- 31
- 0
- 字幕列表
-
uri tjemaucikel aken tucu a sikudakuda ka sicuayan nu pakatua keman amen今天我要陳述的是，有關於從前我們對「吃」的行為習慣
-
ka pasusangas ta lima puluq a cavilj, tazua nu keman amen在民國50年以前，那個時候我們吃飯時
-
mana neka nu cekui tazua, neka nu ika picekuikui nu keman因為當時還沒有桌子，所以並沒有在桌上吃飯
-
pizuain i kalavan sa nia lingulji nu keman amen我們把（鍋）置放在地板上，圍著圈（坐板凳）吃飯
-
qaw tazua a nia kakanen vurati、vasa、vaqu當時我們的主要食物是地瓜、芋頭還有小米
-
aw ljaki anema nia kanen不論我們吃什麼
-
ljaki vurati, ljaki vasa, ljaki avan azua pinuljacengan a vaqu不論是地瓜、芋頭或蔬菜（燉煮）小米
-
nia pitekuin i kalavan sa nia ljinguli nu keman amen我們都是放置在地板上，然後圍著圈（坐板凳）吃飯
-
saka tazua a tulu na nia matjaljaljak, a keman當時我們的父母對於「吃」的教養
-
azua keman tua aya vurati katua vasa關於吃地瓜和芋頭
-
nu semeljudj itjen malap itjen ta i paqayaqauaw tja nu itjen aya當拿起（鍋中的地瓜或芋頭）時，我們只能拿自己前面的部分
-
ikatjen a malap ta ita na zuma a paqayaqayaw我們不可以拿他人面前的（食物）
-
neka nu pacugan nua malap ta sema tjuzuma i paqayaqayaw aya越過（鍋子）拿起他人面前的食物，是沒有禮貌的行為
-
aw avan nu sika situlutulu nia matjaljaljak這些都是我們的父母常叮嚀的教誨
-
tua ika aya ika semanpaqeteleng ta tjavavurungan a siaya, tamatazua主要是教導我們，不至於對長輩有所輕忽與不敬
-
aw nu kemesa ta pinuljacengan, namaya utauta如果煮的是蔬菜燉煮小米也一樣
-
nu kemizing itjen, ika tjen a kemizing tua…當我們用湯匙勺起（鍋中的）食物時，我們不可以⋯
-
ulja, kemizikizing tasicuayan nu keman itjen因為以前吃飯使用的（器具）是湯匙
-
nu kemizing itjen ika tjen a kemizing a pasa tjuzuma aya, ta qayaqayaw na zuma當我們用湯匙吃飯，不能越過（鍋子）勺起他人面前的部分
-
tjanuitjen a i paqayaqayw a tja kanen aya, a tjakizingen satja kani aya他們（長輩）說：我們的湯匙只能勺自己前面的範圍
-
aw, 因為kasicuayan, nu kemesa, nu izua za kingec因為以前燉煮菜飯時，如果燉出鍋巴
-
salunm saka sanguaq azua ika taladjan鍋底（鍋巴）是又香又好吃
-
sakema sakeman itjen ta i kataladjan satja kimi a sema taladj會挑起我們的食慾，然後往（鍋底）翻攪
-
sa ta satja kemanan ta kingec a salulum a sanguanguaq因為想吃又香又好吃的鍋巴
-
ljakua na kirivuan a tja matjaljaljak a numayatazua itjen但是，當我們這麼做的時候，我們的長輩就會訓斥我們
-
tjakimen tjakigetjeman a tja qayaqayaw nu keman itjen吃飯的時候要專注吃自己面前的部分
-
aw nu djemaljung tjen tazua aya當吃到那個…
-
azua tja qayaqayaw sa tja djaljuni a ika taladjan吃完我們前面的（飯菜），就會看到鍋底的部分
-
keman anga itjen tazua kingec我們就可以吃到鍋粑了
-
na aya.aza ramaljemaljeng, maka tja matjaljaljak老人家或我們的父母這樣叮嚀我們
-
aw izua za ku inalim, azua paka nu keman ta vurati kata vasa我剛忘記講述關於吃地瓜和芋頭的部分
-
nu izua kudrakudrar ipaqayaqayaw i tjainuitjen如果（鍋）前有比較大的（地瓜或芋頭）
-
maqati a tja alapen,我們可以拿起來
-
satja pasangavan tua tja vavulung tjanuitjen, tua tja matjaljaljak然後分享給比我們年長的人、我們的雙親
-
azua kudrakudrar,那個比較大的（地瓜或芋頭）
-
namayata tja sika tjengelalay如同我們所喜歡的
-
tja sika si sanpazangazangal表示我們所重視的
-
ta tja vavurungan tja nu itjen, tja matjaljaljak a siayaya ta namayatazua對於比我們年長的人， 以及我們對父母的心意
-
nu izua kudrakudral tja sipasangaw tazua tja vavurungan tjanu itjen所以比較大的（地瓜或芋頭），我們要分享給比我們年長的人
-
aicu na sinitulu aravac cu na tja matjaljaljak ta temulu ta namaya tazua關於這樣的事，是父母親特別叮嚀我們的教誨
-
aw nu kasicuayan lja, kedri a tja sikanan ta vutjulj從前的時候，能吃到肉的可能性很少
-
na nu izua a na paquzip ta dridri sa culju , keman itjen ta vutjulj ta sicuayan除非有養豬的人家（殺）烤牲畜的時候，我們才能吃到肉
-
na lemual aravac itjen ta keman ta vutjulj tasicuayan那段時期，能吃到肉的時間真的很少
-
aw azua sinitulu nua tja matjaljaljak, nu keman itjen ta vutjulj所以關於吃肉，我們的父母同樣也有教誨
-
nu izua za kudrakudral a tja qarut, ui如果分食後得到的豬肉是大塊的
-
nu qemarut ta vutjulj kasicuayan, nu aya qaruqaruten因為以前吃肉食，需要分切著吃
-
nu mapida itjen, ayain, qaruqaruten a pendipedi我們有多少人數，就會分切給每一個人
-
sana nu mapida itjen, pida a vinuciqan, nua na masanramaljeng我們有幾個人，長輩就會切成多少份量
-
nu keman itjen ta aya vutjulj kasicuayan這是從前我們吃肉的習慣
-
na namaya tazua a niamen a sikudakuda我們家處理（肉）的方式也是那樣的
-
qadjaw a zuma, a nia men a kinacemkeljang na matazuazua anga我不清楚別家，但是我們家
-
a tia kama a tia kina, nu keman amen.當我們吃肉時，爸爸和媽媽是那樣做的
-
aw tazua nu aya, nu kiqarut itjen ta tja qarut a vutjulj所以那時候，如果分到屬於我們的部分時
-
nu remaketjan, e nu aya nu keman itjen, maqati a aya, kiceviq itjen tu kedrikedri有些時候，我們取用時，可以切成小塊來吃
-
satja pavai a tja tja vuruvurung, a tja matjaljaljak然後將部份拿給我們的長輩和我們的父母親
-
aya zua tatuluan nua tja matjaljaljak uta kasicuayan這是以前我們的父母親常對我們的教導
-
aw tazua tiaken izua ku sikudakuda namaitucu然後那個時候，我自己就有這樣的習慣
-
nu vaik aken a kivala sema ta mareka nia kaka如果我去親戚家裡玩耍
-
nu secevung aken tu qemaruqarut ta vutjulj如果碰到他們要分食肉品時
-
tu nu vaik aken a sema ta zua nia a kakivala在我探訪親戚家的時候
-
e pavayan aken, qarutan aken ta kakanen niamadju a vutjulj他們會跟我分享，分食他們吃的肉
-
ljaku tiaken, ika ku kanen, ku kacuin a tjumaq, saku但是我不會吃掉。我會帶回家，然後...
-
peluseq aken這讓我想哭
-
（ta su paqenetjan, ta su sipaqenetj）回憶讓您想哭是嗎？
-
ui是的
-
（semekez itjen?）需要停下來嗎？
-
ini不用
-
nu qaruten aken aya ika ku kanen我不會吃掉分給我的部分
-
ku sitjumaq, sa ku pavayan ta ku kina, ta ku kaka, a ku niaken a qarut我會將分給我的部分拿回家給媽媽和我的兄弟姊妹們
-
e nia kanen anga matazua mapuljat大家一起分著吃
-
aw, azua pakata keman, matazuazua sini tulu nia matjaljaljak. a pakata keman因為關於「吃」這件事，父母是這樣教導我們的
-
aw izua anga za nia kinljang a aya , a pasangaw ta tja vavulungan , pasangaw ta matjaljaljak我們便因此有「要分享給我們的長輩和父母親」這樣的認知
-
aicu a nia kinitulu ta nia matjaljaljak ta nia tja ramaljemaljemg, a tja vavulungan而這些從我們父母、耆老以及長輩那裡學來的觀念
-
tu izua namaya tazua tja sika rekurekutj讓我們保有那份警惕：
-
tja si pasangasangaw ta tja vavulungan. a mareka tja matjaljaljak, nu keman itjen.吃東西的時候，要分享給我們的耆老、我們的父母親
-
avan azua ku kinitulu ta pakatua keman a kulingangeda ta pakata keman而那些我所學習、聽到的，有關於「吃」的教養
-
a situlutulu nua aya na nia matjaljaljak nua ramaljemaljeng是從我們的父母、耆老
-
malaing ki ti ima, a saigu a temulu或任意一個會教導我們的人那裡學來的
-
aw a tjaivililj a uri ku tjaucikel avan cu a pakata djemavac i djalan i aya接下來我要陳述的是有關在路上「行走」的…
-
ulja tasicuayan, malji izuaza karakudakuda tua sema ta vencik因為從前沒有文書相關工作
-
tua masan mapulju a na masan kumuin, tasicuayan那時候公務人員也很少
-
nu aya sa avan a sema vavua a nia a nia kinitulu. sema karakuda sema vavua而我們要學習的便是有關「山上」的工作：
-
a temalem ta vurati aya, temalem tua vasa, tjemugud ta vaqu種植地瓜、芋頭以及播種小米
-
tu malaing ki anema nia karakudain, nu sema vavua men和其他我們上山時會做的事
-
aw nu vaivaik itjen a sema vavua, azua sini aya所以，當我們上山時，那個…
-
ui malji tjen a, malji izua za utubay, malji izua lja zidusia因為（當時）我們沒有摩托車、沒有車子
-
tasi cuayan saka nu vaik itjen a sema vavua所以那個時候，每當我們要去山上的耕作地時
-
sedjelj itjen a djemavadjavac a pasa gadu a semaumaq不論上山或是回家，都是用走的
-
aw tazua tiamen, a tulu na nia matjaljaljak而當時父母對我們的教誨是
-
nu i djalan itjen, ljaki tjen a sema vavua, ljaki tjen a semaumaq i djalan不論在上山或是回家途中
-
nu secevung itjen tazua tja vavulungan, a ramaljemaljeng i djalan若在路上遇到比我們年長的人或是耆老
-
saka nakemacu tu sadjeludjelung, tu liyaw a kinacu而他們帶的東西很重、帶了很多東西
-
tja sumuseng, tja kiluvadan a kinacu niamadju a paqeljing我們就要輪流分擔以減少他們（身上）的東西
-
tua ika semeturudj ika seqadilj, tiamadju aya a tulu na nia matjaljaljak減少他們的負荷，不至於太辛勞。這是父母對我們的叮嚀
-
aw nu izua a sinevalj a aljak, aya manguaq uta nu tjasumusen a senvalj tua aljak如果他們也背了小孩，（我們）能幫忙背，也是件好事
-
aya zua a tulu nia kina nia kama爸爸和媽媽這樣叮嚀
-
aw, aicu a siayaya, avan na paseqeljing tazua tja vavulungan, a ramaljemaljeng而這些主要（傳達）的是，如何擔待我們的耆老和長者
-
saka na saceqalj a sipakakudan, si djavacan niamadju減少他們的負擔，讓他們更輕鬆
-
ikatjen a vaik a kitjaqayaw kemasangas tjayamadju a neka nu kinacu我們不可以如此無所謂地越過他們前面，尤其（我們）沒有帶任何東西時
-
nu secevung itjen ta namayatazua aya當我們遇見（上述）那樣的狀況
-
a tulu nia na tja matjaljaljak tasicuayan我們的父母從前叮嚀我們
-
lja, nu tja kasangasang若我們超前了
-
saka seqadiqadilj, saka liyaw a kinacu, nu venalung azua tia e seqadiqadilj那個帶了很多東西的人負荷不了時，他們心裡會這麼想：
-
ai azua tiamadju neka nu varung naka nu ika na kitulu ta ramaljemaljeng唉！他們不懂得體恤他人，沒有跟長輩學習！
-
aya nu venarung a tulu nia aya nua tja matjaljaljak並在心裡感嘆我們的是父母如何教養的
-
aw, aicu a pakata ta aya tua…然後關於這些
-
anemacu anga tjai vililj關於後面是什麼去了…
-
tasicuayan, kasitu amen, nu kakedriyan anan amen那時候，我們還是學生、當我們年紀還小時
-
vaik a nia kina a nia kama a sema vavua我們的爸爸媽媽會去山上的農作地
-
aw nupuamin amen i gakku, sane tjumaq, nekanan i tjumaq a nia kina nia kama如果我們放學回家之後，爸爸媽媽還沒回來
-
aw vaik amen a kicacevung a sema djalan我們便會往山上走，去接他們回來
-
qaw, tuki nia secevungi izainu sa nia kiluvadi ta kinacu因為不知道會在哪裡遇到他們，能分擔他們帶的東西
-
a senvalj ta nia kaka, a sinvalj na nia kina幫媽媽揹我們的弟弟妹妹
-
ayamen sa ku vaik a men我們如此（惦記著），前去（迎接他們）
-
ulja, tazua nu sema vavua tja matjaljaljak因為我們的父母上山去耕作時
-
seqadiqadilj tua uri tja kesain a vurati a vasa a qainguanguay a malaing ki anema（背著） 很重的地瓜、芋頭和其他東西
-
aw a tja kama nu aya, seqadiqadilj ta kikasiw lja然後爸爸（揹著） 很重的柴木
-
ulja tazua malji izua nan a gasu kasicuayan a tjaukaizua gasu a tja kesan那個時期還沒有瓦斯，使用瓦斯煮飯是後來才有的事
-
namasikasiw sakamaya a tja matjaljaljak a tja vavulungan tjanuitjen而我們的父母、我們的長輩，總是為我們（家）帶上柴燒
-
a nu kemasi vavua每當（他們）從山上回來的時候
-
aw, nu tjakicacevung tja sumusen tja kiluvadan ta kinacu a tja matjaljaljak所以，當我們迎接父母，幫忙分擔、減輕他們的負荷時
-
e na semaceqalj tiamadju他們就可以輕鬆一些
-
namayatazua nia sikudakuda ka kakedriyan anan amen那是我們從小的時候做事的行為準則
-
aza tulu na nia matjaljaljak ta vaik a kicacevung a sema djalan是父母教導我們的，在「回程中的迎接」
-
ljaki sedrikidrikitj anga ljaki ladruadruq不論路程遠近
-
ljaki drikidrikitj a nia kinicevungan, sa a mesa aya就算接到他們時僅剩一點點的路要走
-
sa a mesa aya nia sincevungan sa nia kijuvadi ta kinacu「只要能迎接他們、能減少他們帶的東西」
-
nu kitjara na maleva kitjara nama xx mesaceqalj aya kinacu niamadju「只要能讓他們開心，並減輕他們的負荷」
-
aya nia varung , nu vaik amen a kicacevung當我們去接他們時，我們的想法（是這樣的）
-
avan nu nia si vaivaik a aya kicacevung而這也是我們接他們的原因
-
kicacevung sema djalan tazua nia matjaljaljak在回程的路途中，迎接我們的雙親
-
ui azua ku tjaucikel anga drikitj aravac, azua ku tjaucikel我陳述的內容不長
-
kata, nu nia varung nazua tulu na ramaljemaljen但是，我們對於老人家的教誨有所感觸
-
aicu a pakatua seman pazangal tua tja vavulngan, ta matjaljaljak aya關於我們應該珍視並尊重長輩、父母的這件事
-
bulay aravac azua situlutulu namatazua那是一個非常好的教養方式
-
nu puvarungan很有心、很懂事，保有好心態
-
saka, nanguaq a ku sitjaucikel也適合傳承下去
-
ulja kemeljang anga maka nia aljak a maka nia vuvu讓我們的孩子們、我們的孫子們可以懂得這些（教誨）
-
aya cu a ku varung , avan nu ku si tjaucikecikel我心裡這麼想，所以才陳述這些
-
nu namatazua nia si kudakuda , ka kakedriyan amen aya, ku tjauciker azua傳遞這些，關於我們小時候的行為與準則