- 53
- 0
描述阿美族的生活與祭典
- 字幕列表
-
第二集 生命風采(一)sako tosa i yahoni yana sowalan nomiso i . 第二 方才你談到的.
-
i 我們要進入到 i ,
-
ya tangic iso , ya kacangalan , ya ma'araway soi , 你的吶喊 , 你的訴求 , 你看見的 ,
-
ya nananay no falocoʼ iso i .你心中的祈願 .
-
ya pakiyniay to Sito , pakayniay to sito pasifana' . pakayniay to Sifo . 關於學生 , 教育 , 政府 ,
-
masamanay ka nanay ko faloco' iso ? en . 你心中的祈願是什麼 ? 嗯 .
-
hay , irato是 , 有的 .
-
a sacecacecay han ta minengneng haw . hay .我們一樣一樣的來看 . 好.
-
ya pakafanaʼ kako haw ,當我在教學期間 ,
-
pakafanaʼ kita to tilid .使用教科書授課 ,
-
ta somowal ho kita .然後 , 我們還要唸一遍.
-
romai pakayni kita i 電腦 , i 伊樂園 haw .有時我們會透過電腦或伊樂園
-
katawaʼan han ako haw , ato manaʼayayko ca'ay kaolah ko sito' 我在一旁儍笑 ,學生不喜歡這樣.
-
ko wawa , nawhani , ira ko marawraway .孩子們 , 因為 , 有很錯誤的 .
-
roma' sato haw ya coka ira kiymi , hay . 有的呢 ? 它的圖片 , 是 .
-
o ma'an a cokaan ma:anan coka koranan matawatawa to ko sito . 這什麼圖畫麻 , 讓學生們覺得很爆笑 .
-
ano o sito ko mi ko wawa nomita假如是學生或我們的孩子們 .
-
ato mihiayay micokacoka'ay ca'i kahe'nen . 來畫畫的也不會這個樣子 .
-
mana' congan ko matiniay o fafoy cai ko o fafoy , 這是什麼嘛 , 豬不像豬 ,
-
o lotong hani cai ko no lotong ,說是猴子嘛也不像猴子 .
-
masa ko matira'ay , ano powli hani cai ko powli a nengnengen , 這是什麼 , 香蕉也不像香蕉 .
-
caka hapingang , o masa mananay koranan haw ? 不清楚 , 那是什麼 ?
-
ca'ay kanga'ay kahaenen ko coka no wawa . 這樣畫對孩子來說是行不通的.
-
saka , sangaʼayen misangaʼ itiya .所以 , 要好好設計做的完善才可以 .
-
ma'araw no wawa kiyami haw , 孩子看到了,.
-
malepet ko mata no wawa . hay . soelingnay . ha .眼睛就被吸引而注視 . 真的. 是
-
hay samatira sanay i , cima kiya mami'arawn to matira'ay . 這樣的教科書 , 誰要去翻閱它 .
-
水彩畫 , ha ha ha maheʼennay saka .水彩畫 , 哈 哈 哈 .原來是這個原因 .
-
ano saka pilepet haw to 專注力 no wawa kiyami . 若想抓住孩子們的專注力的話 .
-
pikayni pimelaw no wawa haw .有關給孩子們看的圖卡 .
-
haenen ka matiniay o tilid no mita .我們至少要比照大人的教材優質麻 .
-
aka ka mitira o simaʼanay han haw .不要好像很隨便的製作一樣.
-
o roray to no singsi konini , matawa kofaloco' wawa . hay . 老師很辛苦 , 學生看了 心裡也笑話 . 是 .
-
caacaay ka somowal cangra .雖然他們不說 .
-
ya pacamol hananay haw ako to haenen . 對於各族混合教學請不要再進行實施了.
-
ano ira ko matiniay a picodadan kiyami haw , 假如有這類學校 ,
-
kamo ko ci'icelay .只有(語推) 才有力量去修正 .
-
ano sowalan no mita o padifaan'ay a singsi kiyami haw . 假若是我們教學的老師來提案的話 .
-
cato kakacamol hatini .現今已經沒有混合班了 .
-
o piywan o piywan haw .hay .排灣族就是排灣族 這樣哦 . 是 .
-
o romaʼ sato kiyami haw .那 另外呢 .
-
em , ano deng itini i pitilidan kiymi haw ,嗯 , 另外 只有在學校 ,
-
cecay lipiy nacecay yaca .ha ha ha ha .一星期也只有一次 . 哈 哈 哈 哈 .
-
o maʼan ko nananamen ?請問要學什麼呢 ?
-
caay ka edeng ko cikang .時間根本都不夠 .
-
ano caʼay ka ngaʼay adihay如果不行或沒有很多的
-
ko lalingsiwan nananamen no wawa asaka miharateng kiymi haw ? 給予孩子們的練習或學習的話 ?
-
saka i lomaʼ mangaʼay to .因此 , 在家學上課也很好 .
-
ceay yaca' tatokian ko pinanam to cecay lipiy haw . 一星期只學習這麼一次 .
-
mapakafana' han i , icowa' kiso han anini?這次教的是 你今天在那裡?
-
an cira i , hama'en koni han i , en sako wawa .過了一陣子之後 , 這個不要了, 孩子們就 搖著頭 嗯 .
-
mapawan to cingra , nawhani ira i loma' haw away to ko somowalay kira .也忘了 , 一回到家也沒人跟他們對話 .
-
cimaʼ ka tihi ira a somowal hiwa .他有什麼對象說母語 .
-
saka itra i lomaʼ kiyami haw .所以,在家的話 .
-
ira aca ko pakafanaʼ itiay ngaʼnay .有人教總是好的 .
-
rama' sato i cecay yaca hamanan saan kita haw . 另外,雖然只有一位也不要想族棄的觀念。
-
aka ka pi ka singpay ,不要覺得灰心失望 ,
-
aka ka hinapic kita to faloco' to matiniay . 我們的心也不要懷疑 .
-
ano ira ko ce'cay a wawa to cecay a loma' haw . 假使一家只有一個小孩 .
-
ha'enen pakafana' itiya . itira a mi masasowalsowal haw . 也要教導他們彼此對話 。
-
ira ko tihi ningra a masasowal a macaciyaw . 他們才有對象對話 .
-
itira kaliki ko pilingsiw no mira .他練習就很快 .
-
o wawa haw kalikiay . hayi .孩子們是很快的 . 是啊 .
-
ma'angki no nira , 'angki han no Holam . hay .他們會記住 , 'angki 漢語怎麼說 記住. 是 .
-
ta ma'angki nira , maharateng itini i faloco' nira . 他才會記住 , 才會在他的心裡回盪 .
-
ta ma ma matarahakal nira a somowal kira . 所以 , 他才能夠說得出口 . 是 .
-
ano cecay 不行 hani , kita o 少數民族hananay . 若說一個人也不行的話 , 我們是少數民族 .
-
o kita o pangcah , matiay kami tini i 平鎮 hananay a niayro'an . 就如同我們在平鎮的地區 一樣 .
-
emin ko Ngayngay ko fiyaw ako i .ha ha ha ha . 全部都是客家人 . 哈 哈 哈 哈 .
-
ya wawa sai cimaʼ katihi nira ,而我們孩子又誰是他的同伴 ,
-
icowa mikilinm tomita pangcah a wawa .hai , 去那裡找到阿美族人的孩子.
-
saka ano ira ko singsi acaʼ kiyami haw .如果有老師的話 ,
-
tayni a masasisowalsowal kimi .我們可以彼此對話 .
-
malaliceyliceay kami haw tono Amis .用阿美母語彼此聊天 .
-
matiay imatini kiymi haw ,就像現在 ,
-
ira ka wawa i matengil ma'anki to nigra kira.hai.孩子在旁他們就會自然記住了. 是的 .
-
ha'enen itiya sanay ko harateng momako . 這我個人的想法 ,
-
fangcal kira ta ma振興 ko sowal no mita kira . 如此美好的母語就會被振興 .
-
ta lomowad ko sowal no mita kira . hay . 況且我們的母語會被推展 . 是 .
-
ano ca kahaenen kay haw . ca' masacecay ko faloco' , 如果 , 沒有同心合一 .
-
ato tayal kiyami haw , ya o awaiyay to kita sakako yo . hay . 和我們工作 , 哇 , 我們可能就全軍覆沒了. 是 .
-
awa to ko awa' malahedaw to ko sowal no pangcah . 我們的母語會消失 ,
-
malahedaw to ko sowal no pangcah i ,malahedaw ko niyaro ' hay . 母語消失同時也失去部落 .
-
malahedaw ko maamaan aca , fonka hai o fonka . 失去很多的文化智慧 . 是文化 .
-
ano awai ko sowal haw 什麼都不要想啦 . hay . soelingnay to . 失去語言什麼都不要想啦 .是的很重要 .
-
sowal aca ko ko saka ayaway a kakaretengen no mita amiharateng . hay . 語言是首要關切極重思考的的部份 . 是的 .
-
hay i inian na ko nai faloco'an iso haw ? hayi .這是您心中的祈願 , 是嗎? 是的 .
-
ya nanay no miso i , 現在anii i itini i 原民會 misangasanga'ay to , 如您的心願, 現在原民會逐漸修正 .
-
misa 修正nay to saka nga'ay . 修正到更好的方向 .
-
a o roma sato i , malinah to kiso i 平鎮.另外,你搬遷到平鎮地區 .
-
a naitini i Tayhoko malinah mi'aca to loma' a tayni . 從台北都會遷徙到平鎮購房定居 .
-
i 平鎮 a palapalaan i , 在這個平鎮地區
-
maan sako miso a maan to ka tayal no miso 你從事什麼工作
-
ato mansaan ko faloco' no miso tayni hay hay , 和你的想法是什麼 ?
-
icowa'ay ko , yo itiyaho tira ho i cirakesay a niyaro' haw . 你在那,還在樟樹灣的部落時 ,
-
o loma' 'alomen ko idang o pangcah i tira masa niyaro' . hay .那個地方許多阿美族的朋友 , 是.
-
saka ira ho kiya tihi .我們還有同伴,
-
ciwidang ho tono mita o pangcahpcangcah aca .a salikaka haw ,我們還有阿美族朋友和弟兄姐妹 .
-
tangasa kako malinah tini i 中壢 , itini i 平鎮 kiyami haw .當我們搬遷中壢及平鎮 .
-
awa'ay ko mita o pcangcah ko a fiyawfiyaw niyam .hay . 我們這裏沒有阿美族人的鄰居 .
-
deng kami cecay , saka mi投票 sato kiymi haw , 僅有我們這一家 , 所以當投票的時候 ,
-
o mamafaheka ko matayalay . o 區公所 . 區公所的工作人員都嚇一跳 .
-
ya ira ka 原住民 itini kita'anan nani sanay . 哦 我們當中有原住民耶 .
-
nawhani deng 一家 kami . 結果僅有我們這一家 .
-
cecay a laloma'an mitopa to mi選舉 itiay .僅有一家要投選舉票 .
-
a hay haw deng kami sa kami .哦 是厚 原來僅有我們這一家 .
-
cowa kafana' saka o wawa sato no niyam haw i . 他們不知道 . 至於我們的孩子 .
-
pakonira han ako ano mafokil kiya haw i . 就讓隨他們發展 , 若是不會 .
-
sowal han nako , alaen i raw ko saasik我用母語說 , 去那裡拿掃把 .
-
alaen miasik kita , haen han nako samaanen ? 去拿我們來掃地 , 若不這樣教導那怎麼辦?
-
saka , hato fafahiyan kiya
-
malalokay misaasikasik .他很勤勞很會打掃 .
-
misawsaw to kaysingkaysing , hay so'elinto .洗洗碗 , 這是真的 .
-
pacefa han nako pa'ayawan ano fokil sato haw , 我都讓他們隨意說說 .
-
roma alaen ko saasik han niyam miala'ay to wakong . ha ha ha .有的時候請他們拿掃把 , 結果拿碗公 ,
-
ha ha ha , i ayaw ho a ,哈 哈 哈 , 那是以前的事 .
-
o wakongwakong sa ko niala'an nira , ha ha ha ha . 結果拿的是碗公 . 哈 哈 哈 哈 .
-
saka anini sato haw mafana' to to mamang . 是到現在才會一點點。
-
pakonira han nako ano ma不對nga'ayto . 就隨著他們不對也沒關係 .
-
ano cai ka tatodong sowalan ako kira .如果說錯了就糾正 .
-
saka ira sato ko sona kimi haw haenen nako , 接著孫子有了我也是這樣教 ,
-
matawa ko sona yo mamang ho⌃.孫子在小的時候也會笑 .
-
haenen ako somowal ho^ a alaen kora , alaen ko nanom . 有時我會樣對他們說拿這個或拿水 .
-
nanom kiso ? ci riko' kita han nako haw i.你要喝水嗎? 你要穿衣服嗎?
-
misangodongodoay a milinsiw sama'anen 會很不好意思跟著練習但又能怎麼樣.
-
hanen han nako haw nanam saro kira .我這樣做習慣就成自然了.
-
ano ira ko singsi kimi tayni a mipatihi, pacafay,pakafana' haw .假如有老師來陪同,教育.
-
tadamanga'yay ko matiniay ya cecaycecay i manen sa . 這是非常好的一件事 那算只有一位 .
-
hayi , cecay to ko wawa no aniniay ,是啊 , 現代人只生一個孩子 ,
-
icoa mikilim to limalima enemenem sanay . 去那裡找5個5個或6個6個的 .
-
itiay ho⌃ itiay kira .在以前才有可能 .
-
hatini ko lifon samanen saw .薪資這麼少(怎麼生多) .
-
hay samanen paʼorip ha ha ha , hay i .要怎麼養活, 哈哈哈哈. 是啊.
-
ano mimaamaan i hato ya kifetolay a payso^ itiya kira . 要執行任事務 本錢要夠厚才行得通 .
-
mala董事長 hay i .要董事長的身份才可以 .是啊.
-
saka cecaycecay , tosatosa i icoway a mikilim to 'alomanay .一個一個.二個二個的,去那裡找很多的孩子們 .
-
saka ano cecacecay kowawa kimi haw , 雖然只有一位 ,
-
haenen to a malalok aira ko pakafana'ay ho^, 也要很勤勞的去教導,
-
tah manga'ayay ko mtiniay a demak pakayni a nomita Amis sowal . 對於我們族人也是件美好的事.
-
ami傳承hananay .來繼續傳承 .
-
ta caʼay ka sawad ko sowal no mita .我們的母語就不會瀕危語言了.
-
saka ano mafana' ho^ to sowal kiymi haw . 只要會說母語的話 .
-
mafanaʼ to cingra miharateng . hay .他就會思考.是.
-
naicowayay kako , naicowaay kami ,到底我從那裡來,我們從那裡來的.
-
sato cingra miharateng ano mafokil to sowal haw , 雖然他不會說他就會開始思考.
-
papisowalan iso toni haw . o .談關於從那裡來的這件事.是.
-
cai ka pihayi ko faloco' ningra , 他心裡不會苟同的 .
-
nawhani mafokil cingra kira .他沒辦法認同.hay .hai .怎麼說 因為他不會,他沒辦法認同.是, 是的.
-
saka haratengen to nomita koni ,我們要好好的思考這個問題.
-
ano so'elin kita haw limela to finacad no mita kiymi .假如我們真的愛與珍惜我們的族人.
-
kita o Amis o pangcah haw i .我們阿美族人原住民族.
-
kalalok kita aka ka ka sanimanima ko faloco' . en, hay .我們要勤奮點不要自以為是.嗯 .是.
-
a mi hay cecay yaca aka kasaʼan .不要認為只有一位學生不要有這種心態 .
-
rarom akasa'an , 哦那個文化是價值是不斐. ha ha ha .也不要難過, 哦 ,那個文化是價值不斐.哈 哈 哈.
-
無價 ko 文化no mita , awa'ay ko aca' .hay .我們的文化是無價的是無法估算的.是的.
-
awaay ko acaʼ no fonka no mita .我們的文化是無價的.
-
haenen no mita ko Tapangtapang .我們要如此傳達上級長官.
-
masamaanay konamo harateng o harateng no市井小民maha'enay .ha ha ha .你們的想法呢,這是市井小民的想法.哈哈哈.
-
e ya mi matayal kiso to falo mihecaʼ ,在你教學的八年當中 ,
-
toni fasifanaʼ to pangcah a wawa i ,在教阿美族族人的小孩 ,
-
i tayani sato kiso i 平鎮 i ,你搬到平鎮 ,
-
o maan to itiya ko tayal iso,ano mafalic kiy tayal no miso.你做了什麼工作,怎麼會轉換跟跑道.
-
naw hay .e tangsa sato i 平鎮 kami hawi .為什麼,是. 嗯.我們到了平鎮後.
-
caʼay to kananam kako kira ittini .原因我不熟這個地方.
-
o lalan aca caay ka fanaʼ kira .ha ha ha.連路都不會,哈哈哈哈.
-
nawhan nengneng han nako ko pitilidan no wawa haw . 看了學生們的學校後.
-
i:raw , i:raw , tadamaraay.一間在那...邊, 一間在那...裡,相距真的遙遠.
-
saka nawhaw i o tayala no wawa i ,然而孩子的工作,
-
saka 剛好 mipa'acaay to 早餐.hay . o saka ranam.hay .剛好是蕒早餐的.是.
-
saka tiya mipadang kako cingranan ,所以我就協助他,
-
ceca'ay cingra kira ,padang han nako cingra .他一個人在做我就協助他.
-
deng ano milihay sato kiymi haw i ,只有做禮拜的時候.
-
ira ko wawa i kiwkay.hay.教會小孩子. 是.
-
pasaynien ako to Amis a sowal.o.yhai .我就轉換說阿美語.哦. 是的.
-
o wawa i pilinsiw sa i pitilid kira .hay .小孩子有在學校練習.是.
-
nika cai kafanaʼ kira.但是也不會說.
-
tangsa sato i kiwkay hawi .直到教會的時候.
-
pasa pakiynien nomita o Amis .我就說阿美母語來講 .
-
nimaʼan kiso han to kiy wawa .就問這些孩子們說你要做什麼?
-
roma safokilfokil sanay ,有的一愣一愣的 是懂非懂的。
-
samanen 還是講啊 sowal han noko .怎麼辦呢, 還是講啊.
-
o maan ko pakafana' no wawa iso sa'an?你的孩子要教什麼呢?
-
ano mananam ko kiwkay , ano iraan cecay kafana'an nara hawi , 教會也知道,如果他有不知道的,
-
tira i Line kimi haw somowal ,就在 Line裡問這麼講啊,
-
hamanen koni a singsi saan i ,老師這怎麼寫呢,
-
itira to kami i Line a tiliden ako ,我們就在Line 我就寫給他們,
-
pangiha'en ako hanen han nako itini i Kiwkay.用錄音的給他們 我常在教會這樣做.
-
saka ano ira ko ko singsi wata nga'ay to sa kako . e . hayi .假如有老師, 哇 ,這是很好的事.嗯.是的.
-
i Kiwkay a to'edaway kora cikang kira, hai . 在教會時間比較長,是.
-
roma sato i , caay kanga'ay a 調整 kora cikang kira .hay .另外,也很難調整時間。是。
-
ano pakilomaʼlomaʼ hani ,透過家家戶戶的方式,
-
o mamangaʼay saka ko hay haw .hayi .我認為這是最最上上策.是哦.是的.
-
sa i tayni kiso itini i 平鎮 sa ,所以你到平鎮,
-
sawad hananay to iso ko pa itiray i pitilidan pasifana' to wawa hayi ? hayi.你就放棄學校教學的工作是嗎?是.
-
caay to kanga'ay kira , 狀況己經不太好了,
-
ey o titeng sato i caay to kanga'ay to ko tireng kiara . 身體呢,體力己逐漸下降了.
-
tosa ho^ ngaca radiwen ko paradiwen kami a singsi , 還有二 老師你唱歌給我們聽 ,
-
to nga'ay ko radiwi iso saka ko , ha ha ha ha .我記得你的歌真超好聽的. 哈 哈哈 哈.
-
radiwen hacai paikor to paini to salikaka hay .唱給我們的族人聽 可以嗎?
-
o masamanay a radiw ?什麼樣的歌?
-
o no ʼAmisay , o no matoʼasay ha.阿美族的歌, 或古老的歌.
-
ira kiy cecay mamapawan ka ko tora Taymok nira ,有一首歌我忘了它的歌名,
-
歌名 nira . ngaʼay to , ngaʼay to .這歌名 . 沒關係 , 沒關係 .
-
mafanaʼ kamo sakako ,可能你們也知道 ,
-
pakafanaan ako ko wawa itiya ho^ konina radiw. hay .在之前我有教這首歌給學生聽.是.
-
因為 makapah ko ngiha' nira 旋律 . o ho ho ho hayda hay .因為它的旋律很優雅 . 哦 是 是 是 是 , 好啊.
-
sinay sinay sa ko losaʼa ,淚水汪汪.
-
no miso losaʼ ha kaka ...哥哥的眼淚 ...
-
這個咔掉好不好.哈 哈 哈 哈 .
-
o caci ʼalafo ~~~是誰背那書包~~~
-
o caci ʼalafo ko matoʼasay ,老人要背書包 ,
-
o maan ko rarafoan o ʼicep ato filaʼ ,裡面裝什麼?檳榔和葉子 ,
-
o sapimaan ? o sapisorac o wadis no mato'asay , 他要做什麼?他要洗他的牙齒.
-
再高一些, o caci ʼalafo ~~~再高一些,是誰背那書包~~~
-
o caci ʼalafo ko matoʼasay ,老人背書包 ,
-
o maan ko rarafoan ? o ʼicep ato filaʼ ,裡面裝什麼?檳榔和葉子 ,
-
o sapimaan ? o sapisorac to wadis no mato'asay , 他要做什麼?他要洗他的牙齒.
-
好, inina ko sapasifana' iso to kaemanay hay ? 好,這是你在學校教學生的歌嗎?
-
ira pitilidan . hayi ira makapafana' tonini , 在學校 . 是 . 也有教這首歌.
-
ira ho⌃ ko noroma , o hay .也有其他的歌,哦, 是.
-
ira ka masamanay i , ngaʼay a radiw i .有什麼各樣好歌就教 .
-
ngaʼay pakafanaʼen kira . hay .好歌就教. 是.
-
a hayda a 'aray han nako a singsi no singsi haw . ha ha ha ha .好的,非常謝謝老師的老師 .哈 哈 哈 哈.
-
pihomong tona Cikang i patenak kiso , pasifana' kiso ,這個時間的訪視 ,非常謝謝你的教導與傳遞 ,
-
ya nanay no falocoʼ iso , paini kiso ,你分亨你的祈願 ,
-
kahemeken konina a demak tonina ,這是件極美的一件事,
-
sa aray han nako kiso , ano ira ho⌃ ,在此表示敬意與感謝,假如還有,
-
ancila o radiw han to no pangcah haw ,下次用唱的 唱阿美族人的歌.
-
o pangcahpangcah a a hahomong no mako . a .在訪就以古老阿美族人古事.哦 .
-
ano iraca ko limaw tiya , hay ancila haw haw . hay . 到時有空的話,是.若有空再安排,好,好,是.
-
'aray han nako hana singsi . hay . 'aray. 'aray . 謝謝花老師. 是謝謝,謝謝~
-
ʼaray ko roray iso . ʼaray .謝謝你也辛苦了.謝謝 .