- 30
- 0
- 字幕列表
-
aicu a pakata qemaljup, ka qaqunuan anan aken有關狩獵這件事，我還年輕
-
avan cu a tjaisangasangas tja nu aken a cinunan a rakac a ramaljemajeng應該是由這些前輩的勇士、英雄和耆老（來陳述）
-
nu pi qayaw aken a semusu ta kakudan nua aicu a sema gadu a qemaljup masiyaq aken由我來陳述有關山裡的狩獵活動，這讓我覺得很不好意思
-
uka tja macaqu tja saigu tiamadju. tja kemeljang而且他們懂的、會的比我更多
-
lljaku nu izua ku keljakeljangen, izua ku maka susu所以，我所知道的、我可以陳述的
-
ta aicu a ku siqivu a tjawcikelan, kitjara natja vuvu angata cu有關這些（山裡智慧）的傳遞，必定是來自耆老、長者的（教導）
-
nu na tjuruvu a na kineljang avan azua tjabulay所以，有更多人知道，那就更好了
-
avan azua tja sikitulutulu tucu a makakelljang tua tja sasusuan nua qemaljup那是現在我們所要學習的，有關狩獵的（傳統）遵循規範
-
qaw, ka kakedriyan anan aken, kicaquan ta aicu a vaik a magadu當我年幼時，學習山裡相關活動的（知識）
-
aicu a ku kama aya, a kemacukacu a ti puljaljuyan a ku kama a ljataligu是我的爸爸，我的爸爸ti puljaljuyan（人名）a ljataligu」（家名）
-
aw, nu kivataq aken ku kama azua ikaken a maka tjawcikel aravac當我向爸爸提出疑問時，並不會得到相關細節的答案
-
azua ku kama e, aya nu tja kama a kemacu, kedri a kai我的爸爸，如果是自己的父親帶領的話，話並不多
-
a sika ika ma maka itjen a susu aravac ta kicaquan aya所以，並不能滿足我們想學習的欲望
-
ma rekutj itjen tua tja kama因為我們敬畏我們的父親
-
aw nu izua ku ika makasusu a ku sepuarang ta i gadu如果有不能理解的、沒有弄清楚有關山裡活動（的知識）
-
avan azua ku vuvu a ku kikimen a ti pura puljaljuyan lja paculilj我會尋求祖輩（vuvu）— lja paculilj(家名)的puljaljuyan(人名)
-
matja drusa a ku aya kemacukacu tjanuaken a sinsi有兩位老師帶領著我
-
au, a ita ti aya a ti vuvu, ti simedrengan, a su kama.ui,另外一位是祖輩的simerangan（人名），妳的爸爸
-
tiamadju a ku kivadavadaqan nu aya, nu tuluin a na ku kama, ikaken a sepualan當我對我爸爸的解說不甚了解時，他們是我學習、詢問的（老師）
-
magagalj aken ta ku kama, tiamadju anga ku aya因為我對我的爸爸有所敬畏，所以他們成了（我的老師）
-
vaik a aya kicaquan, kisepualan ta kai na ku kama.我會向他們尋求學習，當我對我爸爸的回答有疑惑時
-
a u sika djaljaw aravac aken a kemeljang. Maitucu所以，我學習得很快，就是這樣
-
kasicuayan tjuruvu a ramaljeng a maqati a tjasikivadaq, ui從前時候有許多耆老可以詢問，對
-
aw, kakakakedriyan anan aken, patagilj aken a sema cemcemel當我年幼時，我就開始往山裡跑
-
a vaik a ma cemecemelan前往山裡去
-
avan azua vutj, qavutjar, avan cu kata tjikuray那些松鼠、田鼠、還有雉雞
-
a u sika tjaw patagilj a saigu a aya a pudringay avan cu這些是我初始學會捕獵設陷阱的（動物）
-
aw, nu djemekep aken ta viyadr, tazua qayaqayam然後，當我捕捉到蟬和鳥類
-
avan azua a sipatagilj a kemeljang, tu kemuda kemubung, kemubung aya itjen那些是初始讓我學會如何臥倒和爬行。“kemubung”應該這麼說（糾正說錯的單詞）
-
a gemalju a lemaing（學會）追逐速度要放慢一點
-
aw, tucu a situ tucu a situ a imaza i ta 國小 a tja vusam現在，我們這裡的國小（重點）學校
-
nu kicaquan ta qemaljup, patagilj ta kemuang ta pudringay當學習狩獵時，一開始就拿槍、設陷阱
-
avan a sika ika kemeljang ta kakudan a na nitjen a qaqunuan a aya a sivaivaik所以，我們孩子的學習方向，並不懂得（狩獵）的傳統意義
-
semazua tazua a niamen a maqacuvung anga ki tulutuluin（他們）直接（學習了）我們成長中時期時青少年學習的範圍
-
aicu a tja paqulidan, inika namaya tucu如果我們要確實（執行），並不是這樣的
-
nu rimasikakedriyan itjen, a avan azua lemaing ta aicu a qayaqayam如果從年幼開始（學習），追逐鳥類才是我們學習的開端
-
aicu a viyadr, aicu a tjingadruyan關於蟬、關於攀木蜥蜴
-
aw, nu su kaljangen azua, niamadju a sivaikvaik當我們懂得牠們的習性以後
-
kemeljang sun a kemuda kiqilja a lemaing我們就會懂得怎麼躲藏與追逐
-
avan azua tja sikeljangan那些才是我們習得（捕獵）的方式
-
tucu malap itjen ta dingki satja pacunan, satja alapen現在，我們會藉由照亮燈光來尋獲、獵捕
-
ika tjen a kemeljang ta kakudan ta na tja sikeljang ta maka cemecemelan我們已經不懂得傳統文化（意義），失去了有關學習山裡的知識
-
avan azua siki kemeljang tu anema tja aya, tu nu cemuvuq a maka cemel那些會讓我們明白什麼是我們草木發芽的時間
-
venangalj a maka kasiw樹木開花結果的時間
-
tja sepualangen itjen tu inu a dubu, mamaya tucu a tja ku keljangan我們會清楚地知道動物（的習性），這是我認知的過程經歷
-
qaw, patagilj aken a pudringay tua aicu a tja sisupuljuan, aicu a tja si venadis然後，我開始因為除喪、因為繳稅而做狩獵行為
-
a maqati a tja sisenay, azua maka cemecemelan a matja sepatj可以唱起有關山裡（狩獵）的歌謠
-
avan azua maka supu a kasi cemecemelan katazua i高中 anga ken, ui有關獵獲的唱報數量⋯⋯（這些）是在我高中以後了
-
aw neka sinsi a kemacukacu tjanuaken沒有老師帶領我
-
neka kama, neka ku vuvu a kemacukacu tjanuaken沒有爸爸和爺爺的帶領
-
macidilj aken i gadu a pacun tazua tja gadu aicu a qeljuqelju我一個人在山上，看著山裡（動物）走過的行徑（痕跡）
-
ku susuin tu kipasa inuinu我循著牠的走向
-
aw, nu djumaken na maka cinunan a ku dringay, qivuin aken有時，我設的陷阱被獵人發現時
-
nu matjumaq qivuin aken當他們回到家時，會找上我（糾正指導）
-
“i lampaw, aicu a su ljuvang a pinizuanan ta dringay, ika tja pizuain, izua”「lampaw（被訪者名）啊！你挖洞穴設下的陷阱，不能放在那裡！」
-
akumaya aya, tuluin aken, ui, maya tucu什麼原因呢！他會教導我該怎麼做
-
aw, a sika nu pudringay aken gemalju aken（教導我）設置捕獵陷阱很慢的原因
-
kasicuayan nu pudringay aken, nu ita gadu, maqati aken a tapuluq a ku dringay. ui.以前我設置陷阱時，一個山頭我可以設十個陷阱
-
a aya pudringay lja tucu a cavilj但是，今年我設的陷阱
-
nu ita qadaw tjelu a ku aya ku cinevelj a dringay一天下來我只埋了三個陷阱
-
akumaya namayatucu a ku nu pudringay aken為什麼這麼做呢! 當我設陷阱的時候
-
akumaya ika ken a mamaw ta sicuayam na liyaw a ku pinizua為什麼沒有像以前一樣多呢？
-
e matu aken a aya, nu pudringay aken matu a vavuy當我捕放獸獵夾時，彷彿我是一隻山豬
-
nu djemavac a vavuy, ki kemuda ki avan azua kavili i kanavalj山豬行走的路徑，到底是左邊還是是右邊呢？
-
sa djuladan naku dringay如何才會踏過我的陷阱，
-
aw, izua ken a matu vavuy a vaivaik, aw, avan cu a kavili sa djulatan a ku aya我如同山豬般走著（模擬山豬行徑），然後踏過左邊挖掘的陷阱…
-
tjakudain a aicu a kavili a i vavaw a djemulat.ui, aw如何挖掘陷阱才會踏過上方
-
mayatucu gemalju aken因此，我（完成得）很慢
-
aw, nu kemali aken 兩小時anga aken. a ku djikang. ui我用了兩小時的時間挖掘（設陷阱）
-
azua nu puita aken a kemali, a sika cuay, ljakua na tjadjemameq我挖掘一次使用的時間太久了
-
kedri a ku kinali a dringay a pitaljuvang我挖掘陷阱的（數量）比較少
-
ljakua tjaliyaw a ku djinameq. ui mayatucu但是獵獲的數量反而變多了
-
kasicuayan nu pudringay aken我之前的補放獵夾的經驗就是這樣
-
aicu a qeljuqelju namaka dubuc, a sivaivaik這些動物的行走路徑
-
aw, tucu ika ku pizuain anga現在我不會設在那裡
-
djumaken na cinunan tuluin aken獵人發現時 會糾正我
-
aw “ika tja pizuain ma singki sun ta su sidjamedjameq” aya「我們不能設在那裡，你會被你獵獲的數量搞瘋」他們說
-
ui, “tja pizuain ta na dubuc a sivaivaik ta matimaljiyan"所以，「你要放置在動物行走路徑相反的位置」
-
nu avan cu a qeljuqelju na vavuy假設這是山豬的路徑
-
aicu a siljeteku na size, ui這是山羊走下去的地方
-
aw, aicu a siqelju na sizazazazaw na takec aya那麼，這個是山羌休憩的位置
-
aw nu pualang taicu a niamadju djaladjalan a qeljuqelju所以，當你了解這些（動物的）行徑
-
djaladjalan aya itjen ta na caucau我們說「djaladjalan」是人行走的路徑
-
a qeljuqelju aya, tja keljangen tu anema tja djekepen關於動物的路徑，我們才會清楚獵獲的目標
-
anema tja alapen. ui我們要獵獲的是什麼（動物）
-
aw, sika nu pudringay sun, tja pualang anga所以，當你要設下陷阱，你就會清楚了
-
tu tjakudain a tja alapen azua vavuy要什麼方法你才會捕獵到山豬
-
ka situcuan a sika tjelu, na djemameq aken ta vavuy最近幾天，就前天時間，我獵獲了隻山豬
-
qaw azua dringay ku sitjumalj ta mareka cinunan然後，我告知獵人們有關那個陷阱
-
a sika tjalaw niamadju. ita qadaw a ku ayain tiamadju他們不開心的原因是因為我跟他們說，我只花了一天的時間（設置陷阱）
-
siva qadaw ku alapen ayain, ka alapen cu a vavuy.七天的時間就獵獲了山豬
-
“akumaya su keljangen tu su alapen”?「你怎麼知道你會補獵到（山豬）呢？」
-
ku ayin “ku qineceng anga gadu a sivaivaikan niamadju aqeljuqelju”我說：「我圍住了牠們行走山頭的路徑」
-
“mayatucu a cinunan”, ku ayain, qaw matjalaw tiamadju, ui「這是獵人應該的樣子」，我這樣回應他們，所以他們很生氣
-
aw, nuna vaik a tja vuvu, nu vaik ta saqetju a tja vuvu那麼，關於我們的vuvu往生時，生病往生了
-
nu djemameq aken, nu vaik aken a semupuljuan如果我有了獵獲，我前去除喪時
-
nu cuay anga ti aken a na aya semupuljuan有些時候，是我（為喪家）除了喪
-
avan azua avan cu a qatjaw ki sepi na taligu關於這個，不知道是taligu家（受訪者家名）的運氣
-
kina tja vutiling ki i tjumaq還是tja vutiling家（受訪者家族名）的，也或者是頭目原家的（運氣）
-
nu djemameq aken, ti aken a i sangas我總是第一個捕獲到獵物
-
aw, nu pualang aken ta semupuljuan當我理解除喪之後
-
maqati aken a na saigu aken a semenay uta ta nasemupuljuan我可以，我也會唱起除喪的歌謠
-
mana sika, tja matjalaw a maka cinunan a i qayaqayw. Ui因此，也讓獵人前輩們更不服氣
-
nu cuay anga, aicua cekui, uri tja djadjasen a cekui有些時候，如這張桌子我們要抓牢
-
nu semenay itjen tja tucuin a djemadjas當我們唱起（除喪）歌謠時，我們要這樣抓牢（桌子）
-
nu semaqayaw itjen a semenay當我們唱起（除喪）歌謠
-
matjalaw, djakadjakan a cekui na cinunan不服氣時，獵人會把桌子踢開
-
padrikidrikitj a cinunan a qaci niamadju獵人的脾氣，一向是來的快去得也快
-
ljakua nu tiyaw anga, nekanga明天之後也就氣消了
-
a sika qaci na cinunan, anemayaitjen tazua 不服氣, namayatucu獵人生氣的理由，我們怎麼形容「不服氣」這個詞呢，就是這樣！
-
ljakua nu semenay aken aya, mapualang tiamadju tu kasinu a ku djinameq但是經由我報戰功，才能清楚獵獲出處
-
kemasi inu a sinipagawgaw na tja vuvu得自祖靈的賜於來自哪裡
-
nu izua na i sangas . aw pida luvang pidanga djinameq如果還有之前的（獵獲），設下的洞穴（陷阱）有多少？獵獲了多少？
-
pidanga ku vinuluq, vinuluq aya itjen ta cinicekecekan, pida anga kinuwang用矛刺穿的獵獲，用矛刺穿的獵獲我們稱為「vinuluq」用槍的獵獲有多少？
-
azua kinuwang aya, pida anga cevulj ayata kuwang , azua kemuwang itjen pucevulj我們形容用槍捕捉的獵獲為煙，因為用槍射擊出煙的關係
-
aw nu semenay itjen所以我們唱報戰功時
-
ika tjen a kuwang aya, pida nga na pucevulj aya, djinameqan nua kuwang我們不會使用槍械（字眼），而是用「煙」來隱喻表示
-
pida nga ita ruvang, ta ruvang nu aya azua kinali洞穴（陷阱）有多少? 「ruvang」說的是挖掘的洞穴（陷阱）
-
kinali a namaya ta na caucau a ruvang a pinitaladj a caucau如同埋葬死者的洞穴一般
-
ljakua dringay a pinataladj. pida nga cu a ruvang a cinalivatan aya, aw satja inalap. aw但是，（洞穴）放的是陷阱，設置的（洞穴）陷阱踏過多少獵物？獵獲了多少？
-
aw mayatucu a semenay. matja tjelu a tja sisenay a maretimalji然後，需要唱報三種不同的（陷阱）的戰功
-
aw tja patagilj azua semenay, a ita na semupuljuan ta na cinunan當第一次為喪家除喪時，身為獵人唱起的除喪歌謠
-
avan zua ku kama ti puljaljuyan a na temulu tjanuaken是我的爸爸puljaljuyan（人名）教導我的
-
aw, ka rudjameq aken, ika macaqu anan aken a semenay當獵獲的數量多了以後，我還沒學會歌謠時
-
timadju a aya , daidridri tjanuaken a aya, semenay由他（父親）代替我唱（獵人除喪）歌謠
-
ui. ljakua ka tucu aw timadju anga pazulju nu tu kedri a ku aya但是現在由他加強一些我（歌唱）不足的部分
-
izua ku aya, a sika ika kemeljang. puzulju a pilikuz, aicu a senay. ui如果有我不了解的地方，則補強我唱不足的地方，就是這樣
-
aw, u kemacukacu anga ken tucu a vurariseng最近我帶著現在的青少年
-
vurariseng aya itjen tucu a 青少年，e「vurariseng」是「青少年」的意思
-
aw, avan cu a setjuabar a nurukai a vurariseng這是土坂（部落）對（青少年）的（形容）說詞
-
ljakua a sekuljaljau, na maqacuvucuvung aya, ui但是古樓系對青少年的說法是「maqacuvucuvung」
-
aw, nucuay anga kemacu aken tjaimadju tu vaik a qemaljup有時候我會帶他們去打獵
-
aw nu qemaljup cu a ma tja tjuruvuruvu a kemasi ta tjumaq a vaik然後集體狩獵時期，從原家（頭目家）出發狩獵
-
avan azua nu masuvaqu itjen a puita一次是在收獲小米之後
-
pu drusa itjen a mavesuan我們會有兩次的集體狩獵
-
a ita nu masutjugud, a ita mavesuan.ui一次是在播種結束之時，一次是在小米採收完成之時
-
azua tjuruvuruvu a vaik那些是眾人（集體）的狩獵
-
aw nu kemasengseng anga itjen tuzua然後，當我們耕作之後
-
nu pakatjugud anga itjen. ika maqati anga a aya qemaljup. ui當我們播種之後，不能有狩獵的行為
-
avan azua kemasengseng anga itjen tua quma. ui azua 農事祭儀 nu mayatazua當我們開始忙著務農的事情，相關農事祭儀，對
-
avan cu anga a vaqu a tja kudakudain這個時期我們忙著小米，忙著有關小米所有耕作的事
-
vaqu a tja kudakudain nu sa qemaljup itjen, ika bulay有狩獵的行為就不太好（禁忌）
-
ika bulay a vaqu aya對小米有不好的影響
-
saka, a ku maya a tazua djikang為什麼是這段時間（不能狩獵）
-
aicu a tubuc avan cu a nama vunglay, ika maqati因為這段時間是動物的繁殖期，所以禁止（狩獵）
-
aw nu djemaljun anga nu e i qayaw ita pakazelju taCemas然後，直到神明要過年之前
-
azua a masuvaqu, maqati anga itjen a qemaljup. mayatucu在小米收穫之後，我們才可以狩獵
-
aw, aicu a djikang a kemasengseng ta tja quma, aicu a djemugud ta vaqu這段時間，我們忙著耕作農地、忙著播種小米
-
avan azua ika maqati itjen a qemaljup, ui因此這段時間我們不能有狩獵的行為
-
avan cu a ku kakeljangeljangen這就是我所認知的（傳統習慣）
-
liyaw a ku sitjaucikelan, ika maqati tu avan cu a aicu a tja 訪談不單只是這次的訪談，還有很多需要傳達的（傳統習慣）
-
nu masan caucau itjen aya, nu cinunan itjen當我們是為人，當我們是獵人
-
avan cu a qinaljan a tja ayain, ta kilalaingan我們需要照顧我們的村莊
-
aw nu pucekelj anga itjen, sa nu ika sun a i tjumaq a vusan, pakitjuayaya itjen當你結婚以後，如果你不是家裡的長嗣，我們要另立成家
-
aw na pakitjuayaya anga ken, aw aicu a tiaken a lja taligu a caucau a aljak我已經成家了，我是ljataligu（家名）家的孩子
-
na puumaq anga ken ta lja kaljuvung, aw nu kaljuvung anga sun我已經有lja kaljuvun（婚後另立的家名）的家了，當擁有kaljuvung的家以後
-
alapen sun na mamazangiljan a itjumaq a pasainuinu sun原家的頭目會因你們（貴族與平民）之婚嫁
-
aw pakitjuaya anan a puita na mamazangiljan再次從頭目家做嫁娶的儀式（新娘是貴族身分）
-
mamaw ta pucekelj a paukuz. kemeljang sun ta paukuz?如同結婚時要先訂親一樣，你知道「paukuz」 是什麼意思嗎?
-
ui, 訂親, nu pucekelj aken vaik aken a paukuz ta ku cekelj對，就是訂親，我要先跟我的老婆訂親
-
aw nu pakapucekelj anga itjen, izua anga umaq, sa xx pinupapungadan anga i tjumaq當我們結婚以後，有了家，同時也取了家名
-
sa paukuz pakitjuaya anan itjen a puita然後我們要再次訂親（因新娘為頭目家族成員）
-
avan azua alapen sun na mamazangiljan那才完成頭目家婚嫁儀式
-
a sika i saljingusan anga ken i tjumaq, a saljingusan a caucau, a umaq, ui所以我已經是saljingusang （頭目家名）的人了，對
-
aw nu nu na pucekelj anga itjen, sa cinunan, sa cinunan sun當結婚以後，如果你是獵人（勇士）
-
avan cu anga i tjumaq a mamazangiljan a tja kilalaingan你要照顧的是頭目原家
-
kasita qinaljan sa sema ta tjumaq從部落到原家（頭目家）
-
aw, avan anga cu a avan cu a tjumaq a aicu a vusan, aicu a tjakilalaingan是這個頭目家，頭目家的vusan,是我們要照顧
-
aw, kilalain sun ta mamazangiljan, sa kilalain sun ta i qinaljan a caucau masan rakac itjen當你照顧頭目家、你照顧著部落的人
-
(masan?)（詢問：成為什麼？）
-
rakac, masan rakac英雄，成為英雄
-
avan cu a siaya na uqaljay a最高階級 mamaw ta xxx i sivitay aken這就是男生所謂的英雄最高的階級層次，如同xx
-
avan cu a rakac, avan a 將軍aya所謂的英雄，就如同軍中的將軍一樣
-
avan cu a nitjen a qaqitan a 平民a 最高的榮譽，nitjen a uqaljay是我們平民、我們男生最高的榮譽階層
-
ika masan cinunan, mayatucu, avan cu a djaladjlan a sivaivaik na uqaljay不單只是勇士，這就是男生追尋的英雄路程
-
kasita maqacuvucuvung, vurariseng, aw pucekelj, seman umaq從成長中的少年至青少年到婚嫁，成立家屋
-
aw maka kilalain ta mamazangiljan, ta tja caucau擔得起對原家（頭目家）的照顧、也照顧村莊的人們
-
a cinunan avan cu a qinaljan a tja vaivaikan a kilalain, maletimalji和勇士照顧村落是不同的
-
aw maitucu a ku aya kai我的話就說到這裡