- 35
- 0
受訪者在懷孕快生產時，因為夫家碰到收割稻米期，他忍著陣痛還在田裡幫忙，直到羊水破了才躺在床上，而那年代都是由接生婆接生，其生產過程非常辛苦，因當她孩子生下時，有4000公克，還好他順利生產。再來他也談到了他的父親，因他父親很兇常常拿刀來嚇唬一些不聽話的孩子，所以家長們常常拿他父親名字，來跟孩子們說，你若不聽話就叫"Sanru"來，久而久之這名字就變成孩子們心中，最害怕的人物。
- 字幕列表
-
pay ! ai u su kivadaqay ta su cinalivayan阿姨我來請問你的人生經歷
-
anema su kinapaulan什麼是你最難忘的
-
su kinaveleqedan你最牽掛的
-
pay請說
-
要自我介紹?
-
ui, dikilu dikilu好，可以
-
tia en ti vuljangaw a u ngadan a pinaiwanan我族名是"vuljangaw"
-
kaw a ciniukukan ti 蔡阿香中文名字是蔡阿香
-
a u lindavan我的出生日期是
-
sepatj puluq sa drusa caviljan ziugac niziu lukunic42年10月26日
-
kaw uli tjemaucikel a en tucu a而我今天要敘述的是
-
ta u pinualjakan taza u aljak tjaljavulungan a vavayan我生老大的過程
-
ti 蔡淑珍
-
tjalja nakulusi aravac pinualjakan taza u aljak生那女兒是我最辛苦
-
kaw然後
-
uli tjemaucikel a en tucu a u pinualjakan tucu a u aljak所以我現在要來講我生產的過程
-
kasicuayan a ramaljemaljng a naizuanan u matjaljaljak那時我父母親都還在
-
na ika semananema ta e不會重視
-
kemeljan ta vaik a mabiuing生病或生產要去醫院
-
saka tu tazua而且那時
-
na kulusi anan ania sikac我們生活還很貧困
-
a tja sikac a nia sikac tazua那時我們的經濟
-
na ika na venarung ta e..沒有想過要
-
vaika kemacu tjanuamen a pasa biuing a papualjak帶我們去醫院生產
-
kaw na i yumaq a en napualjak所以我們只能在家生產
-
saka na而且
-
kulusi a en ravac lja tu tazua當時我生的過程很艱辛
-
ka pualjak taza u aljak我的預產期間
-
ka aya nakaya kilamian tazua當時正忙著採收稻米
-
lukugac ziugunic6月15號
-
nana vaik a men a kipaday mata nia can我去田裡參與收割稻米
-
kaw na然後
-
tazua na kemasi kadjamadjaman na那天從早上
-
kilutulutu anga en nakinikeljakeljan anga en我已經有陣痛的現象
-
tuli pualjak anga en, ljaku有生產跡象，但是
-
lja uli kilami a men因為我們要割稻
-
saka nu kilami tjen而且要採收時
-
dikinay a ki aya tjen我們不可以
-
a.. anemaya tjen peljazua ta qadaw將日子延後
-
lja malatjak itjen tu avan na qudjalj因為我們怕會下雨
-
kilevucivuci tjen ta qudjalj在下雨前急著採收
-
kaw na vaik men a kipaday tazua然後那時我們有去割稻
-
mayanga na kilutulutut a en而我那時正在陣痛了
-
kakipadapaday amen na itua kemelikeliz a en ta paday我們在採收到米時，我是專門割稻的
-
kaw然後
-
nakulusi a en ravac, ljaku我很痛苦 ，但是
-
aza u kama na ginziu angata我爸爸真的很嚴格
-
saka namalatjak itjn ta kakilaming而且我們急著收割
-
na ika en natemulu a lukai ta u matjaljaljak我不敢跟我的父母親說
-
ta u valjaw及先生
-
tuna kilutulutud a en kaw我正在陣痛
-
na itua kemelikeliz a en我在負責割稻
-
na kemelikeliz amen ta paday我們在割稻米
-
kaw za u valjaw itua semakusakuc ta而我的先生正在搬
-
pinadakuki anga paday已經小米
-
a pasa ta giusiya放到牛車上
-
tu pasawmaqen kaw運回家去
-
kaqiluqilu ka kencengel amen我們中午吃午餐時
-
na inika en sakeman lja nasaqetjuqetju a u tjialj我不太想吃因為我肚子痛
-
na vaika en nakemin ta ljauljaung我去找乘涼處所
-
sa e kisekez a kamaljava tjaimadju在那裏休息順便等他
-
ka makakan tiamadju他們吃飽後
-
mangetjez avan kemeliz amen tauta回來又開始割稻
-
kamasulem ka gemudem amen ta za nia kakipadaing到了傍晚我們收割完工
-
aza u kama e..aza u kina我爸爸跟我媽媽媽就
-
na vaika kemacu ta nia salasaladj a maumaq lja帶著那些同伴回家因為
-
patekel anana men tana kalakuda a selapay我們會先請工作辛苦的人喝酒
-
aza u valjaw na avan nu kemacu ta giusiya ta nia kinipaday而我先生負責用牛車搬運我們割的小米
-
kaw tia en na pucidilj en na然後我一個人
-
i vililj a en ljana seqetjuqetju za u tjiyal跟在後面因為我肚子在痛
-
numangetjez a lutud如果開始陣痛
-
na qemiladj a en ita qaciljay i djalan我就坐在路邊的石頭上
-
sa e sekez kilutulutud kaw停下來承受陣痛的過程
-
kaw nu aya然後如果要
-
nu matja lutud na u siniqilaqilad a semekez ita qaciljay如果陣痛更嚴重我就停在石頭上坐下來
-
sa u kezumi za u kula將我的雙腳合併夾緊
-
lja na malekutj a en tu tjevuta因為我怕她會生出來
-
i djalan a u aljak, kaw孩子在馬路上生出，然後
-
kacuayanga djemaljum na en i tjumaq沒多久我回到家
-
kadjemaljum na en itjumaq當我到家時
-
na maka tekel anga za nia cinaucau a na kipaday那些我們幫忙收割的工人已經喝完了
-
mangtjez za那個回來
-
mavanaw a en我就先洗澡
-
mangetjez za u valjaw a kemin tjanuaen我先生就跑來找我
-
makuda sun ayaing na en他就問我怎麼了
-
qadjaw lja cunu akumaya ika nasapuisiq我說我不知道啊 !可是為什麼
-
aicu a tja umaq i aicu a tjaqelengan我們的家我們的床鋪
-
namapeljuq anga ta zaljum aya已經淹水了
-
u ayaing za u saladj我這樣跟我先生講
-
manu qaqivuing za u kina na u saladj於是我先生就把我母親叫來
-
mangetjez za u kina我媽媽就來
-
i..i manu kemuda maitucu aya za u kina咦! 我媽媽說這是怎麼回事
-
samalji ika sapualan她訝異搞不清楚
-
pay! sau qaqivu a su ti tjaina kati su kina快 !去叫你媽媽跟姊姊來
-
manu kemuda maitucu ika en lu aitucu這是怎麼回事，我以前不會這樣
-
nu pualjak a en nu meciluq a en aya za u kina, kaw我懷孕我生產時，然後
-
vaika za u saladj a qemaqivu我先生就去叫
-
ta kina nimadju kata kaka nimadju他媽媽和她姐姐
-
mangetjez manu回來之後
-
aya maitucu anga ta en tinuqulj cu就說這就是羊水
-
mapeteq anga tinuqulj aya kaw羊水破了，所以
-
ngansing anga za u kina我媽媽就放心許多
-
saka nu mapeteq a tinuqulj但如果羊水破了
-
paqulid ikacuay tjevuta a tja aljak照這樣小孩應該很快就會生出來
-
ljaku但是
-
na masa lja na kudral aza u aljak或許我的孩子太大了
-
na inia ka namasaki a tjevuta不是很順利產出
-
saka lja nu tja sipuita pual而且若是生第一胎
-
ika tjen na saigu anan mikatelep我們還不會怎麼憋住用力
-
ta patjevuta ta tja aljak讓孩子生出
-
na kisuvengilj aza nia kanguhu a aya那產婆一個晚上在
-
papualjaljak tjanuaen ljaku ika tjevuta照顧我但是孩子就是出不來
-
ka maljiyanga等到天亮時
-
ka kimaya e...大約是...
-
hacizi anga8點鐘流
-
e aza patagilj anga pasa tjevuta za u aljak感覺孩子開始要跑出來
-
ljaku但是
-
ljaki sa tjevuta inika ma aya sepuita tjevu想擠出來但又無法一次用力生出來
-
kaw ka tjevuta timadju然後當她出來時
-
na sandan anga za qulu nimadju ta pazangalan他的頭被擠到已經變形了
-
lja kudral za u aljak因為我的孩子很胖
-
na sepatj a ..anemaitjen好像4..該怎麼說
-
是4000
-
4200公克
-
kudral angata真的很大
-
taza u aljak lja kaw當時我孩子的體重，然後
-
na seljepazangal aravac taza u alak生那孩子非常辛苦
-
kaw avan nu u sika aya ljaku所以因此我非常..但是
-
ka maka pualjak anga en當我生產完
-
sanguwaqen aza u pinualjakan產婆就處理產後清潔工作
-
manu saqetju anan za u tjialj結果我肚子還是很痛
-
qadjaw ka drusa u aljak我會不會有兩個孩子
-
lja akumaya saqetju anan ca u tjialj為何我肚子還是這麼痛
-
aya en我這樣想
-
na tjevutanga saladj雖然胎盤已經出來了
-
tjevutanga saladj, ljaku胎盤已經出來了，但是
-
saqetju anan sakamaya za u tjialj我肚子還是很痛
-
kimaya uli drusa u aljak aya en lja saqetju anan我以為會有兩個孩子因肚子還很痛
-
manua aya za結果那
-
aza aya sanbasan na papualjak tjanuaen結果那協助我生產的產婆
-
qadjaw zemu a zua aya可能是血塊
-
zemu nu aya avan za nama aya djamuq我們說血塊就是那些血
-
namaucek a djamuq ita tja tjialj taladj在我們肚子裡積成血塊
-
kaw然後
-
anema cemu什麼是"cemu"
-
zengu nu aya我們稱"zengu"
-
zengu aza na djamuq a namauceg"zengu"就是血塊
-
na mauceg a tja djamuq血凝固了
-
就是那個血塊
-
kaw saqetju angata zua nu aya收縮時肚子真的很痛
-
kaw nu ika masualap a zua當那個不流出來時
-
kaw aza a kaguhu ayaing na u kina然後那位護士就交代我媽媽
-
tja laljang ta zaljum sa patekeli ta maculjuculju燒一些開水給我喝
-
kaw nu temeketekel ta maculjuculju喝一些開水
-
salaputu a tjialj按摩肚子
-
sa pasu petelutelu za tjialj nu temeketekel ta uyu在我喝開水同時稍微按一下肚子
-
aya u lja mapelinuq a zengu按摩讓那血塊
-
aza djamuq italadj sa tjevuta裡面積的血才會出來
-
kimasu saqetjuan a tjialj nimadju ayaing za u kina kaw他的肚子才不會痛，這樣跟我媽媽說
-
silalja en na u kina sa patekeli ta maculjuculju我媽媽就燒了熱水給我喝
-
uyangata sa puisiq u ayaing za u kina確實當我跟我媽媽說我想尿尿時
-
vaika en a sasaw puisiq我就去外面小便作
-
ui manu puisiq a en當我尿時
-
munu temelak za zengu那血塊就跟著流出
-
kimaya u aljak以為是我小孩
-
ina qadjaw pualjak a en ta sikadrusa媽媽 !我好像生出第 二個
-
pacuni matelak tauta a nia en你看我流出一攤血
-
qadjaw ka en pualjak ta sikadrusa u ayaing我好像生出第 二個孩子，我這樣告訴她
-
mangetjez za u kina a paljiljiljilji tjanuaen我媽急忙跑過來看我
-
manu ika aljak結果說這不是孩子
-
djamuq cu a namauceg aya這是血塊
-
zengu aya tjen tazua penaiwanan排灣語稱作"zengu"
-
a djamuq a na mauceg, kaw血凝固之意，然後
-
kadikaden na u kina inika aljak我媽媽用手攤開
-
djamuq angata zua kaw那真的是血，然後
-
ka vaik zua a aya a djamuq a na mauceg當那血快流出來之後
-
avan zua salenguwaq anga u tjialj我肚子就比較舒服了
-
au namaitazua u pinualjakan taza u aljak, kaw這就是我生第一個還得成，然後
-
na selapay aravac a u pinualjakan我生的很辛苦
-
tu nu avan tucu kina如果換成現在
-
kisinan kisini vaik a en nama biuing一定會帶我去醫院
-
ljaku但是
-
lja naika kakudan na ramaljemaljeng kasicuayan因為以前老人家的觀念
-
a vaik naika不是進醫院
-
ika kemeljang anan tiamadju ta vaik ta kuisan kiaya他們們不知道生病要去找醫生
-
a kipaqeljing aya如何求救
-
算難產
-
aya tjen tua cemiukukan若用中文講
-
namaitazua ljaku就是這樣但是
-
na ika en na sinivaik a mabiuing因為他們沒送我去醫院
-
na u kipatjemacay en sakama我只好拚了命
-
a aya mikatel pualjak taza u aljak忍耐生這個孩子
-
kaw kacuayanga netevuta後來將孩子生出
-
ljaku但是
-
masalu aravac ta cemas非常感謝神
-
izua kiljival ta tjanua en有神保佑我
-
paqeljingan na en izua za 平安幫助我才有了平安
-
niamen kata u aljak a matjatjukuda我跟小孩順利分開
-
kaw tucu aza u aljak aya現在我這小孩
-
ramaljeng anga izuanga vuvu tauta tucu也有年紀了已經有孫子了
-
manu namaitazua su pinualjakan原來你生產經過是這樣
-
au然後
-
makuda na su kama可以談談你父親?
-
tja sipatjanema提起你的父親
-
ui ya對啊
-
kaqaqunuan na en nu kilangeda en tazuma我小時候從別人口中聽到妳父親
-
nulemangeda taza na su kama ngadan malekutj a en聽到你父親名字我就很害怕
-
pay請你
-
tjaucikel ta na su kama a sikudakuda談談父親在世的為人
-
qadjaw ka izua talitulitu aya tjen或許有比較有趣的故事
-
emusiluilui a ziudan有趣的玩笑
-
ui angata aza na u kama沒錯我那個爸爸
-
ti paupu a pinaywanan他的族名叫"保卜"
-
kaw a ngadan nimadju ti 陳三郎他的中文名叫陳三郎
-
maseljud a ti sanru aya kaw所以就稱作是"三儒"
-
kaw napinaka ti na maseljudj a ti sanru所以"三儒"這名字就被使用
-
a qemaqivu ti sanru大家都叫他"三儒:
-
djaljepan三郎是"sanru"后原來三郎是"三儒"的意思
-
na aya na有那個
-
ginziu angata za u kama tuna我爸爸是很嚴格而且
-
ui !na tjengelay a lemekutj ta kakedrian對 !尤其很愛嚇小孩
-
kaw然後
-
tauta aza lukaculeculeq a kakedrian尤其對那些頑皮的小朋友
-
silekutj na marekatjaljaljak u zayanga ti sanru kana aya.家長會用"三儒"的名字嚇小孩說:三儒來了
-
namalekutj kaw kana kilanda就會害怕然後馬上變乖
-
ljana nulinlien aza ma因為那些家長有時會叫小孩做事
-
aza a maraka aljak nu ika kilanda那些孩子若不聽話
-
situmalj sun tja sanru就恐嚇跟孩子說:要跟三儒講
-
kanika lemanda qaqunuan ta ti sanru malekutj所以孩子們只要聽到"三儒"
-
lja na ginziu angata za u kama saka na因為我爸爸真的很兇而且
-
nasini ata nalinukutj sasi na u kama sa si有時會用一些東西
-
ciljik ta dramiya kanaika tjakitj lja a lemekutj ta kakedrian或者他會舉出鐮刀或小刀嚇小孩子
-
kaw然後
-
na malekutj ta u kama zu zayanga ti sanru nuaya只要聽到"三濡來了"就會怕我爸爸
-
ljaki maru maculeq za aljak就算孩子在調皮
-
neme aya name會變的
-
kilandanga lja na malekutj kaw一定會變的聽話因為會怕
-
na kanasilekutj kanasipatjanema ngadan ni sanru要嚇唬孩子只要提"三儒"的名字
-
sedje lja kilanda za mareka qaqunuan kaw那些孩子就自然而然地聽話
-
kaw na sinan然後就變成
-
silekulekutj naza u kamanga我爸爸專來做嚇唬孩子
-
uiyangata za u kama na ma ginziu angata我爸爸確實很嚴格
-
ljaku lja timadju然而他
-
napalavac a kinacaucauan nimadju他的人非常勤勞
-
na lupakamanguaqan他為人善良
-
timadju na inika makata他很少去從事
-
quma a sengsengan nimadju田裡面的工作
-
na itua semanumaumaq timadju他從事建築方面的工作
-
ita..ita.aya semanumaq taza在.在.在做家裡的
-
lja kasicuayan malji izua semimisiming ta umaq因為以前的房子哪有是水泥做的
-
sedjelj a kinikasiw kinizailiu a kemasi cemecemel材料大部分是木頭從森林裡採的
-
a na tja umaq kangidangida我們以前的房子
-
kaw na kinivaljivalji nakivaljivalji然後將木材弄成板子
-
na semanumaumaq ta vinalji a umaq naza u kama我爸爸當時就是在用板子蓋房子
-
a nia quma na inika na aya ta timadju ta quma我們的山上他並沒有開墾
-
azua nia quma tucu我們現在的山上
-
avan kina maleqalian katazua na ti vuvu "calivat: anga就是以前他的朋友"差利發但"
-
a lja e ...lja imangazua ti calivatan ? lja差利發但"....他是"哪一家了"?
-
lja imangazua malunakuya ika paqenetj糟了!他是哪家了突然忘記
-
lja tulivuan"度立夫忘"家族
-
nasini sanumaq za ti vuvu calivatan ta umaq niamadju那時有幫"差利發但"vuvu蓋們的房子
-
naleminling za ti vuvu sacalivatan tu kalakuda而vuvu"差利發但"有交代要做事
-
lja aza ni vuvu"calivatan"uqaljaqaljay aza aljak nimadju因為vuvu"差利發但"的孩子都是兒子
-
nu vaik tiamadju a mavavuwa a kalakuda如果他們去山上工作
-
na pikinudan aravac非常有原則
-
kaw na然後
-
tazua na inina ka aya pavecik ta tja kadjunangan那時還不知道土地可以登記
-
kaw然後
-
napina napina puliquma za a ti vuvu "calivatan"我爸爸有跟vuvu"茶利發但"找土地
-
tu qumau , kaw要耕種，然後
-
tu tja kiudu aza tu tja nimitja a matjadrusa說好那塊土地我們兩家一起使用
-
aya za u kama我爸爸這樣提議說
-
kaw u su sisan umaqan aya za u kama然後我可以幫你蓋房子
-
nakilanda za ti vuvu "calivat"vuvu"差力發但"就答應
-
nasini navaik za u kama我爸爸就去
-
na sinisan umaq timadju sa aya幫他們蓋房子蓋房子
-
aza tia vuvu i calivat navaik a muliquma然後"差利發但"vuvu們就去找土地
-
kaw na patjasepatj aza puliquma niamadju然後他們找到四處地方
-
avan za ljareking aya, avan za i lizuk aya就"ljareking"還有"lizuk""
-
avan za izua i puquaquay , i tjacadju aya還有那個"puquaquay", 及"tjacadju"
-
aza izua i kanavaljan aya , kaw還有叫"kanavalj"這地方，然後
-
na matja sepatj aza puliqumanan ni vuvu "calivat" kaw那vuvu"差利發但"找到了這四個地方，然後
-
manu kavililj anga後來之後
-
paveciku tanu quma aya sihu政府說可以登記自己土地了
-
a tutazua naqinalut anga那時它們兩個就平分
-
na u kama kati vuvu "calivat" aza quma我爸爸跟"差利發但"
-
aza i ljareking kata i lizuk那"ljareking"跟"lizuk"
-
sinan niamen nazua lja kaw變成我們的，然後
-
aza izua i tjacadju kata i kanavaljan那個"tjacad跟"kanavaljan"
-
sinan niamadju lja dulivuan kaw就變成"督里夫忘"家族的
-
na inatazua binunpay aza quma niamadju kaw土地就這樣分的，然後
-
ama "bunpay"什麼是"bunpay"
-
qemaljut分配
-
qemaljut分配
-
tjamadrusa men kaw我們各分兩地
-
qemalit aya ta bunpay , kaw"bunpay"是分配的意思，然後
-
lja tazua napavecik anga tjen ta tja quma因為那時我們已經完成登記土地
-
patagilj a pavecik ta tja quma tazua, kaw那時開始登記土地，然後
-
naqinalut nimadju azua quma kaw na tjalja drusa kaw他們將土地分成一人兩塊
-
nana maitazua ljakua za u kama na paravac ngata就是這樣來的但我爸爸是很認真的人
-
ika men na semutuludj ta paisu ta na aya我們沒有很缺錢
-
lja na zemumak angata nu seman u maq因為他會蓋房子工作多
-
na izua kinipasu nimadj所以賺有錢
-
ljaku natjuruvu amen a makaljak但因為很多孩子
-
malje lima men a marekaljak我們有5 個兄弟姊妹
-
e..kaw au kina lja inika maqati a kalakuda我媽媽無法幫我爸爸工作
-
lja avan na men a namalealjak因為要照顧我們這些孩子
-
na aya ljaku na kipaisusu a u kama還好我爸爸有蓋房子的好工作
-
naizua nai si izua nia kanen我們有錢吃飯
-
izua nia sicekaw有多餘的可以花用
-
azua na u kama而我的父親
-
izua ta在某方面
-
paravaravc ljakua avan za maljialjianan nimadju他很勤勞但脾氣不好
-
lja a paravac a caucau maljialjian因為有人說認真的人脾氣很怪
-
kaw aza mareka ngeruq nimadju所以他那些親戚們
-
masepatj tia madju a malengerungeruq他有4個兄弟
-
a tjalja vulungan ti kama ljakuan大哥是"ljakuan"叔叔
-
sikamasan musalj aza u kama nibanmi我爸爸是老二
-
izuanan ti kama qasau sanbanmi還有老三"qasau"叔叔
-
kama i tilu a sipuljaljakan叔叔"tilu"是老么
-
kaw masepatj tiamadju a malenrunruq kaw所以他們有4個兄弟
-
aza ti tilu那叫"tilu"的
-
aza setaipan台坂的
-
aza ni aya valjaw誰的老公?
-
許忠明德爸爸
-
kaw avan zua niamadju所以他就是他們的弟弟
-
aza u kama sikamasan musalj ljaku我爸爸是老二，但是
-
kamalji a mareka ngeruq timadju sinan maljialjian連他的兄弟都嫌他是怪人
-
aza u kam ta maljialjianan我爸爸脾氣不好
-
lja za nu ukama na gingziu angata因為我爸爸真的很嚴格
-
kaw kamalji a mareka ngeruq nimadju na iniaka所以他的親戚對他都不是很
-
na ika namapuzangal tjaimadju lja不在乎不親近他
-
timadju na ulusai angata na gingziu他很囉唆又嚴格
-
kaw na ika tjengelay za marekaka tjaimadju所以他的兄弟都不喜歡他
-
ljaku e sa aya aza malekaka但他那些兄弟
-
na ika semuvanan tjaimadju不怎麼跟他往來
-
saka selapay tiamen na malekaljak nua u kama所以我們這些做爸爸的女兒很辛苦
-
lja vavayavayan namen因為我們都是女生
-
ika men ikauli kiqatan nangta以後不能依靠
-
ika uli tja kiqeljian masa aya za mareka ngeruq na u kama tauta也無法求助，我爸爸親戚都這樣想(重男輕女)
-
na ika sinuvanan nia madju ljaku並沒特別跟我們有往來，但是
-
e..tjakudai na kitju沒辦法我們已經另外
-
na kitjusikasikac ame tauta ljaku有自己的門戶及生活
-
e..lja因為
-
avan na tatuluan na u kama malaing tjanuamen或許是我爸爸以前常教我們
-
lja paravacan nimadju因他真的很勤勞
-
tatuluan tjanuamen ika tjen na mavulaqut也常教我們不要懶惰惰
-
nu mavulaqut tjen neka tja kanen我們如果懶惰沒有飯吃
-
a tja sicekaw a tja sikudanga aya也沒有錢可以做任何事情
-
kaw所以
-
ui puaminu anga好，你要結束了?
-
matazua?就這樣?
-
ui好
-
ui, ui, masalu對 !對 ! 謝謝
-
masalu謝謝