- 36
- 0
父親早逝，跟母親相依為命，因母親體弱多病，所以國小畢業之後他就四處去打零工，甚至一個人去林班賺錢為了想吃豬肉，一斤必須換取一天的工作，民國58年村莊開始供電，但因家中貧窮，所以只剩下她家裡沒電，而她為了將家裡的茅草屋換成鐵皮屋，也曾去外地幫傭賣衣服，童年辛苦而今兒孫滿堂。
- 字幕列表
-
pai ! u su kivadaqay來!我想請問你
-
e
-
nakemuda su kinai kakerian a su sincalivatan可否談談你小時候所經歷的
-
kasicuacuayan從以前
-
pay請說
-
ka kerikeri nana en當我還小時
-
na vinakan na en na u kama a qaqunuan nanan我爸爸很早就離開了我
-
kaw amin na men kata u kina所以只有我跟媽媽
-
au u kaka puvaljaw qaqunuan vaikan na men然後我姊姊早嫁離開了我們
-
madrusadrusa men kata u kina我跟我媽相依為命
-
kulusi a race a u kinaikacawanan我活在世上生活很辛苦
-
saka na iniana en secigiu ta kukuming gaku那時我還沒國小畢業
-
saka amiaming na men kata u ina且只有我跟我媽媽一起
-
neka nu pakakan tjanuamen沒有多的經濟依靠
-
a u kina ramaljeng anga我媽媽也年紀大了
-
ika dikilu a vaik a kipaisu無法再去賺錢
-
kasecigiu en ta當我畢業
-
可以講國語?
-
國小
-
國小
-
ui對
-
kipaisu a en a makata ta kiljameljameljame izui我去到採生薑的地方賺錢，去到
-
"kaisiya " cemadja ravac很遠的"該西牙"
-
saka nu itaqadaw a en na而那時我一天的工錢
-
drusa puluq a u zineliulj ta itaqadaw只有20塊一天
-
talanay sikan kata u kina我跟母親根本不夠花
-
pudrusadrusa men kemasi qaqunuan na en我從小只有跟媽媽一起生活
-
semutulutj a nia kinacemekeljan家庭很清寒
-
a drusa puluq那20塊
-
20塊
-
20塊喔
-
keri angata numaya真的很少
-
kaw..saka za a tiamen na amin namen neka nu dingki然後那時只有我們家沒有燈
-
ka guziu hacining pudingki a i tjuabar民國58年土坂村開始裝電
-
amin na men ika na pudingki只有我們沒有裝電
-
lja neka nia sipidingki ta nia umaq因為我們沒錢裝
-
au namiseleman na men a kemasi tazua所以那時我家都是暗暗的
-
kamaqati anga en na kipaisu當我可以會賺錢時
-
pudinki amen tu keri我們就裝了一點燈
-
ljakua talanay anan a nia sipavai ta nia pacalja ta na dinkid我們還是不夠繳電話費繳電話費
-
lja a u kina nalusaqetjuan因為我媽媽常生病
-
au tia en naqaqunuan na en然後我年紀還小
-
vavayan na en ika maqati a kipaisu又是女生無法賺錢
-
paru u qaljaqaljay vaik a aya kilayulayu跟男生一樣去打工
-
kasicuayan nu cemulju ta riri a maleka nia salasaladj以前我們左右鄰居殺豬時
-
zemeliu amen ta riri豬肉是我們的工錢
-
saka nu aza ita qadaw riri a nia pavalevaletan而且一隻豬若要用一天換工
-
iking a nia pavalevaletan只能換來一斤豬肉
-
pavalevaletan a ita qadaw要換取一天時間
-
saka sakeman namen lja ika men namakaveli ta riri但因為想吃又買不起豬肉
-
ta vutjulj ..saka肉..而且
-
nia kauqezeqezen aravac a paday對於米我們覺得非常稀有
-
ika kemakan ta paday我們沒米可以吃
-
vurasi, vaqu地瓜，小米
-
lemua tjen pinaka maquaq a cemu ta paday有米可吃是機會很少它很珍貴
-
na mareka nia ramaljemaljeng對於以前的老人家而言
-
lja ika men a因為我們
-
sakeman namen ljakua ika men a dikilu a我們想吃但是我們無法
-
djemedje ta qadaw keman ta paday每天吃到白米
-
namaitazua u kinaikacauwanan這就是我小時候的經過
-
saka nu uli vaika en a ninpu a semazua i尤其當我要去打工到很遠的
-
i sinka i gadu在新化山上
-
djemavadjavac a en kemasi tjuabar malipat izua我從土坂走路到那裏去
-
2個小時
-
nudjemavac a en na mazua a vaika ninpu我走路去那裏打工
-
a kipaisu賺錢時
-
saka nucuayanga macidilj a en neka u saladj而且有時候我一個人沒有同伴
-
qemauqaung a en i djalan ta u kulusian ta vaik a kipaisu為了賺錢我邊哭邊走在路上
-
lja ika maqati a u kina kipaisu a pusaladj因為我媽媽媽無法賺錢幫忙
-
kana maitazua matjumaq a en就因這樣我回家時
-
siuljailjay men izua先在那裏過夜些日子
-
saka tjuruvu a izua nia salasaladj a aya可是我們那裡有很多同伴
-
a ninpunpu izua在那裏打工
-
kaw tiamen nu isiukan然後我們若過了一週
-
kaw然後
-
tazua nu那時
-
puaming na en vaika en sema taiki我就離開去大溪
-
santubangen na i taiki在大溪當幫傭
-
ita paveliveli ta kava在賣衣服的地方
-
izua en i taiki我在大溪時
-
pavalet a en lja za nia umaq ljinaviya因為我們家用茅草做的我必須換工
-
pasaljinga en tu pavalit ta tutan我想把家裡屋頂換成鐵皮
-
ninpu a en sa e pavalet我打工來還錢
-
sankagic a en na pavalevalet ta我用三個月來還
-
sinipavalit ta qnia umaq a tutan來換取我家換鐵皮德工錢
-
kaw avan zua mapavalit a nia umaq ta tinutan然後從那時我家就換成鐵皮屋
-
sualapen a ljaviya sa pavaliti拆了茅草就蓋成
-
paqeljingen na men na nia marekaka a pavalit我的親戚也幫忙我蓋鐵皮屋
-
au namaitazua u kinai kacauanan這也是經歷的一部分
-
aya a u人生
-
puaming結束後
-
kamaka pavalet a en tjumaq anga en我還債完就回家了
-
kaw matjumaq a en我回家之後
-
djumak anga en tucu a u valjaw我就跟我先生相識
-
puvaljaw anga en就結婚了
-
kanansay幾歲時
-
kanansay ka puvaljaw sun你幾歲結婚?
-
ka 62年puvaljaw a en我62年結婚的
-
madjadjumak a men我們互相認識
-
kaw puvaljaw amen我們就結婚
-
taigu timadju ka..ika men na makakeljan a kilimu他退伍時...我們沒有馬上認識
-
ljakua aya..ka但是 那時
-
taigu timadju 58年他58年退伍
-
kaw kamakakeljan amen 61年我們認識時61年
-
kaw puvaljaw amen ka 63年我們63年結婚
-
kaw pualjak anga men tucu a ti 曉玲於是就生了這孩子曉鈴
-
tazua那時
-
ka patagilj aza u kaka kapuvaljaw我姐姐剛結婚時
-
kinilalaing anan na men還有照顧我門
-
kinilalaing amen sinitavataval amen ta paday為我們種稻米
-
sanekilalain amen patje puvaljaw a en一直照顧我們到我結婚
-
kapuvaljaw a en我結婚後
-
kamiljengel anga u kati家庭穩定時
-
puaming nanga tiamadju a pavay ta nemangamanga tja nuamen他才停止供應我們糧食
-
katazua當時
-
kipaisu anga ca u valjaw我先生開始工作賺錢
-
avan zua maqeljing anga men我們才真正被照顧了
-
ta nia kati我們的家
-
saka而且
-
nakulusi ravac ca u valjaw ta pinuvalavan tjanuaen我先生跟我結婚非常辛苦
-
lja nasemutulutuludj amen因為我家很窮
-
na patagilj takemudanga一切須重頭來
-
izuanan a u kina namacay ka 68年媽媽又還在，他過世時是68年
-
matjelu anga u aljak我已經生三個孩子來還
-
kaw ka vaikanga zua母親走後
-
tiamem na nga madrusadrusa我跟我先生就相依為命
-
tia en na ikawi a puvaljaw a ljacaza我那時不想嫁太遠
-
lja naizua u kina nana u kakilalaingan a macidici因為我有媽媽必須要照顧
-
ini dikilu a u vaikan我不能丟下她
-
kaw namaitazua a nia pinuvaljavan tucu a u valjaw所以這是我跟我先生結婚過程
-
anemanga tjaivililj後面還要講什麼?
-
anema su sincevuan a kulusilusi你還有經過什麼難處?
-
liaw a u sincevungan a kulusilusi我經歷太多苦難
-
anema?甚麼?
-
pakata關於..
-
nakulusi a en ravac ta u kinakerikerian我童年過得非常苦
-
lja nekaw kilalaing vinaikan na en a kilimu因為我的親人離開的早沒人照顧
-
na mareka u aya我的家人
-
au macidicidil a en然後變成我一個人
-
左右鄰居 tjuruvu左右鄰居很多
-
numaitazua aya若是那樣
-
kulusi aravc a macidilj neka mareka tja kaka neka tja kiqeljingan當一個人面對問題沒人可以互相幫忙
-
a ku naizua su kaka macidil我記得你有一個姊姊
-
puvaljaw kilimu a sema 愛國埔他很早嫁到愛國埔
-
a ui ni啊! 對后
-
離開我們啊
-
saka za na u kamanga itja saqetjuan而且我爸爸有病
-
naika kipaisu anga無法賺錢了
-
na 差不多2,3年都沒有工作了
-
na saqetju timadju他生病了
-
au iyanga ka men na kulusi amen ta maitazua所以這樣我們才會這麼窮
-
tia en至於我
-
a kulusi nuaya tjen lja我們所謂的貧困
-
kulusi tjen angata真的很苦
-
ljakua ki pazangal a aya但也很難預設
-
真的是每一個人都有苦啦
-
tja liaw 講不完的故事講不完的故事比較多
-
avan na u kinakulusian angata u pinaqenetj而真正讓我感到困苦的我記得
-
avan za u vinaikan ngata mazua ningpu就是去當工人時
-
macidicidil a en vaik a djemavac tana miseleman nanga我常常一個人走路而且天都已經黑了
-
一直到達那個
-
amazua i gadu a ljacadja ta ljacadja去到深山裡
-
a macidilj malekulekutj anan tjen ta gung一個人走茄還在怕牛出沒
-
naliaw a gung tazua那時候很多牛
-
tjaljezua lemaing aya到那裡會被追這樣
-
mekelj anana en a kiqilja ta gung a macidilj我一個人為了牛還在忙著躲起來
-
neka nu u kipalangezan我沒有可以依靠
-
qemaung a en yu我會哭喔
-
ta u kipasetulutj nakuya ngata neka tja marekaka覺得自己很可憐沒有兄弟姊妹
-
neka tja matja ljaljak vinaikan tjen a kilimu父母親又去世的早
-
numapaula tjen tjanuitjen ta tja kinaikacauwanan我們會心疼自己活在這世上
-
amin za gung a sukalekutjakutjan你只怕牛
-
ika sun namalekutj ta pangac ta qatjuvi你不會怕蜜蜂和蛇
-
ika en namalekutj我不會怕
-
tjaljeqaca djalan路很寬敞
-
djalan na tulaku大卡車走的路
-
masa ika vinengetj za gung那些牛沒有綁是?
-
liaw a..很多隻啊 !
-
nima gung誰的牛
-
牧場啊
-
aya tjen tanamatazua ui !我們稱哪些..是 吧!
-
他們養的
-
izua i sinka在新化那裏
-
i sinka在新化
-
kaw namatazua nia kinapuvaljavan kata u valjaw這就是我跟我先生的婚姻生活
-
timadju tauta vinaikan na kama kakerikeri anan他也是很小就失去父親
-
ljakua izua marekaka izuanan na kina a aya但是他還有兄弟姊妹及母親
-
na maqeljing timadju ljakua nakulusi tjanuamen lja !有被呵護但在我家做的很辛苦啦
-
kapuvaljaw a semamaza他入贅到這裡
-
ulja na semutulutuludj amen tauta因為我們是窮人家
-
kemasi patagilj mun你們重頭開始
-
kemasi patagilj對從一開始
-
anemanga za zuma kivataqu anan還有什麼你可以再問我
-
ui pay tjemalju a kemasi linpanpan好 那可否告訴我們以前在林班
-
i linpanpan su a su aya你在林班時的日子
-
ui好
-
saka tiamen ka malepuvaljae amen那時我們剛結婚不久
-
na katje zuananga en tucu a u aljak我就懷了第一個孩子
-
kacuing na men vaik a mazua i quvulj a malinpan就逮我們去深山的林班地
-
ti zuazua men i linpan izua a kipaisu a madrusa kata u valjaw我跟我先生住在那個林班地賺錢
-
saka na..而且
-
na..ljakua na au kini那時..但我在..
-
na tjuluvu amen izua ljemivaljivas amen ta我們當時很多人在那裡砍草
-
ta talem kasiw namakazua na linpan林班地造林的草
-
saka na kulusi amen tauta而且我們也很辛苦
-
lja neka nia kanen因為我們沒有可吃的
-
numasi papa men如果我們帶吃
-
na paday a neka djamay只有白米沒有菜
-
kemakan namen maitazua ta paday ika pudjamay我們就只吃白飯沒有配菜
-
nucuayanga na kiaya men ta cuvuq maka cemecemel有時候我們會去樹林裡找竹筍
-
sa nia kesai tu nia sidjamay就煮來配菜
-
neka nia sicala abula neka nia sitauiyu我們沒有油可以炒也沒有醬油
-
kemakan namen a maitazua我們只吃這樣
-
ljakua kana namavetu amen kaumaya但我們覺得有吃飽就好
-
namaitazua nai vinaikan i linpan這就是我們的林班生活
-
saka kasicuayan a nia sikac namatazua ta nia sintuludjan我們以前的生活就是如此困苦
-
semutuludj aravac a nia sicuacuayan men a ramaljemaljeng以前的老人家過得非常貧困
-
ka tiamen當我們
-
puaming nanga men izui linpan結束林班的生活
-
tjumaq anga men我們就回家
-
kicaquan nanga ca u valjaw ta seman umaq我先生就開始學如何蓋房子
-
kiciul ta marek saiquiquing跟著一些師傅
-
macaqu timadju a aya他就學會了蓋房子
-
aicu ika navaik timadju a kitulu ta semainu a gaku他並沒有特別去學校學習
-
kemuda, ljakua如何做，但是
-
ui macaqu timadju kina puvarungan他有認真學習
-
kinapusaguan tana qemati kaumaya或許是老天給他的智慧
-
macaqu avananga zua maqati amen他學會之後我們就可以
-
kibaw anga timadju ta umaq na zuma sa他就開始包工程蓋人家房子
-
kasemaumaq anga maqeljing anga men a taqumaqanan會蓋房子之後我們家人生活就改善了
-
saka namaitazua a nia en kinaikacauwanan這是我人生經歷的一部份
-
masapinaula en kaumaya或許老天看我可憐
-
masu maqeljing anga men我們生活得到幫助
-
timadju nakemasi ta seman bindjiu他是從蓋廁所開始
-
na izua na kisan huziuhuziu a sihu ta manbinz政府有補助蓋廁所的政策
-
kemasi ta seman binziu patagilj timadju a seman aya他是從蓋廁所開始做起
-
saiguanga saiguanga tjuruvu anga za qemaqivu tu pasan umaq他的功夫就越來越好當時就很多人找他蓋房子
-
kaw然後
-
maitazuanga nia sikac maquwaquwaq anga pagalju我們的生活因此改善許多
-
izuanga za nia sikilalaing tua nia mareka aljak我們有錢可以養育孩子了
-
a nia sipaqeljeng tu sisagaku幫助他們上學
-
sikan有錢吃飯
-
namatazua nia sikac kasicuayan我們以前的日子就是這樣
-
kaw tuacu maqacuvung anga nia aljak a mapuljat而現在我的孩子 都大了
-
i sasaw anga都在外工作
-
ljakua ikavan sakamaru djemumak ta bulabulay a sengsengan但是找的工作都不是很好
-
lja ika na ljavavaw a tinakesian niamadju因為他們沒唸很高的書
-
na maqamaqal aravac sikalakudan找的工作都不是很好
-
izua sengsengan ljakua ika namai tazuma tja tazu有工作但不像其他人
-
穩定的工作啦!
-
aka而且
-
dikilu a sitjumalj tja aljak tu tjuluvu可以說孩子很多?
-
dikilu可以
-
ui好啊!
-
napualjak a en tu masepatj我生四個
-
喔...
-
kaw aza a...然後那個
-
ljakua tjala kulusian ta pinualjakan ta tjalja vuluvulungan但是我生老大最辛苦
-
tjavulung tucu a ti dremedreman比"惹麼惹曼"還要大
-
saka na ais a en tu vaik我差一點死掉
-
ljakua kimaya uli pualjak anan en tu liaw但或許我注定可能還要多生幾個
-
i kacauwan nanan na en我還活著
-
lja namakapalak a u aljak i tjialj因為我的孩子胎死腹中
-
啊...
-
na ais angata en tu...我差一點點
-
ljakua但是
-
qaca u sepi kaumaya inianan kadjalji tu alapen na en也許我命大命該絕不是時候
-
u..izuanan a su aljak a tjavulung原來你還有大的小孩
-
ui是
-
tjavulung tucu na qidal比曉玲大是雙胞胎
-
喔....
-
ljakana keri a u sepi na ikauli kacauwan我的運氣不好它們無法存活
-
tiamadju他們
-
這個要怎麼生雙胞胎
-
tazua那時候
-
自然的啊
-
很危險
-
na aya nakakerikeriyan nanan那時候週數不大還很小
-
ljakua namasan caucau anga但已經成形
-
ljakua na saqetju a u tjialj但那時我肚子很痛
-
vaik流產
-
ljakua tazua na ..但那個時候
-
azua ika bulay asipucemelan anan那時醫學還不發達
-
然後留髒東西在裡面
-
au na a.然後我
-
saka en nacuacuay a pedjamudjamuq-而且我又流血很久
-
ita qiljas pedjamudjamuq a en我一個月在出血
-
au ika sapuaming na sinivaik anga en na pa aya看我出血不停就帶我去
-
papucemel治療
-
avan nazua tjalja kulusilusian ta u pinakazuan, ljaku那是我最辛苦承受的一段，但是
-
izua a nia en a vinarungan a我心裡有一個惦記
-
tazua nakilalaing tjanuaen a paqeljing那時照顧我幫助我的人
-
ljakua但是
-
我不知道怎麼找他了
-
nekanga kaumaya可能不在了
-
na i daibu azua nakerikeri a 診所 azua那是一間小小的診所在大武
-
喔 !
-
aza niamen a那是我們
-
sanbasan ayatjen dalu我們稱產婆?
-
達仁鄉的家政指導 a zua他是達仁鄉的家政指導
-
ljakua na saigu a pucemel但是他很會看診
-
大武那個什麼和了
-
診所
-
有喔
-
nani吳富祥
-
kemaljan tati 吳富祥我知道那吳富祥
-
ui 吳富祥的老婆
-
喔..
-
na izua i 大武街?你所說的就在大武街?
-
avan na zua napaseqeljing tjanuaen真的是她照顧我
-
nekanga u kaljakeljangen na kilauvan na anga en我已經失去意識昏迷中
-
na 失血過多 a en我失血過多
-
ika sun na namacay你沒死
-
失血過多一個多月欸
-
對 !一個多月在流
-
對呀!
-
ljakua但是
-
就是命大還到那個嘛!
-
uli qacanga su sepi numaya nu tjaivililj你可能老了運氣會好喔
-
uli pualjak anan tu liaw aya tjen我們應該說還會生很多
-
namaitazua就是這樣
-
avanazua u kinakulusian angata那才是我最辛苦的
-
ljana uli vaivaikanga ta en原本我應該會走掉
-
ljakua masa qineljing a en nana qemati但也許老天幫助我
-
神的力量就是這樣
-
好
-
ui, masalu是的，謝謝
-
ta su tjaucikel妳的敘述
-
bulay angata za su tjaucikel你的故事真美
-
masalu ta su aya謝謝你還能
-
lja但願
-
還可以給我訪問
-
lja izuanan a tjaivililj a su aya但願後面你還有更多
-
a milimilingan故事
-
ui是的
-
u valuvalungaw numaya那我慢慢想
-
好的!