- 15
- 0
- 字幕列表
-
-
Ci Dawa Lisin kaku, u wawa nu Ciwidiyan,我叫DawaLisin 是 水璉的孩子。
-
Anini tayni kaku a pasevanaʼ tu nipicengel tu kidudung,我今天來教布匹的槌染，
-
A iniyan ku saʼayaway sapicengel, u vudu nu lutuk,首先從山葡萄槌染，
-
山葡萄 han nu Hulam華語叫山葡萄，
-
Anusani sapicengel a tuktuken ku sapicengel nu maku,我稍後槌染用的，
-
Anini a miala kaku tu iniyan tu a talacay,現在我要採欖仁。
-
U mavaʼeray kiniyan mavaʼeray kiniyan haw,這是枯黃的，
-
U landaway hen kiniyan,這是綠色的，
-
a caay kalecad ku nipicengel.染出來會不一樣。
-
Hay. a melawen nu mita ku nipicengel anu mamaan ku kulit nira,我們要先看看是染成什麼顏色，
-
Ini kina savuut nu kuyu saan iri,這裡有像狐狸的頭飾呢!
-
Namicengel tu kaku iri,我也有染過,
-
vangcal ku nipituktukan nu maku kina savuut nu kuyu.我有槌染過 用狐狸草真的很漂亮，
-
Iniyan iri u datay,這個呢! 是七里香，
-
u datay hananay iri,這個七里香呢!
-
u sakapahay u sapisangaʼ tu panaʼ saan ku matuʼasay,老人家說是拿來做弓箭用的，
-
Ira aca ku sapisangaʼ tu turun a tepi,還有做作米糕的勺子，
-
Iri, madengay tu a sipicengel.也可以做染料。
-
Anini iniyan u mitudungay tu paheku hananay iri,現在這個模仿過貓的草,
-
idengay tu a sapicengel.也可以做染料。
-
A tuktuken sapicengel tu kidudung,也可以染在布上,
-
a vangcal a mahaen tu ku nikasa cikawcikaw nu papah.也會很美 葉片的紋路很明顯.
-
Ira kiya hiya i rucirucikan在矮芒草叢
-
Iraan u hiya u verus han kiraan那個是鹽膚木
-
kapah tu a sipituktuk micengel kiraan a kilangan.那種樹也是可以槌染用.
-
Ira kilang hantu, ira kilang u verus,那棵樹呢! 是鹽膚木，
-
U heci nira haw iri ahecid,他的果實鹹鹹的，
-
Naayaw, yu ruma talalutuk ku matuʼasay matuhem,過去老人家到山上流汗，
-
iri, anu kemaʼen tiraan iri, u haheciday masasaʼ tu ku hiya,之後， 吃了它 鹹鹹的 就緩和了。
-
Hay! iraan iya u muhetingay kiyami i caangay,是的! 哪個黑黑的樹枝，
-
U muhetingayan u verus kiraan, u varu nu verus kiraan,都是鹽膚木的果實。
-
Mahiya anini masatay現在都枯了，
-
Hay iri, awaay tu amin ku papah.葉子全部都沒了。
-
Iri, u hiya tu kiraan, u varu malicangtuway.之後，已經是枯萎的花。
-
Iraan iri, lahengangay ku papah kiyami, iri i caang,那個紅紅樹枝的葉子，在樹枝上，
-
Iri, u maheka mulutucay,剛發芽的
-
Namasaday iri mulutu aca,原來枯萎了又發芽了
-
Kapah luʼengel ku papah niraan anini.現在葉子又好又嫩
-
Anu kaenen ita iri, sulinay ahecid ku mahaʼenay a lutuc.真的如果我們吃了嫩葉鹹鹹的
-
Iraan u mamelaway nu mita, u muhetingay, u varu kiraan u malicangy.那個我們看到的黑黑的是枯乾的
-
Iraan u lahengangay maheka mulutucay.紅紅的呢!拭乾發芽的
-
U heci nira iri, idengay a kaʼenen,他的果實也可以吃，
-
Yu makamaruhem idengay a kaʼenen.成熟時較可以吃，
-
Cilecileminan sisicedaman aheʼahecidan.有點酸有點甜有點鹹，
-
Manay, maʼulah kiniyan ku wawa.所以，小孩子很喜歡，
-
tayra i lutuk a kemaʼe tu heci nira.去山上吃他的果實。
-
Anini iri, a misayit tu papah nu kamaya,現在要剪毛柿葉，
-
u kamaya hantu iri, nu matuʼasay a nipaluma,毛柿是老人家種的，
-
U kakaʼenan nu wawa a lusay kiniyan.這個是小孩子常吃的。
-
Iri, sihiya cira yu sicicaʼ cira, ira,因為他有色素，
-
kapah a tuktuken cira.很好槌染。
-
Ina kamaya iri, nu Pangcah a lusay kiniyan.毛柿呢!是阿美族的樹，
-
Vangcal ku heci nira, vanuvanuhan,他的果實毛茸茸的很漂亮
-
Nika, alesuʼ isaw a kaʼenan,可是非常的好吃
-
Sicedam iri, awaay ku kavi tanu paʼenu saan.甜甜的沒有什麼汁都是種子
-
U cihak hananay iri,這個杜紅呢!
-
namakamelaw tu kaku tu matuʼasay,我曾看過老人家
-
yu awaay ku vilaʼ iri, u pudac nira,在每有荖葉時
-
U pudac nira, u puciʼ nira,他的皮膚他的皮
-
u akaway iniyan, u akaway iri,這個樹幹
-
puciʼ han ku pudac,剝掉他的皮
-
Pudacen kiya puciʼ nira iri, Savilaʼan,把皮剝到當荖葉吃
-
mahaʼen tuway kakemaʼen tu nipiʼicep nu matuʼasay.也是像老人家吃檳榔的口味
-
Anini iri ara tu ku nipisayit nu maku tu sapituktuk a micengel.現在我會剪要槌染用的
-
Siheci anini, u takeruru ku mangalayay a kemaʼen.現在正結果時 啄木鳥吃的
-
Halikaʼen ku takeruru tu heci nira.啄木鳥很喜歡吃
-
Adidiʼ kiniyan anu tataak iri, anu maruhem tu cira,這個還很小如果長大了成熟了
-
vangcal u kiyukiyuwan.紫色的很漂亮
-
U rakes kiniyan, vangsis ku sanek nira,這是樟樹 味道很香
-
Iri, sasangaʼan nu taywan tu sapipatalaw tu cirekay u dadipis.漢人做來驅蟲蟑螂用的
-
Anu cengelan cira, anu sapicengel cira,如果拿來染色
-
Kalalahengangan ku kulit nira.有點紅紅的顏色
-
Anu savelen ku nipicengel a mahaen,如果用煮的就會像這樣
-
Iniyan u nipituktuk iri, caay kalaheng isaw.這樣敲打比較不紅
-
Iniyan a vangcal a varu iniyan uruma u lahengangay.這個漂亮的花還有紅紅的
-
u 茶花han nu Hulam.漢人叫茶花，
-
Uciya hananay u nananuman,茶呢!喝的，
-
Iniya caay kaw nananuman.這種的不能喝，
-
u mamelawan ku varu nira.它是觀賞用的，
-
Idengay a tuktuken cira,它也可以槌打。
-
anu tuktuken ira tu ku cengel.如果槌染也會有顏色。
-
U hiya kini u lulang,這種叫構樹，
-
Yu ʼadidiʼ kami sapakaʼen nu matuʼasay tu vavuy.小時候我們看到
-
Tuntunen cacaken sapakaʼen tu vavuy,切切給豬吃老人家給豬吃
-
Nika, u heci nira masakimulmuay ku ruma,可是它的果實是圓圓的
-
masa mahanay u vavayuh iri, u kilakil han.像毛毛蟲 那種叫kilakil
-
Savelen nu i timulay kiran a misasinavel,靠南邊的阿美族都煮湯來吃
-
Alesuʼ saan caay kakemaen kami.聽說很好吃我們是不吃的
-
Caay kangalay kami tu mahaenay a sinavel.我們不喜歡吃這種菜
-
Adihay ku nu Ciwidiyan a sinavel,水璉很多菜
-
Iri, ya hiya nira u vavahi他那個母樹的
-
Nu vavahi a nikasiheci u kimulmulay,母樹的果實是圓圓的
-
nu vavaʼinay han tu iri, masatarayaʼay,公樹的是長長的
-
u kilakil han kiraan.那個叫Kilakil
-
Anini iri vangcal kina hiya kina papah isaw,現在這個葉子很美
-
Caay kahaen u nu masacikawcikaw saan,不像一角一角
-
a sapihiya sicicicaʼ iri, kapah mirepit.要做有色素 還黏住的
-
Anini iri, a malingatu kaku a micengel,我現在要開始染了
-
u nipicengel nu maku iri a tuktuken,我染的時候用槌的
-
Nu naayaway nu matuʼasay iri, tivek sa.過去老人家適用像打米的
-
Manay, a tuktuken aku,所以我就用槌的
-
A mituktuk iri kiya a paruhepitan henay,在槌之前要先貼
-
paruhepiten henay tuwa a tuktuken,貼好再槌
-
Iri, pina ku nialaan tu pahpah拿了多少葉子呢!
-
Nu kamaya, u savuud nu kuyu.像毛柿子 像狐狸的頭飾
-
Awaay tu mamelaw anini.現在都看不到了
-
Caay kavanaʼ ku wawa tu savuud nu kuyu hananay,現在的孩子都不知道什麼是狐狸的頭飾
-
iri, a silsil han aku a paruhepit tuwa a masadak ku kulit nira.我把它排一排然後顏色就出來了
-
Iri, a paruhepiten henay itiya a tuktukaen cira.先要貼好才可以槌
-
Adihay ku nialaan tu papah,拿了很多的葉子
-
Awʼu iniyan u 膠帶 han nu Hulam saparuhepit.用漢人說的膠帶 黏貼用
-
Kiya mangaay a mituktuk iri a hecepan nu kidudung.好方便槌之後會被布吸掉
-
Ina kidudung hananay i, u tadakidudung.這布呢!是原始的布
-
Anu kalusuka caay pakahecep如果是朔膠的就不會吸
-
Caay piruhepit ku cengel nu papah.葉子就不會貼住也不會染色
-
Nay iri a misilsil tu kaku,我現在要排
-
A naʼun han a paruhepit,慢慢地貼
-
Sakapahan a paruhepit iri tuwa a tukttuken.一定要貼好然後再槌，
-
A heminen paruhepit kina papahan.所有葉子都要貼好
-
A sakapahen paruhepit,要貼穩，
-
Caay kaw dadayumen isaw a mituktuk.槌不是那麼簡單。
-
Mahaen iniyan masasingay itiniyan,像照到的這個
-
Haenen u nu vilaʼ kiniyan yu!像這個是荖葉
-
Iraan u nu vilaʼ tuway,那個也是荖葉的
-
Iniyan u nu masay,這個呢!是虎爪豆的
-
Nipalumaan tu masay kiniyan,這個是種的虎爪豆
-
U nu lutuk a masay caay kahaen kasipinang ku kulit.山上的虎爪豆顏色比較不明顯
-
Manay iri, iniyan matenesay tu ruma,所以這是 比較久的
-
Iniyan u caay pakacidal kiniyan,這個呢!比較沒曬到太陽
-
Kaya lahengan sa kita tina kulit tiniyan我們會認為為什麼顏色是紅紅的
-
Ira ku hiya miicep kita paapulan aku.也有我們吃檳榔我的加石灰
-
Araw sulinay kivetul ku cengel,之後真的顏色就很濃
-
Tangasa anini nisahiyaan到現在我就
-
nisasatawpawan nu maku kiraan.那個拿來當頭巾
-
Nakinapina tu a satawpawan a vacaʼen,好多次戴了又洗
-
Iri mahaʼen hen ku kulit nira.它的顏色都還在
-
Araw mahanay ari idengay tu a sipisamaamaan nu mita,原來是這樣我們可以做各式各樣的東西，
-
misangaʼ tu sakavangcal nu lumaʼ a tengaytuway.也可以把房子用的很漂亮。
-
U mavaʼeray kiniya a talacay.這是枯黃的欖仁葉，
-
Ay raan ku ruma u lantaway,還有另外的綠色，
-
Anu mamaan ku kulit,看是什麼顏色。
-
U kulit nira u kulawlaway.它的顏色是黃色的，
-
Nika, mapacital tuway,但是被太陽曬。
-
iri, a mahaen tu u ditaʼ ku kulit nira,然後它的顏色就像泥巴一樣
-
caay pacamuli tu mamaansaw a sapaʼiyuwan,不加任何的藥物
-
u nira a kulit kiniyan.是原來的顏色
-
U nipaapulan kivetul ku kulit u nicengelan.如有加石灰然的顏色就比較濃
-
Matiya u situveray kiniyan.這好像戴帽子一樣
-
Pamata han aku panguyus han aku,我加上眼睛我又加嘴巴
-
Iyah! kapah a melawan啊!看起來好漂亮
-
matiya tu u nikulitan.很像用畫的
-
hay, vangcal sa kaku.是的 我覺得很漂亮
-
Naw lahengangay macerah tu,原來是紅色的淡掉了
-
Iriaw kuletu naw kuletu kiniyan,有用藷瑯那個是藷瑯
-
Iniyan u lahengangay nu kuletu kiraan.有那個紅色的是藷瑯
-
Namaka tengil tu kaku tu suwal ninayan ni kaka nu maku iri,我有聽過
-
Inaayaw pakuyuc ku nikaʼurip nu mita u Pangcah,過去我們阿美族生活很窮
-
Itiya mahaʼen tu amin ku nikaʼurip nu tamtamdaw.那個時候人們的生活也是這樣
-
Pakuyucsa mangalecv ku tau Pangcah.很窮 我們阿美族更是如此
-
U vuduy iri, u nihaykiwan amin,衣服呢!都是樂捐送的
-
U kaʼen, u nihaykiwan amin.吃的呢!也都是樂捐送的
-
Caay kadengay ku nikawmahan nu tireng.自己種的都不夠吃
-
Yu ruma makedal awaay tu ku niketevan.旱災時辛苦種的也沒收獲
-
Iraan satu u nihaykiwan ku sakaʼurip.只好仰賴捐贈的過生活
-
Namakatengil tu kaku,我曾聽過
-
nu minhun a kuyti iri, sangaʼen tu calaped,用麵粉袋做成褲子
-
nu naayaway a tamdaw cengelen han nu matuʼasay,過去人老人就把它染
-
Micengel ku matuʼasay, u kuletu ku sapicengel.老人家就用虎瑯來染
-
Itiya sulinay caay kavanaʼ cengecengesa iri,那時說真的也不知道就染染看
-
Araw sicicaʼ kiyami ku kuletu iri,發現狐瑯有色素
-
cengehan iri, malicang satu uvecang saan.染乾了就僵硬
-
Sacalaped han iri, mahiya kiniya u cepicepiʼan,穿起來把二邊大腿
-
tadamakisakis tadauvecang,摩擦太硬了
-
Araw mahaʼenay ku nicengelan nu mita,原來我們自己染的是這樣
-
Saan makatengil aca kaku, iraan u kamuraw.是這樣我又聽說小番茄
-
Tiveken sa kulawlaw ku kulit nira saan,裝在臼裡打 它的顏色是黃色
-
Caay hen kaku pituktuk tu papah nira,我還沒打過它的葉子
-
iniyan u nu kamuraw,這個小番茄
-
Iniyan u hiya, u kuletu hananay iri,像這個虎瑯
-
Sulinay namihiya tu kaku micengel tu vuduy,說真的 我有染過衣服
-
Iratu caay pataynien nu maku,有的 我只是沒帶來
-
iraku maan, nihiyaan nu maku nicengelan,是什麼 我染的
-
Kapah isaw a melawan.還真的很好看
-
Hamanan saadihaen ku kuletu,虎瑯不要放很多
-
a pananumen ku kuletu tuwa misenger,虎瑯先放水再醃
-
Tuwa misenger tu kitdudung,之後再醃布料
-
Paʼruhepiten tu mahiniyay iri,貼這個呢!
-
Tusa kacaay pilaliw nu papah.讓葉子不會跑掉
-
A mahetec tu nu kidudung,會布滲透吸收
-
a masahaen tu u papah ku wayway ni tuktukan.打過之後也會像葉子形狀
-
U ruma anu sengeren tu avu a nanum,還有醃過石灰的水
-
U avu nira pananum iri masasaʼ,水加石灰就固定
-
U nanum nira iri, a sipisenger tiniyan u nituktukan,這水呢!要拿來醃敲打過的布
-
masumad ku hiya ku kulit,顏色就會變
-
masumad iri miruhepit,會變又貼牢
-
miruhepit ku kulit saan,這樣顏色會黏住
-
u mahaen iniyan.就像這樣
-
U ni haenan nu maku amin a misenger,我都是這樣醃做
-
Nisakasuyan yu misacacak adihay ku avu kiyami,用火柴燒就很多灰
-
Cevusen tu vaʼeday a nanum tuwa sengeren.用燒燙的開水澆 之後再醃
-
Masasaʼ masasaʼ iri, iya tingalaway a nanum,放一段時間把清水
-
sipisenger tu nituktukan用來醃打過的
-
Mangalev ku nipiruhepit ku kulit saan,顏色更加牢靠
-
Mahaʼen isaw ku tuktuk hananay,這就是槌染
-
Caay hen kaku pakamelaw tu nipituktuk nu tau,至今還沒有看過別人做槌染
-
Aku ku saʼiyaway,我是第一個
-
Caay kaw nu kikay aw urip ku misangaʼay,不適用機器要自己做
-
anu sasaaluvuan anu savuduyan,做袋子 做衣服之類的
-
A ita tu ku misangaʼay isaw,一定要自己做
-
caay kakapah a melawan,也不怎麼好看
-
Iri awaay ku micakayay.之後也沒人購買
-
Manay, caay tu kaku piturin a mituktuk,所以我就沒有繼續做槌染
-
u saʼiyaway tanu ulah sa kaku a misalama han.第一次我很興奮這樣玩
-
u mahiniyay ku mahaʼenay iri,像這樣然後
-
pinatu maka cacay tu a patekenan a lalangawan.多少呢! 將近100種植物
-
Masamamaanay a langaw ku nipitktuk nu maku我已經用過各式各樣的植物來槌染
-
makamelaw kaku tu nituktukan nu tireng iri,我看到自己槌染的
-
Hay haw! u mahaen tuwari u tamdaw u mamaanay a kulit.發現原來也像人樣有各式各樣的顏色
-
Mahaʼen tu u kaku nu tamdaw masamamaanay ku pising,也像人的各種樣子跟臉
-
makamelaw kita sulinay saʼepiʼ ku valucuʼ,真的看到心理就很愉悅
-
Makamelaw tu nisangaʼan nu tireng,看到自己的作品
-
Iniyan melawen saw adihay ku papah,這個呢!很多葉子的
-
Tiniyan u mitudungay tu paheku,像模仿過貓的
-
mahiya kini mangaay a tuktuken.很好槌染
-
U paheku hananay tada raʼemed,過貓是很嫩的
-
U kivecang kivesit kapah a tuktuken.硬的就很好槌打
-
Sacacay han a mihiya misilsil,一個一個排排好
-
Ira kiya mahaʼenay kalahaʼenan u mahaʼenay,有的也很像 有點像
-
U vutul nu edu han niyam naayaw,我們叫老鼠的睪丸
-
Malecaday a tiniyan.跟這個很像
-
nika caay kaʼecad ku papah isaw但是葉子不一樣
-
Sihecisa isasa nu hiya ilalavu nu sera.果實長在土地裡下面
-
Mahaen u vudtul nu edu.很像老鼠的睪丸
-
U vutul nu edu: han nu matuʼasay,老人家稱老鼠的睪丸
-
u vutul nu edu: han tu nu wawa a semuwal.小孩子也跟著說老鼠的睪丸
-
Ya heci nira, yu micudad kami tu kalahukan iri,它的果實 在我們讀書時
-
mangata kiyami rakaten niyam.很近 用走的
-
mavekac kami namicudad taratu,也用跑的放學
-
i inaka ku lumaʼ niyam kiyami, kami kiyami,我們住在鄉下的山上
-
tangasa i lutuk, a u maan ku demaken? a milivutul nu edu haw?到山上做什麼呢? 採老鼠的睪丸
-
Anu masuaw haw kemaʼen tu vutul nu edu,如果很渴吃了老鼠的睪丸
-
Sulinay caay tu kasuʼaw.就不渴了
-
mahaen nu aniniyay a 果汁,很像現在的果汁
-
Nu aniniyay a tamdawan,現在的人
-
U maan hankiya?是什麼呢!!
-
U 天然 han caayay kaw nipaluma,很天然的不人種的
-
Caay aca kaw nisangaʼan nu tamdaw.也不是人工的
-
U 天然果汁 kananumen nu nita.我們吃的天然果汁
-
Maherek tu kina muketepay a papah,這10種葉子完成了
-
Iri caay kaw malecalecaday,都不一樣的
-
Anini iri a mituktuk tu kaku,我現在要槌打了
-
A haʼenen a mivelih,要這樣翻過來
-
A mituktuk tu kaku anini.我現在要槌打了
-
U davak ku kapahay nama siuʼul早上比較好 有露水
-
i herek nu lahuk anini,在午後
-
malicang tuway ku papah utiihʼ,葉子都乾了 很不好做
-
awaay tu ku salang nu papah.葉子已經沒有什麼水份了
-
malicang atudiʼ kiniyan,這個有點乾
-
Mahaʼen ku kulit nu iniyan,這個顏色是這樣
-
Landaway landaway caay kahiya curahac,綠的有點淡
-
U lantaway a papah nu talacay,綠色的攬人葉
-
Iniyan u mavaʼeray lahengan tuway ku kulit,這個是枯黃的 顏色也紅紅的
-
macadcad amin,都一樣
-
U talacay kiniyan,這個是攬仁的
-
U vudu nu lutuk,山上的葡萄
-
U papah nu vudu mahaʼen tu haw!山葡萄 很像喔!
-
Iniyan tu ku valicen.換這個了
-
anu hiya vangcal,會很漂亮
-
u mitudungay tu paheku,模仿過貓的
-
silsilen a macacuruk,要按照順序 順著
-
u caay han kaherek a miliyaw aca a misurit,還沒好的要再重複打
-
Vangcal tu! maherek tu!很漂亮了 好了
-
Hatini isaw ku nipihaya caay hanay kaherek.做的才這樣 還沒完成
-
Adihay ku tatuktuken, muketepay a papahan.10種很多的葉子
-
Caay kasalecalecad,都不一樣的
-
u maʼeray a talacay kinian.這是枯黃的攬仁
-
u landaway caayhen kavaʼer, u mavaʼeray kiniyan.這是綠的這是枯黃的
-
u lulang kiniyan, u nu ucian a kilang.這個是構樹的這個是茶樹的
-
nu i lutuk a vudu kiniyan.這個是山上的葡萄
-
Malecalecad ku papah.這個葉子一模一樣
-
A sakapahen tu nu niyam.我們會做好的
-
Anini kay iniyan u rakes.現在用樟樹的
-
nIka, anu u nisengeran tu avu iri,但是如果用醃好的灰
-
a caay kalecad ku nikasumad.會變不一樣
-
Mahaʼenaw! rutinaw a milaheci.就這樣 等繼續完成
-
Anini iri mahaʼen ku nikalingatuʼan a micengel,現在這就是開始槌染的
-
U nipituktuk a nipicengel hananay kiniyan,這是槌染的
-
Nu matuʼasay haen amitivek, caay hen kaherek.老人家的用杵槌的 還沒完成
-
a patukien kiya itiya a maherek ku nituktukan.要花時間做才會完成
-
Manay, tangsa anini ku nipicengel nu mita.所以到現在我們的槌染過程