- 45
- 0
描述移居都會的原住民,深信族語傳承的想法,從新拿起書本,參加各類講習,而考取族語認證證書。不畏當時教學環境艱難,距離多遠,且面對一個學生,而堅持教學工作。雖然移民至別的都會區,不在從事教學,不論在教會或在家中,始終保持沉浸式教學,其精神可嘉。
- 字幕列表
-
nahoni paini kako to pakayraay to wawa ako how . 方才談到有闗我小孩的事 .
-
ci Coing ci Karo hay.他叫主印 原民叫卡羅 .
-
mahemek kako ina to niyaro' ita saan . naw han ako hay . 我很榮幸成為部落的成員之一 ,
-
niyaroʼ no mita kaka:pah saan. 怎麼說呢?我們的部落非常的美麗 , 他是這麼說的.
-
ato saan i ya o pangcah hananay no miita .還有我們阿美族的年齡階層 .
-
a ilisin hay . mahemek kako to pakayraay i 年齡階層. 我喜歡我們的豊年祭和年齡階層.
-
o selal hay .因為matinako to nira kiya selalay a 'orip .年齡階層, 因為他正經歷年齡階層的生命過程.
-
saʼayaw nira .這是他的第一次 .
-
ri mahaen ko paini nira i kakoan當他這樣跟我報告時候 ,
-
lipahak sa kako .心中非常的高興 .
-
ta o fonka ita kinian .是 ,這就是我們的文化這樣跟他說 ,
-
ri mafanaʼ to kiso i matini .現在你己經知道了 .
-
一定要珍惜 han nako . en .我說你一定要珍惜 ,
-
fa^calen ni paini to rarikoray tamdaw ato 'orop en nomiso haw . 若這生命的傳承沒有傳予你的後代
-
o niyaro' no miso , o lamit no miso . han niso . hay .你的部落.你的根源 .
-
kafana' kiso a mapaini iso ko wawa iso han nako . hay .所以你一定要知道這個命脈 .
-
hay 媽媽 轉換 to kako sakiya wawa ako .hay .是, 我己經轉換了, 我的孩子這麼說.
-
ina alingato , 媽,感謝您,
-
mahemek kako to pakalapangcah kako saan haca .成為阿美族人是我的榮幸 . 他這麼說 .
-
saini saan ko cingraw nira .他僅說了這些話,
-
重複 cingra .hay .是 , 他重複的說 .
-
hay hatini haw .是 , 現在 ,
-
pakayraay i wawa ako kiyna cinglaway . 這話是出於我兒子的口說出來的 .
-
matini sanay i tani itini coka ako haw .轉向我的畫像裡頭餒.
-
i mahaen ko 'orip no mita nano mamang .這就是我們從小的命脈 .
-
ri ano caay kahaen i nasa假如從小沒有
-
wawa ho kako itiya i niyaroʼ兒時在部落的話
-
mahecad to wawa ako matini to fana' haw .就如同我兒現在的智慧 .
-
awaay mitini kako .也許,也不會出現現在的我 ,是 .
-
pakiyni sato itini i coka' ako . onina coka ' hay .而今在我的畫風裡 ,這畫嗎? 是 .
-
itiniay a sanay i , a macoway ko pinengneng namo .在這裡 ,你們如何看這副畫的意涵呢?
-
ano cai painien kamo a mafokil kamo .我想也不會知道的 .
-
nacaay painien ako kamo 可能 mafokil kamo . hay .假如我沒告訴你們這畫的意涵或許你們也不知 .
-
kara imi hay .畫的意涵.是.
-
ri itini ko picodad ako haw . hay .這是我畫畫的原因 .
-
ta ano minengneng sato komo to picoka ako le .假如你們看了我的畫餒.
-
macowa'ay sa kiy imi sa'an how . mahe'enay .到底這畫的意涵是什麼?
-
nano ʼorip no mita haw .在我們的生命裡 ,
-
ira ko cingraw awa ko codad , hay .有語言卻沒有文字 , 是 .
-
tangasa sato matini .一直到現在 .
-
awaay ko coda no mita 可是 ira ho ko cacinglaw no mita .我們沒有書 , 卻還有語言 .
-
itni saan a cinglaw le .從語言 ,
-
no paka no ma'orip 是借由生命而傳承的.
-
no remesremesay a ʼorip是血的命脈 .
-
no 'ayaway ho no 'orip no mita ko cinglaw tangasa mitini . 語言是從祖先遺留一直到現的 .
-
ako caay ka pawapawan how .是無法遺忘的.
-
pakayra say itiniay picoka ako.透過我的畫中,
-
ta ri itini ko paini ako how . hay .來表達這個意涵.
-
i hay mahaen how .是...是這樣.
-
i niyanay saan i,就個晝來說 ,
-
o 母系社會 kita .hay .我們是母系社會.
-
hay 阿美族 pangcah kira how .hay .是,阿美族族人 .
-
fafahi ko tapang ita .hay .是以女性為主.
-
mahenay kina codad coka ako .我這畫的意涵也是如此.
-
ato saan i yana honi跟剛才的一樣,
-
away ko cinglaw , away ko codad no mita ,我們 沒有語言 , 沒有書 ,
-
可是, ira how ko cinglaw .可是, 我們還有語言 .
-
但是, mahaen to ko saka .但是,nawhani sa , 但是這個社會 ,
-
matini saan i mahaen ko sikay no mita .如今我們社會現象 ,
-
ato 世界, hay . hay . hay .還有世界 , 是 , 是 , 是 .
-
matini sa i .ato ka oripan no mita ato salengawan no mita how .hay .如今,我們的生命與文化 .
-
o matini sa pinengneng 不一樣.現在看起來是不一樣 .
-
caay ka hecad . hay .是完全不同.
-
o cacingawen no mita .我們的語言 .
-
awaay to katangsaan to無法理解進到更深的狀況 .
-
ca'ay to ka edeng .nawhan , awaay ko codad ita . hay .怎麼說呢? 因為我們沒有書就沒有語言的記錄 .所以缺乏 .是.
-
ri . falifalic sa kinian 'orip no mita a no pangcah hananay .為此,我們原住民族的命運一直在重複轉換中.
-
caay kinian orip no mita no pangcah hananay ato sikay how . 這非是我們原住民族該有的命運和社會光景.
-
mahaen ko政府 hananay ma改變 ho haw .hay .政府如果改變了.是 .
-
ocong ko no na ʼoripʼoripan tari .在我們的生命中有許多.
-
falic saan mafalic .改變,不斷在轉換 .
-
ano sowalen no mita cai kapasowal,如果我們說了,也講不過他們 .
-
ano codaden i cowa kapaka cinglaw .要寫也寫不過人家 .
-
ca kapaka cinglaw.ca paka tilid hay .講不過,也寫不過.是 .
-
itiya sa kiya falocoʼ ako , tangic ako ri .在當時,我的心,我的哭泣 .
-
mahaen to ko niya na coka ako .就如我畫的這張畫一樣 .
-
caay to paka cinglaw to how to mita na'ayaway orip .hay .我們就無法訴說我們從前的歷史故事 .是 .
-
ato matini sa'an i , ca'ay to kafana' ko wawa micinglaw ,到現在 ,我們的下一輩也都不會說母語了 .
-
ma一半to how , mahang pong how ko 'orip no mita han .就如同我們的生命切成半一樣.
-
tada o pangcah ko 邏輯 kini how . hay .這完全是原住民族的邏輯 .
-
ano 國語 han ano ninengneng ko Taywan how . 如果用漢人的角度來看這副畫的話 .
-
ca ka paka cinglaw kita to hangpong sanay .hay .我們無法訴說或形容生命被切割的樣子 .
-
no hang pong ko ʼorip no mita .我們的命運就是被切割 .
-
matama kinian nicokaan ako .從這副畫裡表逹的淋漓盡致了.
-
hay away ko ngoyos. hay . mahangpong .hay .away ko mata .沒有嘴.沒有眼睛.完全被切割 .是 .
-
cai to pakanengneng kita tona rariikoray ato 'ayaway . 我們無法看見之前及未來的方向.
-
masamisi to , mapawan to ,會變成四不像 , 或被遺忘的.
-
ocongocong ko kaʼaʼarawen nita ,有很多很多我們需要去看見的 ,
-
ka haharatengan no mita .hay . caka tangasa .hay .我們要去思考的問題 .是 .
-
sa mahaenay kira falocoʼ ako kira .這就是我的心竟 .
-
haen han nako a micoka.就把它畫出來 .
-
ato saan i , niynay tamoho sani 皇冠no mita how .hay . 另外,這就是我們女性族人的皇冠 .是 .
-
pakayra i fafahiayan , 聖經裡面有講麻 .how .關於女人,在聖經裡面有講麻 .
-
聖經說:女人的頭髮是我們的皇冠 .hay.
-
mahaen ko piharateng ako.這就是我的想法 .
-
hay .kahahemekan ko no mita a pangcah hananay a 'orip a fafahi .阿美族女人的生命是令人讚賞的 .
-
macowa ko pisimow nira to niyaro' ato laloma’an .她對落部的支持和照顧對家人也是如此 .
-
mahaen how 母系社會 .這就是母系社會.
-
ano pangcah hananay ko 邏輯 how matatodong a mahaen ko cinglaw .如果是族人這樣的邏輯是很符合這個條件 .
-
ano 國語 han . caay pakatangasa cangra .若以國語來說他們達不到這程度.
-
mawahan , Taywan hay caay pakatangsa ,然而,漢人無法做到的,
-
因為, caay kahaen ko fonka naira .因為,他們沒有這樣美的文化.
-
caay ka haen ko 'orip naira ,他們沒有這樣的文化生命,
-
caay kahaen ko harateng naira . hay . 也沒有這樣的思維.是
-
所以 , pakayni sa tonini micoka' kako tonian le , 所以,當我畫這副畫時 ,
-
hadi^di^ sa kako nawhan ,sa'icel sa nawhan .我忍痛,竭盡所能完成它 .
-
ano pakayraen ako ko ngiha i harateng i 很難.嗯 .如果透過漢人的聲音或思維的話 ,很難,嗯 .
-
很難,maan han , caay ka tatodong ,caay pakato'or caira to harateng no mita .他們很難進入我們的思維領域裡頭 .
-
ri ano sano pangcah han nako micingraw kamo le ,躺若我用全族語來詮釋這張畫的時候 ,
-
a matinako namo ko cinglaw ako . 或許你們會體會更深的明白我說的意涵 .
-
mahaenay caka pakacinglaw kita sanay . 我們不能語文來表達 .
-
ato caay pakaʼaraw sanay .同時也看不到 .
-
mahaen ko 'orip ita i 'ayaw ato ikor , hay .我們以前和現在的生活 .是 .
-
samisi sato ko ʼorip no mita .為此,我們的生活成了半調子 .
-
mahaenay kiy 矛盾ato imi no mita這就是我們的矛盾和衝突 .
-
na coka, hay .這副畫嗎?是 .
-
ato saan how , pakaraay i pising kira picoka ako kinian , hay . kina imi ,另外 , 這是我畫這張臉的真正意義 ,
-
matini saan ya hana saan .現在來談花的部分 .
-
niyana hana nano wawa ako .這個花是我從小的記憶 .
-
o nano wawa ho harateng itira i loma' ako . 這還在我落部的記憶思維 .
-
o kakitaan kiya loma' ako tata'ak kiya potal .我們家族是部落貴族,廣埸特別寬長 .
-
ato 頭目ho ko akong ako當時我的阿公是頭目 .
-
ri yapotal saan i . 這廣場 .
-
o hanahana macowacowaay hana kira loma'ay niyam . 我們家的廣場有各式各樣的花 .
-
ri ci ama ako .我的阿嬤 .
-
mamang ho kako papikotod han nira kako .在我小的時候 .她讓我一直跟著她.
-
ati mi修剪 kita to mipaloma' to hanan saan how .
-
le 很單純 kila .hay saʼan mikotod .很單純跟著做 .
-
ri , ira ho yawawa ho kako a piharateng ako .在我兒時的想法 .
-
tiya wawa ho ko 'orip ako tiya harateng ri .兒時的生活與想法呢 .
-
manengneng ako kiy hana hananay .那些花兒仍猶記在我心.
-
ca^ho kapawan ato lipahak to itiraay i niyaro'.hay.那些部落歡樂的情境從未忘記.
-
ato ya ʼoripʼoripan ,還有生活中的故事.
-
ato ocong ko facalay o tinako ako i 'ayaw .有很多很多美好的回憶.
-
mahaen kiya haen han nako kiya na hana.就這樣的情境將花畫出來擺列成這畫面.
-
ri , mahaenay to kinian o ka sofocan ako .這就是我出生地的情境 .
-
ato ka 'oripan nako a niyaro' kinian haratengan ako .這是我記憶中生長的部落.
-
ato saan itini saan i koreng .hay koreng han haw.還有這個古甕 . 對這古甕.
-
koreng han niyam .ira ko mahaenay cinglaw .我們叫古甕 .有這樣的話說
-
o nanom kinian 還是 o fodoy saan .這是水還是布號呢?
-
naw , maanen namo a pinengneng .那你們的看法呢?
-
kamo han ha nako .我說你們自由評斷 .
-
matiay o nanom saan hay matiay i nanom .是,像似水一般.
-
matiay o cafong saan i . matiay to .像似衣裳 .也像是.
-
cafong , fodoy . hay .是衣服,衣裳.是.
-
圍巾, hay .fodoy 都一樣.就是...就這.圍巾.衣裳都一樣.就是...就這.
-
macowa ko pinengneng namo maen to haw . 你們怎麼看就是這個樣子.
-
o imi niyana a koreng han . niyan caykeng hay.就這個古甕來說.就這古甕 .是.
-
niyana caykeng ri macowaʼay ?這古甕到底是什麼意義?
-
a macomod kira ko fonka no mita . 還是 a masadak haw?我們的文化怎麼進出這個古甕中 呢?
-
namo , ano itiraen i falocoʼ no mita .你們 ,假若放在的心裡.
-
ano mafanaʼay kiso ,假如你懂得 ,
-
to 'adingo iso pacomod , ri 保留en ,要珍惜的意涵.將你的靈魂融入在其中, 但要有所保留.要珍惜的意涵.
-
另外, asanay i , osaroma asa i .另外,就另外不同的.
-
pasadaken saan i patayraen i papotal micinglaw .要對外向陳述 .
-
ri 廣傳 saan , 講出來 saan ,pasadaken kona
-
ato niyaro' nomiso ato poenka no miso saan .iniyang 意思.傳揚關於你的部落,文化就這個意思.
-
ato ini haw ,ira ho ato saan no picoka no mita 藝術家 hay . 就藝術家所畫的.
-
圖騰 han kini hay ,圖騰 han nara nawahani ,就他們說的圖騰 ,因為 ,
-
ira ko cacodaden how , ocong ko tilid no pangcah hananay hay .阿美族族人有許多要描繪的圖騰 .
-
pakayraay tamohong ,關於花冠.
-
ato caay ko fohecalay matiya matiniay tano fanoh sanay ,hay .正如這頂雖不是白色的,都是毛毛的.
-
a mahaen ko piharateng namo你們想法也是如此.
-
no romaromaay a cinglaw ko mahaenay . 這各有不同的說詞 .
-
ri , ato niyanay saan i , 關於這圖騰 ,
-
iraho ko 圖騰 no mita 原素 hananay 元素 hananay , hay .還有我們的元素在裏面.是.
-
幾何圖形, hay .幾何圖形,是.
-
niyanay cinglaw to pakayraay matini .談到有關這個議題.
-
i sanhow , talonglong kinian cinglaw .嗯,講起來是很深奧的.
-
anca cai ka pakafana' kamo ca ka fana' komo miharateng to imi ako.若沒有解釋其晝意涵,或許你們也不會知道我的想法.
-
nawhani , cakafana ,hay , ano 國語 han mafana' kako cingraw . 因為,也許不知道,是的.假設用國語來表逹就很流暢了.
-
ano pangcah 很難.kako .hay .我若使用阿美語表逹就很難, 是.
-
所以,幾何圖形 hato , ira ko 幾何圖形 no pangcahpangcahan , hay .所以,幾何圖形 ,就是原住民族的幾何圖形,是.
-
irato haw , o 圖騰 sa'an ira ko 原素 no mita hananay , ha.在這個圖騰裡有我們阿美族人的元素在裡面.
-
o pangcahpangcahan , hay .是原住民族的元素
-
然後, o pitilidan 對稱 sanay kira ira ko 對稱 hay . 在學畫畫有所謂的對稱 . 是.
-
micoka hay ,所以,完美的比率來講的話,它一種對比感 (在學畫中).no 漢語.
-
iniyan itini saan i no saʼayaw ho iri .在這之前.
-
ira ko nihaenay i singfon i takowanan.有新聞記者這樣訪問我.
-
no macwa ko pi訪問,就是訪問我.哦,訪問,hay mihomong takowan . ,就訪問採訪我.是.
-
maan sanay saan kini imi iso saan .這真正的意涵到底是什麼 .
-
nasa'ayaw ho , caay kapakasowal kako.在這之前我無法用語言表逹這意涵.
-
nawhanni , tadatalolong ko imi ira .hay.因為,這個意涵真的很深奧.是.
-
ano tayawan a han nako picingraw ato matiniay cinglaw ri .如果我使用漢語來表逹阿美語的話.
-
caay katangasa .是無法表逹到最深的意涵境界.
-
ri , a maanen ako sa kako ,所以,心想,我要如何做,
-
啊, 有一個方法.就讀書 saan ,啊,有一個方法.就讀書這樣.
-
coda haca saan .繼續就學.
-
tayra sa kako itiay ni 讀碩士 .hay .就去讀讀碩士 .是.
-
ta研究sato kako .我研究了之後,
-
a mahenay aca kiya na cinglaw kira .啊,原來這是這樣表達的.
-
en, kantang to .嗯 ,是很容易的.
-
caay ka mahecad tono sa'a'ayaw sa'an talolong .不像之前感覺很深奧. talolong
-
hanta no mita talolongtalolong ko piharating no miso ri. 不像我們的想法越來越深.
-
kangtang han micinglaw .簡單的闡述.
-
paini to papotalay 就好了 .o .對外說明就好了.嗯 .
-
matamatama ho , macafi'cafi' ho .交流.hay .就尋到可協助、相互幫忙的.是.
-
macafiʼcafiʼ ho to papotalay tamdaw .跟外界人士的交流.
-
ato niyaroʼ no mita a fonka分享我們部落的文化.
-
itinitini ho ko kahemekan ako.這是我榮耀之處 .
-
ano awa saan kinianay , to picoda ako ato pi研究.若沒有這些畫或去研究.
-
hay picoka ri , hay hato pikingkiw .是的 畫畫與研究
-
ano awaay to matini ko cacinglawen ako 我就無法敘述以及,
-
to pakaraay no mita a 'orip ato fonka .有關生命與文化的議題.
-
ato coka , coka hay .o .還有這些藝術畫.哦 .
-
所以,很簡單 nengnengen ta kinian how .所以,在我們來看這副畫看似很簡單.
-
kangtang sa kita a minengneng .我們卻看為非常的簡單.
-
ato saan i , noko 紫色 a saan kamo le .也許你們討認為,什麼是紫色呈現 .
-
紫色比較憂鬱sa ko Taywan , hay .台灣說:紫色比較憂鬱 .是.
-
因為民族.但, 還有一個 saan .因為民族.但,還有一個原因.
-
紫色是高貴的.嗯.
-
所以,原住民是高貴的,對.
-
所以, tira saan no mita 母系社會 no pangcah sa ri .所以,在我們阿美族的母系社會裡.
-
女姓是高貴的.是尊貴的.hay.女姓是高貴的.是尊貴的.是.
-
ri ato pakayraay saan to 另外一種 imi haca ri .還有另外一種意涵.
-
romaay imi sanay ri . 很神秘 , hay .另外一種意涵是很神秘,哦.
-
所以.mahaenay kinian pi思考 ako .所以,這是我所思考的 .
-
piharateng ako .o.hay .也是我的想法.是.對.
-
o pangcah a coka kinian how .這是原住民的畫風.
-
ato 'orip no mita , ato fonka' no mita kinian .這是是我們的生命,我們的文化.
-
hay , mahaenay .ha ha ha ha , hay .是,就這麼分亨,哈哈哈哈 .
-
哇 ! 好捧哦.這個很經典.
-
哈哈哈哈.我覺得用母語好.