跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  32
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
張國隆老師口述族語傳承的重要性以及自己族語教學上的經歷與心得
TIME:

  • 字幕列表
  • sraral hiya ga kiʼa mtzyul msyaw kawas qu
    過去 大概有三十幾年
  • ga kniʼan maku gokosyo nqu sami ka Gohogo ga
    在五峰鄉郷公所
  • yasa iyat saku i minshriq
    我沒有離開過
  • mtzyul msyaw kawas qu pintzyuwaw maku komuʼing
    我從事公務員三十幾年
  • ga nanu si saku kakiʼ Goho
    就一直待在五峰鄉
  • ana saku aki kyalun nqu syusexuʼ sraral mha u
    雖 過去省政府都要請我
  • usaʼ inuʼ inuʼ ga
    叫我去哪裡哪裡
  • ru ana saku nha i aki saku nha posun Lan_yu sraral ga
    也有一度要我到蘭嶼去
  • musa i psbaq squ kumuʼing nha kya ka mtzywaw son mha綜合服務台
    到那教導那些在綜合服務台處理事情的公務員
  • ga iniʼ swal qu lkʼaba lkʼaya maku wah
    但是, 我的爸媽不答應
  • pgyaran sami lga phswaʼ sami mqyanux nanak sqa la ma
    若你離開了 我們要如何在這裡生活
  • ru nanu a...
    因此
  • psʼrxun nha qu 台灣省原住民事務委員會 lga
    他們設置了台灣省原住民事務委員會
  • Genminkay nqu Taywansyu sraral ga
    過去的台灣省原民會
  • ana squ i hluyun nqu kyocyo sraral mha u
    當時的局長一直想拉我
  • uwah i 省政府 ini saku usa uzi
    叫我到省政府去 我沒去
  • ru babaw nyaʼ i
    之後
  • psʼrxun nha qu中央政府的原住民族委員會
    成立了中央政府的原住民族委員會
  • nanu nyux ta baqun Genminkay ta misuw qani ga
    一如我們現在所知的原民會
  • uwah kya mru biqay su myan kacyo ru nanu nanu mru
    叫我去那裡擔任科長等等職務
  • iniʼ swal uzi qu kʼaba mu
    我爸爸不答應
  • "ay nyux sami nbkis la"
    我們已經老了
  • laxi sami pgyari mru iniʼ saku usa
    叫我不要離開他們 所以我沒有去
  • ru nanau yasa si saku kakiʼ kya i Goho
    所以 我就一直待在五峰
  • ru ryax maku i kumuʼing aring ʼringan ru mucing tmsuqan
    我從事公務員生涯中
  • malax saku kumuʼing ga
    一直到我退休
  • ana saku musa i mtzyuwaw nʼinu qalang nqu
    縱使我到任何一個部落去辦事情
  • ita ka son mha nyux ta kiʼan ita tayal ga
    我們現在所居住的地方
  • ga si sami giway mkal ke tayal kwara
    我們都以原住民語交談
  • qu bnkis ta sraral ga
    以前的長輩們
  • ru kya qu zyuwaw nha mwah mtzyuwaw i
    要到鄉公所來辦什麼事
  • uwah nha i spaqut nha i mwah gokosyo ga
    來鄉公所詢問事情
  • mutu sam si pkal ke na tayal uzi
    我們都以族語來交談
  • nanu yasa qu blaq balay naʼ qu
    所以 當時的狀況還好
  • ʼosa nqu ke ta tayal sraral ga
    我們昔日族語的環境
  • iniʼ balay pskyut ru
    沒有中斷
  • hzyuci kwara kkal na bbnkis ta sraral
    老人們講得都很流利
  • ru misuw qani hiya lga
    到了垷在
  • kumuʼing lga iniʼ qbaq kmal ke tayal
    公務員都不會講族語
  • ana qu gluw ta Tayal nanak ga
    就連我們自己的泰雅族人
  • ana Tayalzok ana Amizok ana Paiwanzok ka
    泰雅族 阿美族 排灣族
  • nyux mwah mtzyuwaw squ gokosyo myan ga
    來到我們的鄉公所工作
  • iniʼ qbaq kmal ke tayal kwara la
    都不會講自己族語
  • nanu yasa qu kya qu krahu cikay kawas ka
    因此 年紀稍長的
  • bbnkis mwah i gokosyo aki kya qu zyuwaw sʼgwah nha maqut ga
    長輩來鄉公所辦事 詢問
  • iniʼ qbaq i mkal squ lelaqiʼ kumuʼing misuw qa la
    無法和現在年輕的公務員交談
  • iniʼ nha baqiʼ kmal ke tayal ga
    無法和他們用族語交談
  • nanu yasa qu
    因此
  • sxal cikay tunux nqu bnkis ta misuw qa
    會讓現在的長輩們傷腦筋
  • gi ana cikuy na zyuwaw sʼusa nha maqut gokosyo lga
    就連小事去鄉公所詢問時
  • siki si kyali ke Theluw
    必須用中文來講
  • kya qu iniʼ qbaq ke theluw lga
    若是不會講中文
  • nanu a zzihung cikay la
    就因難重重了
  • qu ppcywagun nha iniʼ nha baqi kmal qu kumuʼing lrwa
    無法向公務員表明要來辦理的事
  • nanu yasa qu siqan balay qu nbkis ta misuw qani
    所以 現在這些長輩也真是難為了他們
  • iniʼ qbaq kmal ke na
    不會講
  • ke ta nanak kwara qu llaqi nqu ita Genzyumin ga
    所有 原住民年輕人都不會講自己的族語
  • nanu yasa qu si mu skal mha
    因此 我一直提倡說
  • qu makiʼ simu ngasal mamu nanak ru
    你們在自己的家裡
  • qalang mamu nanak ga
    在自己的部落裡
  • klokah cikay kmal nqu ke ta Tayal
    要多努力的說自己的族語
  • psbqai qu lelaqi mamu
    教導你們自的孩子
  • ana nha ini baqi mung hga
    雖然他們不怎麼聽得懂
  • si qhli kmal ru pkakiʼ qutux ryax ga musa nya baqun
    就是先講 總有一天他會聽得懂
  • qu ke su mha nanu qu nyux su skal
    你講的是什麼意思
  • laxi kusa mha txalun su kmal ru iniʼ nya baqi mung lga
    不要說你講了他聽不懂就
  • si su laxi kya lru si su qihul kmal ke na theluw lga
    放棄然後就一直用中文講
  • mosa n_gyut n_gyut mhuqil la qu ke ta tayal
    如此 我們泰雅語就會逐漸消失
  • iniʼ ta klokah cikay lga
    倘若找們再不努力
  • atu mopuw kawas mpusal kawas lga
    大概在10年20年
  • pʼuzyut la qu ke ta Tayal lga
    我們的族語就要消失
  • iyat mamu i pongan qu ke ta Tayal la
    我們的族語也不會再聽到了
  • nanu yasa mhuqil qu ke ta lga
    倘若我們的語言滅絕了
  • nanu giwan yasa mhuqil qu minzok ta uzi la
    這也代表著民族隨之也滅亡
  • nanu yasa si cikay inlungan mhway simu ki.
    這點希望大家擺在心上 謝謝你們
  • aring squ malax saku kumuʼing lga
    我從公職生涯退休後
  • iyat saku inrangaw
    我沒休息過
  • yasa si saku i gluw musa pcbaq squ ke Tayal
    我仍去教族語
  • cbaq squ gako nqu qalang myan ga
    到我們部落的學校去教
  • 桃山國民小學
    桃山國民小學
  • ru aring squ tʼaring saku psbaq ke Tayal ru
    自我教族語開始
  • misuw qani lga
    到現在
  • musa i sobih mpusal kawas la
    大概有20個年頭了
  • ru nanau a~
    那麼
  • nwahan maku kwara la gako nqu sami ka Goho go ga
    五峰的學校 我都去過了
  • bali pira qu gako myan
    我們的學校也不多
  • spzyat qu國民小學 komingako ga
    有四所國民小學
  • qutux qu國中
    一所國中
  • nwahan maku kwaraʼ ru
    我都有去過
  • misuw qani lga
    現在呢
  • cyux saku i hluyun nqu gako nqu Nahuy
    被尖石地區學校聘為族語老師
  • 尖石鄉 lga
    尖石鄉 lga
  • ru mutu saku i msbzih musa i Slaq
    我往於返水田部落
  • 新樂國小
    新樂國小
  • ru krumaʼ ga musa saku 尖石國小 ka cyux qalang nqu Klapay ga
    有時我也去在嘉樂的尖石國小
  • ru wi saku musa 尖石國中
    我也一邊去尖石國中
  • ru 嘉興國小 uzi
    也去嘉興國小
  • ru qu cyux squ rgyax bblay hiya ka
    那麼在尖石很後山的地方
  • inu rwa新光國小 ru 玉峰
    是那個 新光國小 玉峰
  • gako nqu Mrqwang ana i Quri iyat maku nwahan lasa la
    玉峰 石磊我就沒去過
  • misuw qani lozi ga nyux saku tpihun nqu gako
    現在我也被邀請
  • maki heci 都會區的學校
    在都會區的學校
  • maki llingay na 竹北市
    在竹北市的附近
  • yasa qu cyux maku psbaqan squ gako hiya
    那些都是我現在教的學校
  • ru qu bbnkis hiya lga ka mmrkyas hiya lga
    而大人們 年輕人們
  • yaqu 新竹縣的部落大學 uzi
    也有新竹縣的部落大學
  • ru 台北市的部落大學 ga
    及台北市的部落大學
  • qutux rehay ga mutu myan minxal msli
    一個禮拜學習一次
  • mpcisal ru mqbaq sami ke ta Tayal
    一同學習及聊族語
  • kruma ga mutux saku tpihun nqu新北市政府
    有時我會被新北市政府邀請
  • ini ga 台北市政府
    或者是台北市政府
  • ini ga sami ka 新竹縣政府 mha u
    或者是我們這裡的新竹縣政府說
  • zik nqu ʼosaʼ nha siken 族語認證測驗 ga
    在他們要去族語認證測驗之前
  • kya qu son nha 衝刺班 ga
    所謂的衝刺班
  • ga mutux saku nha tpihun uzi
    他們也會邀請我
  • yasa qu nyux maku pcywagun squ misuw qani hiya la
    這就是我現在在做的事
  • ga swaʼ saku qmihun mha u aki ta psbaq squ ke ta Tayal ga
    我為什麼還使勁想要教族語呢
  • qutux hiya ga kuhun maku balay ke ta Tayal ga
    理由之一是我很珍惜自己的語言
  • i blaq balay qu ke ta Tayal qani
    我們的語言真的很美麗
  • mha ni baq su kmal ru
    若你會講
  • hzyuci qu pinqzywan su ga blaq balay pongan
    講得很流利 聽起來會很順耳
  • wal si khbaw papak ru wal si kblaq inlungan uzi
    耳際會很輕鬆 心情也會很舒坦
  • mung squ ke ta nanak ke ta snbil nqu binkesan ta
    聽我們自己祖先所留下來的話
  • ka sraral hiya squ mpusal kawas wayal ga
    在二十幾年前
  • blaq psbaqan naʼ qu lelaqi i
    小孩子都還好教
  • mung squ ke nqu yutas yaki nha ru
    他們可以從爺爺奶奶那裡聽到
  • ini ga yaba yaya makiʼ ngasal rwa
    或是爸爸媽媽在家裡
  • mung squ ke na Tayal
    聽他們講族語
  • misuw qani hiya lga talagay wal si i
    現在呢 真的是
  • wal si pqbaqi wal si inorwa i
    很明顯的直直往下掉
  • pinqhuzyaw la ʼosa nqu ke ta Tayal ga
    我們的語言急轉直下
  • lelaqi misuw qani hiya lga
    現在的小朋友
  • ana pqutan mha nanu son qu tunux
    就連 問頭叫什麼
  • nanu son qu roziq nanu son qu qba ru kakay ru ngasal ga
    眼睛 手和腳或是家
  • iniʼ nha baqi la
    都不知道
  • gi min_gyut min_gyut iniʼ qba kmal ke ta Tayal qu
    因為 漸漸地不會講自己的族語
  • yaba nqu lelaqiʼ ka nyux mqwas biru kokomin gako ru
    小學生的爸爸
  • kokomin cyugak misuw qani lga
    還有現在的國民中學
  • ungat qu pslungan nha ru
    沒有模仿的對象
  • ungat qu pqbaqan nha makiʼ ngasal la
    在家也沒有學習的對象
  • ana ta si i n_ryaxi kmal psbaq nqu ke ta Tayal makiʼ ta gako ga
    就算在學校一直不斷的教他們講
  • qutux rehay ga minxal balay
    一個禮拜只有一節課
  • 一節balay ga
    只有一節課
  • ru tmasuq qu 一節qasa lga
    那一節課結束後
  • nanu yasa sʼalax nha qu biru nha
    就把書本放下
  • zngyan nha kwara qu pinsbaq la
    所有學過的也忘掉了
  • ru musa ngasal ga ungat qu smlsul psbaq lha lru
    回到家 也沒有隨時可以請教的對象
  • qutux rehay hnyal lozi psbaqan lga
    再下個禮拜教他們時
  • wal nha zngyan kwara qu pinsbaq sa qutux rehay wayal ru
    把上禮拜教的全部忘光光
  • tʼringun psbaq lozi
    又要重頭來教
  • nanu yan nasa si tʼringi tʼʼringi squ sa tʼringan lga
    就是這樣周而復始的重新教
  • iniʼ ruruw la pinqbaqan nha
    所學的都沒有進步
  • nanu yasa qu sxal balay tunux laqiʼ misuw qa
    現在的小朋友真是令人傷腦筋呀
  • bali kun nanak qu yan nasa knita
    這不是我個人的看法
  • kwara qu sinsi nqu ita ka Genzyumin ga
    所有的原住民老師
  • ka nyux psbaq squ llaqiʼ misuw qa
    現在在教小朋友的
  • nyux yan nasa kwara knita nha
    都持同樣的看法
  • iyat nanak qu makiʼ heci ay maki rgyax uzi ga
    不是只有在都會區如此 在山上
  • mtnaq ta yan nasa uzi lgi
    也是如此
  • iniʼ i qehul mqbaq ke Tayal qu yaba yaya nha la
    他們的爸媽也不努力學習族語
  • yasa si giway mtzyuwaw
    不停的工作
  • iniʼ ga 上班lga
    或者是上班
  • tehuk ngasal minkahul i pcyuwagan nha
    從上班處回到了家
  • 下班mwah ngasal lga
    下班回到家後
  • ungat qu inlungan nha mha psbaqay ta ke Tayal qu lelaqiʼ la
    沒有心情來教小朋友族語
  • nanu yasa qu si luhing i
    這樣導致
  • nyux yaqih qu osaʼ nqu ke ta Tayal ga
    族語的發展受阻
  • nyux ta mnbu la nyux ta mzyangi la
    我們生病了 長期臥病了
  • ke nqu kruma nqu nyux mpux squ
    別的語言壓抑著
  • ke nqu ita Genzyumin qani hiya lga
    我們原住民族語
  • nyux ta maki 加護病房 byoʼing lma ke ta qani ga
    所謂的 我們的語言在加護病房
  • nanu yasa qu mhway simu ka mtyaba yaya yutas yaki ga
    做為爸爸媽媽 爺爺奶奶的 拜託你們
  • maki simu ngasal ana simu musa ana inu ga
    你們在家時或去任何地方
  • laxi lxan pcbaq ke Tayal qu lelaqiʼ ta
    時時教我們小孩族語
  • kana i huqil qu minzok ta
    使我們的民族不致滅忘
  • ana knwan krryax ga aki mqyanux squ
    讓我們能永遠存在於
  • rhzyal nqu Taywan qani mhway simu ki
    台灣這個地方 謝謝你們
  • nyux ta i sincyalan nqu wal ta skal soni
    我們談到有關(疫情)的影響
  • ka Covid-19 lga
    新冠病毒
  • ru laxi si i psli squ qutux ngasal uzi
    不要都聚集在一個場所裡
  • mqbaq simu ke Tayal nqu sexu ru kyoʼipu ga
    在政府所設置的教學 不論是教育部門
  • ru Genminkay
    或是原民會
  • si pqbaq squ mkahul squ iniʼ ga soci ta misuw qani
    最好從手機來教學
  • iniʼ ga kanpyutaʼ ta misuw qani ga
    或是透過電腦來
  • yasa son nha mha u 視訊教學 ga
    這就是所謂的視訊教學
  • ru si tbuci makiʼ squ ngasal mamu nanak
    各自在家裡學習
  • iniʼ ga ana simu makiʼ inu lʼi smrsul su sociʼ ru
    只要有手機任何地方
  • iniʼ ga kanpyutaʼ 筆記型電腦 ga
    或者是筆記型電腦
  • ana makiʼ inu ga gahan su qu kanpyutaʼ su
    不論在哪裡打開電腦
  • iniʼ ga sociʼ su lga
    或是手機
  • musa su i baq i mqbaq ke Tayal la
    就可以學習族語
  • nanu taqu sazing kawas wayal qani ru
    在過去這兩年裡
  • mucing squ misuw qani ga
    一直到今天
  • mutu sami si pqbaq squ 視訊教學 la
    我們只好利用視訊教學了
  • nanu a taqu nyux maku psbaqan squ misuw qani ka
    我現在教的
  • 部落大學 nqu Tayhuk ru sami ka Sincu ga
    台北部落大學及我們這裡新竹
  • mutux sami si 視訊教學 la
    我們就採取視訊教學
  • ru gako hiya ga si hali squ gako la
    學校還是要去
  • gi ungat iyal thuyay mazi sa kanpyutaʼ ru
    因為 不太有能力買電腦
  • sociʼ nqu lelaqiʼ nqu ita ka Tayal hiya
    手機 我們原住民的小孩
  • maki rgyax ana maki heci uzi
    在山上甚至在都會也一樣
  • siki hali gako nha
    必須到他們學校
  • bali piraʼ hi nha sa
    也沒有多少小朋友
  • ruma ga qutux balay kruma ga te cyugal balay
    有的只有一個 有的只有兩三個
  • ru misuw qani ga
    現在呢
  • nyux sakuʼ tpihun nqu sihang raygak uzi
    我被師範大學聘請
  • 師範大學ga
    師範大學ga
  • nanu nyux saku si usa squ 師範大學
    我就來師範大學
  • musa psbaq squ ke ta Tayal
    去指導他們族語
  • babaw nya mha u
    將來若是
  • min_gyut min_gyut mshhway qu mnbu qani
    疫情稍稍減緩
  • sbugah ta na sexuʼ lga
    政府解封之後
  • nanu musa ta baq msli mqbaq ke na Tayal la
    就可以實體在一起學族語了
  • aw pcingan qani lga
    在這最後呢
  • aki yaqu slokahan ta cikay qu lelaqiʼ ta
    想來勉勵一下我們的孩子們
  • kinbahan ta Tayal bali nanak ita Tayal
    我們泰雅的子弟們 不只是我們泰雅族
  • kwara qu tayal nyux sa Taywan qani
    所有台灣的原住民
  • ana zisekay ga
    甚至全世界
  • son ta mha Genzyuminzok原住民族ga
    所謂的原住民族
  • laxi ta balay htagi qu ke ta nanak
    決對不要放棄自己的語言
  • ru laxi kisaʼ mha u
    也不要認為
  • bali phtuw sa ke qani qu nniqun ta qqyanux ta
    族語又不能給我溫飽
  • ru ana ta iniʼ pqbaqi ga nway
    不學也沒關係
  • mha qu inlungan ta lga
    我們若這樣想
  • nanu yasa phuqil qu ke ta la pʼuzyut la
    我們的語言真的就要消失了
  • i swaʼ ta son mha u
    為什麼要
  • laxi ta lxani mqbaq qu ke ta la
    不要放棄學習自己的語言
  • qani hiya ga giwan nqu mibung ta nanak
    這是原本就是自己的身分
  • giwan nqu mha u iniʼ ta zngi qu kinbkesan ta
    表示不忘自己的祖先
  • iniʼ ta lxani qu puqing nqu ita ka Tayal
    不忘了自己泰雅族的根本
  • i cyux mluw squ ke qani
    我們的語言涵蘊著
  • pinqzywan qani kwara qu gaga ta ru
    所有的禮儀規範
  • kwara qu qnxan nqu ita Tayal ga
    泰雅族的一切生活習慣
  • son mha ke theluw mha 語言是承載文化的載體 rwa
    中文說: 語言是承載文化的載體
  • ke qani hiya ga hya qu nyux mpanga squ
    這句話背負著
  • laxan ta ke ta lga zngyan ta la
    我們若把語言捨棄了 就忘了
  • zngyan ta mha u nanu qu son qbhniq
    忘了 什麼叫鳥的名稱
  • qbhniq ka pzyux nqu kinlgan nya
    許多鳥的名稱
  • kya qu kwaliʼ kya qu bzyahuq kya qu krmzyang
    有老鷹 五色鳥 還有野鴿類
  • kya qu siliq uzi
    也有繡眼畫眉鳥
  • ru nanu qu son tgbil nanu qu son rknus ru
    什麼是櫸木 什麼叫樟樹
  • hmswaʼ qu pinbkalan nya squ ita ka Tayal aring sraral
    它給我們泰雅族教導了什麼
  • ru qhuniq benanu nanu qu lalu nya ga
    樹木的名稱 什麼樣的樹木
  • baq hbku squ tqinuw ru
    可以生長香菇
  • nanu yaqu tqinuw qa qu
    就是香菇
  • pqyanux squ qnxan ta sraral sraral rwa
    讓我們過去的生活較好
  • rumaʼ hiya ga
    竹子呢
  • nanu qu musa ta blaq galan squ qqyanux ta
    在我們生活中常取用它
  • nanu i minkahul squ rumaʼ qani qu galan ta tutuh
    是從竹子裡可以拿來當煙斗
  • sraral ga
    在從前
  • psbkwan ta ru galan ta bnquy qu bzinuq
    抽煙工具 我們從箭竹中可做煙管
  • niqan ta aliʼ qu rasul nya
    竹筍可以拿來吃
  • ru stngasal ta qu rumaʼ ka bbnkis hiya ru
    竹子拿來蓋房子
  • galan ta qqway sqaniq ta
    做成吃飯用的筷子
  • nanu nyux mluw squ ke ta qani kwara qu
    都是跟著我們所說的語言
  • si say mha bunkaʼ ta ga
    我們所稱的文化
  • gaga nqu qnxan ta
    我們生活的規範
  • nanu yasa qu klokah cikay mqbaq ke ta Tayal
    所以 務必要努力學習我們的語言
  • zyngan ta ke ta lga
    忘了自己的語言
  • zngyan ta kwara qu blaq na gaga ta la
    就等於把所有的習俗規範忘記
  • yasa qu wal simu i slokah kmal mha u
    這是我念茲在茲向你們講的
  • ana simu maki ngasal
    不論你們在家
  • ana simu melahuy simu ka qutux ngasal ru qutux qalang ga
    或是家族會議 部落會議
  • pglengi qu ke ta ita Tayal hiya
    把我們的語言擺在前面
  • ana mamu magan ke na theluw ga
    就算你們摻著說中文
  • laxi zngi qu ke Tayal
    不要忘了泰雅語
  • pglengi qu ke ta Tayal iniʼ ga ani gmbang ke ta Tayal i
    泰雅語擺在前面 譯好我們的語言
  • kya qu skal nqu mrhuw ta thuki ta
    若是政府首長們的講話
  • kmal nqu ke na Cyukok ga
    他們講中文時
  • ani gmbanq nqu ke ta Tayal
    好好的把它翻成中文
  • aki lhnyun mung laqiʼ ta ru
    使年輕人能熟悉聽
  • aki nha pqbaqan
    讓他們學習
  • mhway simu ki
    謝謝大家