- 24
- 0
早期孩子的婚姻都是父母安排的,在父母勉強之下就答應了,使得年級輕輕的孩子就嫁入他家。成親後不與先生同房,在生活上就會遭受幾次被打的日子。
隨著日子漸漸過去,對先生產生了感情,之後;生了6個孩子,早期生活雖然很辛苦,但是為了讓孩子吃飽,在山上種植及種香菇的生活,總是要刻苦耐勞的養一家人。
- 字幕列表
-
kinang ga kahun caku alang Pyahaw.我是從碧候部落的。
-
kawas maku ga roku zyu kusay.rokuzyu kusay.我的年齡是69歲。
-
ru aring caku aring caku laʼiy ru beta caku國小畢業lga.我從小孩一直到國小畢業了。
-
obeh caku mosa benkyo初中ga ini cu nya pswey yaba yaya maku.我原本要去就讀國中,我的爸爸媽媽不讓我去讀書。
-
kba ka nyu caku nya rang syokay utux likuy.kwaca ga ini maku sli likuy haca.原來要把我介紹給一位男生,我不喜歡那位男生。
-
ru nanu tuli la ru mgay caku la ru mosa caku mayah la.我就起身跑去山上躲起來了。
-
han cu nya syokay loyi ru likuy haca ru ga ini maku ci sli.我真的不喜歡介紹給我的這男生。
-
tuli kinang la ru mgay caku la ru.我就起來要跑掉了。
-
han cu nya khani yaba yaya maku.ini cu nya luy.我的爸爸媽媽去找我,他們找不到我。
-
ru tuli la nyan sswe maku lga.nahan cu nya kani sswe la.kba su maki cahay ma.我的弟弟就來找我,說原來妳在這裡。
-
memaw san nici nabi caku mayah.tuli la ru nyan sswe maku lga.因此我在山上睡了三天,我的弟弟就來了。
-
wah ma kaca yaba yaya maku la ru nanu mwah caku la.就說爸爸媽媽叫妳回來了,我就回去了。
-
mayan nya ga sli nya ci likuy haca.他們說很喜歡那位男生。
-
soni ka kawali ga ini caku hay sli kekyo.剛好那時間我沒有想要結婚。
-
nang say caku ci kaca na zyu yong say caku ci.我才幾歲而已,我那時才14歲。
-
rang caku nya syokay likuy haca la ru ini caku swaʼing.就給我介紹那男生,我沒有答應。
-
mayan yaba yaya maku ga.myasa ci likuy haca ma.nguti ci ma ru.我的爸爸媽媽說那個男生非常地好及懂事。
-
ana san ma nguti nguti hiya ga.iyat san ma iyat caku kekong.就算說他是很懂事的,我也不是說不要結婚。
-
nang say caku ci micu nya.zyu yong say caku nya san mu yaba yaya maku.我現在才幾歲,就跟爸爸媽媽說我才14歲而已。
-
wan mu kyalun ga zyu ha say lga.ana caku kekong san mu ga.我跟他們說我18歲就可以結婚了。
-
ini ci swaʼing yaba yaya mu.我的爸爸媽媽還是不答應我這麼做。
-
kekong ci lma.nanu ini caku ci swaʼing memaw caku ngilis.叫我一定要結婚,我真的不答應,我就哭了。
-
ru hoho nay yaba yaya maku sli nya nanak likuy sli nya nanak haca.沒辦法,我的爸爸媽媽他們自己很喜歡那男生。
-
ru ini maku ci sli likuy haca.yaʼeh maku ci texan.我真的很不喜歡那男生,看了就討厭。
-
tuli la ru nanu mosa caku mgay mayah ru hang cu nya kami loyi sswe maku.我就起來跑到山上,我的弟弟又去找我。
-
nahay ci wah ma kwaca yaya ma.媽媽說趕快回來囉。
-
mwah caku sali lga.byung caku nya la yaba yaya maku.我回到家了,我的爸爸媽媽就打我了。
-
beyung caku nya yaba mu ru wan cu nya beyung ruma.我的爸爸打我及用竹子打。
-
memaw silu kwara kakay maku kwara muyiy maku.memaw yiyka gecu silu.我的腳就都瘀青連大腿也是,這樣瘀青了一個月的時間。
-
ru tuli la ru ini caku ci swaʼing hoho nay muri ci kekong bkis maku.我真的不答應,沒辦法我的長輩勉強地要讓我結婚。
-
muri ci kekong yaba yaya maku ru nahay ci kekong ma.我的爸爸媽媽很勉強我說趕快結婚。
-
ini caku ci swaʼing memaw caku ngilis.我真的不答應我就哭了。
-
tuli lga.hoho nay la ru wa caku kekong la ru.沒辦法我就答應了。
-
kekong lga ana ga ini maku sli likuy hani mahay.結婚了,可是我真的不喜歡這個先生,會打我。
-
kya caku. ni neng ini mamu lgiy likuy hay ru.kya laru beyung caku nya la.我有兩年的時間沒有與他同房,才會動手打我。
-
beyung caku nya khelang caku nya tunux ru wa caku nya si buling beh beh kura uraw.會打我甚至拉我的頭髮及直接把我丟倒在地上。
-
beh 客廳kya.wa cu nya si buling kya.把我丟倒在客廳那裏。
-
ru masu lga.ini caku ci swaʼing.tuli la ru yaba yaya maku mwah gmyax mwah mita kyax sali.我真的不願與他同房,我的爸爸媽媽每天都會打開房門來家裡(夫家)探望。
-
wahan cu nya mahay yaya maku.我的媽媽來打我。
-
tuli la ru ini caku ci swaʼing.ana cu nya san kenu ga ini cu swaʼing.不管把我怎麼樣我就是不願意。
-
tekong soni toki uy ga nah caku mgay uy.nah caku mgay beh Nanog la ru.訂婚的日子我也是跑掉跑到南澳去。
-
han cu nya kani yaya maku wan cu nya pelun mahay loyi.我的媽媽去找我,把我狠狠地打。
-
mwah caku la ru mwah caku sali la.ru tekong lma.nanu wa tekong cami likuy hay lga.我回到家了就說訂婚了,所以就跟這位男生訂婚了。
-
masu myan tekong lga wa myan kekong la.我們訂婚好了就結婚了。
-
wa myan kekong lga.wa caku nya nankay caku nya mahay beyung caku nya.我們結婚了,他有好幾次打我。
-
baʼa ini caku nya ini beyiy la.ini maku lgiy la.ini maku lgiy likuy hani.他怎麼可能不會打我,因為我沒有跟他一起同房。
-
nanu yaʼeh maku ci texan likuy hani.我真的看到他很討厭。
-
tuli lga yaya maku lga beyung caku nya krryax.kurusi caku ci mluw likuy hani.我媽媽每天都會打我,我跟這個先生在一起很辛苦。
-
masu lga.kya hay san neng yong neng lga.在3年至4年的時間。
-
totaw cu nya utux laʼiy .wa sotaw laʼiy la utux.我生了一個孩子。
-
sotaw cu utux laʼiy tyaba laʼiy likuy.masu sotaw cu kwaca lga.我生完了第一個男孩。
-
myasa hay yi.wa myasa hay yi sli maku la.就好一些,我就喜歡一些 。
-
ru masu lga.ray niban sotaw laʼiy mu.masu lga tugan laʼiy mu.wa mu stagun.之後又生了第2的孩子,第3個孩子也生了。
-
soʼun kwara ga roku meʼ kwara laʼiy wa mu stagun.總共加起來我共生了6位孩子。
-
ru aring kya lga masu kya lga.kurusi kba ma kaca sekscu從這時候才知道生活是這樣辛苦的。
-
maki roku maʼ laʼiy lga.kurusi ci sekacu myan lela.以前的生活很辛苦,因為有了6位孩子。
-
mosa mayah kryax ga mʼowix ci panga ngahi kryax.mosa caku ungat lela ga ungat otobay.每次去山上真的很累總是背著地瓜,以前要去山上沒有摩托車。
-
ungat otobay ungat ziteng si kani kryax mosa cu mayah.沒有摩托車腳踏車,都是走路去山上。
-
panga ngahi pwah myan lyung la ru mosa beh mayah beh kura beh Butasya haca.揹著地瓜沿著河流走,走去往武塔山上那裏。
-
kani mwah myan gbyan loyi kani loyi panga ngahi mwah sali.我們晚上走回來,又背著地瓜走路回家。
-
nanu mwah caku phapuy loyi laʼiy loyi.還要回來煮飯還要顧小孩。
-
nanu soni toki ga kurusi ci lahang laʼiy hani.kba ma kaca.所以那時候很辛苦地照顧孩子,原來是這樣的。
-
nanu yaba yaya maku ga yaba yaya maku lela ga kuro ci uy.我的爸爸媽媽在以前也是很辛苦。
-
nanu lungun maku nanak ga kba ma kaca ga kyan laʼiy.kba kurusi ci mʼwix ci我就自己想原來有孩子是這樣,才知道很辛苦及很累的。
-
lela ga lela na cekacu sekacu lela ga ma bas kuru uy.以前的生活真的也是很辛苦。
-
panga kryax ngahi mosa mʼomah kya kani myan kryax.每天背著地瓜,我們去山上耕種也是每天走路。
-
ungat ziteng uy ungat otobay uy.si kani kryax si myan llyung llyung llyung kani kryax .沒有摩托車也沒有腳踏車,每天去山上都沿著河流走路。
-
mosa myan beh Butasay haca.haca mayah myan lela .beh kuru Butasay haca.我們去武塔那裡,我們以前的地是往武塔的方向那裡。
-
panga ngahi uy kani loyi ru nanu mʼwix mʼwix ci san.一直背著地瓜走路真的好累喔!
-
ma kaca sekacu myan lela cami heya lela.我們以前的生活是這樣的。
-
roku me laʼiy maku kurusi ci lahang laʼiy mwah sali loyi.masu kaca lga.回到家裡還要很辛苦的照顧6位孩子。
-
ruku me laʼiy mu lga.ungat pila galung myna pila.mosa myan mʼomah syureng la.我有6位孩子,我們沒有什麼可以賺錢的,我們就去水田耕種。
-
ana myan ʼomah syureng ga ini myan kani pagay uy.lalu niʼun myan kya ngahi.就算去水田也不會吃所耕種的稻米,我們在那裡是吃地瓜。
-
sasan ʼlyan gbyan ngahi kryax niʼun myan.ru lmyun ana myan mʼomah ana cami tawyey.就算有耕種稻米,我們早上中午晚上都是吃地瓜還有小米。
-
ana myan mʼomah syureng lela ga ini myan kani gyohan.我們就算有在田地耕種我們也不會吃飯。
-
baʼa myan ci mani gyohan la.mosa myan baʼi kasi.halang myan mosa myan siyu pila Tewan.我們怎麼可能會吃飯呢,我們會拿去變賣買糖果,也會去跟漢人借錢。
-
halang myan peta laʼiy gaʼing laʼiy han myan peta laʼiy.我們拿去給孩子看病打針。
-
nanu masu myan mra pagay lga.wa si wahay pangaTewan la ru.我們稻米用好了,漢人就直接來揹著拿走了。
-
baʼa ini wahay panga Tewan la.mosa myan siyu pila nya.halang sekacu myan ma kaca lela.當然漢人會直接拿走,因為我們都會跟他借錢,以前我們借錢就是拿來生活用的。
-
cami siyu pila Tewan ru nanu pagay myan la ru wahan magan Tewan.我們借了錢當然我們的稻米就直接被漢人拿走了。
-
cami heya lga cami kurusi ci lalu niʼun myan cehuy ngahi lmyun kryax.所以我們很辛苦,每天所吃的是芋頭地瓜小米。
-
ru masu kaca lga kya cikah pila lga.之後我們有一些錢了。
-
mosa myan muhiy sitake mosa myan muhiy sitake lela beh yama lela.我們就去以前的山上種香菇。
-
si myan panga laʼiy mosa myan muhiy sitake uy.我們也背著孩子去山上種香菇。
-
kani kani mwah yayaw yayaw kryax cami.ungat otoay uy.我們每天都走在山坡上也沒有摩托車。
-
si mayn mwah ʼsya ʼsya ru mwah myan yayaw yayaw yayaw kryax. kurusi ci lela heya.我們一直到往水這裡及時常往山坡這裡,以前的生活很辛苦。
-
ungat ana nanu ana otobay ungat.kani kryax mosa myan yayaw.什麼都沒有摩托車也沒有,我們時常走路到山坡上。
-
muhiy myan sitake mosa myan yama.muhiy myan sitake mwah myan loyi.我們去山上種香菇,種好了還要回來。
-
mwah myan loyi ru mwah mita laʼiy loyi.我們還要回來和照顧孩子。
-
nanu kurusi ci lela na sekacu myan lela ga yaba kurusi ru ungat nanu galan pila uy.以前的生活真的很辛苦,也沒有什麼可以賺錢的工作。
-
ana myan mosa kani moke uy ga pisa ci pila neril niy zyu go yeng calay.就算去賺錢女生的工資才25元。
-
likuy ga go zyu yeng calay yici niyci.baʼa tʼna sekacu kaca la.男生的工資一天才50元,不夠用在生活上的支出。
-
lela sekacu ungat pila.ana nanu ini tʼna mani.ini tʼna mani.以前的生活沒有錢,都不夠用不夠吃。
-
ini myan mani gohan uy.ini myan kani gohan.我們也沒有吃飯。
-
mani ra kryax nanak ngahi kryax niʼun.每天就只有吃地瓜。
-
lmyun kya cehuy kya haca kryax niʼun myan.我們每天所吃的有小米及芋頭。
-
calay ci lela na sekacu ga yaba kurusi.micyu hay lga wa myasa hay yi cikah lga.真的以前的生活很辛苦,之後生活就比較好一些些。
-
aring muhiy myan cikah sitake lga.maki cikah pila myan lga.從種香菇開始我們就有一些錢了,
-
mani myan cikah gohan la.就吃了一些米飯。
-
micyu laʼiy micyu lga mani cikah gohan.現在的孩子就有在吃米飯。
-
cami heya ga ngahi niʼun myan kryax cami heya.我們以前都是吃地瓜。
-
micyu laʼiy micyu nanga laʼiy mu micyu hani ga kurusi myan ci lela cami panga kryax.我現在的孩子,以前在養孩子的時候真的很辛苦都要背著。
-
mosa myan panga ngahi loyi ga panga laʼiy ming laʼiy loyi ru.我們背著地瓜也背著孩子及牽著孩子。
-
panga ngahi loyi iyat kyaca kurusi ci lela heya.又背著地瓜,以前真的太辛苦了。
-
mʼowix mʼowix ci uy.si kani kryax ungat otobay ungat ziteng uy.nanu kiya ma.也真的太累了,每天都一直走路沒有摩托車也沒也腳踏車,這是什麼嘛
-
nanu mosa myan lalu ha ana papuy uy ga khoni kryax puyung uy.要去山上煮食都用木頭來燒火。
-
ana 瓦斯ungat.mosa panga khoni.mosa panga khoni llyung ru.沒有瓦斯要去河流邊那裡背木頭。
-
masu la mosa myan panga ruma mosa myan kani niʼun myan raga kani musi la.我們會去背著竹子,也去找我們要吃的食物蝸牛。
-
iyat musi ga mosa kani.nanu mosa myan kani musi ru mosa myan kani mala.不是只找蝸牛,我們也去找蝸牛和過貓。
-
beh kura beh syureng syureng beh syureng haca halan myan kani lela.以前我們去往水田邊那裡找。
-
mala kwara syureng lela.ungat ini pungsay lela ha ru.水田邊都是過貓,因為以前都沒有灑農藥。
-
nanu mosa myan magan mala mala la ru.所以我們就會採過貓。
-
nanu iyung ga musi ru ruma ga cehuy uruw cehuy haca.所以湯有蝸牛還會有那個芋頭芋頭根。
-
halan myan magan haca rami myan lela.cami Tayal lela cami heya.我們會去採,那是我們以前泰雅族所吃的菜。
-
la ru mosa lga laʼiy maku laʼiy maku lungun ga utux laʼiy maku tyaba haca ga.回去了,因為我會想我的大兒子。
-
aring laʼiy lga yaʼeh tunux yaʼeh tunux nya la ru.從小頭腦就不好了。
-
langan mu ga kurusi ci lahang laʼiy mu haca.我照顧及養他非常的辛苦。
-
ru masu lga.laʼiy haca ga waya kyapun nomakuy heya la ru.因為孩子他有得了腦膜炎。
-
ini kba ana nanu.yaʼeh tunux nya la ru. nanu mhmut mhmut mosa leʼay leʼay leʼay.什麼都不會,他的腦筋不好,所以會隨便去外面閒逛。
-
mhmut mosa leʼay leʼay.ini kba ana nanu yaʼeh tunux nya.隨便到外面閒逛,因為什麼都不知道。
-
beta zi say lahangan maku laʼiy haca.kurusi ci lahang laʼiy mu likuy.我一直到10歲照顧那孩子,很辛苦的照顧我的兒子。
-
yici ban老大haca ga yaʼeh hay tunux nya kwaca.kurusi ci lahang laʼiy mu haca.他是最大的孩子腦筋不是很好,我很辛苦的照顧他。
-
nanu ana mosa ana inu ga cyoro ci cyoro ci gaʼing laʼiy haca ga.不管去哪裡那時候孩子也生病,
-
muyux muyux kwara uti nya laʼiy mu haca.我的孩子他大出來的都是血便。
-
ru kya mani bali myasa tunux nya mhmut hay mani uti.因為他腦筋壞了,就會隨便吃大便。
-
mani uti ra mhmut mosa mani uti yani hoyin ruma.也會隨便去吃狗的糞便。
-
uti welung niʼun nya laʼiy mu haca.我的孩子也會吃雞的糞便。
-
nanu aring kya waya muyux uti nya la ru.gaʼing bsya gaʼing la ru.所以從那時候就會出血便,也生病很久了。
-
cyoro ci beta zi say nankay maku mosa mita Byoʼing ga ini kble laʼiy haca.ini kble la ru.他到10歲已經有好幾次帶他去醫院看,我那孩子都沒有醫治好。
-
masu lga.cyoro ci zi say lga.mosa caku muhiy sitake.ungat lahang uy.剛好10歲的時候,我去種香菇時也沒人照顧。
-
mosa caku muhiy sitake ru.我去種香菇。
-
nyan utux sswe表弟sswe ima ha si say sswe likuy mu haca ga我先生的表弟就來了。
-
nwahan cami myan smuy beh yama la.ow~la'iy su utux tyaba haca wayan lma.
-
waya lma ru teʼ. ini myan puhiy sitake la ru.離世了,我們就沒有繼續種香菇了。
-
kahun myan mayax yama mwah myan la ru.我們從山上回來了。
-
wahan mita laʼiy haca la ru nyu rima yaʼeh la.來看這個孩子已經是不好了。
-
wa yaʼeh laʼiy mu haca la ru lalu ha wayan skyut la laʼiy mu haca.我那孩子已經不好了,我的孩子也已經斷氣了。
-
ru mwah myan sali lga.wa binun yutas maku la.yutas mu uy ga ini salu roʼiy nya uy.我們回到家時,我的公公抱著他了,我公公的眼睛也看不到(瞎眼)。
-
yaʼeh roʼiy nya yutas mu haca ru nyu lokah ci ngilis.我公公的眼睛不好,他正哭得很傷心。
-
nyu lokah ci ngilis yutas mu haca.ru aw waw nyu mcwa laʼiy hey la yina san cu nya.他正哭得很傷心,問我說媳婦這個孩子怎麼了。
-
lokah ci soni ha ru.wa si kyuʼ ma wa si kyuʼ laʼiy hani ru.剛剛不是好好的,這個孩子怎麼那麼突然。
-
tuli lma ga kahun myan mayah nahan cu nya mayan ssswe.giwan sswe likuy mu haca.我們從山上回來,算是我先生的表弟來了。
-
nahan cami nya mayan beta yama ru mwah myan la.就到山上來叫我們了。
-
mwah cami ini cami puhiy sitake la.waya laʼiy su tyaba haca lma.我們回來了,沒有繼續種香菇,說妳的大兒子離世了。
-
nanu mwah myan lma mwah myan lga.texan maku la;iy haca lga.nyu skyuʼ la.nyu skyuʼ la.我們回來了,我看到那孩子了,已斷氣了。
-
nyu skyuʼ laʼiy mu haca la.lokah ci ngilis yutas maku.我孩子斷氣了,我的公公哭得很傷心。
-
baʼa kba lahang yutas mu uy la.ini salu kwara saʼing roʼiy nya yutas maku haca ru.我的公公也不會照顧,因為他兩隻眼睛都看不到。
-
lokah ci ngilis.texan maku laʼiy haca lga.nyu nya bingung laʼiy haca.哭得很傷心,我看到孩子是被我公公抱著。
-
tehok myan lga yaʼeh sli myan.ngilis myan cami likuy mu.ngilis myan la ru.我們到達了,我跟我先生也哭了,我們哭了。
-
ungat ra uy mlu myan ziteng.kahun myan cahay moyaw myan ʼsya uy.我們也從那裏涉水過河。
-
ungat ungat hongu lela kwe.以前這裡沒有橋。
-
wa myan si boyaw ʼsya.aring llyung hay boyaw myan ʼsya.wa myan sali la ru.我們就直接涉水過河,從這裡的溪流涉水過去,我們就到家了。
-
han mita laʼiy haca ga nyu rima moʼing laʼiy hay.ini myan sngay la laʼiy mu haca.回去看那孩子就已經死了,我們來不及
-
ru mayan yutas mu ga aw sasan lga wayan laʼiy hay lma kaca yutas mu maku ru.我的公公說早上時孩子就走了。
-
nanu tehok myan lga.calay ci wayan ma kaca laʼiy hani la.所以我們到的時候,孩子就這樣走了。
-
masu lga laʼiy hani ga siʼan ci laʼiy hani. kya aring laʼiy aring laʼiy sotaw ha myasa ha.這個孩子很可憐,從小出生時還好好的。
-
aring wayan bung boru tunux nya ga aring kya lga wayan yaʼeh la.necu kryax la ru.從他的頭部被球打到的時候,從那開始腦筋就壞了會時常發燒。
-
aring kya wayan yaʼeh tunux nya la ru nanu aring kya la ru si beta zi say從那時候腦筋壞了,一直到10歲。
-
beta zi say wa yaʼeh laʼiy mu haca.我的孩子一直到10歲腦筋壞了。
-
nanu kya kurusi mani uti kryax uy .nanu yaʼeh nbwas nya uy la ru.所以很辛苦時常一直吃糞便,肚子也就吃壞了。
-
toti ru tʼmu toci toci muyux kryax uti nya kryax laʼiy hani ru這個孩子上大號及尿尿時常常都是血便的。
-
nanu haca wa rasun Yaba.wa rasun Yaba la ru beta kya nanak innoci nya uy la.就這樣被 神帶走了,他的生命也只有到那裡了。
-
aring laʼiy beta san ka gecu lga wa bung boru從出生到3個月,原來被球打到2次。
-
ni kay bung boru tunux nya la ru. aring kya wa tyaʼeh laʼiy hani la.他的頭部被球打到2次,從那時就不好了。
-
lungun maku ci laʼiy hani.aki myasa ci laʼiy.labuw ci ru.我真的很想他,本來應該是很好的也很白。
-
myasa ci laʼiy haca漂亮ci laʼiy kaway ci laʼiy mu likuy hani.laʼiy mu likuy hani ru.這個孩子很好,我的這個孩子長得很漂亮。
-
kya haca nanak klhon Yaba la ra ru.可能只有到這裡,死了被 神帶走了。
-
beta kya beta hani nanak beta kya keʼ maku la.yaca la.我說得就到這裡了。