku maamaan iri, a u maan ku sapicudad namu saan(pakuyuc ku nikaurip naayaw)真是 mamaan hakiya
caay pi想辦法 都不會mecel sa ku tangal nu matuasay, u maan ku sakaurip nu namu, u yaan tu u nikawmahan,u vunga( awaay ku umah caay).

6.Makatangasa mi開墾 tu ku heni tu umah,cima kiya paveliay tira umahan awaay ku umah, u pala amin isaw, awaay hen ku mikuw,dadahal ku umah mavukil a mawmah,dadahal isaw kira pala iri,kapunipuni satu ku heni a mi開墾u saaurip nu heni iri,tayni satu ku heni tu namaka sakapina hakiya a mihca iri,ini tu ku laluma'an nira parusapaluma haw taviras u vunga u hiya u tamurak iri maamaan ku nipatayni pakayni namaka i Kilan,patayni i tini i laluma'an nu h sisa,ira sa ku kakaenen nu heni ....hayi iri.

7.Saka cacay tusa a mihca itiya ira tu kakaenen ra! awaay ku sapadamek a ra! u papah nu kilang ku sapadamek nu heni, a maanen saw a icuwa a miala, awaay henay ku maan a (caay kavana' kaku tina kosu(閩南語) midiputay tu wawa nahacu caayay kami picudad Yoko pakaen tu rarapa (mawmahay kisu ina) mawmah tu我沒有讀書(mawmah)suwal sa ku matuasay (mawmahay tu kisu) micudad kita sa maan ku cudaden u maan ku hiya沒有錢 ( a u maan ku kakaenen sa haw)很窮 真的很窮 ku matuasay nu niyam (nanuadidi siviyaw kamu tu nu Taywan) ira tu u Kaliyawan haw misanuTaywan amin anini, uwawawa mavukil tu nu Pangcah 都是Taywan 的人( icuwaay kisu mavana') u matuasay ku mavana' u Kaliyawan iri, mapatay tu ku ina niyam awaay tu ku misaKaliyawanay
ira henay ci ina niyam iri ,都講噶瑪蘭的話
aci ama aku講噶瑪蘭的話(sisamavana'ay kisu) Kebalan ku hiyanaay temaqsey yanakelisiw maytu kelisiw sakulika(噶瑪蘭語)這樣講mamaanen ku matuasay pawmaka pakamakat tu kabaw sa(噶瑪蘭語),ira ku hikozyo caay hen kaeput ku hiko,itila kami pakaen tu rarapa pauli han niyam ku rarapa,每天都要去放牛 下雨啦 ira i 飛機場啊hayi, iti:la kami mihiya pakaen tu rarapa (u rengurengusan amin ku itiniay?) hayi, awaay ku tamdaw (awaay hen tamdaw ?) awaay ku tamdaw u saayaw ku heni a tayni(pauli han niyam u kaRipunan) (icuwa ku lalan?) icuwa ku lalaan saw salalan han, itini aayaw (papina kamu na itini kisu?) (muketep tu?) makaala tu sanzyunamey kiya ku itiniay,nika, a cima saw ku misangaay tu lalan,madupuh a misanga' tu kakitilaan, madupuh a misanga' a mawmah a kakaenen,ira tuisaw ku rarap nakayra i Kilanay a rarapa iri, a maanen saw sisa, pakeda han tu kami u wawa a pakaen tu rarapa i mangalay a micudad kami iri, pakaen tu rarapa kamu iri, a malasingsi haw kamu anuayaw ira aca haw ku mamalasingsi nu namu sa tamiyany, saan ku wama nu niyam hayi! kanahatu iri micudad kamu iri, a cima ku pasevana'an?saan .

8.Semuwal iri, ngaay tu a pakaen tu rarapa a mawmah a cima tu padang niyam a mawmawmah pawpawsa i tamiyan, u matuasay sa ku matuasay niyam, mihiya amin ma ku heni mi開墾 tu kakitilaan iri,mawmahmisanga' tu luma'u taluan nu heni i laku pasay ka u lavi han sisulipa(hayi!)singaen tu remiad (maeluc saan) maeluc sa a u maan ku sapimaan sa( anu maeluc vakiyab a u maan ku saala sa) nu niyam isw u maku a vakiyaw isaw haw, nisangan' ni ama aku hayi! nisanga' ni ama aku haw, miala tu cili nu vangas kiyami vangas kiyami haw cili nu vangas iri, diteken nira ku kuku' aku haw,ditek han iri(mavana' ci ama isu misanga') ditek han ku kuku' aku a hatilaayay iri ku kuku' nu wawa ita saan, hatinima ku kilang haw nialaan nira iri, hatini rusarusan nira rusarus han nira iri, maherek a rusarus iri taptapan nira tu hawan,haen han nira a miala tu vanges kiyami haw,tiya maherek a miala tu vanges iri.
vesulen tuya saves u yu sapisanga' tu luma' kiyami nu heni, ira ku nialan nu heni namakaKilan vesul han tu nu heni haw, tuwa vesulen kira hiya iri, mahaenma haw ku kilang haw i rusarusan itin i rusarusan itini kelapan kuni u terung iri, kelapan kuni u terung iri vuhangan itin vuhangan itini vuhangan itini iri
pahiyan ku kuku' ita pataneng nira,tuwa ira ku nipaluma nu heni tu muwa ma u muwa kiyami iri, namahaen sa iri( ya kakaenen ya muwa?) hayi ya muwa (u maan saw) u muwa kiyami
hiya han tu nira ku yu muwa a cacay haw a miala i, alaen tu nira cukeric han tu miala ku pudac vuhecal tu ma haw iri madupuh tu a minuka nuka: han tu nira kira muwa iri
sanga' han tu nira tu kaus, ini ku kaus
pahiyan tu papuu'lan tu hiya tu vuhang nira vakiya,ta ira sa ku vakiya aku hayi! taluma' kami namawmah atu ya matuasay haw iri,

9. Ngusaw! sa itakuwan oy~ ansani satu haw anu maherek malavi maherek mililuc kiya sivakiya anu sivakiya kisu, anu ala maeluc tu ku vikiya isu a caay tu kaku pisanga' tu vakiya isu saan, (caay kadayum kiya sapisanga' tiya hiyaan haw a miala haw) hayi, kiya iri, sulinay iri, mavutitu kami itiya sivakiya a mawmah tu a hulangantu mitiya satu u mahaen ku kuku' kakivetul nu hiya, (u uvil) u uvil....(siuvil tu ku saripa),caay kaceka nu ceka ney caay katangsem nu saripa( namamaan tu kakivetul), a maan sa ripa sa i sera a anu lietec sa ihaen sa masukut( awaay ku kucu haw), kucu kucu sa (awaay) u vuduy a cacay calaped awaay
a sivavainay tu itiya sa sikapahayay ku vuduy atu sikucu kucu( itiya sa a mikikong a sikucu) 我們沒有結婚 icuwa sasaw pikikong haen hanay patawsiay mikikong tu ira ku maan niyam sa sarakat inti kaku i hiya nu 派出所嘛 (itira ku luma' namu) itira ku tadaluma' nu maku i mikadavu kaku i hiya nu活動中心,aayaw nu 活動中心 ra:kat saan kapetan nu muylan ku yu tulang ku talacuwa kamu han nu ya Taywan,
ha...ha...kiya mihiay pacavayay takuwan, rakat sa 走路啊 (ira tu ku hikuki) ira tu ku hikuki itiya sivavainayay kaku ira tu(nansay kisu mikikong ina) ,sarat sa tayni nansay kisu mikikong aci ali aku ci..(rakat han isu mikadavu) hayi mikadavu maanen saw rakat mikikong kami sivuduy kaku tu nu 這樣 新娘衫(閩南語)
caay kita kasivuduy i namikikongay saan iri
sivuduy kami 40年紀念,(u Pangcah ku vavainay isu ina) hayi, u Pangcah,u 噶瑪蘭 ku ama(u 噶瑪蘭 ku ama nira) hayi, (u tadaKebalan ku vavainay nu misu haw ku sausi) hayi,u Kebalan kami maramud u wawa niyam u Kebalan amin,Pangcah ku vavahi u Kaliyawan ku vavainay,u ina u Natawran ma(u Natawran amin).

10.U cacay iri mavutek caay kasivavainay, ura satu u sakalima a waw u laluma'an nira vayi haw savaw tatusa ku wawa, u yaan caayay kavana' a dademak
mitaya u 流浪漢 a wawa a melawan(siadada haw), cuwa matuka u raan amin u wama ku dademakay,
dademak sa tusa a remiad iri, melaw han awaay tu talacuwa tu hakiya milivavahi kiya i manaway sa caay ka u Pangcah sa caay kaw Kebalan kami saan iri, anini kiyami haw masumad tu ku tamdaw malaKebalan atu nu Pangcah, itiya a mangalay a misumad awaay tu ku nu makalaya nu tangtuwaay, awaay tu ku kisitohong nu matuasay inaayaw kiyami a maanen a misumad tu nu Pangcah u yaan iri, a mikilim tu ngangan away tu mavuric tu ku ruma maanen karaecus ku luma' kiyami ka u vadahung iri, mahiya nu nanum iri mahiya nu urad mamin tu mavuric, icuwa mikilim sawu caay
sisa, mangalay a misumad tu ngangan nu Pangca
awaay ya ku itilaay i kisitohong nu hiya(malasawad tu haw) malasawad tu a awaay tu ku nu tapang nu hiya nu tadaKaliyawan atu Pangcah nu Taywan sa misanuTaywan a ku ruma alaen ku hiya nu ngangan nu Taywan, awaay sa misanuPangcah u wawa kaku nu Taywan satuay a這樣啊 很多 adihay anu alaen tu kisitohong nu heni iri, sumad tu iri malaTaywan tu a
mahaenay anini sisa, anini iri a malaPangcah malaKaliyawan sa a icuwa mikilim awaay tu ku tatapangan nu cudad a icuwa tu mikilim( away tu ku matuasay) awaay tu ku matuasay aca, u nikavana'an namu u tadaKaliyawan ku itiniay, u Kaliyawn han kina ngangan itini(amuma ku ayaway a maru' itini haw)hayi, (kiaayawan namu ku Taywan haw)hayi
Kaliyawan amin kina hiya,nika, caay pisumad tu ngangan niyam u Ka:liyawan kami naay sa kami suwal sa kiya wama niyam haw a sumaden tu nu Hulam, anini a awaay tu ku Pangcah sa, u Pangcah u Kaliyawan mimaan misumad tu ngangan niyam, u namakalaay kami i Kilan a mavulaw a tangasaay itini iri, mimaan misawad tu ngangan niyam itini han niyam caay pisumad tu ngangan nira (a isu ku mamihiyaay haw),haen sa ku heni a lihwana(閩南語) sa a mitunganga (mitungangan kiya Taywan tamuwan)hayi, ( naayaw mitungangan ku Taywan) mitungangan hwana botecye(閩南語) sa kongkong (閩南語) atama(日語)sa (kongkong sa tamuwan) hayi, hwana kongkong (閩南語)sa Kaliyawan aka pisumad saan (kiya panganganan tu Kaliyawan hananay?)u Kaliyawan nira, awaay ku 其他 u Kaliyawan han ku itiniay mihiya tu 噶瑪蘭 hananay, u nipanganganan nu Hulam ku 噶瑪蘭 hananay噶瑪蘭 hatu nu kokosoy
Kaliyawan nu Taywan Kaliyawan ku inian.
中文文章
1.他們是搭船來到這裡的,搭竹筏來的,和類似碰碰車的交通車,整夜搭車或走路,搭了整晚的船來到這裡,是透過親戚們的幫忙才到這裡到這裡,在這裡的平原開始.

2.他剛到時當時都沒人來這裡,他們兄弟姊妹是最早來到這裡的,如有較大的面積, 就積極地開墾開墾砍居住地的草,年紀較大的就負責鋸樹木,用來蓋他們的房子,這樣才完成他們建造工作,親戚們也都來幫忙,從宜蘭過來一直到房子建造完成.

3.他們長大後,一直到有了年紀之後,他們完成開墾,也有了居住的地方就向母親和父親說我們已經成年了,他們說我們想娶妻了,就隨你們的意, 這樣的大水,你們要怎麼過去有心想娶阿美族人為妻,他們就脫了衣服涉水,要去娜荳蘭找當地的小姐,我們真的很佩服老人說給孩子們聽的故事,千萬不要忘記 嘉禮宛,我們當時所經歷的,也很無奈,你們都還很小,所以不太了解,到現在才告訴你們.

4.祖母說因為我們已經長大了,曾說過絕不能忘了我們自己的氏族,我的名字就是Rengus絕不能忘了,我們曾經在這裡直到過世,直到你們長大成人,直到你們沒了後代,絕不能遺忘嘉禮宛部落,這就是嘉禮宛,這就是我們的祖母說的話,,哭著說(你們稱為嘉禮宛) 是
(你們不是稱為噶瑪蘭嗎)不是就是現在說的是現在說的噶瑪蘭,那是另一種說法,噶瑪蘭是真的有這樣的說法,噶瑪蘭是講話的(人),部落的名稱是嘉禮宛,部落的名稱是嘉禮宛(嘉禮宛就是部落名稱),你們稱呼氏族的族人名稱噶瑪蘭嗎?)是的!嫁到嘉禮宛的媳婦(女婿)竟然會學會嘉禮宛的話她的不會喔,她的媽媽不太會說嘉禮宛的話.

5.同樣是娜荳蘭,我們的父親是真正的嘉禮宛真正的嘉禮宛,嘉禮宛出生的孩子很少很少,全都是從娜荳蘭領養來的,媳婦也都是來自娜荳蘭,很奇怪餒!不知道甚麼原因都沒有生孩子 很少,我嗎媽(口誤) 我爸爸那邊的兄弟姊妹排行老三是女生 排行老三是女孩餒,有生2個孩子,都是智能遲緩的,不知為何?孩子們都沒有一個是正常發展的,她的孩子是智能不足的沒去上學嗎 ?是不是沒有上學,去哪裡上學以前以前的人,我們的母親是不會關心孩子上學的事,就是去餵養pakamaka temasi mayti kelisiw(噶瑪蘭語)沒有錢 他說pakamaka maytu kelisiw(噶瑪蘭語)
tamatemaqsi tiniya takesiya numin (噶瑪蘭語) 這樣餒,這些話是什麼意思?你們讀什麼書都沒有錢 是這個意思好可憐!如果孩子想去讀書呢?讀書沒有錢 沒有衣服 什麼都沒有,你們要拿什麼去讀書(從前生活很困苦)真是不知如何過,不去想辦法 都不會,老人家的想法都很單純,什麼都不會想您們靠什麼過活,就靠耕作的收成地瓜(不是沒有農田嗎).

6.剛到這裡的時候 他們就開始開墾農田,誰給的農地呢?沒有農田 都是平原當時還沒人管理,農地很寬 但是不懂如何耕作,未開墾的平原很寬,他們就是一分一分的面積開墾,他們以此過活,他們來到這裡的第幾年後親戚們送來了種子,像是地瓜 那個南瓜,從宜蘭帶了不同的種類,親戚們都帶來這裡帶來這裡
所以 從以他們才有食材.

7.過了一年後第二年就有了收成(感嘆詞!)沒有可以施肥啊(感嘆詞!)他們用樹葉當作施肥用, 也沒辦法嘛 要去哪裡拿呢?當時也沒有東西啊(我不太知道這些故事),我還小為了要照顧小孩 我們沒有去讀書啦, Yoko去放牛( 阿姨 您有作農事嗎) 有作農事,我沒有讀書啦(作農事)老人家說(你也有作農事)我們說要去讀書 拿什麼去讀書 有什麼嗎 沒有錢,當時連吃的都沒有吧)我們的老人家 很窮 真的很窮(姊妹鬥嘴...休息一下)(您們有鄰居是閩南人嗎)有啊(icuwa kamu minanam) u Taywan ku alumanay kiyami it你們在哪裡學) 很多閩南人住在這裡,加禮宛全部都是說閩南語,現在的後代都不懂阿美族語,都是閩南人,您在哪裡學會的) 長輩教的的,在嘉禮宛我的母親過世後 就沒人說嘉禮宛的話,我們的母親還在世時 都講噶瑪蘭的話,我父親也講噶瑪蘭的話(所以 你懂)是噶瑪蘭語,你們讀什麼書都沒有錢 這樣講,對老人 家也沒辦法,去 去放牛啦,他叫我去放牛啦,在機場那邊 那時沒有飛機下降,我們都去那裡放牛 我們讓牛自己吃,每天都要去放牛 下雨啦 就在飛機場啊,是我們一直都在那裡放牛(這裡全部是草叢?) 是,是,都沒人(沒人?)沒有人,他們是最早來到這裡的(那裡有路?)哪裡有開路 都當作是路啊,在這前面(當時你在這裡 有多少人) (10人?) 在這裡的有達到30人吧但是,誰要作路呢?很努力蓋住屋, 很努力耕作才會有收成啊,當時有從宜蘭帶來的牛,能怎麼辦呢?所以, 就讓孩子們都去放牛啊我們很想去讀書sanaay temasi kusacuini alamusingsi money(噶瑪蘭語)你們是每天去放牛的將來要去當老師,

8.他對我們說你們誰是可以成為老師的嗎?我們的父親是這樣對我們說的 真的!就算你們去讀書了,他就說將來要教誰呢?還不如去放牛 去做農事有誰可以來幫忙耕作的事呢?老人家說你們可以幫我們送飯,他們全都在忙著開墾地為了要蓋做農事 蓋房子,在水田蓋工寮只有在晚餐時穿拖鞋,白天要收起來(怕磨損)會磨損,就沒得穿了(如果,磨損了沒有能力再買了),我們的拖鞋 像我的拖鞋啊是我父親作的 真的!是我父親作的啊!用苦苓樹的樹幹作嘛苦苓樹的樹幹 再測量我的腳測量後(你的父親很會作)測量我的腳後, 父親知道自己孩子的尺寸,他拿的是這樣尺寸的木頭,這樣之後他就開始鋸,鋸完之後再用刀剖切再仔細的去樹皮後去完樹皮後樹皮後,用製成穿線的工具穿過他們用來蓋房子的,他們從宜蘭帶來的穿線工具然後穿過去,就這樣嘛 鋸好的木頭,鋸這裡 中間的位置剖切,這裡中間的位置剖切,這裡鑽洞 者裏鑽洞後,他會試試是否合腳,然後 他有種黃麻嘛,就是黃麻這樣之後(可以的黃麻嗎?) 是 就是黃麻(是什麼?) 就是黃麻他就採一枝來pawali han tu nira malicang tu iri拿來之後 要去皮並且刮除,變成白色 他就作成捲線捲 捲黃麻,再連接再連接,再穿過拖鞋的洞後打成結球狀,就作成我的拖鞋啊,我們和老人家去更作回到家時,喊著 我回應等一下.

9.如果吃完晚餐 洗澡過後 才能穿拖鞋,如果你穿拖鞋,如果 你的拖鞋有磨損我就不再幫你作拖鞋(可能是材料取的很困難嗎) 是 大概是真的 我們只有在睡前那段時間穿拖鞋要去更作時就脫下那個腳變得看起來跟什麼很像厚厚的那個(是繭嗎)是繭(腳底板都長繭了),連刺都刺不進去餒, 我跟你說刺穿不過去(那是多厚的腳底) ,就是要一直踩土啊遇到天冷時會抽筋成這樣(因為沒有穿鞋的關係喔),不可能有鞋子 (沒有) 衣服沒有長褲等出嫁時 才會有像樣的衣服和像鞋子的鞋子可以穿,(只有結婚當天穿鞋子嗎)我們沒有結婚(儀式),哪有結婚儀式 就像平常的餐敘,就算結婚儀式了 沒有其他的,我們的是走路過去的 我是住在派出所那邊嘛故鄉 nu kaying henay kaku itira kaku i aayaw niya 派出所我還未嫁時 我的故鄉(娘家)再派出所前面(你們家在那裡)那是我們的家(娘家),我嫁到活動中心那裡活動中心前面,就走路 ....走路 是媒人提著手提箱,閩南人問說妳們要去哪裡啊,哈..哈..陪著我的那個人走著...走路啊,有人問 你們要坐飛機喔 那麼好喔,(有飛機了嗎) 我出嫁時就有飛機了,(您幾歲結婚的) 我是走路嫁過來的,你是幾歲嫁給我妹夫的差不多1七歲(您是走路嫁人) 是啊 走路嫁進來的 能怎麼辦,40年結婚紀念日,我們結婚 我有穿新娘禮服,我老公說做紀念,當時 結婚的時候沒有穿新娘禮服,40年紀念日當天 我們有穿結婚禮服,(您先生是阿美族嗎)是, 阿美族父親是噶瑪蘭族(他的父親是噶瑪蘭族)是,就是我們夫妻噶瑪蘭(算起來 您先生是真正的噶瑪蘭族嘛)是, 我們夫妻是噶瑪蘭族 我們的孩子也都是噶瑪蘭族,太太是阿美族人 先生是嘉禮宛的人,媽媽是娜荳蘭部落人 (都是娜荳蘭部落人).

10.Mamaanay tu kiya ku vavaiany nuru sava tatulu 知道甚麼原因,那個排行老三的妹妹,一個是眼瞎 沒有嫁人
那個排行老五的孩子 就那個祖母的親戚,有十二個孩子
都是無法工作的,看起來就像是流浪漢(有疾病) 哪有所有的工作只有那個父親再做 ,工作兩天才看到 之後又不知去向
大概是又去風光了anini itini i Kaliyawan 都是 Kaliyawan其實現住在嘉里村的都是嘉禮宛的人,不願意 都說自己不是阿美族人 從不承認自己是噶瑪蘭族caay ka u Pangcah kami saan u 就變更成閩南人了啊 ,事到如今現在有人想成為軋瑪蘭族和阿美族,這時想變更族別身分戶籍謄本內沒有根據a maanen a misumad saw (awaay tu matep ku tohong nu matuasay nu heni ma)怎麼變更(上一代的謄本也找不到)),上一代的戶籍謄本又沒有註記 就沒有辦法變更為阿美族, 要想找出名字的 另外 有的是去作塗銷
以前的房子屋頂都壞了, 屋子裡進雨水 全部也都報銷了
能去哪裡找呢 是不是,所以, 想要變更成阿美族或噶瑪蘭名字的戶籍謄本內也沒有註記(就失去了)就失去了啊最原來的嘉禮宛人或阿美族根本就消失了另外,想變更成閩南人的 就只說閩南語也變更成閩南人的姓名了,不說阿美族語 並說自己是閩南人的後代這樣啊 很多 很多,如果 在戶籍謄本上塗銷後就變更成閩南人了啊,直到現在,所以, 現在想成為阿美族人 想成為嘉禮宛人,要去哪裡找回最根本呢?去哪裡找(老人家都不在了)老人家也都不在了,據您們所知道的這裡的人都是原來的嘉禮宛人嗎?從早期這裡就是叫嘉禮宛(你們是最先來到這裡定居的)是(比閩南人更早)是,這裡都是嘉禮宛人,但是,我們就是嘉禮宛人 從沒想過要改名換姓,我們不要我們的父親說過現在已是國民時代了阿美族要消失了,我們阿美族 噶瑪蘭族有人已經變更名字了,我們是從宜蘭遷徒到這裡的,為什麼我們到這裡就將姓名換掉
他就不換(您還是堅持),他們是這樣就曾經有閩南人譏笑番仔(閩南人譏笑你們)是(以前有閩南人譏笑)譏笑啊番仔 傻傻 頭腦(說你們傻) 是, 番仔 傻傻嘉禮宛人絕不能變更(嘉里村為何取名為嘉禮宛) 就是Kaliyawan沒有其他 這裡就是Kaliyawan,因為有另外的名稱Kebalan這是漢人取的名字叫噶瑪蘭公部門說的噶瑪蘭Kaliyawan 是閩南語這裡就是Kaliyawan.