回憶童年

1. Nga'ay ho salikaka, ci Omos ko ngangan no mako. O sasasowalen no mako i kaemang ho kako 國小四年級. Ira ko cecay a romi'ad pasowalay ci ina ako, palingsiwen ako kiso to tayal no loma' sanay ko sowal ngira.

2. Itiya ho haw i, o mawmahay ho ko 'orip no niyam, o malitengay ci ama ako ci ina ako, tayraay to i omah ci mira, pasowal ci mira palingsiwen ako kiso to tayal sa, nanay minokay kiso mitilid i, nga' mafana' kiso mitangtang to holo i, nga' caka cahiw kamo, maecak ko hemay nga' caka cahiw kamo sanay ko sowal ni ina ako.

3. Itiya to pasifana'ay to ci mira takowanan mitangtang, misatapang i, ini ko pitelian to felac, itini mi'atal to felac sanay ko sowal ningra. Mi'atalan i patayraen i sioy, honi to sawsawen to ko felac, sakapahen ko pisawsaw to felac. Itiya ho o iya i caho ka hatac ko mitifekay to felac i, iraay ho ko afih ano caay ka hongilaen no malitengay mitapes i, iraay ko 'osaw a afih, sanaw pasowal ci ina ako, sakapahen ko pisawsaw to felac.

4. Ona nanom nona felac i, aka falahen, ona nanom nona felac i, o ngangan nira o lalo, o lalo to sowalan ako ci ina ako ano ca ka taktaken mifalah han ako milicay, pasowal sa ci ina ako, sapakaen to diyong, sapakaen no mita sawni to diyong koninan saan ko sowal no mira. To hatini mahelek to misawsaw to felac i milalat, hatinien ko pilalat to felac sanay ko sowal nira, tahacowa ko felac i tahira ko nanom, o nanom saan ko sowal ni ina ako pasifana' takonan, mahelek to i taktaken nira.

5. licayen ako manan taktaken iso kona nanom hanay ko milicay, kiso to pasalang tona felac, ano ca kiso ko milalat tona felac i, caay ka fana' kiso
caay ka nga'ay ko harateng ako, mafana'ay ko na wawa ako mitengil hokiya sanay kako, salaw kiso to ko milalat, tangsolan ni ina ako kako miseking
ha mafana'ay ko wawa ako saan, kako to ko milalatay kako to pananomay
licayen ako ci ina ako nga'ayay hatini ina han ako? Nga'ayay to saan, aka mimingen ko nanom, ano miming ko nanom iso manta' ko hemay, ano 'adihayen ko nanom iso i, kona'i ko hemay caka nga'ay kaenen, sanay ko sowal ni ina ako, a hanay ako, oranan mahelekay to misawsaw pananoman
patayraen i parod, iraay ko parod pitangtangan to hemay patayraen i, satapangen to ci ina ako pasifana' hatinien ko pilikat to lamal, nga' malikat ko lamal, anca ka hatinien haw i, caay ka likat sa to hatini milingsiw kako .

6. Pasifana' en nira ini ko teking, o teking ko sapilikat tora kadopak
nga' malikat kora lamal, to ta'angay to ko lamal sapitangtang to hemay
tahira to i kora lamal i marokrok to ko hemay, rokrok saan i, nengnengen ko salang nira saan ci ina ako, ano matatodong to ko salang ira, linahen kona lamal i romaay a palod sanay. Awa to ko nanom nona hemay no miso i, ona 'atang ira i adihay i lowanen ako, adihayen ma'angcep limela to mitangtangan iso, ma'amcepa caka nga'ay kaenen sanay. To patatodong han hatinien aca ko sapihemhem to hemay sanay ko sowal ni ina ako, to maherek to koni linahan ako tayra i roma a dangah i paroen ko nanom, ona nanom haw i faedeten minokay ko mimawmahay i, sapiino' kora nanom.
Aniniay a citay haw i, no tingki to a citay i, pecec han fohat han ko wa-se-lo iraay to ko hiya.

7. No itiyaay haw i tangtangen ko nanom nga' iraay ko sapiino',caay ka demaken nona kamay i awaay ko kakaenen, cacokaymasen a nanom atiraay
mahelek to ko nian i, satapangay to ci mira pasifana' takowan, hatinien ko pitonton to lapot, aka ta'angayen aka ko'edawen, ano ko'edawen iso ma'iyak ko diyong saan, patatodongen miiya sanay, mitonton ta rapot haw
matapaay ko kamay, kamay ci 'ilangay samanen. Matapa' i tafo han ita to iya kamid mitafo to kamay, miiya to, mahelek to koninan i hatinien ko ninan ona mitontonan iso a lapot, paiyanen iso to nanom sanay ko sowal ira
sapakaen to diyong koninan sanay. Ano kaleteng koninan haw i, hiya han tosa ko paetang dimanta' hanan patayra i diyong, sanay ko sowal no mira
to hatira hatiraay ko pasifana' ni ina ako.

8. Mahelek to ko ranan i pakeen to to koko' to maymay , o kaciw koninan,
ano pakaen to koko' to maymay to kaciw haw i, pafalien to nanom, ano ca pafelien iso i ma'iyakaw sanay ko sowal ira, hatini ko pasifana' ni ina ako kakonan. Maherek to ko ninan a miiya i, minengneng to nanom no ciwkeng, awa ko nanom no ciwkeng i miradom, no mako a 'orip haw iraay to ko pompo, paroen tayra i to nanom i ciwkeng, maherek to miradom tona ciwkeng haw i satapang sanay kako mitilid to tatiliden no pitilidan.
Palimo'ot no singsi o manan ko tiliden anini saan ko sowal no singsi, itiya to satapang to kako miala kako to misangaan ni ama ako a cokowi 'axenan i tayra i potal tadengalay ho itiya tayra i potal mitilid kako, tilid kako i , ira to ci ama ako i minengnengay to mitilidan no mako. Ano caay ka kapah kora mitilidan i sasipan ningra liyawen koninan, caay ka kapah ko mitilida no miso saan ko sowal no mira kakonan liyawen.



9. Roma sato i mitilid tora ohong, ora ohong o roma i adihay kora tatiliden i,
mitilid kita i ira kora ngala' nora mitilidan no mita, cecay tosa a tilid i ci ama ako mafokilay minengneng tono Kowapin a tilid, sa'osian ningra kora ohong pina kora tilid i, ira to ko mitilidan no mita cango'ot to tosa a tilid haw i maseti'ay, ano tosa ko macango'otay iso mitilid i hanatosaay kiso maseti'. Miseti' ci mira i ka'ayaw no mamiseti' ci mira i, pasowalan ningra kako, ano maseti' kiso sanay ko sowal no mira, o tamdaw haw i mitilid haw i
aka pisakaniw misakaniw kiso haw i, ci ama mafokilay minengneng to Kowaping o singsi mafana'ay ko singsi minengneng. Ano misakaniw kiso i
sakaniway kiso to singsi, aka hatira kita. Ano mafana' kita miherateng i
mafana'ay to ko faloco' ita misaharatengrateng to maamaan sanay ko sowal ni ama ako.

10. Itini ho i wawa i, satapangan to ako kiso pasifana' aka pisakaniw, haratengen iso konian, aka pisakaniw to tamdaw sanay ko sowal ni ama ako.
Ora itiya to haw i, mitilid kami, mitilid kami i, pasifana' ni ama ako i hatinien ko pitilid, hatinien ko demak saan haw i, nanay kiso o wawa no mako
nanay mafana' miharateng. O wawa ho kamo anini, tahira to ta'angay ta'angay to kamo i, nga' maharateng to no miso koninan sanay ko sowal no mira ni ama ako. O roma sato ci ama ako haw i, caay ka 'idi kaminan itira i miming ho kami i pakaen to to diyong, to koko' i palifonen. Iraay ko cecay a romi'ad pa'acaay ci ama ako to diyong, iraay kora , palifonan ira kami, o sowal ni ama ako i, ano ca ka roray i, awaay ko saka ira no mita o tamdaw, maroray inaneng i masopeday ko mina'angan sanay ko sowal no mira.


11. Itiya to i pa'aca ci mira to ta diyong haw i, palilamen ningra kami to payci, oninan a payci haw i mamang ho kako, o pafeli ni ama ako takonan to koninan, oninan haw o karorayan namo pakaen to diyong, karorayan namo pakaen to koko' pa'aca han ningra pafelian ni ama ako kami to ninan. Itiya kako haw mafana'ay to kako, a caka roray haw i awaay ko hatiniay payci payso. Caka inaneng kita haw i, awaay ko hatiniay o mamalayap no mita
sanay ko sowal no wama ako. Maharatengay no mako koninan, nanay kita kaemangay, aka toka, inanengen ta a matayal ta ira ko hatiniay a payci payso.





語推員:Fai o mi'osawan no miso konini haw? Itiya ho pafeli ni wama iso ?
12.Hai, o harateng no mako 做記念, pafelien panengnengen ako ko wawa ako sanay kako, soped na'ang hanay ako. Anini sato o kaemangay i,
iraay i tingnaw ina sanay, itiya ho harateng no mako i, awaay ho ko , itini no mako a 'orip i, awaay ho ko 電腦, saka caay ka harateng ko no ikorikor to a citay. O roma to a sasasowalen ako haw i, itiya ho itira mitilid ho kami i, o sowal no singsi aka pasowal to sowal no 'Amis sanay ko sowal no singsi.
Kami mananamay caciyaw to no 'Amis i, roma tayra i pitilid i caciyaway kami to no 'Amis, itiya o si-fo i aka caciyaw to no 'Amis sanay ko si-fo itiya, ano caciyaw kami to no 'Amis i, matengil no singsi haw i, patefocay kami to payci, awa ko payci i mi'asikay kami to ongtofa mi'asikay kami to tata'ian.


13.itiya to i, itiyaay to kami caka caciyaw to no 'Amis, sano Ko-wa-ping sanay to kami, oninan i hatini o kaemangay no mita i mafokilay to no 'Amis.
O raraw no malitengay koninan han? O raraw no si-fo ko ninan han? sanay ko piharateng ako misatikotikor hatini maliteng to kami i mafokilay to ko sona niyam pasowal to no 'Amis, mafokilay ko wawa no mako to no sano'Amis kita, o manan ko sapasowal no mira. Nga'ayay anini, ira to ko singsi pasifana' to kaemanay anini, nanay oninan haw i, milingsiw ko kaemangay haw inanay mafana' minengneng to tilid, mafana' misa'osi
nga' mafana'ay caciyaw to no 'Amis.



14. O roma sato sasasowalen ako i, fa'inay no mako i, sano Payrang sanay ko caciyaw no mira, samaenan o tayal no wama ira i malacafayay to Payrang
malacafayay to Ngayngay, awaay ko cafay no mira caciyaw to no 'Amis, mafokiray ci mira caciyaw to no 'Amis. Mikadafo to kako to fa'inay no mako i, mafana' kako to no 'Amis, o no Payrang ko caciyaw no mira, cecay a romi'ad pasifana'ay kakonan to cecay no Payrang a caciyaw, kako pasifana'an ako ci mira to cecay no 'Amis a caciyaw, hatira: sanay kami
a milingsiw kami no 'Amis Payrang a caciyaw, hatini i mafana'ay kako to no Payrang, mafana'ay to ko fa'inay no mako to no 'Amis.



15. Oninan haw nanay kita o wawa no mita haenan no mita pasifana' ko wawa ita, mafana' ci mira to 'adihayay a caciyaw, tacowacowa ci mira i
mafana' ci mira. O dengan no 'Amis a nimaan ko lalingsiwen no mita, kahirahira no caciyaw nanay kita inanengen no mita milingsiw a mafana' kita. Sikitinien no mita o wawa nanay kita haw i, mitengil kita to pasifana' no singsi, haratengen no mita sanay ko no mako a harateng. marocekay hanima kona caciyaw no mako, caayay ka fana' kako kamo sa to ko mitengiray nanay haw i, na pilingsiw namo to no caciyaw no kalahilahila no caciyaw no 'Amis haw i, nanay mafana' to ko caciyaw to no ikorikor to a wawa, hatiniay ko caciyaw no mamo no mako no wama no mako han,
nga' mafana' to ko wawawawa to no mita sanay ko harateng no mako, hatini aca ko paini no mako.
aray ~

1. 大家好!我的名字叫Omos. 我要分享的是從我小的時候國小四年級。有一天，媽媽跟我說，他說，我要讓你學習做家務事。


2. 在當時，我們家是務農的，我的爸爸和媽媽每天都會去田裡耕作，他就跟我說，要我來學習做家事，希望你放學回家後，你就會煮飯了，你們才不會餓著。飯熟了你們才不會餓著，我媽這樣告訴我。



3.當時他就教我烹煮，首先，這是米缸。 要在這裡裝米他這樣告訴我，裝好的要放到鍋子裡。接著就將米清洗，米要清洗乾淨。以前打穀機的機器沒有那麼先進，都還會有米糠，如果長輩沒有把米糠處理乾淨，會殘留米糠。所以媽媽才說
米一定要清洗乾淨。


4. 這清洗米的水，不要丟掉，這清洗的米水，它叫洗米水，就問洗米水為何不能丟掉呢? 我這樣問媽媽，媽媽就回應，這用來餵豬的，這是待會要餵食豬的，他如此說。現在米洗好了，測量，要這樣測量米，他如此說，米的高度到那裡水量就到那裡，我媽媽就這樣教我，好了之後他就倒掉。

5. 我就問，我就問為何要把水倒掉? 就說由你來加這個米的水量，如果不是你親自量這個水你就學不會，因為我不放心，不知道這孩子有沒有聽得懂我說的。
所以讓你自已量，媽媽當下就測驗我，立刻知道我的孩子是否學會了，就由我來量，由我裝水就問媽媽，我這樣做對嗎? 回說，可以的，水不能太少，如果你的水量太少，飯就煮不熟，如果你的水量多，飯會太軟，就不好吃，媽媽這樣子告訴我，我就回應好的，將洗好量過水的就拿到煮飯的爐灶上放上去後，媽媽就開始教我， 要這樣起火， 火才會點著，如果不是這麼做，就不會點著，教了我之後，讓我自已練習。

6. 這是火柴用火柴點燃紙張才會容易點著，火才會旺來煮飯，煮的時間夠了後，飯就滾了，滾了之後媽媽交代要看著它的水量，如果它的水量夠了，就把火移到另一個爐灶，如果這鍋飯的水沒了，如果餘炭火還太多就要減少，避免飯會燒焦就白費了你煮的，煮焦了就不能吃，媽媽交代，就用的剛剛好，餘火用來悶煮鍋裡的飯，這個好了之後，換別的鍋子再裝水進去，煮開這個水作農回來時就用來洗澡，現今的時代是電力的時代，按一下，開一下瓦斯爐就有了火了。

7. 早期水一定要煮才有熱水可以洗澡，如果不動手作就沒有東西可吃，也就沒有可以使用的水了，這個好了之後他就開始教我，地瓜葉要這樣的切法，不要太大不要太長，如果太長豬吃了會噎到要適點的切斷， 在切地瓜葉有時切到手，手就流血沒辦法。切到手時就隨便用塊布包紮起來，又開始做。這個好了之後，你切好的地瓜菜你就用水，他就這樣告訴我要餵豬吃的。如果這個很重就用兩個桶子，扛著到豬舍來餵豬，他這樣交代，就這樣，媽媽就是這樣的教我。

8. 那個好了之後，就要去餵雞了鴨子、還有鵝，如果要餵雞、鴨子或鵝時一定要給水，如果你沒有給他就說容昜噎到，媽媽這樣告訴我。這個做好了之後，接下來就查看水缸的水，水缸如果沒有水要挑水，在我的年代時就有手壓抽水機了，就把水裝進水缸裡，水缸裝滿水之後我才開始學功課，學校的作業。老師的交代，老師交代今天要寫什麼，當下我就開始拿起爸爸親手做的桌子、椅子就到戶外天還亮著我就到戶外寫字，正在寫的時候爸爸就來了，就來看我寫的。如果寫的不好，他就擦掉這個重寫，你寫的不好看，爸爸這樣子告訴我就重寫。







9. 另外寫課文，有些課文很多要寫的，在寫的當中會有間格，有一到二個字
我爸爸他看不懂漢字，他就把數算課文有多少個字，如果寫的字數少了，就被打
如果少寫兩個字就被打兩下。他要打時，他要打之前他就對我說，為什麼你會被打，他就這樣問做人的，在寫字時不要說謊，如果你說謊，爸爸雖然不會看漢字
但是老師會看。如果你說謊，同等對老師說謊了，我們不要這樣。如果我們重視這道理，我們就會舉一反三去面對其它的事情，爸爸這樣告訴我。

10. 從小我就開始教會你不要說謊，這個你一定要記住，不要對人說謊，爸爸這樣教育我們。就在當時我們寫字，我們寫字時，爸爸教育我們要這樣寫、要這樣做，希望我的孩子能夠記住。雖然你們現在還是小孩子，等你們漸漸長大後，希望你記得這個爸爸這樣教育我們。另外我的爸爸對我們不會自私，當時我們還小就開始餵豬、還有雞就有獎勵。有一天爸爸去賣豬，他就獎勵我們，爸爸說: 如果沒有勞碌，我們就不會有收穫；人要勞碌，勤勞才會越來越富足。


11. 當時他賣豬時，他就發現金給我們，這個金錢，我還小的時候，這個是我爸爸給我的，這是你們餵豬，養雞應得的收穫, 他賣掉之後，就會獎勵我們。
當時我就明白了，沒有勞碌就不會有收穫。如果我們不勤勞，也就不會有這樣的收穫。爸爸如此的教育我銘記在心，但願我們做孩子的，不要懶惰, 要勤勞才會有這樣的收穫。





這是妳留下來剩餘的嗎?當年爸爸送你的?
12. 是的，我的想法是做成記念， 我想保留下來給我的孩子看，我保存收藏著。現今的孩子就說電腦裡就有了，當年我的想法，在我那時的年代還沒有電腦
沒想過之後的世代如何。 另外我要說的是， 當年我們還在念書時，老師說不能說方言，而我們已經習慣說方言了，有時在學校不小心會說方言。當年的政府規定不能說方言，如果我們說了方言被老師聽見，我們就會被罰錢，如果沒有錢
我們就去打掃運動場，我們就去掃廁所。

13. 這時，我們就在這時開始不說方言，我們就全說華語，就這樣現今的孩子
不會說族語了。這是父母親的錯嗎? 這是政府的錯嗎? 我一直在思考，現在我們老了，我們的孫子已經不會說族語了，因為我的孩子本身也不會說，他要如何說。
現在很好了，已經有族語老師在教學了，希望這個孩童在學習時，希望能夠會看文字、會唸就會說族語。



14. 另外我要說的是，我先生他完全是說閩南語，因為他父親的工作
是跟漢人在一起，跟客家人在一起，他沒有可以用族語對話的人，所以他不會說族語。我嫁給我先生時，我會說族語，他會講閩南語，一天他教我一句閩南語，
我就教他一句阿美族語，我們就是這樣練習族語以及閩南語。現在我會說閩南語
我先生也會說阿美族語。


15. 關於這個希望我們的孩子，就要如此的教他們學會更多的語言，他到那裡時他都會。我們不一定只學族語，各種不同的語言，希望我們勤快的學習我們才會。我們從孩子開始，希望我們認真學習，我們把它記住，這是我想法。不確定我的說法是否正確，我也不知道，就由聽者自行判斷，也希望你們在學習各種不同的語言或阿美族語時，希望我們的下一代都能夠會說我袓父母的語言是這樣的
父母的語言，我們的下一代就會說了，以上是我的想法，以上是我們分享，感謝