跳到主要內容區塊 :::
 

畫與生命的風采 （3）

:::
  •  48
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
描述作者從童年記憶對家族、部落以及部落文化祭儀和對奶奶的懷念，彰顯阿美族母系社會制度訴諸於畫畫。基於上述理念，完成一件文化部落畫涵，必須從家族、田野、海祭學習出發，更甚者就讀東華大學碩士班精進畫術，提升表達能力。
TIME:

  • 字幕列表
  • 第三集 生命畫旅
    micoka sanay ako
  • itira ho i niyaroʼ ko tapang .hay .
    就從部落開始.是.
  • ato saʼayaw ako itira i lomaʼlomaʼan,
    最早是從住家開始起,
  • i palapalaʼan , pimaomahan no mama⌃ ,
    在田間,還有家父工作的地方.
  • ato no fai . 還有阿姨們 .
  • nengneng han niso .hay 'aloman ko mahaenay a 'orip .妳一直觀察, 是.有很多是這樣的生活.
  • ato piilisinan no niyam .
    還有我們的豊年祭.
  • 0 congah han?o fodoy han no niyam .
    叫congah嗎?就是豊年祭的衣服.
  • ri kakapahen kako , 豊年祭的衣服.hay .
    我覺得很漂亮.是.
  • ato o no tangalay a hana . hay .
    和頭頂上的花冠 . 是.
  • itira ho ka'irayan nako ka'irayan 是什麼? 就是驕傲 .
  • 也就是喜歡 , hay . ka olahan nako .
    也就是我喜歡的.
  • hay. ka 'orahan nako , hay , ka'irayan nako .是,我喜歡的 我引以為傲的.
  • 比較特殊的喜歡,這樣.
  • ta so'ayaw sahaca to pakayra'ay to 文化 ,
  • ato ka'oripan no loma'loma' , palapalaan , 在每一家的田園生活中,
  • ato saan i o ʼorip ko tapang .
    最重要的還是生命的起源 .
  • itira i pinengnengan ako to hana , hay .
    在我對花的觀察中 ,
  • 因為 , itira sa i lomaʼ no niyam i .
    因為,在我的家中 .
  • ira ko hanahana ko pipaloma ni ama^ ako . hay .我奶奶種植各種不同種類的花.
  • dadahal kiya potal no niyam o hana memin , 我們家的庭院很寛擴。
  • macowacowaay hana ira i 'araw ako nano wawa .hay .從小就看到各式各樣的花在庭園.是.
  • ri itira sato i picokaan ako itra ko mahaenay . 所以,在我畫畫的地方也是有.
  • coka ho , hay coka picokaan ako .
    是畫 , 是我畫畫之地.
  • ira ko mahaenay hana ato o mama:anay , 有各樣的景物 ,
  • o namon ho , o fonon ho , o palapala ho . hay . 有山水,池塘,還有田野 ,是.
  • lotoklotok ho ,macowacowaay kilang ira . 萬重山, 各種樹林 .
  • ira i falocoʼ ako . hay .
    都僅記在我的心裡.
  • ato i riyar saan , ano micoka kako .
    還有海, 當我在畫畫時.
  • tayratayraan aca kako tono cecay ,tosa , tolo mihaen makat . 我會走過,到過2到3次 .
  • o minengneng .hay .minengneng .
    去看看. 是 ,去觀察 .
  • ta a manen ako kini coka kininay ,
    我將如何呈現這個副畫.
  • a manen ako patilid kinian saan .
    我又要如何用文字描述它.
  • hatira ko caay ko 容易 , hay .
    就這樣的, 並非容易, 是.
  • 其實, mamaan han ,
    其實, 怎麼說呢 ,
  • ato saan i , nicoka saan i ,
    同時在畫畫的時候 ,
  • ira ho karorayan ako . hay .karorayan .
    有時非常的疲乏 , 是疲乏 .
  • ato kararoman nako .還有難過的時候 .
  • nawhan ri , 因為呢,
    kalipahakan ira to . 有歡樂的事 .
  • o lipahak saan i , 就是 itira i mapaherekay to a micoka . 最快樂的是把畫完成的時候.
  • ri o karorayan sa ri ,
    最讓我疲乏的事是 ,
  • awaay ko sapitilid ako .
    沒有經費購買畫材 .
  • micakay tora 材料? hay .
    購買那些材料,是.
  • to sapicoka macowacowaay a impic .
    以及水墨和各式各樣的畫筆 .
  • ato o tilid awai . awaay ko payso⌃
    還有畫紙 , 都沒有經費可買 .
  • katangitangican ho kinian a ʼorip .
    這是生命中令人流淚的事 .
  • hadidi han nako , hay .
    就百般的忍耐.是.
  • nawhani matekes kirana 材枓 .a 材料 hay .因為,那些材料很貴.是.
  • caay kalecad tono 一般 o 水彩
    這並非一般的水彩 .
  • o 油畫 kininay . matekestekes aca ko 材料 nira .它是油畫 , 材料本來就很昂貴.
  • ri i mahaenay sato ri ,
    就這個情況.
  • itiraay i tayal ako , paka ala ho , pakacakay ho . 我在當時的工作待遇,還有能力購買 .
  • an awaay kiyatayal ako ri . ya malakomoing .hay .如果沒有公務人員的待遇.我也沒能力.
  • a caay ka pakacakay kako .hay .
    也無法購買 . 是.
  • inian karora:yan ako .
    這是我感到最疲累的地方.
  • ato saan i , ira ho ko no mita sa o pangcah ri mahaenhaen aca 'kira .另外,我們原住民族本就缺乏.
  • o tatirengan a ʼorip ato saan i .
    在自身的生命裡.
  • kamokoan iso , niyaro' , ina ho ,mama^ ho . 無論是居住的, 部落, 母親, 父親.
  • a o safa ho , kaka ho , macow'cowaay haharatengan no mita , hay .還有弟弟妹妹 , 哥哥姐姐 , 還有許多我們要擔心的. 是.
  • o papadangen no mita , 協助, hay .
    我們要協助的,是.
  • mahaenhaen aca ko pangcah hananay .我們原住民族就是這樣的生活.
  • o 母系社會 kira .hay .
    因母系社會. 是.
  • ira ko mahaenay o sikining no mita to 'orip haw . 這是我們對生命的一種責任.
  • ato saʼicelan no fafahi .
    以及女性的力量.
  • mita saan nasa'icelan no fafahi sanay .我們的族人 , 是以女性為主要力量.
  • ya女性主義 比女性主義 saʼnay no mita .
    就女性主義 比女性主義的我們 .
  • 母系社會 kita .
    我們是母系社會.
  • mahaenhaen aca ko demak no pangcah . 這是我們阿美族人的生活形態 .
  • pakayraay safafahi ri sa'icel saan mahaenay to .獨立思想. hay . 對女性來說很有領導力.有獨立思想的.是.
  • mahaenay ko rayray no niyaro' ako ato 'orip ako . 這也就是我部落的列祖列宗的命脈和我的生命.
  • itini saan i picoka ako ri .
    在我的畫畫生涯中.
  • a mahaen ko pinengneng ako to picoka ako . 是.我也是這樣看待我的藝術.是.
  • sa ocong ko paka loma'loma'an no hanahana ho . 所以, 在庭院裡會有很多的花卉 .
  • ato no 文化 ho no ilisinan a kapah .
    和豊年祭文化中的青年 .
  • a macowaay tamdaw ira ho .
    各種人士都有.
  • ato saan i , yan honi yanicinglawan ako . 就我前所述的,
  • i palapalaan ho , ato iriyariyar ho , i nanomnanoman , 在田間,在海邊,在水邊,
  • i lotoklotok ho saan . 或在山丘 .
  • iniyan emin kira kasaka'orip a o tapanag no mita a 'orip kiraan .這全部是我們生存的主要命脈 .
  • 是來源.hay .是來源.是.
  • sa , mahaenay emin ko picoka ako hay .為此, 我所有的畫風就以此主要思考.
  • ri tangasa sato matini .
    時至今日.
  • ya o roray ato o lipahak saan ni .
    對於勞累和歡樂．
  • mahaenhaen ko ʼorip hananay .
    就是生命的一種過程.
  • ano maolah kiso to niyam tatayalan i ,
    如果你很喜歡我們這類工作,
  • iraira sato sapaherek sanay a falocoʼ ,
    總是有一個想要趕快逹成的心願.
  • 就是想要完成的意願.hay .
    就是想要完成的意願.是.
  • nihadidi to .會忍耐 .
  • ta caay ka o kangtang sanay ho .
    並非是簡單.
  • o mahaenay a tayal . hay .這樣的工作.
  • ta o kangtang sanay .覺得很簡單 .
  • ocong ko 挑戰 maan han ko 挑戰? ocong ko karorayan no mita .我們有許多的挑戰.
  • itayal ho , i falocoʼ ho , hay .
    在工作中, 在心中.
  • ri ano ngayay hana ano awaay ko mahaenay a roray ato faloco' . 假如一凡風順,就沒有這樣的心志和堅辛的經歷.
  • caay ka sadak ko mitiniay a coka .
    也不會呈現這樣的畫涵.
  • ira ko 愛 no miso itira ato o olah no miso 就會充友情 , 有愛在裡頭 .
  • ato faloco' no miso , macowacowaay hay .還有你的心和各樣的元素,
  • nano i faloco'ay pasadak han niso micoka ri.你就會從內心深處掏出來呈現在畫藝裡面.
  • mahaen ko pinengneng iso .
    相信你的看法也會如此.
  • ri ano macowacowa saan i .
    所以,無論任何的事,
  • ano macowacowa ko roray hananay haw .任何的挑戰與堅苦
  • ano olah no miso , hoen to hadidi saan .hay .如果這是你的摯愛 , 說真的你會堅持到底.
  • hadidi saan paherek .
    堅持到完成為止.
  • ano mahaen ko 'orip ato tayal ri saan sakako.如果我對生命和工作的態度是如此.
  • ano icowacowa kita , an macowacowaay tamdaw . 無論到那裡,或任何人.
  • ko mahaen ko 'icel hananay .這就是一種力量 .
  • masatamdaway . hay .
    才是堂堂正正的人.
  • ri , caay ka o hemek kako tinian a cinglaw . 這並非我炫耀誇大的話.
  • hontoay a kamakat ako to ʼorip ako .
    而是我生命真正的經歷過程.
  • mahaenay a niyaroʼ ato codacoda .
    這就是在部落的真實生活與文化.
  • ato o maan han , ato fongka .hay . fongka 怎麼說 , 和文化.文化.是.
  • rihaday han nako ko faloco' .我就平靜安穩的過.
  • ato fongka hananay how no dipong 文化.o .文化是日本的語言.是.
  • 文化 fongka han niira .hay .o .
    fongka 他們是這樣講的.喔.
  • mahaenay a fongka matatodong i coka ako . 這個文化也融入在我的畫裏.
  • pacamol han niso mi融會貫通 hay .
    都全部融會貫通.是.
  • pacamol han nako ko 'orip ato fongka ako . 將把我的生命和文化融合在一起.
  • sa mahatini kiya nicokaan ako ri .
    為此,我的畫所呈現的就是這個意識.
  • en , maan han , ano matini saan i .
    嗯 , 就如現在 .
  • fana' haca ako saan i , pakayra i coda haca ako .讀碩土 hananay . 我的智慧就由我從讀碩班開始.
  • nawhani , 如果 ano caay ka hapinang so ko 'orip no miso . 因為如果沒有認清自己的生活文化 ,
  • ato pinengneng so ato 比較 so .
    以及與外界觀察比較.
  • o papotalay a siyakay haw .hay .
    外界的社會. 是.
  • awaay ko fana' ato talolong so pinengneng to picoka no miso .就沒有智慧及深度的洞察力並植入在畫作裡.
  • nawhani , mahaan matini ko siyakay saan .因為,現在的世界己大轉變了.
  • ato naʼaywaay saan cai kalecad .
    跟從前的大不相同.
  • hay caay kalecad matini .
    是跟現在的完全不一樣.
  • pakayray sa i fongka hananay caicai yaca kalecad ko tamdaw hananay .文化不同族群也不同..
  • ri , i matini saan yapicoda ako i 東華碩士 sanay .然而,就我在東華就讀 碩士.
  • itira ko falocoʼ ako .
    我心願在那裡 .
  • a manen ako paini ko tao .to fongka ako .我要如何將我的文化告訴大家.
  • ato niyan coka ako a niyaroʼ .
    還有我畫的部落作品.
  • ato 'orip manen ako paini ko tao saan . 我在思考要如何將我的生命分享給別人.
  • mi討論 kami to singsi . hay .
    我們跟老師一起討論. 是.
  • ocong ko picoda to pakayniay ato minengneng pakayniay a ohong coda .閱讀過無數文化類的書籍 .
  • 然後, itinitini ho , ororay ho .
    在這個階段還是很堅辛.
  • maroray ho itini nawhan .
    這時很辛苦,怎麼說.
  • micoka sanay ho .
    要畫畫 .
  • 要 ocong ko cikang itira ta maherek .
    在那裡充分時間完成
  • ri , micoda saan i ocong ko cikang itira micoda . hay . 在讀書期間時間也很多. 在讀書.是.
  • sowal sa ko wawa ako .
    我的小孩問我.
  • mato'as to kiso aka to picoda hana saan .他說:您年紀很大了不要再讀書了.
  • kacad to roma^roma^ay a ina i maamaan sa . 跟其他的母親一樣做做其他事 .
  • aka pisaroray saan .aka pisaroray saan
    不要這麼勞累 . 不要這麼勞累 .
  • hay to , mahan to mangalay kako mahaan .是的,我也很想這怎做 .
  • 可是. ono faloco' ako i 就是 pakayraay i fongka no mita . 可是,我的心志是關心我們的文化.
  • ato picoka no ina . hay .
    還有母親的畫.
  • a manen ako pisoʼayaw to cinglaw .
    以及我如何傳遞面對大眾 .
  • pakayraay i coka ako safalocoʼ ako .
    關於我的畫還有我心裡的思維 .
  • caay kangtang sanay ni paini mahaen . 並非簡簡單單的呈現給別人.
  • makapah ko mako caay kasaanay .
    也不是只有我的最特別漂亮的想法.
  • ko hontohontoay ri ira haca ko talonglongnay a imi itira laloma^ . 真實而有深度的意涵在裡面。
  • painien nako sakako to cima^cima^ hay . 我一定要告訴大家這這些意涵 .
  • sa hayaca sakiya wawa ako .
    我的孩子回應說原來是這樣 .
  • en painiay kako to 'orip ira , aka pisamaamaan kiso . 嗯 ,我也教導他在他的生命旅程也這樣行，千萬不要徧行己路.
  • wakay ho kiso matini hay .
    你現在還是青少年.是.
  • hadidien ko tayal ato picoda
    要忍耐的工作好好的讀書 .
  • aka kahecad kami matini lima^ polo' ira ko lima^ 不要跟我們一樣 如今我己經55的年歲了.
  • hay ira to ko lima⌃ ko ʼorip .
    生命到這個年紀 .
  • awaay to ko pono' , away to ko 'icel no tireng han ako 我告訴他己經沒有好的頭腦 和體力了 .
  • hay sato ko wawa haw . 孩子說是.
  • ri , pakayraay sa mahaenay how .
    關於這點.
  • ma'araw no wawa ako pisademakdemak ako to fongka . 我的孩子知道我做文化的工作.
  • ri ma影響cira , hay .
    他也深受影響 .
  • no nacila sanay ho . caay kahalafing .
    在前不久的時間.
  • ri , namafokil ho tono pangcah sanay . 他對我說他還不懂得阿美族的文化
  • ato mita a niyaro ' 和部落的脈絡狀況
  • ri , sailisin saca. ri mahelek sato ri .
    就參加豊年祭 , 然後就這樣結束.
  • itira to mailisinay naherek nira .
    當豊年祭結束的時候.
  • 忽然 pacawi takowan .
    忽然問我.
  • en saan , ina mahemek kako yo to niyaro'ay no mita saan .他說媽媽我非常的喜歡我們的部落 .
  • ato pakayniay a remes ako saan .
    還有關於我的血脈 .
  • naw hanako ri . ma'iray kako ato mahemek kako .為什麼 , 因為我為此感到驕傲和喜悅 .
  • Tafalong no mita a pangcah saan .
    就我們太巴塱阿美族人.
  • 引以為榮 hay 引以為榮 .
    引以為榮. 是.引以為榮 .
  • hapa sa kako , pacekok kako .
    我傻眼 , 我驚訝 .
  • i mahaen ko 這個年紀 sakako .
    咦 , 心想這年紀會是這樣問 .
  • ira to ko fana' matalipa'elal to ko faloco' nira .他的心突然覺醒有了智慧.
  • ri , lipahak sakako . maʼiray kako .
    當下我非常的開心 . 也感到驕傲 .
  • wa . ya imatini .
    哇. 現在.
  • makotod nira ko fongka no tireng saan ko faloco' ako .我心雀躍 他也跟上自身的文化了.
  • mahemek kako . 真的非常的開心.
  • 然後 ta painien kako ri to cinglaw no mita o no pangcah saan . 然後 他說您教我說阿美族的語言 餒 .
  • pasifana'en kako saan . 請您教我.
  • ri .tawa han ako . 當時 , 我會心一笑 .
  • naw , ira to ko kaying kaolahan iso han ako . 呦 . 你己經有喜歡的對象嗎 .
  • cai , itira fongka no mita .
    不是 .在我們的文化裡 .