- 36
- 0
獵人擅於獵捕的技能
- 字幕列表
-
Paʼayaw:Wata: kina macaʼitay a patoloan a raʼit,旁白:
-
hakowaay ko romiʼadan ta ira ko hatiniay a adihay hakiya?狩獵人需要多久時間才有這些的山豬牙呢?
-
Awaay ko pakahiratengay, kafanaʼ no miʼadopay a miteker,真難以想像,獵人擅於獵捕的技能,
-
mapakafecol marenec ko salawinaan.帶給親族人多受益!
-
O funka a kinaira no miʼadopay.亦是獵人的文化資產。
-
Wa…, o maan nianan sa?哇!這些是甚麼?
-
Pimaan tini sa?這屋子是做什麼用途呢?
-
O patelian niyam to這是存放
-
nikaherekan nisasaw to tangal kinian to macaʼitay maemin.清洗過的山豬獠牙吊掛的地方。
-
O todong o soko hay?是倉庫嗎?
-
Todongay to no cecay a ʼariri類似儲藏室
-
ko patelian to niyan放置可以使後人
-
malo nanengnengan tangasa i wawa no wawa子孫們觀賞
-
hatiniay ko tayal no akong niyam haw sokong sako sonasona:曾經是我們的先人獵獲的獵物的,
-
nisa osawen a micaʼit ko hatiniay,所以留下了這些
-
kakahemekan no wawa a mitengil讓後人可以述說
-
to hatiniay a maaraway,這些山豬獠牙的故事
-
o mahaenay aca asaan後人了解所排列的經歷
-
ko rikorikor a matoʼas ko wawa no mita o masaPangcahay,原來阿美族人是擅長於狩獵的民族,
-
o hatiniay masilsil mateliay眼目所看見
-
o tatirian awaay to ko ʼorip nina matoʼasay記憶中對長者的感念
-
a ʼayaʼayaway a mialaay to hatiniay sako o nanengnengay,在我離開人世之後。
-
macaʼitay ko hatiniay ko cait a cala no fafoy.cala懸掛在此的是山豬的獠牙,獠牙,可供後人觀賞
-
Wa… nilicay kako haw,我要請問
-
o piʼadop no miso tiya haw i起初是什麼動機
-
o maan ko malitemohay no miso?使你對狩獵感興趣呢?
-
nansay kiso a mikihatiya?你當時是幾歲呢?
-
O tayal niyam i ʼayaw ri在我們過去的工作
-
o maomahay kira以農業為主
-
sa maherek maomah ri農忙後
-
mimaan kita nasa?要做些什麼好?
-
kaherekan a miʼotʼot sarakatay a niʼotʼot ri,結束田裡除草外
-
awaay to ko tayal itiya nisa,農閒時沒什麼事可以做
-
o arawʼaw no falocoʼ no niyam,閒著無聊,
-
nica kasaan a malalok to得找一些事可做的
-
hatiniay a talalotok a tayal saka,就有了往山上走走的想法,
-
malecad falocoʼ niyama ato na Ising a mama,於是我和Ising二人有同樣的心志
-
itiya saka mafolod kami a tatosa.皆同上山
-
Nansay itiya?那時是幾歲?
-
Itiya ri, o harateng niyam a misafalocoʼ a sapitekeraw i,那時,我們放陷阱的動機
-
lokociw loko say itiya.當時我已有66歲的年紀。
-
Oh… lokociw loko say.喔!66歲。
-
66 soy (66 soy) itiya kami那時66歲(66歲)
-
a miteka kami to matiniay saka.開始了狩獵
-
O nian a paror ko這個爐子
-
pitangtangan no niyam a mialananʼ to fanoh,燒開水做刮毛宰殺處理,
-
ano caay ko hatiniay a paror i,若不是用這個大爐子,
-
caay ka ʼedeng ko nanom to可能不夠燒水除毛的事
-
sapifadisaw a niala to sapikonoc itini從那裡引水過來
-
itiniay a patada iraw pihiyaan, asapad放置桌子上方
-
itini kami a matayal sa misangaʼ自此處做事
-
samahaenay a pinasanga matiniay a katayalan我們就在這原地處理且方便
-
ano caay haenen i若不這樣
-
Cecay lipay talomaʼ ko rakat niyam ri我們約有一個禮拜的時間在山上
-
talomaʼ a misaenar後才會下山回來
-
cecay lipay kami i lotok i enar ri, talomaʼ kami.一個禮拜在山上之後再回來
-
Radiw: Mifoting ko kadafo歌謠:女婿去打漁
-
mifoting sa i riyar去海邊打漁
-
malitmoh no fafahi妻子遇見他
-
tosaay sako tafo,帶了二個便當去
-
nengneng han o mafotiʼay結果發現女婿在睡覺偷懶
-
awaay si ko foting.沒抓到半條魚。唉呦
-
Itiya, miʼadop kiso, nansay kiso itiya?當時,你去打獵,大概幾歲時候?
-
Itiya no maomah niyam nano mamang當時,我從小到大
-
tangasa kami i limapoloʼ ira ko lima (55)我過55歲
-
maedeng to kita pahanhan a matayal我和我的同伴該放下農事的工作,
-
saan ko falocoʼ niyama ato tihi no mako ci mama ni Mayaw,Mayaw的父親討論著
-
teka niyam miteker i tiya,於是展開我們的新工作
-
itini kami ti:rana no lotok,從這個山頭到那個山頭
-
tini itira iraw laeno nora cahid就在山的那頭是我們的獵場
-
kami a niteka niala to fafoy ato siri.獵取山豬和山羊。
-
Ira ko fafoy…Ira ko fafoy ato siri.有山豬!有山豬和山羊。
-
Itiya o toʼas iso ira ko 66 soy (enem poloʼ ira ko enem).那時,你的年紀已有66歲了
-
O satapang niyam a talalotok a mitilo.開始到山上狩獵放陷阱。
-
Mitilo haw.Yasa maherek kami itini在狩獵,結束這裡的獵場
-
awaay to ko maalaay,當在這山頭,沒有了獵物
-
ka:mi aca ho ko mitekeray saka,只有我們在狩獵
-
tayraan kami i Cirakayan,我們就到Cirakayan(山興)的山頭上為獵區
-
mahaen to ‘aloman malalitemotomoh kami ko pitilo yan sa,我們會遇到其他的獵人
-
malalitemotemoh yasa, miliyas kami i Kalotongan.我們會遇到其他的獵人,於是我們離開又到Kalotongan(加里洞)山上打獵
-
Marakat to niyam ci mama ni Mayaw這些路徑我與mayaw的父親
-
ci Ising han ko ngangan ni mama ni Mayawmayaw的父親叫ising
-
saka, tatosa tatolo kami to matira.我和Mayaw和他的父親Ising三人一同去打獵過。
-
Awaay to i tini saka kako to cecay,有時,只有我一個人狩獵
-
mangaʼay to mitilo,也是可行
-
rarikor i, matiniay aca sa o wawa to ca Mayaw i,後來,Mayaw認為是這樣子
-
mahaen midoʼedo to lalan sa kako.也會步入我們的後塵,
-
Mihirateng to hatiniay a ka cipinangan to mitiloay仿效我們的狩獵技能
-
i ʼayaw no rayray no mita o misaPangcahay這是阿美族打獵人的常態
-
I hani, ira ko sowal no miso剛剛你提到
-
itini lotok namohaw? hay.說這山上是你們的獵區,
-
O maan han kina lotok kiya?這山頭叫什麼?
-
Itini i o tafingadan han itiniay katimolay,這南邊的山頭是tafingadan
-
itini o Cipinangan han kina takaraway,而這比較高一點的山頭是Cipinangan
-
kacipinangan han itira那是叫Cipinangan
-
itini irato anini現還存在
-
caay ka awaay, awaay to ko waay no mako,那裡不會沒有獵物,是我本身雙腳無力了,
-
pokong sato,軟腳嘞
-
tayni to ko ʼaʼadopen imatini, mahaenay.一些獵物會自動到這裡。
-
Itini i Cirakayan tayra kamo haw miʼadop?你們也去Cirakayan(山興)的山頭打獵。
-
Maan ko lawa niyam a makat i lotok sa,我們不曾放過每一個山頭的
-
tayra ho i lotok i rakat: sa kami i lotolotokan.一旦上山以徒步越過層層山頭。
-
Miʼadop kamo rakat sakamo你們去打獵用徒步的去嗎?
-
awaay ko otofay haw?沒有騎機車?
-
ira ko lalan no paliding? O away paliding rakat sayo.應該有車子可行車的道路!
-
O rakat to piʼadopan ira ko lalan no paliding.在獵區裡沒有汽車道路。
-
Ano miʼadop kamo i在你們打獵時,
-
o maan ko maʼalaay namo i ʼayaw? Tata:ngay?曾獵捕到什麼獵物呢?大型獵物?
-
O lemed ko tapang kiraan這都是看運氣
-
ano cilemed to taangay如果在夢境中是獵到大型物的
-
o taangay ko maalaay獵到是大的
-
ano awaay i,倘若沒有
-
oyaan hatiyaay o totoy.可能也只是小獵物
-
O totoy. Hay, ko maalaay,是的,小獵物!
-
mahaenay ko pitilo hananay saka,打獵情形是這樣,
-
hatiraay ko alaen han haw i,硬要大型的獵物是很難的
-
icowa ko pafeli no Kawas to taʼangay ʼadop.看運氣上帝的賞賜。
-
Hay, hay.是的,是的。
-
Ano mamangay ko pafeli no Kawas i如果上帝賞賜小型獵物
-
o mamangay ko maalaay,也就是小的,
-
mahaenay ko nika talalotok niyam saka這是我們上山的動機,
-
caay kami kacangal,不奢求,
-
ano mamangay o raan ko sapafeli no Kawas上帝賞賜什麼
-
haen sa kami a maolah lipahak ko falocoʼ ko mitiloay.我們歡喜的心領受。
-
Anini, o nian ko nisadakan haw,現在,這拿出來的獠牙
-
halafinay to nisangaan iso hay?這很久的獵物。
-
Ano talalotok anini a romiʼad,倘若今日前往上山
-
anini dadaya ano tahatilo cira i,晚間設下陷阱
-
cecay lipay mapatay to cira,獵物被陷阱夾到後一個禮拜就會死了,
-
roma cecay kapatay i awaay to ko ʼicel nira,倘若沒死氣力也沒有了
-
o sapicocok niyam i我們的刺茅
-
cako ʼidoc ko sapicocok不是用茅刺的
-
ci sapalo kami to sikor a kilang我們是用硬塊木頭
-
pamaraden niyam ko hatini ko rarayaʼ ko laeno,底下加上鐵塊,
-
sapipalo niyam a mipalo約這麼長的來搥打,
-
palo han ko no niyam, caay ko ʼidoc.不是用刺茅。
-
Mapatay to haw?會死嗎?
-
Patamaen i tangal kira朝著牠的頭顱敲打
-
ʼefek han i tamgal nira,頭顱敲打方面
-
Itini. Mapolin cingra直到牠倒下
-
Caay kakinacecay a mipalo不止一次搥打
-
felin sa tiyoren a mipalo itini i tangal若還動則繼續搥打
-
mahaenay tini mipalo haw.Hay.對準頭顱來搥打。
-
Micoay cira ano caay Katama ko raan.若搥打不準牠也會回擊你。
-
Niʼadopan nomo nian haw,你們獵捕的獵物,
-
ira ko nipacakayan namo haw?有拿去變賣嗎?
-
O sapacakay hananay malitosa ko kakaenen no lomaʼ有一半的獵物是賣出去的
-
malemed kami a taha lomaʼ anini milido i,另一半留下給家人吃的,
-
o polong no malininaay no lomaʼ a maemin a masaopo,也邀請親族人一起共享,
-
o osaw no malininaay no lomaʼ有剩餘的
-
ano nangalay kako a miala micakay i看親族人有要買的可帶回去
-
hatira a dadoy hatira dadoyen ko no mako saan to.也把生肉一包一包的秤好,
-
Osawen niyam ko sakalomaʼ a sapakilac也留下一些不賣的
-
caay paemin caay ka haemin han niyam,給家人吃的
-
polong a maen一起共享
-
o kakaenen no lomaʼ ko nian san,這是家人吃的
-
palitoloen niyam ko sapacakay,分成三等份來賣
-
o kakaenen no lomaʼ家族吃的
-
o mahaenay ko sapakilac a kilac,親族人一同享受
-
ano o tangal to ni han i,有一些如豬頭皮
-
ya natangal tinaiʼ內臟
-
tangal ato ya falaʼ lamomaay i,肉雜等等
-
o sakapolongan a malafi. kiraan當晚餐吃與親族人共享。
-
Mahaenay saka o saopo no widang no lomaʼ以此機會透過獵物親友
-
no mitiloay no ira ko widang haw i,能來到家裡聚聚,
-
ira mihanghangay makawas sa haw i,那些來的親族人
-
miraod to ci hiyacangra fakici to pipatian to nanom也各自攜帶米酒
-
maan sa pafeli to nanom koko losang maroray kamo作為贈禮給獵人敬酒,
-
maroray kamo anini a mafanaʼay a cifalocoʼ打獵的辛勞。
-
a mihanghang ri, ira ko mitatoyan kofoc mahaenay.來訪的親友團贈小禮給辛苦的獵人
-
Cima pakafanaʼay kisowanan miʼadop sa?有誰傳授你狩獵的技能呢?
-
Ono mako a sakafanaʼ haw,我能有狩獵的技能
-
nano mamang kako,在我小時候,
-
saʼayaway a minanam miteker haw i,開始學習設獵小鳥陷阱
-
halitekaray kako to ʼayam,起先獵到獵物是小鳥
-
makafanaʼi畢業i kuosiaw,那時還在讀小學階段,
-
tataen na mama ni Acon一位叫Acon的長者
-
kako a i 水源地帶我前往 水源地
-
di miteker ta mafanaʼ kako to因此學會放陷阱捕鳥
-
mahaenay aca ko mancel sa kako,以這樣的方法放獵山豬的陷阱,
-
yasa malipahak ko falocoʼ學會了越有興致,
-
manamnam a miteker saka,越喜歡往山裡走動,
-
mafanaʼ to ri,越發感興趣
-
caay ka awa ko tahatekeray kira,也因為這樣屢放屢中抓到各種獵物,
-
mahaenay saka, lipahak ko falocoʼ我滿心歡喜
-
ano awaay ko maalaay ri,倘若沒有獵物
-
awaay ko aalaen, yan sa,不可灰心
-
malalok caay ka awaʼay ko pafeli no Kawas mahaenay.只要你勤奮上山上帝賞賜你既得的。
-
Matini haw, matoʼas to kiso,現在,你年老了,
-
ira itini ko midoʼedoay to tayal so haw?有年輕的人來繼承你狩獵的技能?
-
cima nian sa? Tanestesay a kapah.請問壯碩的年輕人是誰呢。
-
O wawa no hanghang o tihi ako a talalotok是我打獵的同伴的兒子
-
ci mama ci Ising ko ciwawaay sa…是Ising的兒子
-
mamang masakapah cayraan ri,他還很年輕時,
-
alaen niyama no ira ko tahatiloay miorong tayra miala,他也常隨著我們一起上山,
-
caira ko miorongay一旦有獵到的獵物時
-
miala to matiloay niyam a talomaʼ都是他來替我們扛回家。
-
O wawa cara sa ri由於他還年輕
-
malipahak pakaʼaraw mahaenay aca san,首次看見獵物欣喜若狂
-
o nihaenan caira o wawa ri,技能也會耳濡目然的承襲
-
malalok, ano hacowa talalotok saan,每當我們要預備上山時,
-
mitala to katalalotok niyam a milido,他也在期待我們帶他去
-
mahaenay ko wawa, iraay ko falocoʼ我想他是很有興致的,
-
naira to matoʼas kami我年歲已高
-
mahaenay kami saan ko falocoʼ na Mayaw o wawa.這項技能足以傳習給Mayaw的。
-
Wakay ho kiso haw i,在你年輕時,
-
ano maʼadop so ko ʼaʼadopen haw ri,如果你獵到了獵物,
-
pakilacen iso ko kaolahan iso a fafahiyan haw?你會分送給你喜歡的女人嗎?
-
Cima haca ko fafahiyan ko kaolahan saw.還會有哪個女人喜歡啦?
-
Wakay ho kiso?Awaay, awaay, mahaenay.在你年輕時候?沒有,沒有,沒這樣的。
-
Awaay haw! Awaay.真的沒有!沒有!
-
O sapakatawa cecay. sapakatawa.這是說說玩笑話!說玩笑話!
-
Ano mangalay mikadafo如果願意入贅
-
ko fainay hananay a mikikong,男子結婚時
-
ira ko pipakafanaʼ no mama nira?他父親也會告知他?
-
Mimaan mafokil ko matoʼasay?父母親怎麼不清楚呢?
-
O matoʼasay hananay ri,父母親都會明白的事,
-
o rayray to no toʼas to o mita o masaPangcahay i,這是阿美族人既有的傳統文化,
-
caay kaawa kafokil a talalotok.這些是必要的條件
-
O nian i? O no mama ako nisangaʼan.這是…?這是我父親製作的。
-
O mama iso nisangaʼay? Mayongay to kiraan ʼayaw.這是你父親製作的?使用很久了的
-
O paepa i.O taraar.Kiso nisangaʼay haw?是葫蘆瓢。是葫蘆,是你做成的?
-
Lonok sa cira malahad maʼicang ta palaʼ han ta kira.是它成長老化乾了可以製作水瓢。
-
Ayaw awaay ko totoʼ過去沒有水瓢,
-
o todong o totoʼ Totoʼ.是就地取材的水瓢。水瓢。
-
Ira maʼaraw ko tilifiay kiya,曾經在電視上有看過
-
O Cingaloan niyaroʼCingaloan部落,
-
ʼayaw o kero kiya, misaʼoraday,過去的舞蹈,在祈雨祭典裡,
-
o todong no tamohong kinian haw?有人拿水瓢當帽子,這是當帽子用的嗎?
-
O malimooday kiraan,那是圓形狀的,
-
caay kararayaʼ ko kaʼos,不是像這種長的形狀,
-
misaʼorad kami tiya, yapisaʼorad i,那時舉行祈雨祭典
-
o nian a paepa ko tamohong niyam就拿葫蘆瓢當作帽子使用,
-
ta cipohen niyam to kohetingay然後塗上黑色顏料
-
micaliw kami to nisafokesan a kohetingay a fayfay,借用黑色雷絲布料當作我們的頭髮,
-
kaymi nihaen tora tangasa itini rarayaraya黑色長髮超過腰間
-
matiya o fokes mitahepo tina paepa我們用葫蘆瓢遮住頭髮。
-
kina fokes Iraan kira o rayray no matoʼasay hananay kita o Pangcah.這就是阿美族先人傳延下來的文化資產。