- 32
- 0
張國隆老師口述族語傳承的重要性以及自己族語教學上的經歷與心得
- 字幕列表
-
sraral hiya ga kiʼa mtzyul msyaw kawas qu過去 大概有三十幾年
-
ga kniʼan maku gokosyo nqu sami ka Gohogo ga在五峰鄉郷公所
-
yasa iyat saku i minshriq我沒有離開過
-
mtzyul msyaw kawas qu pintzyuwaw maku komuʼing我從事公務員三十幾年
-
ga nanu si saku kakiʼ Goho就一直待在五峰鄉
-
ana saku aki kyalun nqu syusexuʼ sraral mha u雖 過去省政府都要請我
-
usaʼ inuʼ inuʼ ga叫我去哪裡哪裡
-
ru ana saku nha i aki saku nha posun Lan_yu sraral ga也有一度要我到蘭嶼去
-
musa i psbaq squ kumuʼing nha kya ka mtzywaw son mha綜合服務台到那教導那些在綜合服務台處理事情的公務員
-
ga iniʼ swal qu lkʼaba lkʼaya maku wah但是, 我的爸媽不答應
-
pgyaran sami lga phswaʼ sami mqyanux nanak sqa la ma若你離開了 我們要如何在這裡生活
-
ru nanu a...因此
-
psʼrxun nha qu 台灣省原住民事務委員會 lga他們設置了台灣省原住民事務委員會
-
Genminkay nqu Taywansyu sraral ga過去的台灣省原民會
-
ana squ i hluyun nqu kyocyo sraral mha u當時的局長一直想拉我
-
uwah i 省政府 ini saku usa uzi叫我到省政府去 我沒去
-
ru babaw nyaʼ i之後
-
psʼrxun nha qu中央政府的原住民族委員會成立了中央政府的原住民族委員會
-
nanu nyux ta baqun Genminkay ta misuw qani ga一如我們現在所知的原民會
-
uwah kya mru biqay su myan kacyo ru nanu nanu mru叫我去那裡擔任科長等等職務
-
iniʼ swal uzi qu kʼaba mu我爸爸不答應
-
"ay nyux sami nbkis la"我們已經老了
-
laxi sami pgyari mru iniʼ saku usa叫我不要離開他們 所以我沒有去
-
ru nanau yasa si saku kakiʼ kya i Goho所以 我就一直待在五峰
-
ru ryax maku i kumuʼing aring ʼringan ru mucing tmsuqan我從事公務員生涯中
-
malax saku kumuʼing ga一直到我退休
-
ana saku musa i mtzyuwaw nʼinu qalang nqu縱使我到任何一個部落去辦事情
-
ita ka son mha nyux ta kiʼan ita tayal ga我們現在所居住的地方
-
ga si sami giway mkal ke tayal kwara我們都以原住民語交談
-
qu bnkis ta sraral ga以前的長輩們
-
ru kya qu zyuwaw nha mwah mtzyuwaw i要到鄉公所來辦什麼事
-
uwah nha i spaqut nha i mwah gokosyo ga來鄉公所詢問事情
-
mutu sam si pkal ke na tayal uzi我們都以族語來交談
-
nanu yasa qu blaq balay naʼ qu所以 當時的狀況還好
-
ʼosa nqu ke ta tayal sraral ga我們昔日族語的環境
-
iniʼ balay pskyut ru沒有中斷
-
hzyuci kwara kkal na bbnkis ta sraral老人們講得都很流利
-
ru misuw qani hiya lga到了垷在
-
kumuʼing lga iniʼ qbaq kmal ke tayal公務員都不會講族語
-
ana qu gluw ta Tayal nanak ga就連我們自己的泰雅族人
-
ana Tayalzok ana Amizok ana Paiwanzok ka泰雅族 阿美族 排灣族
-
nyux mwah mtzyuwaw squ gokosyo myan ga來到我們的鄉公所工作
-
iniʼ qbaq kmal ke tayal kwara la都不會講自己族語
-
nanu yasa qu kya qu krahu cikay kawas ka因此 年紀稍長的
-
bbnkis mwah i gokosyo aki kya qu zyuwaw sʼgwah nha maqut ga長輩來鄉公所辦事 詢問
-
iniʼ qbaq i mkal squ lelaqiʼ kumuʼing misuw qa la無法和現在年輕的公務員交談
-
iniʼ nha baqiʼ kmal ke tayal ga無法和他們用族語交談
-
nanu yasa qu因此
-
sxal cikay tunux nqu bnkis ta misuw qa會讓現在的長輩們傷腦筋
-
gi ana cikuy na zyuwaw sʼusa nha maqut gokosyo lga就連小事去鄉公所詢問時
-
siki si kyali ke Theluw必須用中文來講
-
kya qu iniʼ qbaq ke theluw lga若是不會講中文
-
nanu a zzihung cikay la就因難重重了
-
qu ppcywagun nha iniʼ nha baqi kmal qu kumuʼing lrwa無法向公務員表明要來辦理的事
-
nanu yasa qu siqan balay qu nbkis ta misuw qani所以 現在這些長輩也真是難為了他們
-
iniʼ qbaq kmal ke na不會講
-
ke ta nanak kwara qu llaqi nqu ita Genzyumin ga所有 原住民年輕人都不會講自己的族語
-
nanu yasa qu si mu skal mha因此 我一直提倡說
-
qu makiʼ simu ngasal mamu nanak ru你們在自己的家裡
-
qalang mamu nanak ga在自己的部落裡
-
klokah cikay kmal nqu ke ta Tayal要多努力的說自己的族語
-
psbqai qu lelaqi mamu教導你們自的孩子
-
ana nha ini baqi mung hga雖然他們不怎麼聽得懂
-
si qhli kmal ru pkakiʼ qutux ryax ga musa nya baqun就是先講 總有一天他會聽得懂
-
qu ke su mha nanu qu nyux su skal你講的是什麼意思
-
laxi kusa mha txalun su kmal ru iniʼ nya baqi mung lga不要說你講了他聽不懂就
-
si su laxi kya lru si su qihul kmal ke na theluw lga放棄然後就一直用中文講
-
mosa n_gyut n_gyut mhuqil la qu ke ta tayal如此 我們泰雅語就會逐漸消失
-
iniʼ ta klokah cikay lga倘若找們再不努力
-
atu mopuw kawas mpusal kawas lga大概在10年20年
-
pʼuzyut la qu ke ta Tayal lga我們的族語就要消失
-
iyat mamu i pongan qu ke ta Tayal la我們的族語也不會再聽到了
-
nanu yasa mhuqil qu ke ta lga倘若我們的語言滅絕了
-
nanu giwan yasa mhuqil qu minzok ta uzi la這也代表著民族隨之也滅亡
-
nanu yasa si cikay inlungan mhway simu ki.這點希望大家擺在心上 謝謝你們
-
aring squ malax saku kumuʼing lga我從公職生涯退休後
-
iyat saku inrangaw我沒休息過
-
yasa si saku i gluw musa pcbaq squ ke Tayal我仍去教族語
-
cbaq squ gako nqu qalang myan ga到我們部落的學校去教
-
桃山國民小學桃山國民小學
-
ru aring squ tʼaring saku psbaq ke Tayal ru自我教族語開始
-
misuw qani lga到現在
-
musa i sobih mpusal kawas la大概有20個年頭了
-
ru nanau a~那麼
-
nwahan maku kwara la gako nqu sami ka Goho go ga五峰的學校 我都去過了
-
bali pira qu gako myan我們的學校也不多
-
spzyat qu國民小學 komingako ga有四所國民小學
-
qutux qu國中一所國中
-
nwahan maku kwaraʼ ru我都有去過
-
misuw qani lga現在呢
-
cyux saku i hluyun nqu gako nqu Nahuy被尖石地區學校聘為族語老師
-
尖石鄉 lga尖石鄉 lga
-
ru mutu saku i msbzih musa i Slaq我往於返水田部落
-
新樂國小新樂國小
-
ru krumaʼ ga musa saku 尖石國小 ka cyux qalang nqu Klapay ga有時我也去在嘉樂的尖石國小
-
ru wi saku musa 尖石國中我也一邊去尖石國中
-
ru 嘉興國小 uzi也去嘉興國小
-
ru qu cyux squ rgyax bblay hiya ka那麼在尖石很後山的地方
-
inu rwa新光國小 ru 玉峰是那個 新光國小 玉峰
-
gako nqu Mrqwang ana i Quri iyat maku nwahan lasa la玉峰 石磊我就沒去過
-
misuw qani lozi ga nyux saku tpihun nqu gako現在我也被邀請
-
maki heci 都會區的學校在都會區的學校
-
maki llingay na 竹北市在竹北市的附近
-
yasa qu cyux maku psbaqan squ gako hiya那些都是我現在教的學校
-
ru qu bbnkis hiya lga ka mmrkyas hiya lga而大人們 年輕人們
-
yaqu 新竹縣的部落大學 uzi也有新竹縣的部落大學
-
ru 台北市的部落大學 ga及台北市的部落大學
-
qutux rehay ga mutu myan minxal msli一個禮拜學習一次
-
mpcisal ru mqbaq sami ke ta Tayal一同學習及聊族語
-
kruma ga mutux saku tpihun nqu新北市政府有時我會被新北市政府邀請
-
ini ga 台北市政府或者是台北市政府
-
ini ga sami ka 新竹縣政府 mha u或者是我們這裡的新竹縣政府說
-
zik nqu ʼosaʼ nha siken 族語認證測驗 ga在他們要去族語認證測驗之前
-
kya qu son nha 衝刺班 ga所謂的衝刺班
-
ga mutux saku nha tpihun uzi他們也會邀請我
-
yasa qu nyux maku pcywagun squ misuw qani hiya la這就是我現在在做的事
-
ga swaʼ saku qmihun mha u aki ta psbaq squ ke ta Tayal ga我為什麼還使勁想要教族語呢
-
qutux hiya ga kuhun maku balay ke ta Tayal ga理由之一是我很珍惜自己的語言
-
i blaq balay qu ke ta Tayal qani我們的語言真的很美麗
-
mha ni baq su kmal ru若你會講
-
hzyuci qu pinqzywan su ga blaq balay pongan講得很流利 聽起來會很順耳
-
wal si khbaw papak ru wal si kblaq inlungan uzi耳際會很輕鬆 心情也會很舒坦
-
mung squ ke ta nanak ke ta snbil nqu binkesan ta聽我們自己祖先所留下來的話
-
ka sraral hiya squ mpusal kawas wayal ga在二十幾年前
-
blaq psbaqan naʼ qu lelaqi i小孩子都還好教
-
mung squ ke nqu yutas yaki nha ru他們可以從爺爺奶奶那裡聽到
-
ini ga yaba yaya makiʼ ngasal rwa或是爸爸媽媽在家裡
-
mung squ ke na Tayal聽他們講族語
-
misuw qani hiya lga talagay wal si i現在呢 真的是
-
wal si pqbaqi wal si inorwa i很明顯的直直往下掉
-
pinqhuzyaw la ʼosa nqu ke ta Tayal ga我們的語言急轉直下
-
lelaqi misuw qani hiya lga現在的小朋友
-
ana pqutan mha nanu son qu tunux就連 問頭叫什麼
-
nanu son qu roziq nanu son qu qba ru kakay ru ngasal ga眼睛 手和腳或是家
-
iniʼ nha baqi la都不知道
-
gi min_gyut min_gyut iniʼ qba kmal ke ta Tayal qu因為 漸漸地不會講自己的族語
-
yaba nqu lelaqiʼ ka nyux mqwas biru kokomin gako ru小學生的爸爸
-
kokomin cyugak misuw qani lga還有現在的國民中學
-
ungat qu pslungan nha ru沒有模仿的對象
-
ungat qu pqbaqan nha makiʼ ngasal la在家也沒有學習的對象
-
ana ta si i n_ryaxi kmal psbaq nqu ke ta Tayal makiʼ ta gako ga就算在學校一直不斷的教他們講
-
qutux rehay ga minxal balay一個禮拜只有一節課
-
一節balay ga只有一節課
-
ru tmasuq qu 一節qasa lga那一節課結束後
-
nanu yasa sʼalax nha qu biru nha就把書本放下
-
zngyan nha kwara qu pinsbaq la所有學過的也忘掉了
-
ru musa ngasal ga ungat qu smlsul psbaq lha lru回到家 也沒有隨時可以請教的對象
-
qutux rehay hnyal lozi psbaqan lga再下個禮拜教他們時
-
wal nha zngyan kwara qu pinsbaq sa qutux rehay wayal ru把上禮拜教的全部忘光光
-
tʼringun psbaq lozi又要重頭來教
-
nanu yan nasa si tʼringi tʼʼringi squ sa tʼringan lga就是這樣周而復始的重新教
-
iniʼ ruruw la pinqbaqan nha所學的都沒有進步
-
nanu yasa qu sxal balay tunux laqiʼ misuw qa現在的小朋友真是令人傷腦筋呀
-
bali kun nanak qu yan nasa knita這不是我個人的看法
-
kwara qu sinsi nqu ita ka Genzyumin ga所有的原住民老師
-
ka nyux psbaq squ llaqiʼ misuw qa現在在教小朋友的
-
nyux yan nasa kwara knita nha都持同樣的看法
-
iyat nanak qu makiʼ heci ay maki rgyax uzi ga不是只有在都會區如此 在山上
-
mtnaq ta yan nasa uzi lgi也是如此
-
iniʼ i qehul mqbaq ke Tayal qu yaba yaya nha la他們的爸媽也不努力學習族語
-
yasa si giway mtzyuwaw不停的工作
-
iniʼ ga 上班lga或者是上班
-
tehuk ngasal minkahul i pcyuwagan nha從上班處回到了家
-
下班mwah ngasal lga下班回到家後
-
ungat qu inlungan nha mha psbaqay ta ke Tayal qu lelaqiʼ la沒有心情來教小朋友族語
-
nanu yasa qu si luhing i這樣導致
-
nyux yaqih qu osaʼ nqu ke ta Tayal ga族語的發展受阻
-
nyux ta mnbu la nyux ta mzyangi la我們生病了 長期臥病了
-
ke nqu kruma nqu nyux mpux squ別的語言壓抑著
-
ke nqu ita Genzyumin qani hiya lga我們原住民族語
-
nyux ta maki 加護病房 byoʼing lma ke ta qani ga所謂的 我們的語言在加護病房
-
nanu yasa qu mhway simu ka mtyaba yaya yutas yaki ga做為爸爸媽媽 爺爺奶奶的 拜託你們
-
maki simu ngasal ana simu musa ana inu ga你們在家時或去任何地方
-
laxi lxan pcbaq ke Tayal qu lelaqiʼ ta時時教我們小孩族語
-
kana i huqil qu minzok ta使我們的民族不致滅忘
-
ana knwan krryax ga aki mqyanux squ讓我們能永遠存在於
-
rhzyal nqu Taywan qani mhway simu ki台灣這個地方 謝謝你們
-
nyux ta i sincyalan nqu wal ta skal soni我們談到有關(疫情)的影響
-
ka Covid-19 lga新冠病毒
-
ru laxi si i psli squ qutux ngasal uzi不要都聚集在一個場所裡
-
mqbaq simu ke Tayal nqu sexu ru kyoʼipu ga在政府所設置的教學 不論是教育部門
-
ru Genminkay或是原民會
-
si pqbaq squ mkahul squ iniʼ ga soci ta misuw qani最好從手機來教學
-
iniʼ ga kanpyutaʼ ta misuw qani ga或是透過電腦來
-
yasa son nha mha u 視訊教學 ga這就是所謂的視訊教學
-
ru si tbuci makiʼ squ ngasal mamu nanak各自在家裡學習
-
iniʼ ga ana simu makiʼ inu lʼi smrsul su sociʼ ru只要有手機任何地方
-
iniʼ ga kanpyutaʼ 筆記型電腦 ga或者是筆記型電腦
-
ana makiʼ inu ga gahan su qu kanpyutaʼ su不論在哪裡打開電腦
-
iniʼ ga sociʼ su lga或是手機
-
musa su i baq i mqbaq ke Tayal la就可以學習族語
-
nanu taqu sazing kawas wayal qani ru在過去這兩年裡
-
mucing squ misuw qani ga一直到今天
-
mutu sami si pqbaq squ 視訊教學 la我們只好利用視訊教學了
-
nanu a taqu nyux maku psbaqan squ misuw qani ka我現在教的
-
部落大學 nqu Tayhuk ru sami ka Sincu ga台北部落大學及我們這裡新竹
-
mutux sami si 視訊教學 la我們就採取視訊教學
-
ru gako hiya ga si hali squ gako la學校還是要去
-
gi ungat iyal thuyay mazi sa kanpyutaʼ ru因為 不太有能力買電腦
-
sociʼ nqu lelaqiʼ nqu ita ka Tayal hiya手機 我們原住民的小孩
-
maki rgyax ana maki heci uzi在山上甚至在都會也一樣
-
siki hali gako nha必須到他們學校
-
bali piraʼ hi nha sa也沒有多少小朋友
-
ruma ga qutux balay kruma ga te cyugal balay有的只有一個 有的只有兩三個
-
ru misuw qani ga現在呢
-
nyux sakuʼ tpihun nqu sihang raygak uzi我被師範大學聘請
-
師範大學ga師範大學ga
-
nanu nyux saku si usa squ 師範大學我就來師範大學
-
musa psbaq squ ke ta Tayal去指導他們族語
-
babaw nya mha u將來若是
-
min_gyut min_gyut mshhway qu mnbu qani疫情稍稍減緩
-
sbugah ta na sexuʼ lga政府解封之後
-
nanu musa ta baq msli mqbaq ke na Tayal la就可以實體在一起學族語了
-
aw pcingan qani lga在這最後呢
-
aki yaqu slokahan ta cikay qu lelaqiʼ ta想來勉勵一下我們的孩子們
-
kinbahan ta Tayal bali nanak ita Tayal我們泰雅的子弟們 不只是我們泰雅族
-
kwara qu tayal nyux sa Taywan qani所有台灣的原住民
-
ana zisekay ga甚至全世界
-
son ta mha Genzyuminzok原住民族ga所謂的原住民族
-
laxi ta balay htagi qu ke ta nanak決對不要放棄自己的語言
-
ru laxi kisaʼ mha u也不要認為
-
bali phtuw sa ke qani qu nniqun ta qqyanux ta族語又不能給我溫飽
-
ru ana ta iniʼ pqbaqi ga nway不學也沒關係
-
mha qu inlungan ta lga我們若這樣想
-
nanu yasa phuqil qu ke ta la pʼuzyut la我們的語言真的就要消失了
-
i swaʼ ta son mha u為什麼要
-
laxi ta lxani mqbaq qu ke ta la不要放棄學習自己的語言
-
qani hiya ga giwan nqu mibung ta nanak這是原本就是自己的身分
-
giwan nqu mha u iniʼ ta zngi qu kinbkesan ta表示不忘自己的祖先
-
iniʼ ta lxani qu puqing nqu ita ka Tayal不忘了自己泰雅族的根本
-
i cyux mluw squ ke qani我們的語言涵蘊著
-
pinqzywan qani kwara qu gaga ta ru所有的禮儀規範
-
kwara qu qnxan nqu ita Tayal ga泰雅族的一切生活習慣
-
son mha ke theluw mha 語言是承載文化的載體 rwa中文說: 語言是承載文化的載體
-
ke qani hiya ga hya qu nyux mpanga squ這句話背負著
-
laxan ta ke ta lga zngyan ta la我們若把語言捨棄了 就忘了
-
zngyan ta mha u nanu qu son qbhniq忘了 什麼叫鳥的名稱
-
qbhniq ka pzyux nqu kinlgan nya許多鳥的名稱
-
kya qu kwaliʼ kya qu bzyahuq kya qu krmzyang有老鷹 五色鳥 還有野鴿類
-
kya qu siliq uzi也有繡眼畫眉鳥
-
ru nanu qu son tgbil nanu qu son rknus ru什麼是櫸木 什麼叫樟樹
-
hmswaʼ qu pinbkalan nya squ ita ka Tayal aring sraral它給我們泰雅族教導了什麼
-
ru qhuniq benanu nanu qu lalu nya ga樹木的名稱 什麼樣的樹木
-
baq hbku squ tqinuw ru可以生長香菇
-
nanu yaqu tqinuw qa qu就是香菇
-
pqyanux squ qnxan ta sraral sraral rwa讓我們過去的生活較好
-
rumaʼ hiya ga竹子呢
-
nanu qu musa ta blaq galan squ qqyanux ta在我們生活中常取用它
-
nanu i minkahul squ rumaʼ qani qu galan ta tutuh是從竹子裡可以拿來當煙斗
-
sraral ga在從前
-
psbkwan ta ru galan ta bnquy qu bzinuq抽煙工具 我們從箭竹中可做煙管
-
niqan ta aliʼ qu rasul nya竹筍可以拿來吃
-
ru stngasal ta qu rumaʼ ka bbnkis hiya ru竹子拿來蓋房子
-
galan ta qqway sqaniq ta做成吃飯用的筷子
-
nanu nyux mluw squ ke ta qani kwara qu都是跟著我們所說的語言
-
si say mha bunkaʼ ta ga我們所稱的文化
-
gaga nqu qnxan ta我們生活的規範
-
nanu yasa qu klokah cikay mqbaq ke ta Tayal所以 務必要努力學習我們的語言
-
zyngan ta ke ta lga忘了自己的語言
-
zngyan ta kwara qu blaq na gaga ta la就等於把所有的習俗規範忘記
-
yasa qu wal simu i slokah kmal mha u這是我念茲在茲向你們講的
-
ana simu maki ngasal不論你們在家
-
ana simu melahuy simu ka qutux ngasal ru qutux qalang ga或是家族會議 部落會議
-
pglengi qu ke ta ita Tayal hiya把我們的語言擺在前面
-
ana mamu magan ke na theluw ga就算你們摻著說中文
-
laxi zngi qu ke Tayal不要忘了泰雅語
-
pglengi qu ke ta Tayal iniʼ ga ani gmbang ke ta Tayal i泰雅語擺在前面 譯好我們的語言
-
kya qu skal nqu mrhuw ta thuki ta若是政府首長們的講話
-
kmal nqu ke na Cyukok ga他們講中文時
-
ani gmbanq nqu ke ta Tayal好好的把它翻成中文
-
aki lhnyun mung laqiʼ ta ru使年輕人能熟悉聽
-
aki nha pqbaqan讓他們學習
-
mhway simu ki謝謝大家