跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  53
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
描述阿美族的生活與祭典
TIME:

  • 字幕列表
  • 第二集 生命風采(一)
    sako tosa i yahoni yana sowalan nomiso i . 第二 方才你談到的.
  • i 我們要進入到 i ,
  • ya tangic iso , ya kacangalan , ya ma'araway soi , 你的吶喊 , 你的訴求 , 你看見的 ,
  • ya nananay no falocoʼ iso i .
    你心中的祈願 .
  • ya pakiyniay to Sito , pakayniay to sito pasifana' . pakayniay to Sifo . 關於學生 , 教育 , 政府 ,
  • masamanay ka nanay ko faloco' iso ? en . 你心中的祈願是什麼 ? 嗯 .
  • hay , irato
    是 , 有的 .
  • a sacecacecay han ta minengneng haw . hay .我們一樣一樣的來看 . 好.
  • ya pakafanaʼ kako haw ,
    當我在教學期間 ,
  • pakafanaʼ kita to tilid .
    使用教科書授課 ,
  • ta somowal ho kita .
    然後 , 我們還要唸一遍.
  • romai pakayni kita i 電腦 , i 伊樂園 haw .
    有時我們會透過電腦或伊樂園
  • katawaʼan han ako haw , ato manaʼayay
    ko ca'ay kaolah ko sito' 我在一旁儍笑 ,學生不喜歡這樣.
  • ko wawa , nawhani , ira ko marawraway .
    孩子們 , 因為 , 有很錯誤的 .
  • roma' sato haw ya coka ira kiymi , hay . 有的呢 ? 它的圖片 , 是 .
  • o ma'an a cokaan ma:anan coka koranan matawatawa to ko sito . 這什麼圖畫麻 , 讓學生們覺得很爆笑 .
  • ano o sito ko mi ko wawa nomita
    假如是學生或我們的孩子們 .
  • ato mihiayay micokacoka'ay ca'i kahe'nen . 來畫畫的也不會這個樣子 .
  • mana' congan ko matiniay o fafoy cai ko o fafoy , 這是什麼嘛 , 豬不像豬 ,
  • o lotong hani cai ko no lotong ,
    說是猴子嘛也不像猴子 .
  • masa ko matira'ay , ano powli hani cai ko powli a nengnengen , 這是什麼 , 香蕉也不像香蕉 .
  • caka hapingang , o masa mananay koranan haw ? 不清楚 , 那是什麼 ?
  • ca'ay kanga'ay kahaenen ko coka no wawa . 這樣畫對孩子來說是行不通的.
  • saka , sangaʼayen misangaʼ itiya .
    所以 , 要好好設計做的完善才可以 .
  • ma'araw no wawa kiyami haw , 孩子看到了,.
  • malepet ko mata no wawa . hay . soelingnay . ha .眼睛就被吸引而注視 . 真的. 是
  • hay samatira sanay i , cima kiya mami'arawn to matira'ay . 這樣的教科書 , 誰要去翻閱它 .
  • 水彩畫 , ha ha ha maheʼennay saka .
    水彩畫 , 哈 哈 哈 .原來是這個原因 .
  • ano saka pilepet haw to 專注力 no wawa kiyami . 若想抓住孩子們的專注力的話 .
  • pikayni pimelaw no wawa haw .
    有關給孩子們看的圖卡 .
  • haenen ka matiniay o tilid no mita .
    我們至少要比照大人的教材優質麻 .
  • aka ka mitira o simaʼanay han haw .
    不要好像很隨便的製作一樣.
  • o roray to no singsi konini , matawa ko
    faloco' wawa . hay . 老師很辛苦 , 學生看了 心裡也笑話 . 是 .
  • caacaay ka somowal cangra .
    雖然他們不說 .
  • ya pacamol hananay haw ako to haenen . 對於各族混合教學請不要再進行實施了.
  • ano ira ko matiniay a picodadan kiyami haw , 假如有這類學校 ,
  • kamo ko ci'icelay .只有(語推) 才有力量去修正 .
  • ano sowalan no mita o padifaan'ay a singsi kiyami haw . 假若是我們教學的老師來提案的話 .
  • cato kakacamol hatini .
    現今已經沒有混合班了 .
  • o piywan o piywan haw .hay .
    排灣族就是排灣族 這樣哦 . 是 .
  • o romaʼ sato kiyami haw .
    那 另外呢 .
  • em , ano deng itini i pitilidan kiymi haw ,
    嗯 , 另外 只有在學校 ,
  • cecay lipiy nacecay yaca .ha ha ha ha .
    一星期也只有一次 . 哈 哈 哈 哈 .
  • o maʼan ko nananamen ?
    請問要學什麼呢 ?
  • caay ka edeng ko cikang .
    時間根本都不夠 .
  • ano caʼay ka ngaʼay adihay
    如果不行或沒有很多的
  • ko lalingsiwan nananamen no wawa asaka miharateng kiymi haw ? 給予孩子們的練習或學習的話 ?
  • saka i lomaʼ mangaʼay to .
    因此 , 在家學上課也很好 .
  • ceay yaca' tatokian ko pinanam to cecay lipiy haw . 一星期只學習這麼一次 .
  • mapakafana' han i , icowa' kiso han anini?這次教的是 你今天在那裡?
  • an cira i , hama'en koni han i , en sako wawa .過了一陣子之後 , 這個不要了, 孩子們就 搖著頭 嗯 .
  • mapawan to cingra , nawhani ira i loma' haw away to ko somowalay kira .也忘了 , 一回到家也沒人跟他們對話 .
  • cimaʼ ka tihi ira a somowal hiwa .
    他有什麼對象說母語 .
  • saka itra i lomaʼ kiyami haw .
    所以,在家的話 .
  • ira aca ko pakafanaʼ itiay ngaʼnay .
    有人教總是好的 .
  • rama' sato i cecay yaca hamanan saan kita haw . 另外,雖然只有一位也不要想族棄的觀念。
  • aka ka pi ka singpay ,
    不要覺得灰心失望 ,
  • aka ka hinapic kita to faloco' to matiniay . 我們的心也不要懷疑 .
  • ano ira ko ce'cay a wawa to cecay a loma' haw . 假使一家只有一個小孩 .
  • ha'enen pakafana' itiya . itira a mi masasowalsowal haw . 也要教導他們彼此對話 。
  • ira ko tihi ningra a masasowal a macaciyaw . 他們才有對象對話 .
  • itira kaliki ko pilingsiw no mira .
    他練習就很快 .
  • o wawa haw kalikiay . hayi .
    孩子們是很快的 . 是啊 .
  • ma'angki no nira , 'angki han no Holam . hay .他們會記住 , 'angki 漢語怎麼說 記住. 是 .
  • ta ma'angki nira , maharateng itini i faloco' nira . 他才會記住 , 才會在他的心裡回盪 .
  • ta ma ma matarahakal nira a somowal kira . 所以 , 他才能夠說得出口 . 是 .
  • ano cecay 不行 hani , kita o 少數民族hananay . 若說一個人也不行的話 , 我們是少數民族 .
  • o kita o pangcah , matiay kami tini i 平鎮 hananay a niayro'an . 就如同我們在平鎮的地區 一樣 .
  • emin ko Ngayngay ko fiyaw ako i .ha ha ha ha . 全部都是客家人 . 哈 哈 哈 哈 .
  • ya wawa sai cimaʼ katihi nira ,
    而我們孩子又誰是他的同伴 ,
  • icowa mikilinm tomita pangcah a wawa .hai , 去那裡找到阿美族人的孩子.
  • saka ano ira ko singsi acaʼ kiyami haw .
    如果有老師的話 ,
  • tayni a masasisowalsowal kimi .
    我們可以彼此對話 .
  • malaliceyliceay kami haw tono Amis .
    用阿美母語彼此聊天 .
  • matiay imatini kiymi haw ,
    就像現在 ,
  • ira ka wawa i matengil ma'anki to nigra kira.hai.孩子在旁他們就會自然記住了. 是的 .
  • ha'enen itiya sanay ko harateng momako . 這我個人的想法 ,
  • fangcal kira ta ma振興 ko sowal no mita kira . 如此美好的母語就會被振興 .
  • ta lomowad ko sowal no mita kira . hay . 況且我們的母語會被推展 . 是 .
  • ano ca kahaenen kay haw . ca' masacecay ko faloco' , 如果 , 沒有同心合一 .
  • ato tayal kiyami haw , ya o awaiyay to kita sakako yo . hay . 和我們工作 , 哇 , 我們可能就全軍覆沒了. 是 .
  • awa to ko awa' malahedaw to ko sowal no pangcah . 我們的母語會消失 ,
  • malahedaw to ko sowal no pangcah i ,malahedaw ko niyaro ' hay . 母語消失同時也失去部落 .
  • malahedaw ko maamaan aca , fonka hai o fonka . 失去很多的文化智慧 . 是文化 .
  • ano awai ko sowal haw 什麼都不要想啦 . hay . soelingnay to . 失去語言什麼都不要想啦 .是的很重要 .
  • sowal aca ko ko saka ayaway a kakaretengen no mita amiharateng . hay . 語言是首要關切極重思考的的部份 . 是的 .
  • hay i inian na ko nai faloco'an iso haw ? hayi .這是您心中的祈願 , 是嗎? 是的 .
  • ya nanay no miso i , 現在anii i itini i 原民會 misangasanga'ay to , 如您的心願, 現在原民會逐漸修正 .
  • misa 修正nay to saka nga'ay . 修正到更好的方向 .
  • a o roma sato i , malinah to kiso i 平鎮.
    另外,你搬遷到平鎮地區 .
  • a naitini i Tayhoko malinah mi'aca to loma' a tayni . 從台北都會遷徙到平鎮購房定居 .
  • i 平鎮 a palapalaan i , 在這個平鎮地區
  • maan sako miso a maan to ka tayal no miso 你從事什麼工作
  • ato mansaan ko faloco' no miso tayni hay hay , 和你的想法是什麼 ?
  • icowa'ay ko , yo itiyaho tira ho i cirakesay a niyaro' haw . 你在那,還在樟樹灣的部落時 ,
  • o loma' 'alomen ko idang o pangcah i tira masa niyaro' . hay .那個地方許多阿美族的朋友 , 是.
  • saka ira ho kiya tihi .我們還有同伴,
  • ciwidang ho tono mita o pangcahpcangcah aca .a salikaka haw ,我們還有阿美族朋友和弟兄姐妹 .
  • tangasa kako malinah tini i 中壢 , itini i 平鎮 kiyami haw .當我們搬遷中壢及平鎮 .
  • awa'ay ko mita o pcangcah ko a fiyawfiyaw niyam .hay . 我們這裏沒有阿美族人的鄰居 .
  • deng kami cecay , saka mi投票 sato kiymi haw , 僅有我們這一家 , 所以當投票的時候 ,
  • o mamafaheka ko matayalay . o 區公所 . 區公所的工作人員都嚇一跳 .
  • ya ira ka 原住民 itini kita'anan nani sanay . 哦 我們當中有原住民耶 .
  • nawhani deng 一家 kami . 結果僅有我們這一家 .
  • cecay a laloma'an mitopa to mi選舉 itiay .僅有一家要投選舉票 .
  • a hay haw deng kami sa kami .
    哦 是厚 原來僅有我們這一家 .
  • cowa kafana' saka o wawa sato no niyam haw i . 他們不知道 . 至於我們的孩子 .
  • pakonira han ako ano mafokil kiya haw i . 就讓隨他們發展 , 若是不會 .
  • sowal han nako , alaen i raw ko saasik
    我用母語說 , 去那裡拿掃把 .
  • alaen miasik kita , haen han nako samaanen ? 去拿我們來掃地 , 若不這樣教導那怎麼辦?
  • saka , hato fafahiyan kiya
  • malalokay misaasikasik .
    他很勤勞很會打掃 .
  • misawsaw to kaysingkaysing , hay so'elinto .洗洗碗 , 這是真的 .
  • pacefa han nako pa'ayawan ano fokil sato haw , 我都讓他們隨意說說 .
  • roma alaen ko saasik han niyam miala'ay to wakong . ha ha ha .有的時候請他們拿掃把 , 結果拿碗公 ,
  • ha ha ha , i ayaw ho a ,
    哈 哈 哈 , 那是以前的事 .
  • o wakongwakong sa ko niala'an nira , ha ha ha ha . 結果拿的是碗公 . 哈 哈 哈 哈 .
  • saka anini sato haw mafana' to to mamang . 是到現在才會一點點。
  • pakonira han nako ano ma不對nga'ayto . 就隨著他們不對也沒關係 .
  • ano cai ka tatodong sowalan ako kira .
    如果說錯了就糾正 .
  • saka ira sato ko sona kimi haw haenen nako , 接著孫子有了我也是這樣教 ,
  • matawa ko sona yo mamang ho⌃.
    孫子在小的時候也會笑 .
  • haenen ako somowal ho^ a alaen kora , alaen ko nanom . 有時我會樣對他們說拿這個或拿水 .
  • nanom kiso ? ci riko' kita han nako haw i.你要喝水嗎? 你要穿衣服嗎?
  • misangodongodoay a milinsiw sama'anen 會很不好意思跟著練習但又能怎麼樣.
  • hanen han nako haw nanam saro kira .
    我這樣做習慣就成自然了.
  • ano ira ko singsi kimi tayni a mipatihi, pacafay,pakafana' haw .假如有老師來陪同,教育.
  • tadamanga'yay ko matiniay ya cecaycecay i manen sa . 這是非常好的一件事 那算只有一位 .
  • hayi , cecay to ko wawa no aniniay ,
    是啊 , 現代人只生一個孩子 ,
  • icoa mikilim to limalima enemenem sanay . 去那裡找5個5個或6個6個的 .
  • itiay ho⌃ itiay kira .
    在以前才有可能 .
  • hatini ko lifon samanen saw .
    薪資這麼少(怎麼生多) .
  • hay samanen paʼorip ha ha ha , hay i .
    要怎麼養活, 哈哈哈哈. 是啊.
  • ano mimaamaan i hato ya kifetolay a payso^ itiya kira . 要執行任事務 本錢要夠厚才行得通 .
  • mala董事長 hay i .
    要董事長的身份才可以 .是啊.
  • saka cecaycecay , tosatosa i icoway a mikilim to 'alomanay .一個一個.二個二個的,去那裡找很多的孩子們 .
  • saka ano cecacecay kowawa kimi haw , 雖然只有一位 ,
  • haenen to a malalok aira ko pakafana'ay ho^, 也要很勤勞的去教導,
  • tah manga'ayay ko mtiniay a demak pakayni a nomita Amis sowal . 對於我們族人也是件美好的事.
  • ami傳承hananay .
    來繼續傳承 .
  • ta caʼay ka sawad ko sowal no mita .
    我們的母語就不會瀕危語言了.
  • saka ano mafana' ho^ to sowal kiymi haw . 只要會說母語的話 .
  • mafanaʼ to cingra miharateng . hay .
    他就會思考.是.
  • naicowayay kako , naicowaay kami ,
    到底我從那裡來,我們從那裡來的.
  • sato cingra miharateng ano mafokil to sowal haw , 雖然他不會說他就會開始思考.
  • papisowalan iso toni haw . o .
    談關於從那裡來的這件事.是.
  • cai ka pihayi ko faloco' ningra , 他心裡不會苟同的 .
  • nawhani mafokil cingra kira .他沒辦法認同.hay .hai .怎麼說 因為他不會,他沒辦法認同.是, 是的.
  • saka haratengen to nomita koni ,
    我們要好好的思考這個問題.
  • ano so'elin kita haw limela to finacad no mita kiymi .假如我們真的愛與珍惜我們的族人.
  • kita o Amis o pangcah haw i .
    我們阿美族人原住民族.
  • kalalok kita aka ka ka sanimanima ko faloco' . en, hay .我們要勤奮點不要自以為是.嗯 .是.
  • a mi hay cecay yaca aka kasaʼan .
    不要認為只有一位學生不要有這種心態 .
  • rarom akasa'an , 哦那個文化是價值是不斐. ha ha ha .也不要難過, 哦 ,那個文化是價值不斐.哈 哈 哈.
  • 無價 ko 文化no mita , awa'ay ko aca' .hay .我們的文化是無價的是無法估算的.是的.
  • awaay ko acaʼ no fonka no mita .
    我們的文化是無價的.
  • haenen no mita ko Tapangtapang .
    我們要如此傳達上級長官.
  • masamaanay konamo harateng o harateng no市井小民maha'enay .ha ha ha .你們的想法呢,這是市井小民的想法.哈哈哈.
  • e ya mi matayal kiso to falo mihecaʼ ,
    在你教學的八年當中 ,
  • toni fasifanaʼ to pangcah a wawa i ,
    在教阿美族族人的小孩 ,
  • i tayani sato kiso i 平鎮 i ,
    你搬到平鎮 ,
  • o maan to itiya ko tayal iso,ano mafalic kiy tayal no miso.你做了什麼工作,怎麼會轉換跟跑道.
  • naw hay .e tangsa sato i 平鎮 kami hawi .為什麼,是. 嗯.我們到了平鎮後.
  • caʼay to kananam kako kira ittini .
    原因我不熟這個地方.
  • o lalan aca caay ka fanaʼ kira .ha ha ha.
    連路都不會,哈哈哈哈.
  • nawhan nengneng han nako ko pitilidan no wawa haw . 看了學生們的學校後.
  • i:raw , i:raw , tadamaraay.
    一間在那...邊, 一間在那...裡,相距真的遙遠.
  • saka nawhaw i o tayala no wawa i ,
    然而孩子的工作,
  • saka 剛好 mipa'acaay to 早餐.hay . o saka ranam.hay .剛好是蕒早餐的.是.
  • saka tiya mipadang kako cingranan ,
    所以我就協助他,
  • ceca'ay cingra kira ,padang han nako cingra .他一個人在做我就協助他.
  • deng ano milihay sato kiymi haw i ,
    只有做禮拜的時候.
  • ira ko wawa i kiwkay.hay.
    教會小孩子. 是.
  • pasaynien ako to Amis a sowal.o.yhai .我就轉換說阿美語.哦. 是的.
  • o wawa i pilinsiw sa i pitilid kira .hay .
    小孩子有在學校練習.是.
  • nika cai kafanaʼ kira.
    但是也不會說.
  • tangsa sato i kiwkay hawi .
    直到教會的時候.
  • pasa pakiynien nomita o Amis .
    我就說阿美母語來講 .
  • nimaʼan kiso han to kiy wawa .
    就問這些孩子們說你要做什麼?
  • roma safokilfokil sanay ,
    有的一愣一愣的 是懂非懂的。
  • samanen 還是講啊 sowal han noko .
    怎麼辦呢, 還是講啊.
  • o maan ko pakafana' no wawa iso sa'an?你的孩子要教什麼呢?
  • ano mananam ko kiwkay , ano iraan cecay kafana'an nara hawi , 教會也知道,如果他有不知道的,
  • tira i Line kimi haw somowal ,
    就在 Line裡問這麼講啊,
  • hamanen koni a singsi saan i ,
    老師這怎麼寫呢,
  • itira to kami i Line a tiliden ako ,
    我們就在Line 我就寫給他們,
  • pangiha'en ako hanen han nako itini i Kiwkay.用錄音的給他們 我常在教會這樣做.
  • saka ano ira ko ko singsi wata nga'ay to sa kako . e . hayi .假如有老師, 哇 ,這是很好的事.嗯.是的.
  • i Kiwkay a to'edaway kora cikang kira, hai . 在教會時間比較長,是.
  • roma sato i , caay kanga'ay a 調整 kora cikang kira .hay .另外,也很難調整時間。是。
  • ano pakilomaʼlomaʼ hani ,
    透過家家戶戶的方式,
  • o mamangaʼay saka ko hay haw .hayi .
    我認為這是最最上上策.是哦.是的.
  • sa i tayni kiso itini i 平鎮 sa ,
    所以你到平鎮,
  • sawad hananay to iso ko pa itiray i pitilidan pasifana' to wawa hayi ? hayi.你就放棄學校教學的工作是嗎?是.
  • caay to kanga'ay kira , 狀況己經不太好了,
  • ey o titeng sato i caay to kanga'ay to ko tireng kiara . 身體呢,體力己逐漸下降了.
  • tosa ho^ ngaca radiwen ko paradiwen kami a singsi , 還有二 老師你唱歌給我們聽 ,
  • to nga'ay ko radiwi iso saka ko , ha ha ha ha .我記得你的歌真超好聽的. 哈 哈哈 哈.
  • radiwen hacai paikor to paini to salikaka hay .唱給我們的族人聽 可以嗎?
  • o masamanay a radiw ?
    什麼樣的歌?
  • o no ʼAmisay , o no matoʼasay ha.
    阿美族的歌, 或古老的歌.
  • ira kiy cecay mamapawan ka ko tora Taymok nira ,有一首歌我忘了它的歌名,
  • 歌名 nira . ngaʼay to , ngaʼay to .
    這歌名 . 沒關係 , 沒關係 .
  • mafanaʼ kamo sakako ,
    可能你們也知道 ,
  • pakafanaan ako ko wawa itiya ho^ konina radiw. hay .在之前我有教這首歌給學生聽.是.
  • 因為 makapah ko ngiha' nira 旋律 . o ho ho ho hayda hay .因為它的旋律很優雅 . 哦 是 是 是 是 , 好啊.
  • sinay sinay sa ko losaʼa ,
    淚水汪汪.
  • no miso losaʼ ha kaka ...
    哥哥的眼淚 ...
  • 這個咔掉好不好.哈 哈 哈 哈 .
  • o caci ʼalafo ~~~
    是誰背那書包~~~
  • o caci ʼalafo ko matoʼasay ,
    老人要背書包 ,
  • o maan ko rarafoan o ʼicep ato filaʼ ,
    裡面裝什麼?檳榔和葉子 ,
  • o sapimaan ? o sapisorac o wadis no mato'asay , 他要做什麼?他要洗他的牙齒.
  • 再高一些, o caci ʼalafo ~~~
    再高一些,是誰背那書包~~~
  • o caci ʼalafo ko matoʼasay ,
    老人背書包 ,
  • o maan ko rarafoan ? o ʼicep ato filaʼ ,
    裡面裝什麼?檳榔和葉子 ,
  • o sapimaan ? o sapisorac to wadis no mato'asay , 他要做什麼?他要洗他的牙齒.
  • 好, inina ko sapasifana' iso to kaemanay hay ? 好,這是你在學校教學生的歌嗎?
  • ira pitilidan . hayi ira makapafana' tonini , 在學校 . 是 . 也有教這首歌.
  • ira ho⌃ ko noroma , o hay .
    也有其他的歌,哦, 是.
  • ira ka masamanay i , ngaʼay a radiw i .
    有什麼各樣好歌就教 .
  • ngaʼay pakafanaʼen kira . hay .
    好歌就教. 是.
  • a hayda a 'aray han nako a singsi no singsi haw . ha ha ha ha .好的,非常謝謝老師的老師 .哈 哈 哈 哈.
  • pihomong tona Cikang i patenak kiso , pasifana' kiso ,這個時間的訪視 ,非常謝謝你的教導與傳遞 ,
  • ya nanay no falocoʼ iso , paini kiso ,
    你分亨你的祈願 ,
  • kahemeken konina a demak tonina ,
    這是件極美的一件事,
  • sa aray han nako kiso , ano ira ho⌃ ,
    在此表示敬意與感謝,假如還有,
  • ancila o radiw han to no pangcah haw ,下次用唱的 唱阿美族人的歌.
  • o pangcahpangcah a a hahomong no mako . a .在訪就以古老阿美族人古事.哦 .
  • ano iraca ko limaw tiya , hay ancila haw haw . hay . 到時有空的話,是.若有空再安排,好,好,是.
  • 'aray han nako hana singsi . hay . 'aray. 'aray . 謝謝花老師. 是謝謝,謝謝~
  • ʼaray ko roray iso . ʼaray .
    謝謝你也辛苦了.謝謝 .