跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  36
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
獵人擅於獵捕的技能
TIME:

  • 字幕列表
  • Paʼayaw:Wata: kina macaʼitay a patoloan a raʼit,
    旁白:
  • hakowaay ko romiʼadan ta ira ko hatiniay a adihay hakiya?
    狩獵人需要多久時間才有這些的山豬牙呢?
  • Awaay ko pakahiratengay, kafanaʼ no miʼadopay a miteker,
    真難以想像,獵人擅於獵捕的技能,
  • mapakafecol marenec ko salawinaan.
    帶給親族人多受益!
  • O funka a kinaira no miʼadopay.
    亦是獵人的文化資產。
  • Wa…, o maan nianan sa?
    哇!這些是甚麼?
  • Pimaan tini sa?
    這屋子是做什麼用途呢?
  • O patelian niyam to
    這是存放
  • nikaherekan nisasaw to tangal kinian to macaʼitay maemin.
    清洗過的山豬獠牙吊掛的地方。
  • O todong o soko hay?
    是倉庫嗎?
  • Todongay to no cecay a ʼariri
    類似儲藏室
  • ko patelian to niyan
    放置可以使後人
  • malo nanengnengan tangasa i wawa no wawa
    子孫們觀賞
  • hatiniay ko tayal no akong niyam haw sokong sako sonasona:
    曾經是我們的先人獵獲的獵物的,
  • nisa osawen a micaʼit ko hatiniay,
    所以留下了這些
  • kakahemekan no wawa a mitengil
    讓後人可以述說
  • to hatiniay a maaraway,
    這些山豬獠牙的故事
  • o mahaenay aca asaan
    後人了解所排列的經歷
  • ko rikorikor a matoʼas ko wawa no mita o masaPangcahay,
    原來阿美族人是擅長於狩獵的民族,
  • o hatiniay masilsil mateliay
    眼目所看見
  • o tatirian awaay to ko ʼorip nina matoʼasay
    記憶中對長者的感念
  • a ʼayaʼayaway a mialaay to hatiniay sako o nanengnengay
    ,在我離開人世之後。
  • macaʼitay ko hatiniay ko cait a cala no fafoy.cala
    懸掛在此的是山豬的獠牙,獠牙,可供後人觀賞
  • Wa… nilicay kako haw,
    我要請問
  • o piʼadop no miso tiya haw i
    起初是什麼動機
  • o maan ko malitemohay no miso?
    使你對狩獵感興趣呢?
  • nansay kiso a mikihatiya?
    你當時是幾歲呢?
  • O tayal niyam i ʼayaw ri
    在我們過去的工作
  • o maomahay kira
    以農業為主
  • sa maherek maomah ri
    農忙後
  • mimaan kita nasa?
    要做些什麼好?
  • kaherekan a miʼotʼot sarakatay a niʼotʼot ri,
    結束田裡除草外
  • awaay to ko tayal itiya nisa,
    農閒時沒什麼事可以做
  • o arawʼaw no falocoʼ no niyam,
    閒著無聊,
  • nica kasaan a malalok to
    得找一些事可做的
  • hatiniay a talalotok a tayal saka,
    就有了往山上走走的想法,
  • malecad falocoʼ niyama ato na Ising a mama,
    於是我和Ising二人有同樣的心志
  • itiya saka mafolod kami a tatosa.
    皆同上山
  • Nansay itiya?
    那時是幾歲?
  • Itiya ri, o harateng niyam a misafalocoʼ a sapitekeraw i,
    那時,我們放陷阱的動機
  • lokociw loko say itiya.
    當時我已有66歲的年紀。
  • Oh… lokociw loko say.
    喔!66歲。
  • 66 soy (66 soy) itiya kami
    那時66歲(66歲)
  • a miteka kami to matiniay saka.
    開始了狩獵
  • O nian a paror ko
    這個爐子
  • pitangtangan no niyam a mialananʼ to fanoh,
    燒開水做刮毛宰殺處理,
  • ano caay ko hatiniay a paror i,
    若不是用這個大爐子,
  • caay ka ʼedeng ko nanom to
    可能不夠燒水除毛的事
  • sapifadisaw a niala to sapikonoc itini
    從那裡引水過來
  • itiniay a patada iraw pihiyaan, asapad
    放置桌子上方
  • itini kami a matayal sa misangaʼ
    自此處做事
  • samahaenay a pinasanga matiniay a katayalan
    我們就在這原地處理且方便
  • ano caay haenen i
    若不這樣
  • Cecay lipay talomaʼ ko rakat niyam ri
    我們約有一個禮拜的時間在山上
  • talomaʼ a misaenar
    後才會下山回來
  • cecay lipay kami i lotok i enar ri, talomaʼ kami.
    一個禮拜在山上之後再回來
  • Radiw: Mifoting ko kadafo
    歌謠:女婿去打漁
  • mifoting sa i riyar
    去海邊打漁
  • malitmoh no fafahi
    妻子遇見他
  • tosaay sako tafo,
    帶了二個便當去
  • nengneng han o mafotiʼay
    結果發現女婿在睡覺偷懶
  • awaay si ko foting.
    沒抓到半條魚。唉呦
  • Itiya, miʼadop kiso, nansay kiso itiya?
    當時,你去打獵,大概幾歲時候?
  • Itiya no maomah niyam nano mamang
    當時,我從小到大
  • tangasa kami i limapoloʼ ira ko lima (55)
    我過55歲
  • maedeng to kita pahanhan a matayal
    我和我的同伴該放下農事的工作,
  • saan ko falocoʼ niyama ato tihi no mako ci mama ni Mayaw,
    Mayaw的父親討論著
  • teka niyam miteker i tiya,
    於是展開我們的新工作
  • itini kami ti:rana no lotok,
    從這個山頭到那個山頭
  • tini itira iraw laeno nora cahid
    就在山的那頭是我們的獵場
  • kami a niteka niala to fafoy ato siri.
    獵取山豬和山羊。
  • Ira ko fafoy…Ira ko fafoy ato siri.
    有山豬!有山豬和山羊。
  • Itiya o toʼas iso ira ko 66 soy (enem poloʼ ira ko enem).
    那時,你的年紀已有66歲了
  • O satapang niyam a talalotok a mitilo.
    開始到山上狩獵放陷阱。
  • Mitilo haw.Yasa maherek kami itini
    在狩獵,結束這裡的獵場
  • awaay to ko maalaay,
    當在這山頭,沒有了獵物
  • ka:mi aca ho ko mitekeray saka,
    只有我們在狩獵
  • tayraan kami i Cirakayan,
    我們就到Cirakayan(山興)的山頭上為獵區
  • mahaen to ‘aloman malalitemotomoh kami ko pitilo yan sa,
    我們會遇到其他的獵人
  • malalitemotemoh yasa, miliyas kami i Kalotongan.
    我們會遇到其他的獵人,於是我們離開又到Kalotongan(加里洞)山上打獵
  • Marakat to niyam ci mama ni Mayaw
    這些路徑我與mayaw的父親
  • ci Ising han ko ngangan ni mama ni Mayaw
    mayaw的父親叫ising
  • saka, tatosa tatolo kami to matira.
    我和Mayaw和他的父親Ising三人一同去打獵過。
  • Awaay to i tini saka kako to cecay,
    有時,只有我一個人狩獵
  • mangaʼay to mitilo,
    也是可行
  • rarikor i, matiniay aca sa o wawa to ca Mayaw i,
    後來,Mayaw認為是這樣子
  • mahaen midoʼedo to lalan sa kako.
    也會步入我們的後塵,
  • Mihirateng to hatiniay a ka cipinangan to mitiloay
    仿效我們的狩獵技能
  • i ʼayaw no rayray no mita o misaPangcahay
    這是阿美族打獵人的常態
  • I hani, ira ko sowal no miso
    剛剛你提到
  • itini lotok namohaw? hay.
    說這山上是你們的獵區,
  • O maan han kina lotok kiya?
    這山頭叫什麼?
  • Itini i o tafingadan han itiniay katimolay,
    這南邊的山頭是tafingadan
  • itini o Cipinangan han kina takaraway,
    而這比較高一點的山頭是Cipinangan
  • kacipinangan han itira
    那是叫Cipinangan
  • itini irato anini
    現還存在
  • caay ka awaay, awaay to ko waay no mako,
    那裡不會沒有獵物,是我本身雙腳無力了,
  • pokong sato,
    軟腳嘞
  • tayni to ko ʼaʼadopen imatini, mahaenay.
    一些獵物會自動到這裡。
  • Itini i Cirakayan tayra kamo haw miʼadop?
    你們也去Cirakayan(山興)的山頭打獵。
  • Maan ko lawa niyam a makat i lotok sa,
    我們不曾放過每一個山頭的
  • tayra ho i lotok i rakat: sa kami i lotolotokan.
    一旦上山以徒步越過層層山頭。
  • Miʼadop kamo rakat sakamo
    你們去打獵用徒步的去嗎?
  • awaay ko otofay haw?
    沒有騎機車?
  • ira ko lalan no paliding? O away paliding rakat sayo.
    應該有車子可行車的道路!
  • O rakat to piʼadopan ira ko lalan no paliding.
    在獵區裡沒有汽車道路。
  • Ano miʼadop kamo i
    在你們打獵時,
  • o maan ko maʼalaay namo i ʼayaw? Tata:ngay?
    曾獵捕到什麼獵物呢?大型獵物?
  • O lemed ko tapang kiraan
    這都是看運氣
  • ano cilemed to taangay
    如果在夢境中是獵到大型物的
  • o taangay ko maalaay
    獵到是大的
  • ano awaay i,
    倘若沒有
  • oyaan hatiyaay o totoy.
    可能也只是小獵物
  • O totoy. Hay, ko maalaay,
    是的,小獵物!
  • mahaenay ko pitilo hananay saka,
    打獵情形是這樣,
  • hatiraay ko alaen han haw i,
    硬要大型的獵物是很難的
  • icowa ko pafeli no Kawas to taʼangay ʼadop.
    看運氣上帝的賞賜。
  • Hay, hay.
    是的,是的。
  • Ano mamangay ko pafeli no Kawas i
    如果上帝賞賜小型獵物
  • o mamangay ko maalaay,
    也就是小的,
  • mahaenay ko nika talalotok niyam saka
    這是我們上山的動機,
  • caay kami kacangal,
    不奢求,
  • ano mamangay o raan ko sapafeli no Kawas
    上帝賞賜什麼
  • haen sa kami a maolah lipahak ko falocoʼ ko mitiloay.
    我們歡喜的心領受。
  • Anini, o nian ko nisadakan haw,
    現在,這拿出來的獠牙
  • halafinay to nisangaan iso hay?
    這很久的獵物。
  • Ano talalotok anini a romiʼad,
    倘若今日前往上山
  • anini dadaya ano tahatilo cira i,
    晚間設下陷阱
  • cecay lipay mapatay to cira,
    獵物被陷阱夾到後一個禮拜就會死了,
  • roma cecay kapatay i awaay to ko ʼicel nira,
    倘若沒死氣力也沒有了
  • o sapicocok niyam i
    我們的刺茅
  • cako ʼidoc ko sapicocok
    不是用茅刺的
  • ci sapalo kami to sikor a kilang
    我們是用硬塊木頭
  • pamaraden niyam ko hatini ko rarayaʼ ko laeno,
    底下加上鐵塊,
  • sapipalo niyam a mipalo
    約這麼長的來搥打,
  • palo han ko no niyam, caay ko ʼidoc.
    不是用刺茅。
  • Mapatay to haw?
    會死嗎?
  • Patamaen i tangal kira
    朝著牠的頭顱敲打
  • ʼefek han i tamgal nira,
    頭顱敲打方面
  • Itini. Mapolin cingra
    直到牠倒下
  • Caay kakinacecay a mipalo
    不止一次搥打
  • felin sa tiyoren a mipalo itini i tangal
    若還動則繼續搥打
  • mahaenay tini mipalo haw.Hay.
    對準頭顱來搥打。
  • Micoay cira ano caay Katama ko raan.
    若搥打不準牠也會回擊你。
  • Niʼadopan nomo nian haw,
    你們獵捕的獵物,
  • ira ko nipacakayan namo haw?
    有拿去變賣嗎?
  • O sapacakay hananay malitosa ko kakaenen no lomaʼ
    有一半的獵物是賣出去的
  • malemed kami a taha lomaʼ anini milido i,
    另一半留下給家人吃的,
  • o polong no malininaay no lomaʼ a maemin a masaopo,
    也邀請親族人一起共享,
  • o osaw no malininaay no lomaʼ
    有剩餘的
  • ano nangalay kako a miala micakay i
    看親族人有要買的可帶回去
  • hatira a dadoy hatira dadoyen ko no mako saan to.
    也把生肉一包一包的秤好,
  • Osawen niyam ko sakalomaʼ a sapakilac
    也留下一些不賣的
  • caay paemin caay ka haemin han niyam,
    給家人吃的
  • polong a maen
    一起共享
  • o kakaenen no lomaʼ ko nian san,
    這是家人吃的
  • palitoloen niyam ko sapacakay,
    分成三等份來賣
  • o kakaenen no lomaʼ
    家族吃的
  • o mahaenay ko sapakilac a kilac,
    親族人一同享受
  • ano o tangal to ni han i,
    有一些如豬頭皮
  • ya natangal tinaiʼ
    內臟
  • tangal ato ya falaʼ lamomaay i,
    肉雜等等
  • o sakapolongan a malafi. kiraan
    當晚餐吃與親族人共享。
  • Mahaenay saka o saopo no widang no lomaʼ
    以此機會透過獵物親友
  • no mitiloay no ira ko widang haw i,
    能來到家裡聚聚,
  • ira mihanghangay makawas sa haw i,
    那些來的親族人
  • miraod to ci hiyacangra fakici to pipatian to nanom
    也各自攜帶米酒
  • maan sa pafeli to nanom koko losang maroray kamo
    作為贈禮給獵人敬酒,
  • maroray kamo anini a mafanaʼay a cifalocoʼ
    打獵的辛勞。
  • a mihanghang ri, ira ko mitatoyan kofoc mahaenay.
    來訪的親友團贈小禮給辛苦的獵人
  • Cima pakafanaʼay kisowanan miʼadop sa?
    有誰傳授你狩獵的技能呢?
  • Ono mako a sakafanaʼ haw,
    我能有狩獵的技能
  • nano mamang kako,
    在我小時候,
  • saʼayaway a minanam miteker haw i,
    開始學習設獵小鳥陷阱
  • halitekaray kako to ʼayam,
    起先獵到獵物是小鳥
  • makafanaʼi畢業i kuosiaw,
    那時還在讀小學階段,
  • tataen na mama ni Acon
    一位叫Acon的長者
  • kako a i 水源地
    帶我前往 水源地
  • di miteker ta mafanaʼ kako to
    因此學會放陷阱捕鳥
  • mahaenay aca ko mancel sa kako,
    以這樣的方法放獵山豬的陷阱,
  • yasa malipahak ko falocoʼ
    學會了越有興致,
  • manamnam a miteker saka,
    越喜歡往山裡走動,
  • mafanaʼ to ri,
    越發感興趣
  • caay ka awa ko tahatekeray kira,
    也因為這樣屢放屢中抓到各種獵物,
  • mahaenay saka, lipahak ko falocoʼ
    我滿心歡喜
  • ano awaay ko maalaay ri,
    倘若沒有獵物
  • awaay ko aalaen, yan sa,
    不可灰心
  • malalok caay ka awaʼay ko pafeli no Kawas mahaenay.
    只要你勤奮上山上帝賞賜你既得的。
  • Matini haw, matoʼas to kiso,
    現在,你年老了,
  • ira itini ko midoʼedoay to tayal so haw?
    有年輕的人來繼承你狩獵的技能?
  • cima nian sa? Tanestesay a kapah.
    請問壯碩的年輕人是誰呢。
  • O wawa no hanghang o tihi ako a talalotok
    是我打獵的同伴的兒子
  • ci mama ci Ising ko ciwawaay sa…
    是Ising的兒子
  • mamang masakapah cayraan ri,
    他還很年輕時,
  • alaen niyama no ira ko tahatiloay miorong tayra miala,
    他也常隨著我們一起上山,
  • caira ko miorongay
    一旦有獵到的獵物時
  • miala to matiloay niyam a talomaʼ
    都是他來替我們扛回家。
  • O wawa cara sa ri
    由於他還年輕
  • malipahak pakaʼaraw mahaenay aca san,
    首次看見獵物欣喜若狂
  • o nihaenan caira o wawa ri,
    技能也會耳濡目然的承襲
  • malalok, ano hacowa talalotok saan,
    每當我們要預備上山時,
  • mitala to katalalotok niyam a milido,
    他也在期待我們帶他去
  • mahaenay ko wawa, iraay ko falocoʼ
    我想他是很有興致的,
  • naira to matoʼas kami
    我年歲已高
  • mahaenay kami saan ko falocoʼ na Mayaw o wawa.
    這項技能足以傳習給Mayaw的。
  • Wakay ho kiso haw i,
    在你年輕時,
  • ano maʼadop so ko ʼaʼadopen haw ri,
    如果你獵到了獵物,
  • pakilacen iso ko kaolahan iso a fafahiyan haw?
    你會分送給你喜歡的女人嗎?
  • Cima haca ko fafahiyan ko kaolahan saw.
    還會有哪個女人喜歡啦?
  • Wakay ho kiso?Awaay, awaay, mahaenay.
    在你年輕時候?沒有,沒有,沒這樣的。
  • Awaay haw! Awaay.
    真的沒有!沒有!
  • O sapakatawa cecay. sapakatawa.
    這是說說玩笑話!說玩笑話!
  • Ano mangalay mikadafo
    如果願意入贅
  • ko fainay hananay a mikikong,
    男子結婚時
  • ira ko pipakafanaʼ no mama nira?
    他父親也會告知他?
  • Mimaan mafokil ko matoʼasay?
    父母親怎麼不清楚呢?
  • O matoʼasay hananay ri,
    父母親都會明白的事,
  • o rayray to no toʼas to o mita o masaPangcahay i,
    這是阿美族人既有的傳統文化,
  • caay kaawa kafokil a talalotok.
    這些是必要的條件
  • O nian i? O no mama ako nisangaʼan.
    這是…?這是我父親製作的。
  • O mama iso nisangaʼay? Mayongay to kiraan ʼayaw.
    這是你父親製作的?使用很久了的
  • O paepa i.O taraar.Kiso nisangaʼay haw?
    是葫蘆瓢。是葫蘆,是你做成的?
  • Lonok sa cira malahad maʼicang ta palaʼ han ta kira.
    是它成長老化乾了可以製作水瓢。
  • Ayaw awaay ko totoʼ
    過去沒有水瓢,
  • o todong o totoʼ Totoʼ.
    是就地取材的水瓢。水瓢。
  • Ira maʼaraw ko tilifiay kiya,
    曾經在電視上有看過
  • O Cingaloan niyaroʼ
    Cingaloan部落,
  • ʼayaw o kero kiya, misaʼoraday,
    過去的舞蹈,在祈雨祭典裡,
  • o todong no tamohong kinian haw?
    有人拿水瓢當帽子,這是當帽子用的嗎?
  • O malimooday kiraan,
    那是圓形狀的,
  • caay kararayaʼ ko kaʼos,
    不是像這種長的形狀,
  • misaʼorad kami tiya, yapisaʼorad i,
    那時舉行祈雨祭典
  • o nian a paepa ko tamohong niyam
    就拿葫蘆瓢當作帽子使用,
  • ta cipohen niyam to kohetingay
    然後塗上黑色顏料
  • micaliw kami to nisafokesan a kohetingay a fayfay,
    借用黑色雷絲布料當作我們的頭髮,
  • kaymi nihaen tora tangasa itini rarayaraya
    黑色長髮超過腰間
  • matiya o fokes mitahepo tina paepa
    我們用葫蘆瓢遮住頭髮。
  • kina fokes Iraan kira o rayray no matoʼasay hananay kita o Pangcah.
    這就是阿美族先人傳延下來的文化資產。