跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  32
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
ina 的田園種了很多原住民的特有產物,像樹豆,山淮,地瓜,而他每天都會來這裡,深怕土地長滿了野草。在採這些農作物過程,他也教我怎麼採樹豆和地瓜,他也提到樹豆在過去是孕婦主要分泌如汁的食物,生產的婦人必須多喝,但因現在時代不同糧食變多了,因此樹豆也漸漸被人淡忘它的經濟價值。
TIME:

  • 字幕列表
  • kipuk tjen
    我們要採樹豆嗎?
  • ui lja !
    是啦!
  • au uri kemuda itjen a kipuk?
    那我們該怎麼採呢?
  • a nabenuqu anga tja kipuken
    看到已經凸出來就可以採
  • aza nekananan a..aza a buqu
    如果那個還沒..凸出來的
  • ika tjen na kiaya
    不要採
  • akumai neka buqubuqu?
    為什麼沒有凸出來?
  • aicu a namaitucu anga qetji
    像這種的你看
  • aza naljusepitj不要
    那個扁扁的不要採
  • ika tja petelem yu
    不要捏ㄛ
  • auli tja kiayaing tja kiayaing
    你認為可以採的就採去
  • tja tucuing sipatalev za qetji a vat pailja aitucuvu
    比如這樣看你看這有果粒
  • pacuny..aicu
    你看.這個
  • ini lja patalevan ta kalevelevan
    不是啦你對著天空
  • aya cu nukakanen kasicuayan cu
    這是你們以前常吃的食物?
  • i...avan nu sini ʼu qaca
    咦..我就是吃這個長大的
  • lja aljak `en nupulju
    因為我是孤兒
  • kemeljan sun ta aljak nupulju
    你知道甚麼叫孤兒?
  • kemeljan a `en a !
    我知道啊!
  • aza pinacayan nua matjaljaljak
    那個父母雙亡的
  • alja nu pulju ni
    指孤兒..
  • a
    什麼
  • aljak nupulju aya tjen
    我們說孤兒
  • ui
    是的
  • ka tjau vaik a ripung.na
    日本剛走時
  • sinpualjak a `en ka sanziu sangning
    我33年出生
  • akumaya liaw ca namacay
    為何那麼多枯死的
  • aka kimay mavuk
    或許爛掉吧!
  • mavulu?anema mavulu
    什麼是"mavulu"
  • azua macacay a qapulu
    就那個樹頭在枯死
  • mavulu aya tjen tazua
    那個情況我們說"mavulu"
  • ljakua liaw ca namalaic yu
    但很多枯萎的呢
  • saka vaivaik anga tu mavulu tu aya
    因為它慢慢在枯萎
  • avan na aya
    就是因為
  • ljakua pasuljaljeqelj ni
    但好像有些冷
  • avan ca ljaljeqelang
    跟冷有關係
  • ika cedasan na qadaw
    沒有被太陽曬
  • nu ika macedas
    如果沒有陽光照射
  • ika sesazua a nemanga
    農作物就長得不好
  • kinamai tjanuitjen nuljaljeqelj itjen akumaya tjen
    就好像我們人ㄧ樣遇冷會..
  • neka nugarang.anemaya tjen ika tarivak
    沒有精神.該說不健康
  • liaw ca su talem yuni !
    你種很多內
  • ui.ljakua mavulu lja
    對啊.但是都枯竭了
  • mavulu
    枯萎了
  • pay kemuda maluwa
    如何不採了?
  • maluwa liaw anga tja kini puk
    好了?我們採很多樹豆了?
  • za qetji ! saka izuanga u ginucalj
    你看! 而且我剝了很多
  • izuanga su ginula
    你有放棄的?
  • ginucalj
    剝開
  • caqi a ginulac .ginucalj aya tjen
    你亂講.要說剝開啦...哈哈哈.
  • manusasanguwaq azua
    那裏好漂亮
  • a vuqavuqalj a hana
    白色的花?
  • ui..anemazua
    對!那是什麼
  • ljaviya
    芒草
  • aya vangalj nua ljaviya
    芒草開出來的花
  • anema itjen tazua kaljaljurung aya tjen
    該怎麼說芒草花
  • azua vangalj nua ljaviya
    就那芒草的花呀!
  • aza hana ya tjen
    那個花?
  • ta naljaviya hana
    芒草的花
  • ui.ljakua ika tja aicu cemuvuqe
    對.但是這個很容易存活
  • kanacenuvuqe tua ljaviya
    如果土地被芒草長出
  • nusika unem a cavilj ikanga tja qumaing
    經過6年土地就無法再開墾
  • ljakua nazuma kadjunangan azua
    但那是別人的土地
  • aka ui avan nu u situletulek
    就是我經常在指的
  • azua nanimitja ljakua
    那原本是我們的地.但是
  • na ika nia sinpasukuljiu a kilimu
    我們當時沒有趕緊申請測量
  • saka naseman vuvu a men izua i taihuk
    而且那時我在台北幫忙帶孫子
  • ta nua nu kaka
    你的姊妹
  • na su aljak
    你的女兒的?
  • tjakuday ika susipa tenci lja
    有什麼辦法誰叫你不去登記
  • saka ljinengan tazua tibu
    因為有看到那堤防
  • a..tibu
    堤防?
  • aka u sinisa aluy
    我還跑去安塑的公所
  • nekanan a tibu
    還沒做防玻堤
  • nusivaik na zaljum kemudangan
    如果洪水來沖刷你的地怎麼辦
  • neka sitavung nua gukusiu inayamen
    鄉公所無法賠償這樣說
  • dami gugu
    不好..gugu
  • gukusiw
    鄉公所
  • ama gugu..gugusiw
    什麼"gugu""gugusiw"
  • gukusiw aya tjen
    鄉公所這樣說
  • ui.gukusiw
    對.鄉公所
  • i
    咦 !
  • anemanga za ri u kiayaven..vuwaq
    我要採什麼?啊.刺山藥
  • kivuwaq anan na `en
    我先採刺山藥
  • namasi vuka sun
    你有帶小剷鋤?
  • uzai
    在那裡
  • kivulati
    挖地瓜
  • ini uri kivuwaq timadju
    不是他要採刺山藥
  • kivulasi aya tjen
    這樣講才對"kivulasi"
  • kivuqasi
    採地瓜
  • tjalirik
    大谷系
  • "vuqasi" aya setjalirik
    "vuqasi"大谷系都這樣說
  • vuqasi
    地瓜
  • sau lapu tua punky
    去拿畚箕
  • ki u djadjasy
    我用拿的
  • i..ya
    (無中文紀錄)
  • a....
    啊..
  • ika bulabulay cu
    這個長的不好
  • ika bulabalay cu ni !
    這似乎不太好
  • za za za..zua
    這裡這裡這裡..這個
  • ama cu vuwaq?
    這是刺山藥?
  • vuwaq..
    山淮
  • 山淮 aya tjen tua pinaiwanan
    排灣族稱說"山淮"
  • i..kakeriyan
    吚..太小了吧!
  • sasanguaq za sicaviljan a u vuwaq
    我去年種的刺山藥很漂亮
  • ui
    是喔
  • dikilu anga tja kesaing
    這我們可以煮了
  • aicu vuwaq
    這是山淮
  • anema "山淮"
    什麼是"山淮"
  • a ciniukukuan
    就中文啊
  • maru ljameljam aya tjen
    我們說薑黃.薑黃
  • ika maru ljameljam
    不是薑黃
  • anemaya tjen tua vuwaq
    刺山藥要怎麼說
  • a zuanga
    就剛說的啊 !
  • vuwaq
    山藥
  • qaqilj ?
    山藥
  • qaqilj
    山藥
  • vuwaq
    刺山藥
  • aicu nakapaiwanan nangata dalu
    這是原生種的?
  • ui
    是的
  • za pay ! pacuny
    這裡你看
  • i.u..kudral angata cu
    伊屋..這粒好大顆
  • ainu anga pay !
    還有哪裡
  • venulasi ca namaitucu
    這種品種很會生地瓜
  • aza na mincekas
    那土地裂開的
  • za vuqavuqalj
    這白白的
  • hahaha
    哈哈哈...
  • cuny
    你看
  • ini.kudralangata za su vulasi a
    唉喲!你的地瓜真大粒
  • pay
    (無中文紀錄)
  • inuanan na aya
    還有什麼其它的
  • ainuaza a na
    那個…在哪裡
  • a malia quljaw aku izua su tjeza a malji
    你不是有其餘別的顏色?
  • izua lja ljaku ki inu
    有啦.但不知在哪一處
  • uza zaza qudjidjilj
    這裡這這有紅色的
  • za qudjidjilj
    這有紅色的
  • galjulja kemalikali ananna `en caleqilj
    等下啦我還在挖很硬
  • aku maljetimalji a su aya
    為何你的地瓜不一樣
  • a djaudjaw
    地瓜?
  • maljetimalji a su vulasi
    你的地瓜顏色不同
  • ljaku mamamamaw za asaw
    但葉子都長的一樣
  • aka u pinutaleman a kana djudjaw
    因為地瓜品種我都參雜亂種
  • za qetji
    這裡你看
  • ya..kuralangata.qudjidjilj pacuny
    呀!好大喔.紅色的你看
  • kudral angata
    好大喔
  • aicu
    這個是
  • qulivalivay
    黃色的
  • qulivalivay qudjidjilj
    黃色..紅色
  • ina ca su vulasi malu kakudralan
    ina你得地瓜都很肥大
  • kudralj
    好大內
  • i...i ainuan anan pay
    伊咦..還有哪裡呢
  • nu kivulasi tjen
    我們要挖地瓜得時候呢
  • tja pacunan za aza
    就是要看那個.那個
  • aza qipu kina kina
    泥土有沒有.有沒有
  • nuna mincekas izua
    有裂開才有
  • mincekas.aya timadju na micelak
    裂開它說有沒有裂開
  • miceka kanaika mincekas
    miceka 還是mincakas
  • aicu aicu pacuny
    這個這個你看
  • aici matucu.matucu
    這個就是這樣.就這樣
  • numaitucu izua vulasi italatj ni
    如果是這樣就表示裡面有地瓜,對嗎?
  • ljakua neka aya pay
    但是沒有那..
  • a uza..wa!
    啊 !這裡..挖 !
  • saka ui lja
    就是了啊
  • qidal
    雙胞胎
  • anemaya ta 雙胞胎
    雙胞胎怎麼說
  • qidal..qidal
    雙胞胎..雙胞胎
  • qidal.qidal
    雙胞胎..雙胞胎
  • qidal..
    雙胞胎..
  • aka izua ca qaciljay lja
    但是有這塊石頭啊
  • i..a ljaqa
    ㄧ.啊..真是的
  • aza sisauniyan a tja kiniaya a vurasi tja senavaw
    剛才我們採的地瓜洗ㄧ洗
  • zinlisim
    紫色
  • izuanan cu
    還有這個
  • qulivalivay.qulivalivay.
    黃色.黃色.
  • qulivalivay.
    黃色
  • aicu matu amis
    這好像阿美族
  • larularuq matu amis
    長長的像阿美族
  • aicu vuwaq cu
    這是刺山藥
  • tja kakerian a taiya
    泰雅族比較矮小
  • na kapaiwanen azua
    那是原生種
  • au galjuanan
    然後等一下
  • uri kemesa taza
    要煮那個
  • kasicuayan tjengelay a ramaljemaljeng a kemesa
    以前原住民老人家很愛煮的
  • madjuludjulu
    很簡單的
  • anemaya tjen ta inaya ta zaljum a kemesa
    用水煮的母語要怎麼說
  • sinan
    用..
  • linaduv
    水煮熟的花生
  • inaya ta sapui a kemesa
    用火煮的
  • linaduv ini
    (無中文紀錄)
  • a linaduv na paketjaw
    是指水煮的花生
  • qedji ca aya quvaquvalj na vuwaq
    你看這毛毛的刺山藥
  • matucu
    這樣子
  • ca zaljum ljaljeqelj lja
    這水很冷內
  • ljaljeqelj ca kemasi gadu a zaljum
    這山水很冰
  • kemasi vavuwa ca zaljum
    從山裡接來的水
  • u..manu ljaljeqel
    u..好冷喔
  • wa...malu qaca
    哇...那麼大
  • aza ti vuvu maitucu
    那個阿嬤說
  • aicu a vuwaq lja ljaljeqel tucu a cavilj
    這個刺山藥因為今年比較冷后
  • pimazavu aza tja kiniaya
    我們採的放這裡
  • tja kesaing izua i vavuwa
    等下我們來煮
  • ka malukeri
    但怎麼那麼少
  • ini liaw pay liaw
    沒有很多啊很多
  • cuni qudjilj a su lima ta veceleljan
    你看冷到你的手都紅起來了
  • saka ika su ayaing za su kava lja
    你為什麼不把衣服捲起來
  • su paljavavaven aravac ca zaljum
    你把水用的太高
  • amin
    好了
  • puaming nanga men
    我們結束了?
  • uza qedji matucu
    你看這裡就這樣
  • izua qudjidjilj izua qulivalivay
    有紅色的有黃色的
  • izua vuwaq
    有刺山藥
  • izua vuqasi
    有地瓜
  • anema"vuqasi".vurasi aya
    什麼是"vuqasi".要說"vurasi"
  • vurasi
    地瓜
  • izua vurati izua vuwaq
    有地瓜有刺山藥
  • izua lubuk
    有塑膠袋
  • ui..hau. azua
    是.好了.就這樣
  • nusauny
    現在呢
  • uli tja kesaing za tja kiniaya a vurasi kata amazua
    我們要將剛剛採的地瓜和什麼呢
  • puk
    樹豆
  • tucu ti ina pecungucungu
    現在ina 在起火
  • qetji a sicuacuayan
    你看以前的老人
  • matucu a pecungu ta likezalj ni !
    它們用這種炉灶生火
  • ljaku ika avan za kasiw i ya qaciljay
    但不是用石頭做的火材炉灶
  • kasicuayan
    以前
  • na likeza angata qaciljay tja yaing
    以前是用石頭做的炉灶
  • talanay za qadupu
    紙張不夠
  • qadjaw kana
    可能因為
  • aya qadupu dalu
    紙張可能
  • na aya kasiw tjevetjeven anan. ni
    木材可能還是濕的.給你
  • wa..aza
    哇!那個
  • tjevetjeven a kasiw
    木材濕濕的
  • lja luqudjalj
    因為常下雨
  • ruqudjalj tucu
    最近常下雨
  • ui
    沒錯
  • wa...aya..anemaya tjen tua sapuy
    哇 ! 火該怎麼形容
  • paka pecungu anga tjen
    終於生火了
  • aicu
    這個呢?
  • uri kesaing
    將要煮的
  • kesaing ka nu sauny
    等下要煮的
  • pay anema tja kesaing azua tja kiniaya
    要煮什麼剛剛我們採的
  • vurasi kata vuwaq
    地瓜跟刺山藥
  • pay patjevutaw a su vurasi su inaya
    把地瓜拿出來你蓋住了
  • uza
    這裡
  • aicu
    這個
  • au aicu vuwaq
    這是刺山藥
  • vuwaq cu
    刺山藥是這個
  • vuwaq puk
    刺山藥樹豆?
  • keman kasicuayan matucutucu mun a kemesa ?
    吃這樣你們以前是這樣煮?
  • akua tjakuday
    能怎麼辦?
  • au tja ayaing ta anema?
    然後要用什麼蓋住?
  • lamud
    血桐葉
  • tjayaing ta lamud
    用血桐葉蓋
  • izua zaljum?
    有水?
  • za i
    在那裏
  • tucuing
    這樣弄
  • zaljum
    水
  • nu kakuiljan ki aya
    如果水煮光
  • tucu
    這樣
  • au
    然後
  • anema zua
    那是什麼
  • lamud
    血桐葉
  • avan zua si aya nua na niamen na sicuayan
    那就是我們以前用來
  • lamud
    血桐葉
  • lamud
    血桐葉
  • tucuing
    這樣用
  • kasicuayan neka
    以前沒有
  • anemaya tjen tua aya
    我們該怎麼說
  • neka za sicukecukev sicaqecaqev
    沒有鍋蓋
  • ui.sicaqev
    是的.用來蓋住
  • nu kemesakesa men tua nia uri nia kanen
    以前如果我們在煮要吃的東西
  • aya
    會
  • vaik amen a patideq a aya ta nia sengsengan
    我們會趁這時間去田裡繼續完成工作
  • makesa nuayamen nia vaiken a paljilji
    過了些時間認為應該熟了就會來看看
  • ui nai aliljan sa nia vecilji
    將火頭取出然後將鍋子拿下
  • man siyaw men ta ljameljam a
    我們就煮生薑湯
  • aza pinaqepaq a tjinuqetjuq
    那個切的敲碎的
  • lja neka nusansiaven neka nu vutju neka nu anema
    因為我沒有食材煮湯沒有肉什麼都沒有
  • au
    然後
  • keman namen nuvucelelj aza nia kinsa vurasi
    食物涼了我們就吃剛剛煮的地瓜
  • au nasemutulutj amen kasicuayan a ramaljemaljeng
    然後以前的老人家真的很貧窮
  • na nekaw kanen a pady
    沒有米可以吃
  • nekaw kanen a vutjulj
    沒有肉可以吃
  • amin na dingding a kinakanen
    只有吃蝸牛
  • ljakua na numasupil na mansiyaw men ta ljameljam
    但有時候吃膩就簡單煮薑湯
  • wa ! sika djemaljum tua icizi a
    哇 !經過一個小時的
  • kemesa makakesanga men .pay
    烹飪..我們煮好了.來
  • nakemavanga ta valeljevelj ti ina yu
    ina已經盛裝打扮了
  • tja sisiukaivan ca kakanen
    我們來介紹這餐點
  • e..aicu a tja linikedjalj
    這些我們烹調的食物
  • kasicuayan za ramaljemaljeng
    以前我們的祖先
  • nana maitucutucu a kemesa
    都是這樣煮
  • ana neka nu siyaw neka nu djamay
    沒有所謂的湯料甚至菜色
  • ljaku tjakudain tazua inianan kana
    但奈何那時候還沒
  • masu sintuludjan a sikay
    生活還沒脫貧
  • tucu anga mapavalit anga
    現在改變了
  • izuanga a sansiasiaven izuanga kudakudaing
    很多各式各樣的食材可以料理
  • ljakua tjakudain nasemutulutj ca ramaljemaljeg
    怎奈以前老人家生活是困苦的
  • pay ! anema ca su kinesa
    我們來瞧瞧你煮哪些東西
  • pay tja si
    來介紹一下
  • vasa. vuwaq. puk
    芋頭.刺山藥.樹豆
  • aicu vurasi.aicu
    這是地瓜.這個
  • au aicu vuwaq cu
    然後這是刺山藥
  • au aicu puk
    然後這是樹豆
  • namaya tucu za ramaljemaljeng
    以前的人就這樣煮
  • au na tazua na qaciljay nanan a likezalj
    那時候炉灶還是石頭搭成三角形狀
  • ljaku ika e kacaqu a manlikezalj palu nua ramaljemaljeng
    但是我不會做成像以前老人家的炉灶
  • aicu kinapavalitan nanga na
    這已經改良
  • tucu anga tiamen tjaivilivililj a na kitjuaya
    之後用其它方式將它改變成這樣
  • anema
    什麼是
  • akumaya tjengelay mun nakeman ta puk
    為什麼你們喜歡吃樹豆
  • manu izua sikuda na
    有什麼特別原因?
  • aicu a puk sinan pazangal lja
    這樹豆很珍貴
  • nuizua na pualjak
    如果有人生產
  • na ljaki ika kaljakipukan ika kaljauraman
    那時縱然不是採樹豆時節或者缺糧之季
  • aya na izua sineqetj na ramaljemaljeng
    老人們總會預備存糧
  • tu linanaw tu izua pualjak tua mareka kaka nua aljak
    故意這麼做是因為萬一有親人的小孩生產
  • nua marekakaka
    所有親戚的
  • au sinan siyaw sa ljameljami
    然後會加一點生薑煮成湯
  • sapa tu keri sapsa siavan
    再到一點湯給產婦喝
  • na avan cu a sinapazangal na ramaljemaljeng
    這樹豆對老人家而言極為珍貴之物
  • navan zua sipasiasiyaw nupualjak a vavayavayan
    這就是以前女人生產時拿來做月子湯
  • tja sinpu a tja uitjen na setalev
    我們的媳婦啊或者其它家屬
  • tja vuvu a vavayan napualjak
    我們的孫女生小孩的
  • nasipa siasiayaw tana pualjak
    專門給生產的人喝
  • sinan siyaw azua
    樹豆煮成湯
  • ljakua ika paka liaven ta qatiya
    但不會放太多鹽巴
  • nu kana napagalju tja angalj nu semiyaw itjen
    只要我們喝湯嘴有感覺一點味道
  • bulay tua tja tutu a paqatim
    這有刺激乳腺而多汁
  • avan zua sipatutuan tua tjauledaw a aljak
    就有奶水給剛出生的小孩
  • nu izua na pualjak
    若有人生產?
  • ui
    是的
  • pay idu tjakanaw numaya
    來我們來吃吧.看好不好吃
  • tjala sanguaq lja tja kinesa
    我們煮的ㄧ定好吃
  • aicu a puk kemasicuay izua ni ? kemasicuay
    這樹豆從以前就有?從以前
  • katjauledaw sun izuanga tauta ?
    從你出生也就有了?
  • kaimazamaza na ripung naluveli aya ramaljeng
    老人家說日本人很愛買
  • napinazangal na ripung tauta
    那時日本人也視為珍貴
  • avan cu a napinaiwanan a sicuacuayan a kakanen
    這就是排灣族早期常吃的食物
  • au nulukay za ripung:(uli sini) aya
    日本人吃完樹豆就會說:好吃呀!
  • sanguwaq aya dalu
    意思說好吃吧
  • ui..masalu masalu
    好的.謝謝.謝謝
  • sanguwaq nutjakane sa
    嗯.吃起來滿好吃很香.
  • 尤其那個樹豆烤焦了.
    sumaya za namaqimqim
  • nutja kanen sanguwaq tauta
    吃起來還不錯
  • aicu nua sicuayan a kakanen nua kacalisiyan
    這就是以前原住民的東西
  • liaw nanguaqan.tucu anga djiday
    多麼營養.在這時代裡面
  • nukemananan nitjej tua namaitucu anemanga aya ravac
    再吃到這個東西實在是
  • sinapazangal aravac !
    非常的珍貴!