- 33
- 0
- 字幕列表
-
tima su ngadan?您叫甚麼名字
-
ti tjuku我叫tjuku
-
pidanga su cavilj?您今年幾歲
-
pitju puluq sa ita我今年71歲
-
tucu mangtjez aken imaza a kivadaq tjanusu tua nimitja a 原住民的傳統植物(makakacalisian)今天來此是來請教您關於我們原住民的傳統植物
-
ui好的
-
ki kemeljang sun tu pida ?不知您了解的有那些?
-
tu sikudakuda kasicuayan?或是在傳統生活裡的用途是什麼?
-
a kukinljang ku patjumaljan sun我會據我所知的來告知妳
-
謝謝, aicumaljimalji,這個呢?
-
tjanaq刺蔥
-
a sikudakudacu?這是做什麼用處?
-
aza nu kemesa itjen tua pinuljacenga , makaya tjasi pizua如果要煮山地飯可以加進去一起煮
-
a nu semasiyaw taza 吳郭魚, sanguq utja sinpatauz加入吳郭魚湯也非常好喝
-
amin a sipatauz ta kakanen , izuanan a zuma ?....neka除了吃得以外,還有其他用處嗎?....neka(沒了)
-
aza ku andandan tua payrang, makaya a sankusulin aya , ljakua amakukeljang我聽漢人說可以製成藥,但是我不清楚這方面
-
kalikalin umalji a kapaz連根部都要挖取
-
bikiru a angen taza.....好像可以做那個以前我們打獵時的那個槍, izua?(有嗎)可以製作那個 nu qemaljup a kuang?
-
ini a makaya不行
-
a zua ...saniduidungen可以做成槍的火藥
-
aicu這個呢?
-
aicu tjava cu這是山黃梔
-
hana sakamaya它只是花朵可欣賞而已
-
nuqivu a ramaljemaljen , tjavatjavang a draidrail長輩們說是要給山猴們獻祭的
-
因為有二種ayatua izua drusa namakakaizuazua
-
aicu 只有一片一片 sakamaya這個只有一片一片而已
-
a namaya taza ta sinitaumanga ta sanguanguaq a tjapacunan, liav a .....像已經種植的看起來非常漂亮的,很多....
-
一片一片的那個花, namatazua(就是這樣)itaita a hana,,namatazua
-
tjava aya tjen ta aicu ....ui tjava這叫做山黃梔...........是的
-
tjavatjava nua drail aya kai nua rameljemaljeng長輩們說是猴子的山黃梔
-
kasicuayan 這個有沒有做過藥...kusuli(藥)以前 inangnganga ta cemel?
-
ini aken a kemeljang ri這個我就不清楚
-
neka nu imaza ni........ui這裡沒有嘛 是的
-
keri很少
-
aicu這個呢?
-
djaqas kasiv aicu九芎 這是木材
-
aicu kakasivan aicu angata這本就是我們砍來當材火用的
-
nu izua za uri semansudju若有男生要去提親
-
aza tiamadju a sauqaljay男方的親友們
-
kemacu taza mare qalialian niamadju sa vaik a kikasiv tanamaytucu a uri satjizen a pasa vavayan帶著他們的朋友去採這類木材送去女方家裡
-
namaytazua是這樣的情形
-
sinan pautez na ramaljemaljeng aicu ta sinivaik a kisudju這是以前長輩們去提親時最大的誠意與重視
-
djaqas aya tjen ui djaqas稱為九芎 是的 叫九芎
-
aicu這個呢?
-
aicu valjvalj這個是山棕
-
sikudakuda?是做何用處
-
makaya a sansuapanen可以製成掃把
-
liav a 用處 nimadju它的sicukau很多
-
ta sicuayan uta aza vangalj nimadju makaya ri a nia apuin a ramaljemaljeng以前我們老人家都會吃它的果實當作檳榔吃
-
aza tiamadju a ramaljemaljeng apuin sa........那些老人家當檳榔吃.....
-
namaya ta savik a qudjidjiljanga就像檳榔一樣紅紅的
-
aicu這個呢
-
aicu quljicaca這個是構樹
-
aicu a quljicaca .......makaya a sane ...這個構樹可以製成.....
-
piljayan aya taza ...nu temuqulj itjen a nakemacu ta kaciv a parekan綁帶,如果去採木材要背起背簍時
-
makaya tja suqaljicen satja sanne piljain可以將它的皮撕下當成綁帶
-
makaya a sanne calisen ..........liav a 用處(manguaq) naicu.........a kasiv可以綑綁......這個植物有很多的用處
-
matu bikiru a 做(semane) ta kava可以製成衣服嗎
-
makaya .......ui是的,可以的
-
kumalji a sanne busin makaya就連帽子也可以製成
-
uta kedreme a qaljic nimadju因它的皮很厚實
-
makaya tja ayain nu tja sanne si itungan anan也可以當成布料的原料
-
makaya a tja sualapen a qaljic nimadju可以將它的樹皮撕下
-
avananga azua ..白色的薄薄的比較那個 tjameljakanga azua...就是那個皮下白色的薄薄的最嫩的部分
-
makaya a sanne si itunganan uta是可以當成布料的
-
aicu這個
-
samceng光臘樹(白雞油)
-
aicu a samceng這個光臘樹...
-
kasiv a si zulizuling i gadu這是在山上造林用的樹材
-
izua qudjidjilj izua vuteqiteqilj ni?這個樹種有紅的也有白的嗎
-
ui masamusalj是的,有二種
-
ljakua 比較有價錢(tja pazangal) aza timadju a kaikaiv但是其他的比較有價錢
-
aicu ini a naman ...........pazangal tjayavau這個我們就當它就不是那麼有價值了
-
quai yu aicu那是藤類呦
-
a quai liav yu藤類很多種
-
ui是的
-
ljisu桑葚
-
aicu a ljisu這個桑樹
-
masanmusalj有二種
-
tucu na 改良 na ........現在有改良品種的
-
u kakurdrakudravan a vinangaljan結出來的果實是很大顆
-
ljaqua manu ini sanguaq但是不怎麼好吃
-
aza timadju a na i gaduangata a ljisu那種原生長在山上的桑樹
-
nu venangalj taza a liljuk sanguaq aravac它結出來的桑葚非常好吃
-
tasicuayan aza ulaulav aza ramaljemaljeng以前老人家常遺忘帶食物去山上
-
nu kalja kililjukan只要是桑葚
-
makaya ...segesegen aza qapulu sa ljeteku他們可以將桑樹的樹根搖晃,果實就會掉落
-
masan kanen niamadju masan cengelj他們直接吃當成中餐
-
namaytazua是這樣子的
-
aza kinasanguq nu venangalj naicu imaza i gadu a liljuk這就是野生桑葚的甜美可口
-
aza nimadju a asaw matu bikilu a 治療 ta(蛇皮)它的葉子據說可以治療蛇皮
-
ini aken a kemelja ta aicu這方面我就不清楚
-
aya zuma qadjaw別人這麼說的,我也不知道
-
aicu這個
-
zaqu無患子
-
aicu a ramaljemaljen tunazuanan, nekanu zaqu a tjayavaw a cinikulu na pailang inianan a kemeljang老一輩的在當時,漢人尚未知道用它製皂類用品時
-
aicu si ....makaya si pavanaw niamadju si ququ niamadju si vateq niamadju aicu a vangalj a lipurupuru他們就已經將它圓型果實用在洗澡洗頭洗衣服上了
-
matja su qaljican 就可以那個(使用)了(sicekau)將果實撥開,就可以使用了
-
tja si vateq semukungay用來洗衣服,髒污都會洗掉
-
是 asaw 嗎?是葉子嗎?
-
ini, avan aza vat不是,是種子
-
ui vangalj是果實
-
qaw kasicuayan mun nu kipiliq mun taza 巫師(pulingav), aicu...以前貴部落要選巫師時,這個無患子.....
-
ui , makaya sicekaw niamadju cu a pulingav是的,若要選巫師時,這個無患子也會使用上
-
nu maladalada tiamadju nu izua za kakudakudan niamadju izua a....zaqu aya若巫師在祭祀時,也是使用無患子
-
izuanan a pulingav imaza i qinaljan在貴部落還有巫師的存在嗎
-
aza vavuluvulungan ramaljemaljenganga namacayanga mapuljat那些巫師耆老年老了,都已經過世了
-
ljakuw, izuaza timadju a macidilj , navaik a kitulu izua i 土坂(tjuapa)但是有一位有到達仁鄉土坂村去學習巫師的相關課程
-
ljakuw, ini cekaukawin na imaza a qinaljan但是部落的人卻沒有在讓她參與任何的祭典
-
因為(ayatua) zuma a na temulu aya ...ui因為他是在外地學的,不適用於本地......是的
-
matimalji a nia kakudanan ta se 土坂(tjuapa)我們跟土坂部落的習俗不同
-
所以(mana) ika nama alap, ika nama kasaljinga a kituluan所以部落族人不使用他因為不認同他所學的
-
tu kipaparangez tjayavau無法信靠
-
aicu a zaqu tauta sininpazangal i taqinqljqn 是為了 pulingav這個無患子在部落也是視為神物
-
ui matazua是的,是這樣的
-
viljuaq山芙蓉
-
aicua a viljuaq uta, mamav taza ....ljakua tja nguangauq a aicu taza quljicaca這個山芙蓉用處有點像構樹,但是更甚它的功能
-
aicu..........這個.....
-
viljuaq ........山芙蓉.....
-
avan azua a kakipakimen這是要去尋找
-
nu kalja kivaquan uta如果要去採集小米
-
umalji aza quljicaca makaya a tja ayain a aicu a...(綁)跟構樹一樣,樹皮可以當綁繩
-
tja sidjadjaljdjalj ta vaqu nu kivaquvaqu itjen我們採收小米時用其當作接續綁第二次
-
auta makaya a sanne si itungan aicu它也可以當成布料
-
a nu ginisian aza sualapen a 那個它的皮(qaljic)把樹皮撕下來
-
tjuvuta aza timadju a(較嫩的部分) .....ayangata..avan azua a ......kasengseng tu masan ...bikilu a kasitungan它皮嫩的部分可以當作成布料
-
aicu a puk這個樹豆
-
kema sisicuay kinasenayan na cemas tu tja kakanen imaza i kacauwan從以前就是上帝所賜與世人的食物
-
aicu sanguaq aravac a tja kanen這是非常好吃的
-
tjara sansiaven可煮湯
-
nu namauljay itjen nu na kasi inu ..如果我們去到任何地方累了
-
sa simiyaw tjen ta qati nimadju喝下它的湯汁
-
masululjai itjen sasanguaq aravac ta aicu a puk a tja kanen吃了這個煮湯的樹豆,會消除一天的疲累
-
aicu a quway nuaya tjen這是黃騰
-
ru djui aravac很多刺
-
ljakua sanguaq uta aza kaingaungaw nimadjua a ljusi aya tjen但是它的藤心非常好吃
-
a tja sipataud ta taj siaw, tja sansiaven sanguaq aravac a aicu a ljusi藤心加在湯裡一起煮非常好吃
-
ljakua aicu a timadju nu ramaljenganga但是它若老了
-
kikavekav aicu a masualap a kava nimadju它的外層綠葉會掉落
-
makaya anga tja sicekaw tu cepeng aya可以做成竹簍啊
-
tu palekang aya竹籃啊
-
很多用處 ta nimitja a kinacalisian a kakacuin a taukang aya palekang aya 很多種可以做很多種原住民傳統生活的器具或用具
-
maqati a emang ta 藤椅(qiladjan) tauta ni還可以做成藤椅嗎
-
ui makaya , aicu sina utan nua pairang可以,漢人也是會利用這個植物製作
-
macekaw aravac liyaw aravac a kakasengsenga ta aicu a quway這個黃藤有很多用處,經常被人使用
-
aicu a likis 是...這個通脫木
-
mikilu a kanen?可以食用嗎
-
nuku pacunan i tilibi, makaya ri azaz kaingaingav na pazangal a kani我看到電視報導它的心是食用材料
-
ljakua tiamen 我們不知道 neka aku pinacunan a...但是我們不知道...我沒有看過(別人吃過)
-
ljakua tucuanga pacun aken ta tilibi kakanenanga azicu aza nama valjekungkung a duludu a vecekadan但是現在才有在電視看到他們有取用它的樹幹中間的嫩心
-
aicu a likis makaya nu ramaljenganga timadju makaya tja san qeluzen nu seman umaq itjen(無中文紀錄)這個通脫木當它老了後,在我蓋房子時可以拿它當柱子
-
因為以前 neka nu simintuayatua kacicuayan 沒有水泥
-
aicu tjakezeng ta kasiv它比其他木材要堅硬
-
因為 aza kasiv macemu 這個不會呀ayatua 木材會腐爛, aicu ini
-
aicu maki....qati aravac ta san qaluzen ta umaq ta tapaw可以當成柱子蓋屋子
-
tjuqulj相思樹
-
liaw a imaza...這裡很多嗎
-
kedri kedri a i maza很少 這裡很少
-
aza i pasa 屏東, 整個都 aza sinan zuling往屏東方向,大都用在造林方面
-
neka imaza i...izua ljakua kedri, tu pidapidapida這裡沒有嗎?...有 但是很少,只有少數
-
ui aicu sinan zuling, ui sini zuling liaw aravac a i pasa 屏東是用在造林..是的,往屏東方向很多
-
aicu imaza neka nu papungadan niamadju ta ki tjuqulj ki anema我們這邊沒有人去命名它為相思樹或是其他名稱
-
我們那邊是 tuqutuquljen aza i palingulj tja mare a i qinaljan a djalan tjayavaw我們這裡的人是會在部落的周遭道路去撿拾頂著回家
-
aicu kakasivan uta這也是一般取火用的木材
-
sanne ...avanaza 木炭 aya可當木炭
-
avanecu a cacukuluin ta azua naytazua這就是可以做成木炭
-
kemelja sun ta aicu您知道這是甚麼嗎
-
ginimu銀合歡
-
kaciv ta namatazua 普通的啦像這種樹種是普通的
-
izua unglay, unglay aya mun ta 鳳梨這裡有種鳳梨嗎?你們叫unglay 嗎?
-
panguralj鳳梨
-
izua i maza這裡有人種嗎
-
a talem nu pailang izua漢人有種植
-
有啊 .imaza u i qinaljan有啊. 我是指在部落喔
-
neka avana i zua 大南僑 izua talem沒有,只有在大南橋那邊才有人種植
-
ta sicuay liaw a pangulay以前很多人種鳳梨
-
ljakua nekanga zua zi .........食品工廠, 就 masualap ma qulip但是當時的食品工廠結束掉後,就落寞了
-
a tucu a tematamanga sipavelivelianga matazua a itaita現在種植的人,只會一個一個的賣出去
-
給它削皮啊vinuljukui
-
aicu izua nimun這個您們這裡有嗎
-
izua djulis有 ,紅藜
-
這邊也有種嗎?izua talem imaza
-
izua izua za djulis有,有種紅藜
-
ljakua aza ....matimalji katua aicu a vaqu但是它不同於小米
-
aicu a vaqu masan lialiaw a tja siki pusengsengananan taicu a vaqu小米可以做很多東西
-
makaya tja zaljain tja qavayin tja kudainanga可以製作稀飯也可以做小米糕,可以做任何想做的口味
-
ljakua tucu liawanga sa kakudakudain 他們都給它改良, makay kudainkudain aya sa tiamadju但是現在都經過改良的,他們說可做甚麼什麼的
-
不清楚...vaqu a su siaya..ini djulis不清楚....您說的是小米嗎?...不是 是紅藜
-
tjuruvu a na temalem有很多人種植嗎
-
liaw a talem imaza這裡種植的很多嗎?
-
還是 tja liaw cu?還是這個比較多
-
tja liaw a vaqu種小米的比較多
-
因為 ulusay cu a djulisayatua 處理紅藜比較麻煩
-
a ki... nu sukakananga tjen如果要食用時
-
aza tja paisuan sa tjaudjaqi semualap ta...sualapen aza 它的的殼，penula(無中文紀錄)我們杵(紅藜)脫殼,很費工
-
所以好像很比較麻煩啦tja qemutjav
-
而且 neka i macekau aravac tu kumuda uta而且它也不常被使用到
-
kedri a mamav ta vaqu它的用處沒有小米多
-
ui numaya djavadjavay tja nusun , masalu aravac ta su pina pasemalaw tja nuamen , maljimalji那就這樣,辛苦您,謝謝您告知我們這些值物的知識,謝謝
-
ui ui sa tjljizunga tja lavalavalan是的,我們的談話就到此