- 310
- 1
- 字幕列表
-
hang mahicatu! hang mahicatu!你好嗎!是的︰你好!
-
tayni kaku ayza mididaw aca ci Lunip kakaan我今天來到Lunip kaka 家來訪談
-
haw kaka mahicatu hang mahica tu好的你嗎？是的我很好
-
hang mitengil kita ayda/ayza tu likisi是的︰我們來聽聽他的生命史
-
ni kaka Lunip kaka haw kaka來聽聽Lunip kaka 的生命史!好的kaka
-
hang是的
-
a...ayda/ayza haw malingatu aca kaku hawa..現在呢呢？我就開始敘述我的生命史
-
nu maku我的
-
nu ....嗯
-
nikaydaan nu maku我碰到的生命過程
-
i cacudadan在我讀書的時候
-
katukuh i kakulian|到我工作
-
katukuh mikingung katukuh i wawa到我結緍直到有了孩子
-
u kungku aku kuyni tu saayaway這是我首先要講的故事
-
nu sayawa mahemi tu anini sa前面的我講完了,現在呢!
-
mamin ayda kaku我重新講
-
a sananay kaku我是如此說的
-
nanini tu那現在呢!
-
malingatu kita misakamu tu nu maku haw我們開始談我的部份了!
-
ziwnisay啊! 在十二歲時
-
caay kaku pitengil haw matineng tu kaku a paculi我就不聽話、已經學會開車
-
tu hiya kazizeng會開車了!
-
micidekay kaku a tamdaw caay pitengil sa我是個特別不聽話的人, 就很會開車了
-
katukuh sa kaku i Kawcung pahedekan直到我高中畢業
-
Siwuy 四維四維 siwuy
-
haw palakat tu kaku tu tulaku i Bilung是的︰我己在美侖開大卡車了
-
Iyan HowYun一元貨運
-
haw是的
-
u sayhu aku sa u kaka aku ci Yac我的師父是我哥哥i Yac
-
papinanam takuwa paculil讓我學會開車
-
ziwnitun a tulaku十二噸的卡車
-
hisamsam han nanay nu dipun naayaw當時日本人稱之為hisamsam
-
amanan aca就這樣
-
kilul sa nanay kaku我一直是跟隨者
-
caay katatudung kaku mihiya我很不珍惜
-
a micudad maydih mikuli想讀書又想工作
-
miedap tu nu wina tu labu nu luma幫忙家裡的母親大人
-
a kaudip a ahicae naca pakuyuc naayaw當時的生活!無奈!太貧困了
-
hini sa kaku mikilul ci kakaan aku ci Yac aku就這樣跟隨著我的哥哥ci Iyac
-
pacilil tu tulaku開大卡車
-
Kalingku katukuh i Suwu從花蓮到蘇澳
-
nu sukitang kuniyam naayaw專門載煤炭
-
cay henay ka ahebal ku dadan當時道路還沒拓寬
-
nu hiya u buyubuyuʼan是山路
-
su-huwa-kung-lu ha nanay nu hulam國語稱之為蘇花公路
-
a maanen aca inayi henay ku tamaka那時的道路也沒有舖泊油路
-
baʼtubaʼtuwan namin a paculil都是石頭路
-
cacay a demiad a kina tusa一天跑兩趟
-
sananal kinacacay kalahukan sansandeb kinacacay早上一趟、中午到傍晚各一趟
-
cacay a demaiad katukuh sa i labii一天兩趟、一直到晚上
-
mahiza ku ngeluʼ naayaw真的很辛苦餒!以前
-
salumeniʼ sa ku bihid atu uzipuzipan身體和臉都黑黑的
-
ta就
-
pinakulipida sa kuta a hacica ku lipida saw我不知道薪水到底是多少
-
naayaw tabaki ku kalisiw以前的錢幣值很大
-
ayda sa tabaki mapatay mikuli而現今也佷大、但很辛苦的
-
pahal kaku caay ka tatutung kaynahan nikaka aku ni Yac如果我哥有提醒!我呢？是個不聽話的孩子!的話
-
hini papaculil sasa他說要這樣開
-
mitengil tu i saw有在聽啦!
-
haw nu barucuʼ nu mita caay ka hiza我的心裡也不是像別人說的那樣子!
-
nu mita sa a balucuʼ apacilil misatingentingen用自己的方式開車,自以為是
-
hatiza tu ku paculil aku katukuh就這樣開車、一直到
-
nikapingku nu hiya nu Iyan-How-Yun hananay一元貨運倒閉之後
-
sa u hiya tu nu tung sin tu a tulaku後來換一家東欣貨運
-
ina tawki hananay sa u malekakaay nami這家的老闆都是兄弟開的
-
i Tayhukuay nami a tademaw tayni i Kalingku都是台北人來花蓮經商
-
paculul sa kaku i tungsin kaku sa我在東欣開貨運
-
caay tu kaw sukitang u kilang不再是煤炭了換載樹木了
-
muculuʼ tu kilang i Gilang lalabu nu buyubuyuʼab在宜蘭山區載木頭
-
i cinici cacay a demiad wa kinacacay一天一次載一趟
-
amatabal kiya katukuh i hiya i Gilang早上要很早才會到宜蘭
-
katukuh i Gilang kiya muʼtepay ku tuki到宜蘭就十點鐘了
-
mamin muculuʼ tu kilang sa a tasasa tu sa戴完樹木之後下山
-
sansandep tu duuʼt tuway接近傍晚就天黑了
-
hatiza ku ngeluʼngeluʼ naayaw以前真的很辛苦
-
palepida sa ku tawki sa icuw老闆發薪水拿有
-
還不到兩萬塊 mapatay mikuli hatiza還不到二萬元做的要死
-
palepida sa ku tawki sa pabeli tuyna老闆給薪水,就給母親
-
kapah ku hiya ku balucuʼ nu babalaki老人家心情很好
-
sapicakay tu tutuuʼd nu lumaʼ買家裏需要的東西
-
mamin tu kaku i tiza mikuliʼ kiya我在那裏工作結束時
-
tusa a mihca kiya malahitay tu kaku a macapi tu malahitay在那裏工作將近二年就準備要去當兵
-
ziwkiwsay kaku kiya cay henay ka nizisay當時我十九歲還沒二十
-
yada tu malahitay micidekay ku maku a hitay就去當兵,我是特種兵
-
tini kaku misakamu haw tatenga我就從此開始敍述!
-
malahitay kaku mikunling tulu a bulad i Takaw我在高雄受訓三個月
-
mamin tu mikinling i Takaw tulu a bulad在高雄受訓三個月後
-
caay kaku i hiya i Taywan i kinmung tu kaku我沒有在台灣被分發到金門
-
ti:za sananay tu ku uzip aku enem a mihcaan tiza我投入軍旅六年一直都在金門
-
u cabay yaku talumaʼ nami i Taywa mamalahitay taluma tu我的同袍都回台灣當兵
-
nu mamaku a uzip kiyamihaw i kinmung我的生命完全放在金門的崗位上
-
nem a mihecaan tiza kaku malalum kaku tu uzip aku我在這裏待了六年我非常的感傷
-
sakamu sa cina tu aku akay mapatayay ku wawa aku kiya我的母親或許認為我可能死了
-
mapatay nu Kiwsantu sa被共產黨給殺死
-
cuwa u cabay yaku aku huntu maheti tangah nayay在那 我朋友的頭掉了
-
iza ku uzip kuwang naayaw hananay malahitay kiya mihaw以前當兵都有配備槍
-
hicahan hakiya nu pangcah kiya a…族語要如何說呢？嗯
-
tayni tu ku kiwsatu militangah saan共產黨來剠頭這樣
-
itahatu sa itiniay i taywan在我們台灣的呢？
-
micidekay a hitay militangah militangah tu malecaday tu特種部隊也一樣會剠共產黨的頭
-
sakatalawan ku niyam a hitay malahica ku itiniay i Taywan在台灣受過嚴格的訓練
-
itiniay i taywan u 補助 nu hitay台灣的兵是有補助的
-
nu maku a hitayan caay kalecad我的兵種與眾不同
-
ukak wa asuʼ mikunning wa mangeluʼ啃骨頭好吃,但受訓很累
-
mahiza enem tu amiheca就這樣六年過去
-
i cuwa taluma malahitay tusa a bulad結果當兵回來二個月
-
katayni kisu miyala tu kalisiw han kaku通知我來領退伍金
-
idaw ku 授田證 hananay a pabeliʼ tu ku kukumintu tu umah sa據說有授田證的國民黨會增土地
-
hang sa kita mapaceba nu kukumintu說好的!結果是個騙局!是國民當的騙局
-
idaw ku 授田證 idaw ku umah pabeli saan icuwa inayay tu說有授田證有田要給我們
-
hatini ku ceba nu kukumintu i itini titaan u pangcah真是詐騙集團的國民黨、欺騙原住民族人
-
namahiniay kaku haw tatenga mangeluʼ kaku a malahitay我就是這樣當兵真的很苦
-
enem a mihcaan naynayi ku cacanan六年的時光什麼都沒有
-
sakaku ayda pakatineng我呢？在此說明
-
aydaay awawa malahitay kapah haw現代的年青人當軍人
-
cacay abulad sa malahitay sasa sabaw tulima ku liwan當一個兵(替代役)、十五個星期而己
-
satusa sapaw tulima sa u hipang tu namin niheni十五星期之後、不用當了(替代役期滿)
-
i nuayawanay kami i kinmung malahitay tatenga mangeluʼ以前在前線當兵真的很累
-
miedap tu kukumintu a malahitay幫國民黨當兵
-
a hican naca inayay tu ku hitay又能如何呢？因為沒有軍人
-
niCiwkaysiki itini titaan i pangcah...miyala sananay蔣中正沒兵在原住民….
-
baw sitademaw inayay ku a malahitay tatenga有人,有時沒有人真的
-
mangeluʼ malahitay asuʼ kukan當兵累吃的好
-
adidi ku lipida sakaku hati hatiza薪俸很少 ! 那我呢？就這樣
-
talumaʼ sa alaen ku 授田證 nu miyam回去之時授田證、就被收回
-
limaaemag hatida cayhenay pakaala tu enemay a emang只有拿到五萬多不到六萬呢!
-
hang sakama tayda miyala tu kalisiw我們也乖乖的去領錢
-
i cuwa ku nipabeli tu umah naynayi也跟本沒分到田地
-
hatini ku ngeluʼ nu uzip miedap tu hiya這麼樣的我的生命投入軍隊辛苦這些年
-
tu kukumintu a malahitay幫國民黨當兵
-
ina pangcah han mangeluʼ tu原住民還是很累的
-
ahican naca anu cay kalahitay a mapulul如不當兵會坐牢
-
nu sayaway a babalaki mahiza tu mangeluʼ tu malahitay前輩當兵也是一樣如此辛苦!
-
nu aydaay malahitay sasa現今當兵己改替代役
-
sangsangsang sa ucanan midang tu midang tu香!香!香!非常的輕鬆
-
cay haw malepida sa yadah ku kalisiw不是嗎？薪餉也不少呦!
-
sanmang gusiying a micumud haymaw han macakat...za三萬五千起跳慢慢的會加薪
-
iyunmang gumang satuway ayda lihalay ku heni現今的職業軍人，非常輕鬆、四萬五萬的升遷
-
hatini ku pasubanaʼ aku我的說明到此
-
tu itiniay haw u kaka aku atu saba pidatengi tu在此與告知後輩該醒思的
-
tu mimita u pangcah a lisiki haw huntu尤其是我們族人的歷史
-
tini kita u pangcah haw izaw kupunuʼ在這告知有智慧的族人
-
iraw tu ku kawaw有事務之時
-
ahemaw ku tangila nu mita nu pangcah caay ka dangkic族人很容易被動搖、沒主見而不團結
-
anu madangkic ku pangcah haw族人如果團結的話
-
cay kahini ku pangcah u kapahay tu也好啦!族人都不會安慰
-
misinanut tu hiya tu binawlan及整頓各村莊部落
-
atu....atu sabasabanan amin a pasutineng tu kawaw和後輩們互相學習事務
-
acaay tu kahiza kita sa kita ahican naca如果沒怎樣、也就罷了!(無所謂)
-
mitengil kita tunu kamu nu hulam kiyami haw我們聽外面外省人說
-
ahemaw aca ku tangila容易受外界之影響
-
ahican naca naca一項是如此
-
u tapang hananay sa nu nu kukumintu caay kaw nu mita u pangcah所謂長官呢？是國民黨的人而不是族人
-
matalaw tu isaw a pacukan nuhiya nu hulam sakita心想當然會害怕被暗殺呀!
-
ayda pasubana kaku tu wawa nu maku atu acaw aku aku現今我告知我的小孩及我的妻子
-
tatenga mikikung kaku atu acawa aku tatenga發自內心的話、我與我的妻子結婚
-
tatenga daesu ku acawa atu wawa aku生女兒、過著很幸福的生活
-
tatusa ku wawa aku tatayna amin我有兩位孩子!都是女兒
-
matineng namin u kamu nu pangcah matinen都聽得懂族語
-
matineng namin全都懂
-
matineng mitengil聽得懂族語
-
caay katineng musakamu mapasubanaʼ tu niyamniyam不太會說族族、我們正積極的教族語
-
aycanan naca u wawa nu pangcah asa hulahulam saca haw既然是原住民的小孩除了國語、應該要說族語
-
taw嗯
-
micuda satusa misanu hulam bakinnan以前的年代是不能說族語會被罰
-
matineng tu kita tu mahiniay我們懂得這些道理
-
anini u wawa ayda u wawa sahilahulam sa kaynahan aku現在的孩子不說族語、我會駡
-
wina atu wina u pangcah tu katineng musakamu父親與母親是原住民應該要會說族語
-
tu nu pangcah han naku pacici sa minanam matineng tu我堅持他們要說族語、孩子們也懂得去了解
-
pakaku sakaku kapahay tu kuynian所以呢？這也是好現象
-
u baki nu maku sa kitinengan kuyna我的孫子比媽媽(女兒)還要會說族語
-
matawa isaw kami haw我們也覺得好笑
-
u bayi aca u bki aca u u tuas aca nu maku從我的祖母、我袓父一直到我長大
-
haw嗯
-
midateng kapahay tu kina wawa心想小孩子如此也對啦!
-
u bakibaki hananay u pangcah hananay既便是曾孫子、也是不樣是族人啊!
-
acay katineng nu pangcah nu uzpi anca sa如果連自己的語言都不會說的話
-
ca tatenga patelac kita u wama說真的!是家長(大人)的不對!
-
atu baki caay pakatineng tu aydaay a wawa及耆老也有責任教導後輩
-
hang wawa nu pangcah caay ka tineng tunu pangcah a kamu是的!的確!即然是族人、更應該會說族語
-
sa kata minanam tu至於我們也一樣要學習
-
sanaany是這樣的
-
hang kakaaw! hang u na...naayaway u pangcah ku kakawsan isu haw是的kaka !是的..嗯 .請問以前你的身份是阿美族嗎？
-
ayda u sa... tatenga tu Sakizayaay kamu haw請問︰你如今的身份是入藉撒奇萊族嗎？
-
( hang ) u kamu isu nayaan kisu matineng(是的) 所以你的撒奇萊雅族語是何時會說的
-
idaw ku Pangcah idaw ku Sakizayaay hananay a kamu如今有阿美族語也有撒奇萊雅族語
-
hang ayda musakamu kaku haw如今我在此說明
-
saba aku musakamu kaku tuynian haw我的後輩、今天我所要講的是
-
nanu adidiʼ kaku Sakunaitiza ku wina aku小時候我的母親在撒固兒部落
-
haw naitiza lecuhen kaku kaku adidiʼ henay我是在撒固兒出生的
-
i kinsiyhu ciyama aku ci Kuhu我父親在縣政府叫kuhu
-
haw tayda sa i Bilung後來遷移到美侖
-
siumah tiza那兒有田地
-
paluma sa itiza i tiza kaku maudip i Cikep在那兒種植之後、就在 Cikep那兒、開始了我的生命史
-
da matineng musakamu tunu heya啦!就如此!會說了!
-
sa tu sakizaay a kamu nu anu mapatay matineng tu如撒奇萊雅語言和阿美族語我都懂!
-
napasubana nu babalaki tuynian a kamu我們的耆老都有教導我們使用族語
-
nacaay ka tineng kaku .....haw我原本也不懂的. 的確
-
taza tu i Cikep sa balaki tu sasa長大到了Cikep
-
sicabay tu hiya tu ipaw taywan認識了外省籍的朋友、閩南人
-
haw mahemi tanamem naku matineng kaku我與他們學習、也許是我有語文天份、因此我都會說
-
nu taluku satu sa mitabas minanam kaku sa minanan nanu cay及太魯閣呢!就因為工作為所以才學會的..不是
-
u Taluku akamu kiyami haw na napaculil tu tulaku kiyami haw minanam如太魯閣的語言、是我在開卡車之時學習
-
ca餒
-
yadah katinengan a kamu ahican naca我懂的很多語言、就是這樣的!的確
-
minanam tu isw hamin han mitanam anu cay kalucek kiya心想多學多語言、對自己都有幫助的、如果有不正確
-
misakamu i tawan u kapahay kina kamu haw sa nanay kaku會請教別人、是否這語言有何對與錯
-
tengil sa ku tau sa kuyni pacebaay sa別人聽了聽!是騙人的啦!
-
mahiza han naku sa latusay a kakm kuni sa我就詢問︰是怎麼了!他說這是不好的話
-
yah pasubana ku taw takuwanan u kapahay a kamu kuyni sa caay我就認為別人教我的話語
-
minanam kaku tina kamu sa u lacu:say從我學習族語由壞的
-
sayaway nikatineng aku musakamu u kapahay tu sa kaku直到如今、也是好的一件、不是嗎？
-
nu laecusay a kamu katukuh i kapahay如何︰打從壞的一直到好的
-
katinengan naku sa mamin tu kaku matineng我學習過的、我都全學習到了!
-
saanay kaku kapahay tu kuyni sa kaku我個人認為？這樣也是對的!
-
caay cay kaw laetusay kina kamu tuyni這樣的做法也沒有不對啊!
-
u tademaw hananay haw人類呢!
-
anu anu misakamu tuyni latusay kiyami haw minanam kalamkam如果!如果!學習壞話、非常的快
-
caay haw不是嗎？
-
anu kapahay haw nayiʼ i tangah ita anu laecus i tangah tu amin如果真真的記好事、都不會記起來、壞事記得非常快!
-
pahanhan kaku a hicanan saw caay haw我就是如此作、不是嗎？
-
hatini tu kinakamu haw caay kita pidaaw我們的嘴巴是不會隨便傳話的
-
mahiniay kaku haw itini kaku patinaku I tamuwan haw我在此也告誡我自己
-
nanu adidiʼ katukuh ayda kiyami haw si wawa我呢!打從娘胎出生到現在生育女
-
mala baki kaku haw現也當了!外公
-
mamin katinengan aku nu Kalawan nu Taluku nu nu Amis幾乎如嘉里灣啊!太魯閣及阿美族的話都會說
-
nu Sakizaya Taytu nu pangcah matineng tu kaku撒奇萊雅、台東的阿美族語我也會說
-
haw呢？
-
ngayngay wa wa malatusa a cacay nu dipun matineng tuhangbung daki;外來語; 日語
-
babalaki naayaw kiyami haw以前的老人家呢？
-
misadipudipun a misakamu都受日本值民被教化、幾乎都是說日語
-
mitengil kita misakamu saca我們聽著講族語
-
kiya nu babalaki sa masikaz hey在耆老面前害羞(不好意思)
-
ayda hantu sa malucek tu aycanan a alesan haw直到現在也確認、的確不能放棄
-
caay kita piales tu kamu nu babalaki minanam tu kita我們還是要學習老人家的族語、不要族放棄才對
-
aw mana kasikad anu patelac aca kiymi haw u kapahay tu譬如不好解決的問題題出也是好事
-
sananay kaku ....haw我一向是如此的
-
ayda u wawa aku caay kay i Taywan yada i Talu haw我的孩子如今沒在台灣都在大陸發展
-
kapahay tu kuyni kapahay tu ku uzip nu heni他們如今也平安、生活也順心
-
saanay kaku就這樣
-
tatenga真的
-
acawa aku kapah tu tunamin atu wina atu wama我的妻子和媽媽及爸爸都過很幸福
-
ayda i luma lalima kami atu suna如今我們家庭有五個成員與孫子
-
a micudad tu ku suna aku我的孫子即將要上小學了!
-
aycanan pasubana han naku tu nu Sakizaya matineng tu mitengil就這樣常常教導她學習撒奇萊雅語
-
tayni tu ku sabaaku ku saba aku ci Mimi sasa a baiyaw iniw tu kisu haw我的妹妹來家裡探望、也很會問候姨婆你來了哦!
-
hang han nu bayi姨婆說︰是的!
-
manamuh ku bayi mitengil aycanan naca姨婆︰非常喜歡聽他說族語
-
u baki aku sa ku bayi姨婆表示這孫子如同自己孫子(因她沒有小孩)
-
sananay kaku a patinaku kaku tuyni haw所以我還是將心比心
-
ahican naca u kapahay tu hananay kuyni就這樣!這也是一件好事啊!
-
u sadikuday haw那最後呢!
-
tayni kaku musakamu tuynian今天我所想說的就是
-
nayi tu kuyna nayi tu kuwama iniw henay我的父親與母親大人都己不在人世了!
-
nu acawa aku ku nu acawaku a wina atu wama atu wama sasa kapahenay ku uzip但我的妻子的父、母親身體都還很健朗
-
adidiʼ kaku我小時候
-
sawsiy liunanci zunisay sabaw tusa ku mihca nayitu ku wama aku我小六十二歲父親就去世了
-
i haysin kaku micudad我在海星讀書
-
nu tinsukiw a cacudaan是天主教的學校
-
nayiʼ tu ku wama aku我父親就不在了
-
u tuciyang han nu miyam caay kaw wamau tucing/u tuciyang ;外來語:日語父親
-
wina hananay u abu han nu maku mitudung i Taywan母親我稱之為阿母、學閩南人的稱呼
-
a kamu sa caay kaw taywan ku heni u taywan kita真的說起來、原住民才是台灣人
-
ita pangcah haw Sakizaya Pangcah Taywan kita haw我們阿美族、撒奇萊雅族、阿美族在這台灣
-
patelac kuni... hiya nu sakamu nu taw其實外界所說的這個問題
-
u taywan ku heni sa caay tu ku taywan居住在台灣的人說他們是台灣人
-
caay ka taywan kuheni其實真的台灣人才是我們族人
-
ita u pangcah kiya u taywan nawcima ku sayaway tayni I taywan其實台灣的族人是最先來台灣才是台灣人
-
caay kaw cay kaw nu mita tu u babalaki hananay nawsayaway tayni以前只大唐山公沒有唐山婆
-
caay katineng tu hiya tu kalisiw hananay matineng tu umah以前的老人家不懂的金錢只會以物換物
-
belesiw han nu heni ku umah他們都是慢慢的犁田耕種
-
paluma tu hicahicanan sapakan tu wawa種稙各式各樣的植物來給小孩吃
-
anu mauzip tu anu mabecul tu sa nanay ku babalaki kapahay tu sananay老人家說︰只要能養活、溫保都是好事
-
hani這
-
talumaʼ tu kida dipun cumuda tu nu hulam sasa nayinayi tu日本人歸去、外省人來台、就什麼都沒了
-
hay是
-
mahina u kamu aku tatenga kukay hanu kamu haw我今天感謝你們能夠聽我的生活史料
-
hang kukay han ci kaka ci Lunip cucucu kukay好的︰我們今天非常謝謝Lunip kaka 的語料提供。