- 42
- 0
在無師自通承襲了創作阿美
族傳統服飾技藝,
- 字幕列表
-
O awaayay ko nipasifanaʼay to saka fana一個在無師自通
-
misangaʼ to no toʼas a losid no Pangcah,承襲了創作阿美族傳統服飾技藝,
-
i kamay ni Fahan a mapahapinang.我們發現在Fahan(徐月英)的手中展現了。
-
Sawad han ningra ko sakatadamaan to kacingangan i macikayay a ontoing,她放棄了足以可能有機會耀武揚威在體壇上的國手,
-
renok sa i niyaroʼ, nidotoc to nano toʼas no Pangcah寧願留在故鄉,執著承襲於阿美族的文化傳統服飾
-
misangaʼay mikawit to fodoy ko tayal, anini,創作的工作裡
-
anini, matoʼasay to cingra,如今,年歲漸老
-
awaay ko midoʼedoay to fanaʼ ningra a misangaʼay to losid no toʼas,卻不見下一代阿美族人來承襲最具文化意義的技藝,
-
nanay ira ko midoʼedoay a kaemangay no Pangcah.期待發現新人出現。
-
Misisiw tinian hana i, pakaʼaraw ci ina ako,當我在做(刺繡)這事,我的媽媽在旁觀看
-
maolah ni hining欣賞又很喜歡
-
pinasisiw ako to…, tina ngara nga:ra a sasangaʼen.我的所做和完成的作品。
-
Mafokil to romadiw,不擅於唱歌
-
caay ko romadiway kako我不是很會唱歌的人
-
misangaʼ tinian misisiw只專注在
-
tinian hana nira花樣的刺繡上
-
moraraw haw.免得會分心。
-
Ngaʼay ho kiso kaka? Ngaʼay ho.姐姐!你好嗎?你好。
-
Ci Rengos kako.我名叫Rengos.
-
Anini haw, malipahak falocoʼ ako今天,我的心裡很歡喜
-
o pilicay ako anini mihecaan,在今年
-
o tayal no mako haw.在我的工作裡
-
Nanay ma…opi…mi… pakafanaʼ takowanan to有機會訪問到你。
-
o maan ko tayal no miso.你現在的工作是什麼。
-
Anini haw, anini miheca, E…在現在,今年裡,呃…
-
ira ko matengilay ako ira ko mafanaʼay itini i niyaroʼ我聽說在部落裡
-
no Cingaloan a mafanaʼay misangaʼ toCingaloan有一位非常會製作各種
-
masamaanay a foday no Pangcah hananay阿美族傳統服飾及手工藝的人
-
aka, taynian kako a milicay tisowanan.所以我來找你做一些訪視記錄的工作
-
Hay, kako ci Fahan Oh…, ci Fahan.好的。我叫Fahan 喔…,是哈!
-
Pina mihecaan iso kiya? Oh…, wakay ho?你現在的年紀是…?看起來很年輕的樣子
-
He…he…, matoʼas to kako.耶!我是年老的人了
-
Fahan…, Oh…, 70 suy kiso, yo....是Fahan,喔!有70歲吧!
-
70 tusuy to kako. matini. Hay?呦!我有70多歲了。
-
看不出來. 70多歲. 好啦 71歲 haw, sanay haw.Caay kasapinang, mata’elif to ko 70 miheca. Nga’ayto, 71 han to, 這樣也好。
-
sanay haw Itini niyaroʼ no mita,在我們的部落裡
-
itini Cingaloan在Cingaloan部落
-
i nacila matengil ako haw,前些日子我打聽到
-
mafanaʼay kora cecay a kaka misangaʼay to fodoy saan.有一個擅長於製作傳統服飾的人。
-
Yi, omaan ko nian sa?咿!這是甚麼?
-
O hetaw no matoʼasay aya:way,這是hetaw,過去老人家的hetaw
-
Oh…, hetaw,是的,是hetaw。喔!叫hetaw
-
Sangaʼan patatihefa hananay nian,製作成雙疊式的
-
tosaay ko hetaw. no matoʼasay兩件的hetaw。
-
mahaenay ko hetaw no naiʼayaʼayaw ma過去族人穿著的hetaw
-
No mafanaʼ kiso a…你怎麼會呢!
-
Mihining kako to masamaanay i當我觀看任何的製作品時
-
maʼedengay kako matayal haw sa kako一面想著我應該也會製作
-
sa a miawit kako tinian.所以我學做這些飾品。
-
Fanaʼ saan kiso haw. Hay.你自然地學會製作囉!是的
-
Fanaʼ saan kiso. cifalocoʼ你這麼會製作。有興趣
-
awaay pakafanaʼay kakowan.沒有人指導我。
-
Awaay pakafanaʼay? Hay.沒有人指導你?是的
-
Nano kaemangay kiso, 還是, 幾歲 mafanaʼ kiso?這是你從小就會的,ano, pinaan ko mihecaan 你學會這些?
-
Makahimamang kako pakaʼaraw to miawitay awaay i falocoʼ.那是我在青少年時期看過只是還沒興趣。
-
Awaay i falocoʼ.沒興趣
-
Hining sa kako to malikodaay i偶然在豐年節中觀看正在跳舞的人
-
fangcal nian haw, san,覺得那些服飾很吸引我
-
talomaʼ mikingkiw kako.回到家後,我揣摩它。
-
Oh…, mi… itiya ho ri, 幾歲 haw?喔!在那時的你是pinaay mihecaan?
-
大概18歲, coyhasay. 18歲 hay.18 mihecaan kiya. 18歲。是的,18歲。是的。
-
Oli… oli pihiya i san ina ako,在那時母親催逼我去,去,學習看看吧。
-
mi… pilinsiw i, pisangaʼ to fodoy我開始學習製作服飾了。
-
hay. Saan, misangaʼ kako to fodoy於是展開我的新生活
-
O maan sarakatay ako首件作品是
-
tolo folad kako ni nisangaʼay fodoy i patiyamay有三個月的時間在服飾店學習做裁縫
-
ta…, ma…, i…, mahaenay aca misangaʼ to fodoy haw然後,覺得原來裁縫技巧是這樣
-
saan kako mihirateng,讓我大開眼界
-
o maan sarakatay ako nisangaʼan pancu.我的第一件作品,是內褲的作品。
-
Haaaa, pancu nima?Nimama ako.ah…,哈哈哈!是誰的內褲呢?是我爸爸的內褲啊!
-
Ato fodoy nira和他的內衣
-
麵粉袋 han no holan. Hay, hay…,用麵粉袋(華語話)做成的。是的,是的。
-
Raan ko masangaʼay ako nilinsiw.那是我在學習時的第一個作品
-
Icowa kiso a minanam? Itira patiyamay. Patiyamay?那你是在哪裡學習的呢?在服飾店(鳳林市區)
-
Hay. Ira o pacakayay kanpoyako tatihi.ah….是的,在中藥行的隔壁的服飾店
-
Tira kako misangaʼ milinsiw.我就在那裡學習裁縫的
-
Sa:an ri, ta,後來
-
micudad ho ʼayaw, adihay ko piyang ri picudad.我又去讀書,在讀書有糖果吃
-
Hay ri, samaanen ako: sa kako那時我在想
-
Mamangho ri ta, wawa ho kita ⌃can ho kafanaʼ.我要放棄呢!那時還不懂事。
-
Ira ira kiya 里長 niyam itiraw.當時,有一位里長
-
Yi. mafanaʼ:ay kiso mafekac i,說:嗨!你是一個擅長於
-
miefengay to maamaan i, saan kakoan,田徑的運動員
-
mi… hiya kiso haw, 保送ngen ako kiso tayra i 新竹 saan kakoan,我推薦保送你到新竹去,好嗎?
-
sowal han ako kiya ina ako ri回家時跟我母親說這件事
-
aka, awaay pakaenay kolong.不行,沒有人放牛。
-
Kolong? Hay, kolong.放牛?是,放牛
-
Pina kolong namo lomaʼay a?你家有幾頭牛呢?
-
O… ri… 10個, tatosa tamdaw pakaenay kolong.嗯!有10頭牛,要二個人來牧養牠們。
-
Oh… fay, kaemang ho kiso.喔!那麼多喔。那時你還是少年
-
Mamang ho kako.Pakatengteng kiso?青少年時,你拉的動牠們嗎?
-
Padakaw han ni no kaka ako i kolongay kira,我姐姐把我放在牛背上
-
madakaw kako, matira… paepode nira,然後,把我放下
-
fahfahen kolong, nifahfah kako, mahaenay ko demak no mako,叫我去趕牛,我趕著牛,當時那是我的所做,
-
saan i, ta maomah to kira.然後,又忙於農事工作。
-
Mihining kako to malikodaay當豐年節跳舞時
-
fangcal na fodoy nira haw saan kako,欣賞所穿的傳統服飾
-
ta nisangaʼ.我開始嘗試製作
-
Macowa to ri tamisangaʼ kako to傳統服飾階段
-
maedengay to ci tihi sako ina haw,母親說到了適婚階段
-
ta citihi kako.我有心儀的對象
-
Ta, tayraan to kako i pasaetip,後來我到西部工作
-
cifainay to kako kira.然後,我結婚了
-
Tikiroay i patalomaen matayal saan ko tawki,若可以的話就回家鄉
-
patalomaʼ ri, halafin ca to piawit mahaenay.但我有一段時間沒有在製作服飾工作了。
-
Sarakatay misangaʼ to sifilo, no fainaay emin, halo tapad,我學會製作男西裝衣
-
milinsiw kako, tira kako mafanaʼ niawit to masamaanay.會製作各樣的服飾,是邊學邊製作。
-
O sowal no miso hani,在你剛剛說的
-
tayra kiso ti:raw minanam 18 歲 kiso minanam, . 18歲 ho,當時去學習裁縫時是18歲時。那時是18歲
-
halafinay kiso tira minanam.你學習的時間很長囉!
-
Tolo folad. Afay, tolo folad.只有三個月。哇喔!只有三個月
-
Wa…, saʼayaway, matengilay hani o pancu nisangaʼan.哇…!聽你說製作阿爸的內褲
-
O 麵粉…. Hay….是麵粉袋的
-
Masamaan, malipahak mama iso yo當時爸爸一定很高興。
-
Maolah mama ako to pancu爸爸非常得意的很呢 。
-
a:yaw caay pakacakay kira,過去是買不起的,
-
holofodoy faleday nisangaʼan ako, maolah na ina ako,連上衣我也製作給他,我的母親也喜歡
-
sa ⌃ca pakatayalen talacowaco:wa kako所以他們不給我到外地去工作
-
pakaen kolong, mimaomah, haen: sa ko tayal ako,只有偶而餵養牛及做農的工作
-
pakaʼaraw to nisangaʼan fangcal haw sa kako.看了自己所製作的服飾也愈覺得滿意了。
-
Itiya kiso matayal haw那時工作的妳
-
o pancu saʼayawa nisangaʼan iso第一件作品是父親的內褲
-
saka, imati nisafodoyan iso haw, nisangaʼan so haw? Hay.現在你所穿的這件傳統服也是你的作品?是的。
-
Kiso nisangaʼay. Kako nisangaʼay.是你製作的?是我做的
-
Ira ko nisangaʼan, o maan ko nisangaʼan iso saʼayaway,你還有其他完成的作品?
-
o maan ko nisangaʼan iso?你製作的有那些呢?
-
Rawan. Rawan hay?就那些。哪些?
-
Tatata, rawan. Sarakatay, Ah…. Nengnengen ho ta haw.就那些走去看看,有哪些。啊!看看這些了。
-
Sarakatay nikamayan maemin ranay這都是手工製作的作品
-
Wa…, pinaay to mihecaan nisangaʼan so nianay?哇!這作品有多久了?
-
Wa…大概 5, 60年. 5, 60年, wa…,嗯!約有5、60年了。約有5、 60年了!哇!
-
O maan kinianay這有什麼意思典故嗎?
-
Omaan koimi nira甚麼意思呢?
-
O dadingoan.這是鏡子
-
Dadingoan no Pangcah阿美族的鏡子
-
Matiya o mata malikoda kita i maedil.也像眼睛當我們在跳舞時照亮著
-
Hay, hay. Nian i? Maan sanay?是啊!是啊!這又是什麼呢?
-
Nian i, o maan han kiya… saw, mapawan to kako.這要怎麼說…呢?忘記了。
-
Onini ko taypiw no mita o Pangcah,這表示阿美族
-
o cidal, o fois sanay.太陽、星星
-
Hay, hay, ira aca ko imi. Tinako nira,是,是。又有這個。它表示,
-
mahaen ko pacedil no cidal, o fois nianay.太陽照亮著族人,這是星星
-
Folad, nian o fois, folad, o cidal to kinian. Hay, hay. Wa….月亮、星星、太陽。是是。哇!
-
Mahaen sarakat nisangaʼan ako ri,這是我最先縫製的服飾
-
talomaʼ sa kako,每次回到家時
-
媽媽, yan nisangaʼan iso, maolah ko wawa tinian.我的孩子都說:媽媽你做的服飾我們很喜歡。
-
Nian(alofo). Sarakatay nisangaʼan ako nian.這是袋子。也是我最先做的作品
-
O kining to iso a nisangaʼ這些最先的創作當作是你的紀念物了
-
nianay haw, nakamayan so. Kamayan to nian因為是你親手做的
-
Oh…. Haen (鈎) han ni hacecay.這也是手工做的。喔!就是這樣一針一線的鈎來完成。
-
Nawiro safalocoʼ sa kiso misangaʼ to fodoy no Pangcah?是怎樣的動機使你製作阿美族的傳統服這麼有興趣呢?
-
Ci safalocoʼ ko cifodoy ko Pangcah mangalay ko misangaʼ tanamay san因為阿美族人有這個需要才有的
-
tanamay kinian sa, nihining to nisangaʼan no tao,也是一種嘗試,也看看別人的創作,
-
ya, fangcal to aca sa, 我很有興趣, na Pangcah.然後,覺得很好,masafaloco’ ako在阿美族。
-
Hay, hay.nian a cangaw nisangaʼan so? Sangaʼan to.是,是啊!這些項鍊也是你串的?也是。
-
Imatini haw, ira ko midoʼedoay to tayal so?到目前為止,有人承繼你的這些技能手藝嗎?
-
Waay. Waay?沒有。沒有?
-
Ya sona: no mako, mangalay nisangaʼ.我的孫女她想學習
-
Ama: samaanen pisangaʼ mahaenay?Sa, kakowanan ri有時問我:阿嬤!這些飾品要怎麼做呢?
-
hiyaen ako i 手機 pahining. Oh…我就在手機拍給她看。喔!
-
O dengat no fayfahi kiyami女性們穿戴的飾品
-
nisangaʼan no wawa ri, 留著 no mako,也是我的孫女做的,我留著它
-
adihay ko ʼosaw no mako i, ta misangaʼ ako ta sapahining cingraan.多的我留著,過些時日我帶著拿給她看。
-
Niyanan saʼayaw nisangaʼan iso haw.這是你最先的創作
-
Sarakatay. Sarakatay, tangasa matini 60年 to ko… Wa…,最早的作品,到現在已經也有60年了,哇!
-
Mahaenay nisangaʼan ako.這些是我於先做的作品
-
Fanaʼ sa kiso, nacecay kiso ninengneng ri,你是無師自通啊!只看了一次
-
kingkiwen to iso talomaʼ經過你的研究揣摩
-
Nisangaʼan no tao i, mafanaʼ nikingkiw. Hay, hay別人的作品,你又可以改變創新。 是,是的
-
I hani, haen sa kako, mafanaʼ kiso mafekac,剛剛說到你又是一個善於短跑的運動員
-
mafanaʼ masamaanay, lalicayen ako mahaenay.及田徑項目
-
Nianan i, nisangaʼan so haw! o hetaw. o hetaw.這些也是你創作!o hetaw。
-
Ah…, no fainayan nian haw. fainayan.啊!這是男性穿戴的
-
Pina nianan hay? Cecay, limaay hay ko nofainayan. Limaay男士的有五片
-
langdaway ato fohecalay, kahengangay. No Pangcah a tilid ko nian.這件男士阿美族的片裙。
-
Oh… nianay cecay. Nianay cecay,喔!只有這一件。就這一件
-
nilinsiwan ako i ʼayaw. Nilinsiwan nisangaʼ.是我在學創作時完成的。是邊學邊做的作品。
-
Kalimelaan no miso nian haw你對這些都很珍惜喔!
-
caay papi… aka piala to raan fodoy han ako ko wawa對那些青少年說不要拿那件服飾。
-
Nianan i, mangalay kiso, mangalay kiso sangaʼen ako han ako. Haw…這些呢?若你真有需要,我做一件給你,我這說。
-
Hiningen ita na i sapaday.我們來看看桌子上的作品
-
O maan kiya… Hetaw.那是甚麼…,Hetaw
-
O hetaw han no matoʼasay. Hetaw no matoʼasay.老人家說這叫Hetaw.老人家的Hetaw.
-
Tikilo, cecayen aca.可以,只有一件
-
Cecayen, cecayen sapitahepo no fainay.只有一件,作為男士遮蓋用的。
-
. Tikilo haenen.這樣可以
-
Nianay ri, 也是. O 十字繡 han no holam.那這件呢?也是,華語說是十字繡。
-
Hayi. Nianay cecay hetaw haw,是的。就這一件Hetaw.
-
pina romiʼad a misangaʼ kiso?你創作時需要多久時間?
-
Wa… miawit kako, ano hacowa niawitan hatira sa,哇!我刺繡,看我繡到哪裡,按它的紋路,
-
pasaʼsaʼ to, malalok i, awiten.我就休息。興致來,就繡它。
-
Samaanen so a mitapid. Hay,那你繡到什麼時候。是的,
-
tapid: han kira. Afay. Haen: han nitapit. Oh…,一直繡它。哇喔!
-
maan sanay ko imi nianay,它有特別的意義嗎,
-
Niaimi nira. Hay, matiya o ʼaloʼalo haw.這很像河川的紋路。
-
Matiya o noʼalo, malikat kira這像河川,很亮麗
-
Nianay i? Maan sanay.這個呢?這又怎麼說。
-
Ira ko cidal ato foʼis. Foʼis haw.有太陽,有星星。有星星。
-
Nengnengen ako, tapiden iso, o maan sa.在我看來,你繡的,可看出什麼!
-
Ni o foʼis. foʼis haw這是星星。是星星
-
ato o mafanaʼ ko ʼayaway a matoʼasay a pakafanaʼ.過去的族人很會教導。
-
Ira aca ko imi nira haw.真有它的真義
-
nianay i? matiya o ciwcika nianay haw這個呢?它像是十字架。
-
nian i caay ko matiyaay o ciwcika,它這不像是十字架,
-
matiya o panaʼ. Panaʼ, siw… san. Hay, hay,像是劍。劍。咻…!是的,是的!
-
tayraan mikilim to ʼaʼadopen haw.可以到獵場打獵
-
O foʼis, o panaʼ, o nian i,星星,劍,這個…,是甚麼
-
o maan han sa. O hana han to.是花紋。
-
O nian i? nitilidan so? Hay, nitilidan. Oh…這個?是你畫的紋路?是的。畫的。喔!
-
wata: kira maka:pah.哇!真是美麗啊!
-
Imatini, fangcal ko mata sa haw?現在,你的眼睛好嗎?
-
⌃ca to kafangcal.不怎麼好了
-
Yi… limela nakamayan so咦!珍惜你的創作
-
nanay ira ko midoʼedoay to nakamayan no miso希望能有人承繼你的創作
-
ano awaay to ko mitapiday to fodoy no Pangcah kiyami,倘若沒有人來創作阿美族人的傳統服飾
-
cima ha:ca. Awaay to haw.可能會失傳。
-
Imatini haw, ona falocoʼ ako haw,現在,我認為
-
mafanaʼay kiso a misangaʼ tonini hetaw no Pangcah,你是一個具有阿美族傳統文化服飾創意的創作者
-
masamaan ko falocoʼ no miso在你看來
-
a pakanengneng ano awaay to ko mafanaʼay misangaʼ倘若沒有將這創意傳承下去,
-
maan sa ko falocoʼ no miso?你會怎麼想?
-
Nanay ira mafanaʼay希望能有人願意學習
-
pakafanaʼen no mako to midoʼedo ko fanaʼ我也可以指導她來繼承這技能
-
masamaamaanay a awiten fangcal to. Fangcal to.任何要創作的作品都可以。
-
Matini mapalowad no yinminhuy kita,現在原民會看重我們這些創作者的智慧
-
nanay ma… a nengneng to no wawa sona:sona: no mita,希望能…被下一代子子孫孫們看見,
-
matiya nisangʼan no miso fodoy ato nianay malikat.像你所創作的美及可照亮。
-
Anini malipahak ko falocoʼ ako milicay kisowanan,現在,真是歡喜的心能夠訪問到你及欣賞你的創作。
-
hatini ko pilicay ako. Aray.Aray訪問到這個階段。謝謝!謝謝!