- 51
- 0
耆老黑帶巴彥口述山林活動時族人的趣事以及狩獵工具與陷阱的名稱與方法.今天親自來向大家講述有關狩獵的一些習俗, 願大家能有收獲!
- 字幕列表
-
mama Hetay cbaqi sami cikay qu黑帶老師可以教我們
-
nanu balay musa ta tmrgyax ga打獵是怎麼一回事
-
mha nanu qu pinbcyan nya qu musa mrusa qa打獵的方式及種類有哪些
-
tʼaring hiya ga sraral i iniʼ si mrusa naʼ ga從前還沒有裝陷阱的時候
-
makiʼ nanak qutux qu wahi ga wahi prazyun ga有一種藤蔓可以轉圈形
-
aw是
-
ga baha zyan na bhray ka helaw smhgut sla不過 當然不能像鐵線如此利索
-
ru nanu yaqu rangay qu mutux nha i srangay bzyok rurangay 陷阱是以前用來獵捕山豬及
-
ngarux sraral hiya熊的
-
srangay nha ru裝壓石陷阱
-
yasa qu kruma qu i wahan ʼmpux nqu yaya有時候母豬被壓住
-
qu zik na pmhyan nha ngahi rwa zik rangay ga在陷阱底下種上地瓜
-
nanu pxan nya lga被壓當時
-
mciq qu bozyaw nya lga支撐繩索的釣竿彈開
-
kruma ga slatun nya uzi qu有時也掃到
-
uzyuk nya maki tanux牠的幼豬
-
kruma musa lga sazing lru一下子就掃到兩隻
-
sksazing triqun nha釣到兩隻
-
yasa qu tmrangay son nha sraral這就昔日所稱的石壓式陷阱
-
i aring sa makiʼ sqa Gipun lga自從日本人來了之後
-
ungat iyal qu tmrangay hiya沒有太多的人裝此陷阱了
-
kʼabaʼ ru kotas makuʼ qu我先父及曾祖父
-
lha qu spzyang lokah tmrangay na bzyok rangay na ngarux他們最會裝此陷阱來抓山豬及熊
-
rangay na ngarux hiya ga裝黑熊的陷阱
-
nanu rwa kya qu tniriq nya ka thay nya qsinuw lga用獵獲獵物的肉
-
lhugan nha ru hngun nha squ tqaciʼ nya rwa用卡榫機關來穿肉
-
phngun nha lga插在地上
-
lokah qu sinrʼan nya lga iniʼ cyapuʼ la牢牢插入之後就不會失準
-
nanu mwah lqu ngarux當熊來時
-
iniʼ ga bzyok qnhyun ga或者是山豬來時
-
i bzyok qnhyun hiya ga pmzyan nha sehuy山豬底下是埋下芋頭
-
ngarux hiya ga yaqu thay qniqan nya galan nha seqru那麼熊呢是放入殘肉來當餌
-
yasa qu pinongan maku ke yaba mu hiya這是我從我爸爸那裡聽來的
-
yasa qu son nha mha srangay nha qsinuw ga這就是人們所稱的壓石陷阱
-
nanu i makiʼ uzi qu也有的是
-
musa i qmzyulang ga si nha si qzyulang ru去圍攔的陷阱
-
phzyagun nha na huzil qsinuw lga獵狗追逐獵物時
-
ungat wazyaw nya si kzyup kya squ qzyulang lga牠們沒有其它選擇只有進入圍欄裡
-
nanu ciriq kya qzyulang uzi qu qsinuw la bzyok在圍欄裡也獵捕獵物有山豬
-
ga iniʼ kusa kya ngarux hiya wah但是 熊就不這樣了
-
hbzyagun su na huzil qu ngarux不要想狗追熊了
-
huzil bswakun na ngarux狗反而會被熊勒住
-
ha ha哈哈
-
iniʼ nha cyazi沒辦法制服
-
nanu makiʼ qalang myan qutux qu triqun qu uzyuk ngarux就有在我們部落裡有一隻幼熊被陷阱捕到
-
ru musa qu laqiʼ孩子們前去
-
aki nya san i magal qu uzyuk ngarux lga想要去拿小熊
-
aw baq nyux tlqing kya yaya nya原來熊媽媽躱在身邊
-
mwah lga pak si say sqa來的時候剛好就一掌劈下
-
si nya psgliqi qu kyahil tunux nya ga當下就把孩子的頭皮撕下
-
ulung i mgye qu mama nya hiya karaw qhuniq他叔叔所幸逃過一劫爬到樹上
-
cqryan nha msʼang mha u後來被人嘲笑說
-
aw su isu i si su kita nyux mhuqil laqiʼ pswakun ngarux ma都不顧小孩的死活遭熊折磨
-
ru ulung i hmbet pucing hmbet lalaw qu laqiʼ qasa rwa所幸小孩機靈作出拔刀動作
-
git git mha yasa sbasi nya ru mgye la ngarux咭咭發出的聲響 令熊很刺耳而逃
-
yasa qu ssayu nha mha這就他們罵他說
-
aw isu si su kita laqiʼ nyux phqilun ngarux ma一點都不顧小孩可能遭到熊的毒手
-
nanu yasa qu baqun myan mha u因此 我們知道
-
mswak squliq ngarux qani ga熊是會將人勒斃的
-
iyat nanak yaqu rwa i kyapun nya si nya an smu tayal ru牠不只是將人抓住後按在地上
-
ʼsan nya mtama te kraya squliq si nya topaw topaw stama lga會坐在人身上 並在人身上彈跳
-
nanu rwa pxan nya lga把人牢牢壓住
-
kruma mpahu qaraw na squliq ay有時人體內的肋骨都會被壓斷
-
ga nanu qu pinqzyan nha qasa hiya ga那次他們所敍述的是
-
knzyap nya i mwah magal uzyuk nya他們抓了幼熊想要來取走
-
kyapun nya squliq si nya say tak sqa牠抓到人就從頭這裡撕下
-
pqsliqi si nya say qa psyulaq tunux nya就這樣從頭皮撕下
-
yasa qu sʼangun nha qu mama nya mha大家都罵他叔叔說
-
aw isu si su kita laqiʼ nyux phqilun ngarux son nha你怎麼忍心眼睜睜看小孩受死
-
ru aring kya lga從那時開始
-
musa rgyax lga iniʼ nha glgi krryax la mama nya qasa就沒有人常常跟著他一起去山上了
-
qutux uzi ga nanu son nha qu另外有一個問題
-
mrusa qu rahaw qasa hiya nanu qasa hiya什麼叫rahaw 的陷阱
-
mrusa ga mrusa. rahaw ga rahaw.mrusa是一種 rahaw是另一種陷阱
-
mrusa hiya ga skihuy ta bling ru syun ta qu tqaci rwamrusa是挖洞後把機關放入
-
hluyun ta bozyaw nya ru syun ta tqaci把彈拉的釣竿放罝機關
-
ru hbngun ta lga然後裝好卡榫
-
ga nanu blequn nha tʼbul qu qzyulang當然 事先要埋藏好陷阱
-
ru mukan nha把它遮掩好
-
taqu zik nya hiya lga syan nha abaw kzyay mha底層放了一些乾草葉
-
aki iniʼ i ʼbli na uraw ga如此避免泥土直接掩埋
-
nanu qu bozyaw qasa uzi ga而那個釣竿
-
mutux nha i qwazyan na abaw saping他們會用野山棕來掩蓋
-
qwazyan nha abaw saping aki iniʼ ktay na qsinuw qu bozyaw nya也會用野山棕葉來掩 不讓獵物看到釣竿
-
sami hiya ga mha nanu ssi mamu pi我們是 你們的叫什麼
-
tunux bozyaw ga cyux nha bhlan qwazyux ga在釣竿的頭用黃藤綁住
-
qwazyux ga iniʼ bka ay黃藤不會破裂
-
ru squzi nha qhuniq綁住一塊木頭
-
ana i mha triqun ru wal i hluyun na qsinuw qu bozyaw ga獵物被釣到後會拉著那塊木頭
-
pqazya lki nyux bhlan lru tunux nya因為綁了木頭就會卡住
-
mha qasa ssi myan sami hiya我們會這樣做
-
i Bunun ru Paiwan zok hiya ga布農族和排灣族
-
nyux qu bozyaw nya pyangun nha phuluy ga會在釣竿上故意綁上木頭讓獵物拉
-
pyangun nha phuluy ru故意讓獵物拉
-
kya qu pqazya就會卡住
-
wal i hmor kʼman qu bozyaw qasa lga釣竿壓了草
-
sksan nha ru bun nha patus就沿著蹤跡去找然後再射殺
-
bali kya qu patus Tayal sraral hiya rwa以前泰雅人沒有槍
-
si ta betaq na shlingat我們直接用長刀刺的
-
nanu son mamu sbzyangan son myan uzi ru shlingat你們怎麼稱呼 這直刀我們也可稱之為sbzyangan
-
lingat mha sami我們叫lingat
-
lingat rwa是的lingat
-
yasa qu ita Tayal hiya我們泰雅族是這樣的
-
iniʼ kzyan Heto hiya ga不像屏東
-
rima makiʼ patux nha很早就有槍了
-
nanu qu rahaw hiya pi請問rahaw 是什麼
-
rahaw hiya garahaw是
-
aring squ qhuniq qani ru qhunig qani qara nya ga從樹枝的這一頭到那一頭
-
qara na qhuniq bhngun ta ga yasa qu rahaw hiya在樹上裝的陷阱就叫rahaw
-
nagal nha squ inrkyasan nha qhuniq mha qa ginrahaw lga就是取自樹狀這樣斜傾就叫rahaw
-
mginrahaw mha ga斜斜的長相ga斜傾就是斜斜的長相
-
yasa qu ke Tayal mha rahaw這就是泰雅人說的rahaw
-
mginrahaw lga syun nha kya qu裝在樹上的陷阱就會把
-
si ta say mha qzyulang na bhut ru yapit稱之為樹上的欄阻 來抓松鼠和飛鼠
-
si nha say rahaw la就都稱之為rahaw
-
yapit ru bhut ga是飛鼠和松鼠嗎
-
aw是的
-
giwan hongu nya qasa ga就像是牠們的橋樑
-
aw ga是的
-
你看那一顆你看那一顆
-
ta mha qani mwah kmzyap lga看 它這樣來延伸這裡後
-
hata te hasa lga mluw kya la往那裡去就順著去了
-
yasa son rahaw這叫做rahaw
-
yasa qu rahaw son nha這樣就叫rahaw
-
ru nanu qu i skbalay ta sa babaw qhuniq hiya在樹上裝的陷阱叫什麼
-
maki lalu nya uzi pi qasa有什麼樣的名稱嗎
-
tlnga ru iyat tlnga qasa hiya那個叫tlnga' 那個不叫tlnga'
-
tbabaw aw pinsbabaaw是tbabaw對是pinsbabaw
-
han pinbabaw ga喔 是叫pinsbabaw
-
tbabaw mha simu rwa pinsbabaw mha sami你們叫tbabaw我們呢叫pinsbabaw
-
han pinsbabaw ga是的 pinsbabaw
-
ciriq qhniq sa hiya gaw那是抓鳥的
-
tbabaw ga ciriq qhniq satbabaw 是釣樹上的小鳥的
-
iyat qoli sa不是抓老鼠
-
qhniq plaka sa或飛鳥
-
ru makiʼ uzi qu knalay baliq nanu ttuʼ son ta qasa ga是不是也有用鐵製叫ttu'的
-
nanu son mamu qu ttuʼ pi你們如何稱ttu'
-
ptʼtuʼ mha sami我們稱之為pt'tu'
-
ptʼtuʼ ga是pt'tu'
-
ptʼtuʼ hiya ga galan sa tuk ma qu ttuʼ gapt'tu' 是以它鐵夾會發出嘟來稱ttu'
-
yasa qu sʼagal nha mha ptʼtuʼ所以稱之為pt'tu'
-
han原來
-
nanu balay qu qmalup hiya pi那什麼叫做qmalup
-
qmalup hiya ga追獵是
-
maras ta huzil musa hmzyaw qsinuw帶著獵狗去追野獸
-
qmalup hiya ga musa ta ga我們要去追獵時
-
nanu huzil ga baq smok rwa那狗的嗅覺很靈敏
-
tehuk squ maki qsinuw lga wax qit qit qit qit到了有野獸的地方時就狂吠
-
cyux hmzyaw la ay qasa就在追逐獵物了
-
aw是的
-
yasa son mha qmalup qasa hiya那個就叫追獵
-
qmalup hiya ga nanu i pongan nha qu追獵時聽到(狗)
-
mha qit qit qit cyux hmzyaw qsinuw lga在狂吠時就是在追逐野獸
-
twangan nha smlokah lga就加以助威
-
twa~ye~哇~耶~
-
mung hngzyang tayal qu huzil lga qinah lokah balay musa hmzyaw la當狗聽到大聲的激勵更是凶猛的追逐
-
yasa qu qmalup那就叫追獵
-
hna han是 是
-
ru nanu qu mesbu hiya pi那什麼叫做mesbu'
-
mesbuʼ hiya ga那麼mesbu' 是
-
mlung sa la那是瞄準
-
mesbuʼ hiya ga kya qu semon nya niqun bway qhuniq ga射獵是找到一棵長滿獵物專門要吃的果子
-
halan ta moyak ru wal kya lga我們巡邏獵物到那時
-
bun ta patus我們用槍來射
-
squliq qu musa hmkangi sa bhut是人主動去找松鼠
-
iniʼ ga yungay或者是猴子
-
yasa qu mesbuʼ那個就叫擊獵
-
han han是的
-
qutux uzi ke ga也有一種說法是
-
smksa ga nanu qu smksa hiya什麼叫smksa 是什麼
-
smksa hiya ga wal ta bun wal mhutaw rwasmksa是我們打到掉地後
-
ru iniʼ baqi mita ʼluy lga kiʼa wal tqihan smbuʼ lga看不清楚有可能被打成重傷
-
sksan nha qu nwahan nya就隨著牠的蹤跡去追尋
-
wal mtakuy kʼman lga w~wal sqani wal sqa la看到被壓倒的草 就知道牠往哪裡跑
-
yasa qu smksa那個就叫追蹤
-
han han han...是是是
-
ru qutux uzi ga nanu qu son su mha ps_wahi qasa hiya另外什麼叫做ps_wahi
-
ps_wahi ga ke myan sa這是我們那的話
-
nanu pi qasa是什麼呢
-
smi mrusa也就是狩獵
-
han smi mrusa ga喔 是狩獵
-
mrusa ka hray nya qasa ga wahi son nha uzi kman套索式那線圈也叫藤索
-
han han是是
-
aw sa對的
-
nanu ps_wahi lga就叫藤蔓套索
-
han ps_wahi han han原來藤蔓套索
-
bali nha mhtun i他們不會
-
si i ay srqyas kmal mha mnwah sami i直接明白的說我們曾
-
smi mrusa rgyax qasa ma去山上放陷阱
-
mutux nha son mha就會説
-
mnwah sami ps_wahi cyugal sami byacing kya rgyax我們去山上轉藤蔓三個月
-
ps_wahi son nha就叫轉藤蔓
-
an skal cikay qu nanu qu rasun ta musa rgyax去山上要帶什麼東西呢 可說一下嗎
-
iniʼ ga patus iniʼ ga soriq an skal cikay ma是槍或是彈力木槍 請教一下
-
i sraral ungat nanu gomu ga以前還沒有塑膠時
-
ga yaqu bhuniq就是木弓而已
-
bhuniq han喔 是木弓
-
yasa qu son ta qani rwa sraral bhuniq ga以前就叫木弓
-
aw是的
-
nanu qu knalay nya bhuniq qasaʼ木弓是怎麼做的
-
baqun su qhuniq qasa pi是取自於什麼樣的木頭呢
-
nanu ta qisu qa就像這個九芎樹
-
qisu uzi ga qa這也是九芎啊
-
aw ga rwa bsyaq lga iniʼ bciq la是的 但久了就不彈擊了
-
aw yaqu rwa是那個
-
makiʼ nanak qutux qhuniq qasa rwa是有一個單獨的樹種
-
aw cipuq abaw nyaʼ makiʼ rgyax ga對 葉子小小的 在深山裡
-
yasa qu ana mkzyay ga son qani ga tʼ那種樹即使是乾的 這樣拉就會彈
-
han han han是的
-
mnwah ku pbiq kya i Girang na Buta sya我曾經到宜蘭武塔那裡拿
-
qhuniq qasa ga那種樹
-
nanu qu galan nya snyuw qasa hiya pi那麼拉繩是用什麼
-
a nuka就是麻繩
-
han nuka喔 是麻繩
-
kgi sa hiya lru就是苧麻
-
yasa qu rasun nha ga這些是他們帶的嗎
-
ru ungat ta nanu lpi patus沒有其他的嗎像是槍
-
ingat naʼ patus ga yasa qu puqing balay rwa rasun rgyax Tayal hiya還沒有槍時 這是最早期泰雅人所需帶的
-
ru maras pucing還有帶著獵刀
-
aw是的
-
ru aing squ mwah Gipun lga yasa qu meng patus la自從日本來之後就有槍枝了
-
han han han是的
-
gi iniʼ naʼ ay rima mwah plmukan hiya ha ay咦 等等 是漢人來時就有槍了
-
soriq hiya lga彈木槍是
-
soriq hiya ga gomu sa彈木槍是用塑膠做為彈力
-
gomu sa塑膠
-
si baqi makiʼ gomu sa lrwa一眼就知道是靠塑膠彈力
-
aw aw是的
-
baqun su qu rwa pnongan su sraral mha patus mteluq你聽過以前有所謂的生的槍
-
iyat saku mnug sa hiya lʼay我沒聽過
-
nanu sa qasa hiya那是什麼呢
-
patus mteluq ga生槍是
-
ke na theluw ga 火繩槍中文叫火繩槍
-
han han是是
-
mha qa ta像這樣
-
patus qa rwa syan nha qbuli kahul i bling na patus ga這是槍裝入火藥從槍口這裡充填
-
syun nya kya qbuli火藥放進去
-
cikuy qu bling htgun nya qasa出口孔很細小
-
a rwa la nanu rwa ka gasil ka tungan nha ga那引線從這裡出來
-
putung na gasil引火線
-
iniʼ kusa qa ay sraral ga son nha qa mha qani不是這 從前是這樣擊發
-
ru nanu hngun nha lru mcyana ay iniʼ nha ptungan la他們擊發後就會燃火不再點火
-
rongun nha lga tak mha lga slingun nya qu qmuli lga pax瞄準擊發後就會引爆火藥擊發
-
han matus lga這樣就會擊發
-
aw la yasa qu 火繩槍是的 那個就叫火繩槍
-
patus naras na 清朝時代是清朝時代帶來的
-
babaw na Gipun lga日本人之後
-
wayal Gipun lga sbil nya qu patus la日本人走了把槍支留下來
-
makiʼ sqa Gipun ga iniʼ nya biqi patus tayal hiya日據時代日本人不給原住民槍支
-
han han是的
-
i ngungu nya syuk Tayal ru他怕泰雅人會報復
-
ru musa ta rgyax ga nanu qu rasun ta musa ta niqun pi我們到山上所帶的食物是什麼
-
maras bwax rwa帶著米
-
kya qu sobih ga si aras qutux tnaq taʼ niqun qutux ryax ru若住的比較近就帶一天的份量
-
mwah ta lrwa就回來了
-
ga musa su bsyaq ga maras su pzyux bwax若你是要去久一點就要帶足夠的米
-
musaʼ simu rgyax ga nanu qu 第一個tniriq ga你們去山上打獵第一個獵物
-
si an thki kwara hru pqsugun nha全部先下鍋來煮 然後分給大家
-
han是
-
ru si psabu nanak giwan nha sʼalan nha每一個人先把所分到的包好
-
zinkani n_gon maniq laqiʼ帶給家裡人 小孩們等待要吃的
-
keʼ myan hga zinkani son myan qu tnahuk hiya煮過的肉我們的話叫摻飯的肉
-
nanu son mamu simu hiya你們怎麼稱呼
-
ingat yasa tnahuk si myan say ay沒有 我們就直說煮過的
-
aw ga是喔
-
baqaw ta maki iyat ta ku sinhnga sa la ay也許有 但我沒趕上他們的說法
-
zinkani son myan qu tnahuk hiya煮過的肉我就叫zinkani
-
nanu kruma ga有些是
-
ay nway maku i anay maku szkani laqiʼ qa hiya la這些我來帶回去給小孩子吃
-
mutux mha kya kmal nbkis myan我們的老人會這麼說
-
yasa qu zinkani sa那個就叫zinkani
-
bali yahuq mwah ngasal lga一回到家時很準
-
laqiʼ hiya ga yaqu btakan小孩都會找儲存食物的筒
-
wahan nha qmol pqulan nha musa pqasuw maniq互相爭食一起來分食食物
-
sni mami tnahuk tnahuk kukoh ga把飯摻入煮熟的肉
-
syun mami lga yasa qolun laqiʼ有摻飯的肉 是小孩們爭食的
-
yasa giwan i maru nha lru這也等於是他們的糖果
-
awaw~