- 32
- 0
ina 的田園種了很多原住民的特有產物,像樹豆,山淮,地瓜,而他每天都會來這裡,深怕土地長滿了野草。在採這些農作物過程,他也教我怎麼採樹豆和地瓜,他也提到樹豆在過去是孕婦主要分泌如汁的食物,生產的婦人必須多喝,但因現在時代不同糧食變多了,因此樹豆也漸漸被人淡忘它的經濟價值。
- 字幕列表
-
kipuk tjen我們要採樹豆嗎?
-
ui lja !是啦!
-
au uri kemuda itjen a kipuk?那我們該怎麼採呢?
-
a nabenuqu anga tja kipuken看到已經凸出來就可以採
-
aza nekananan a..aza a buqu如果那個還沒..凸出來的
-
ika tjen na kiaya不要採
-
akumai neka buqubuqu?為什麼沒有凸出來?
-
aicu a namaitucu anga qetji像這種的你看
-
aza naljusepitj不要那個扁扁的不要採
-
ika tja petelem yu不要捏ㄛ
-
auli tja kiayaing tja kiayaing你認為可以採的就採去
-
tja tucuing sipatalev za qetji a vat pailja aitucuvu比如這樣看你看這有果粒
-
pacuny..aicu你看.這個
-
ini lja patalevan ta kalevelevan不是啦你對著天空
-
aya cu nukakanen kasicuayan cu這是你們以前常吃的食物?
-
i...avan nu sini ʼu qaca咦..我就是吃這個長大的
-
lja aljak `en nupulju因為我是孤兒
-
kemeljan sun ta aljak nupulju你知道甚麼叫孤兒?
-
kemeljan a `en a !我知道啊!
-
aza pinacayan nua matjaljaljak那個父母雙亡的
-
alja nu pulju ni指孤兒..
-
a什麼
-
aljak nupulju aya tjen我們說孤兒
-
ui是的
-
ka tjau vaik a ripung.na日本剛走時
-
sinpualjak a `en ka sanziu sangning我33年出生
-
akumaya liaw ca namacay為何那麼多枯死的
-
aka kimay mavuk或許爛掉吧!
-
mavulu?anema mavulu什麼是"mavulu"
-
azua macacay a qapulu就那個樹頭在枯死
-
mavulu aya tjen tazua那個情況我們說"mavulu"
-
ljakua liaw ca namalaic yu但很多枯萎的呢
-
saka vaivaik anga tu mavulu tu aya因為它慢慢在枯萎
-
avan na aya就是因為
-
ljakua pasuljaljeqelj ni但好像有些冷
-
avan ca ljaljeqelang跟冷有關係
-
ika cedasan na qadaw沒有被太陽曬
-
nu ika macedas如果沒有陽光照射
-
ika sesazua a nemanga農作物就長得不好
-
kinamai tjanuitjen nuljaljeqelj itjen akumaya tjen就好像我們人ㄧ樣遇冷會..
-
neka nugarang.anemaya tjen ika tarivak沒有精神.該說不健康
-
liaw ca su talem yuni !你種很多內
-
ui.ljakua mavulu lja對啊.但是都枯竭了
-
mavulu枯萎了
-
pay kemuda maluwa如何不採了?
-
maluwa liaw anga tja kini puk好了?我們採很多樹豆了?
-
za qetji ! saka izuanga u ginucalj你看! 而且我剝了很多
-
izuanga su ginula你有放棄的?
-
ginucalj剝開
-
caqi a ginulac .ginucalj aya tjen你亂講.要說剝開啦...哈哈哈.
-
manusasanguwaq azua那裏好漂亮
-
a vuqavuqalj a hana白色的花?
-
ui..anemazua對!那是什麼
-
ljaviya芒草
-
aya vangalj nua ljaviya芒草開出來的花
-
anema itjen tazua kaljaljurung aya tjen該怎麼說芒草花
-
azua vangalj nua ljaviya就那芒草的花呀!
-
aza hana ya tjen那個花?
-
ta naljaviya hana芒草的花
-
ui.ljakua ika tja aicu cemuvuqe對.但是這個很容易存活
-
kanacenuvuqe tua ljaviya如果土地被芒草長出
-
nusika unem a cavilj ikanga tja qumaing經過6年土地就無法再開墾
-
ljakua nazuma kadjunangan azua但那是別人的土地
-
aka ui avan nu u situletulek就是我經常在指的
-
azua nanimitja ljakua那原本是我們的地.但是
-
na ika nia sinpasukuljiu a kilimu我們當時沒有趕緊申請測量
-
saka naseman vuvu a men izua i taihuk而且那時我在台北幫忙帶孫子
-
ta nua nu kaka你的姊妹
-
na su aljak你的女兒的?
-
tjakuday ika susipa tenci lja有什麼辦法誰叫你不去登記
-
saka ljinengan tazua tibu因為有看到那堤防
-
a..tibu堤防?
-
aka u sinisa aluy我還跑去安塑的公所
-
nekanan a tibu還沒做防玻堤
-
nusivaik na zaljum kemudangan如果洪水來沖刷你的地怎麼辦
-
neka sitavung nua gukusiu inayamen鄉公所無法賠償這樣說
-
dami gugu不好..gugu
-
gukusiw鄉公所
-
ama gugu..gugusiw什麼"gugu""gugusiw"
-
gukusiw aya tjen鄉公所這樣說
-
ui.gukusiw對.鄉公所
-
i咦 !
-
anemanga za ri u kiayaven..vuwaq我要採什麼?啊.刺山藥
-
kivuwaq anan na `en我先採刺山藥
-
namasi vuka sun你有帶小剷鋤?
-
uzai在那裡
-
kivulati挖地瓜
-
ini uri kivuwaq timadju不是他要採刺山藥
-
kivulasi aya tjen這樣講才對"kivulasi"
-
kivuqasi採地瓜
-
tjalirik大谷系
-
"vuqasi" aya setjalirik"vuqasi"大谷系都這樣說
-
vuqasi地瓜
-
sau lapu tua punky去拿畚箕
-
ki u djadjasy我用拿的
-
i..ya(無中文紀錄)
-
a....啊..
-
ika bulabulay cu這個長的不好
-
ika bulabalay cu ni !這似乎不太好
-
za za za..zua這裡這裡這裡..這個
-
ama cu vuwaq?這是刺山藥?
-
vuwaq..山淮
-
山淮 aya tjen tua pinaiwanan排灣族稱說"山淮"
-
i..kakeriyan吚..太小了吧!
-
sasanguaq za sicaviljan a u vuwaq我去年種的刺山藥很漂亮
-
ui是喔
-
dikilu anga tja kesaing這我們可以煮了
-
aicu vuwaq這是山淮
-
anema "山淮"什麼是"山淮"
-
a ciniukukuan就中文啊
-
maru ljameljam aya tjen我們說薑黃.薑黃
-
ika maru ljameljam不是薑黃
-
anemaya tjen tua vuwaq刺山藥要怎麼說
-
a zuanga就剛說的啊 !
-
vuwaq山藥
-
qaqilj ?山藥
-
qaqilj山藥
-
vuwaq刺山藥
-
aicu nakapaiwanan nangata dalu這是原生種的?
-
ui是的
-
za pay ! pacuny這裡你看
-
i.u..kudral angata cu伊屋..這粒好大顆
-
ainu anga pay !還有哪裡
-
venulasi ca namaitucu這種品種很會生地瓜
-
aza na mincekas那土地裂開的
-
za vuqavuqalj這白白的
-
hahaha哈哈哈...
-
cuny你看
-
ini.kudralangata za su vulasi a唉喲!你的地瓜真大粒
-
pay(無中文紀錄)
-
inuanan na aya還有什麼其它的
-
ainuaza a na那個…在哪裡
-
a malia quljaw aku izua su tjeza a malji你不是有其餘別的顏色?
-
izua lja ljaku ki inu有啦.但不知在哪一處
-
uza zaza qudjidjilj這裡這這有紅色的
-
za qudjidjilj這有紅色的
-
galjulja kemalikali ananna `en caleqilj等下啦我還在挖很硬
-
aku maljetimalji a su aya為何你的地瓜不一樣
-
a djaudjaw地瓜?
-
maljetimalji a su vulasi你的地瓜顏色不同
-
ljaku mamamamaw za asaw但葉子都長的一樣
-
aka u pinutaleman a kana djudjaw因為地瓜品種我都參雜亂種
-
za qetji這裡你看
-
ya..kuralangata.qudjidjilj pacuny呀!好大喔.紅色的你看
-
kudral angata好大喔
-
aicu這個是
-
qulivalivay黃色的
-
qulivalivay qudjidjilj黃色..紅色
-
ina ca su vulasi malu kakudralanina你得地瓜都很肥大
-
kudralj好大內
-
i...i ainuan anan pay伊咦..還有哪裡呢
-
nu kivulasi tjen我們要挖地瓜得時候呢
-
tja pacunan za aza就是要看那個.那個
-
aza qipu kina kina泥土有沒有.有沒有
-
nuna mincekas izua有裂開才有
-
mincekas.aya timadju na micelak裂開它說有沒有裂開
-
miceka kanaika mincekasmiceka 還是mincakas
-
aicu aicu pacuny這個這個你看
-
aici matucu.matucu這個就是這樣.就這樣
-
numaitucu izua vulasi italatj ni如果是這樣就表示裡面有地瓜,對嗎?
-
ljakua neka aya pay但是沒有那..
-
a uza..wa!啊 !這裡..挖 !
-
saka ui lja就是了啊
-
qidal雙胞胎
-
anemaya ta 雙胞胎雙胞胎怎麼說
-
qidal..qidal雙胞胎..雙胞胎
-
qidal.qidal雙胞胎..雙胞胎
-
qidal..雙胞胎..
-
aka izua ca qaciljay lja但是有這塊石頭啊
-
i..a ljaqaㄧ.啊..真是的
-
aza sisauniyan a tja kiniaya a vurasi tja senavaw剛才我們採的地瓜洗ㄧ洗
-
zinlisim紫色
-
izuanan cu還有這個
-
qulivalivay.qulivalivay.黃色.黃色.
-
qulivalivay.黃色
-
aicu matu amis這好像阿美族
-
larularuq matu amis長長的像阿美族
-
aicu vuwaq cu這是刺山藥
-
tja kakerian a taiya泰雅族比較矮小
-
na kapaiwanen azua那是原生種
-
au galjuanan然後等一下
-
uri kemesa taza要煮那個
-
kasicuayan tjengelay a ramaljemaljeng a kemesa以前原住民老人家很愛煮的
-
madjuludjulu很簡單的
-
anemaya tjen ta inaya ta zaljum a kemesa用水煮的母語要怎麼說
-
sinan用..
-
linaduv水煮熟的花生
-
inaya ta sapui a kemesa用火煮的
-
linaduv ini(無中文紀錄)
-
a linaduv na paketjaw是指水煮的花生
-
qedji ca aya quvaquvalj na vuwaq你看這毛毛的刺山藥
-
matucu這樣子
-
ca zaljum ljaljeqelj lja這水很冷內
-
ljaljeqelj ca kemasi gadu a zaljum這山水很冰
-
kemasi vavuwa ca zaljum從山裡接來的水
-
u..manu ljaljeqelu..好冷喔
-
wa...malu qaca哇...那麼大
-
aza ti vuvu maitucu那個阿嬤說
-
aicu a vuwaq lja ljaljeqel tucu a cavilj這個刺山藥因為今年比較冷后
-
pimazavu aza tja kiniaya我們採的放這裡
-
tja kesaing izua i vavuwa等下我們來煮
-
ka malukeri但怎麼那麼少
-
ini liaw pay liaw沒有很多啊很多
-
cuni qudjilj a su lima ta veceleljan你看冷到你的手都紅起來了
-
saka ika su ayaing za su kava lja你為什麼不把衣服捲起來
-
su paljavavaven aravac ca zaljum你把水用的太高
-
amin好了
-
puaming nanga men我們結束了?
-
uza qedji matucu你看這裡就這樣
-
izua qudjidjilj izua qulivalivay有紅色的有黃色的
-
izua vuwaq有刺山藥
-
izua vuqasi有地瓜
-
anema"vuqasi".vurasi aya什麼是"vuqasi".要說"vurasi"
-
vurasi地瓜
-
izua vurati izua vuwaq有地瓜有刺山藥
-
izua lubuk有塑膠袋
-
ui..hau. azua是.好了.就這樣
-
nusauny現在呢
-
uli tja kesaing za tja kiniaya a vurasi kata amazua我們要將剛剛採的地瓜和什麼呢
-
puk樹豆
-
tucu ti ina pecungucungu現在ina 在起火
-
qetji a sicuacuayan你看以前的老人
-
matucu a pecungu ta likezalj ni !它們用這種炉灶生火
-
ljaku ika avan za kasiw i ya qaciljay但不是用石頭做的火材炉灶
-
kasicuayan以前
-
na likeza angata qaciljay tja yaing以前是用石頭做的炉灶
-
talanay za qadupu紙張不夠
-
qadjaw kana可能因為
-
aya qadupu dalu紙張可能
-
na aya kasiw tjevetjeven anan. ni木材可能還是濕的.給你
-
wa..aza哇!那個
-
tjevetjeven a kasiw木材濕濕的
-
lja luqudjalj因為常下雨
-
ruqudjalj tucu最近常下雨
-
ui沒錯
-
wa...aya..anemaya tjen tua sapuy哇 ! 火該怎麼形容
-
paka pecungu anga tjen終於生火了
-
aicu這個呢?
-
uri kesaing將要煮的
-
kesaing ka nu sauny等下要煮的
-
pay anema tja kesaing azua tja kiniaya要煮什麼剛剛我們採的
-
vurasi kata vuwaq地瓜跟刺山藥
-
pay patjevutaw a su vurasi su inaya把地瓜拿出來你蓋住了
-
uza這裡
-
aicu這個
-
au aicu vuwaq這是刺山藥
-
vuwaq cu刺山藥是這個
-
vuwaq puk刺山藥樹豆?
-
keman kasicuayan matucutucu mun a kemesa ?吃這樣你們以前是這樣煮?
-
akua tjakuday能怎麼辦?
-
au tja ayaing ta anema?然後要用什麼蓋住?
-
lamud血桐葉
-
tjayaing ta lamud用血桐葉蓋
-
izua zaljum?有水?
-
za i在那裏
-
tucuing這樣弄
-
zaljum水
-
nu kakuiljan ki aya如果水煮光
-
tucu這樣
-
au然後
-
anema zua那是什麼
-
lamud血桐葉
-
avan zua si aya nua na niamen na sicuayan那就是我們以前用來
-
lamud血桐葉
-
lamud血桐葉
-
tucuing這樣用
-
kasicuayan neka以前沒有
-
anemaya tjen tua aya我們該怎麼說
-
neka za sicukecukev sicaqecaqev沒有鍋蓋
-
ui.sicaqev是的.用來蓋住
-
nu kemesakesa men tua nia uri nia kanen以前如果我們在煮要吃的東西
-
aya會
-
vaik amen a patideq a aya ta nia sengsengan我們會趁這時間去田裡繼續完成工作
-
makesa nuayamen nia vaiken a paljilji過了些時間認為應該熟了就會來看看
-
ui nai aliljan sa nia vecilji將火頭取出然後將鍋子拿下
-
man siyaw men ta ljameljam a我們就煮生薑湯
-
aza pinaqepaq a tjinuqetjuq那個切的敲碎的
-
lja neka nusansiaven neka nu vutju neka nu anema因為我沒有食材煮湯沒有肉什麼都沒有
-
au然後
-
keman namen nuvucelelj aza nia kinsa vurasi食物涼了我們就吃剛剛煮的地瓜
-
au nasemutulutj amen kasicuayan a ramaljemaljeng然後以前的老人家真的很貧窮
-
na nekaw kanen a pady沒有米可以吃
-
nekaw kanen a vutjulj沒有肉可以吃
-
amin na dingding a kinakanen只有吃蝸牛
-
ljakua na numasupil na mansiyaw men ta ljameljam但有時候吃膩就簡單煮薑湯
-
wa ! sika djemaljum tua icizi a哇 !經過一個小時的
-
kemesa makakesanga men .pay烹飪..我們煮好了.來
-
nakemavanga ta valeljevelj ti ina yuina已經盛裝打扮了
-
tja sisiukaivan ca kakanen我們來介紹這餐點
-
e..aicu a tja linikedjalj這些我們烹調的食物
-
kasicuayan za ramaljemaljeng以前我們的祖先
-
nana maitucutucu a kemesa都是這樣煮
-
ana neka nu siyaw neka nu djamay沒有所謂的湯料甚至菜色
-
ljaku tjakudain tazua inianan kana但奈何那時候還沒
-
masu sintuludjan a sikay生活還沒脫貧
-
tucu anga mapavalit anga現在改變了
-
izuanga a sansiasiaven izuanga kudakudaing很多各式各樣的食材可以料理
-
ljakua tjakudain nasemutulutj ca ramaljemaljeg怎奈以前老人家生活是困苦的
-
pay ! anema ca su kinesa我們來瞧瞧你煮哪些東西
-
pay tja si來介紹一下
-
vasa. vuwaq. puk芋頭.刺山藥.樹豆
-
aicu vurasi.aicu這是地瓜.這個
-
au aicu vuwaq cu然後這是刺山藥
-
au aicu puk然後這是樹豆
-
namaya tucu za ramaljemaljeng以前的人就這樣煮
-
au na tazua na qaciljay nanan a likezalj那時候炉灶還是石頭搭成三角形狀
-
ljaku ika e kacaqu a manlikezalj palu nua ramaljemaljeng但是我不會做成像以前老人家的炉灶
-
aicu kinapavalitan nanga na這已經改良
-
tucu anga tiamen tjaivilivililj a na kitjuaya之後用其它方式將它改變成這樣
-
anema什麼是
-
akumaya tjengelay mun nakeman ta puk為什麼你們喜歡吃樹豆
-
manu izua sikuda na有什麼特別原因?
-
aicu a puk sinan pazangal lja這樹豆很珍貴
-
nuizua na pualjak如果有人生產
-
na ljaki ika kaljakipukan ika kaljauraman那時縱然不是採樹豆時節或者缺糧之季
-
aya na izua sineqetj na ramaljemaljeng老人們總會預備存糧
-
tu linanaw tu izua pualjak tua mareka kaka nua aljak故意這麼做是因為萬一有親人的小孩生產
-
nua marekakaka所有親戚的
-
au sinan siyaw sa ljameljami然後會加一點生薑煮成湯
-
sapa tu keri sapsa siavan再到一點湯給產婦喝
-
na avan cu a sinapazangal na ramaljemaljeng這樹豆對老人家而言極為珍貴之物
-
navan zua sipasiasiyaw nupualjak a vavayavayan這就是以前女人生產時拿來做月子湯
-
tja sinpu a tja uitjen na setalev我們的媳婦啊或者其它家屬
-
tja vuvu a vavayan napualjak我們的孫女生小孩的
-
nasipa siasiayaw tana pualjak專門給生產的人喝
-
sinan siyaw azua樹豆煮成湯
-
ljakua ika paka liaven ta qatiya但不會放太多鹽巴
-
nu kana napagalju tja angalj nu semiyaw itjen只要我們喝湯嘴有感覺一點味道
-
bulay tua tja tutu a paqatim這有刺激乳腺而多汁
-
avan zua sipatutuan tua tjauledaw a aljak就有奶水給剛出生的小孩
-
nu izua na pualjak若有人生產?
-
ui是的
-
pay idu tjakanaw numaya來我們來吃吧.看好不好吃
-
tjala sanguaq lja tja kinesa我們煮的ㄧ定好吃
-
aicu a puk kemasicuay izua ni ? kemasicuay這樹豆從以前就有?從以前
-
katjauledaw sun izuanga tauta ?從你出生也就有了?
-
kaimazamaza na ripung naluveli aya ramaljeng老人家說日本人很愛買
-
napinazangal na ripung tauta那時日本人也視為珍貴
-
avan cu a napinaiwanan a sicuacuayan a kakanen這就是排灣族早期常吃的食物
-
au nulukay za ripung:(uli sini) aya日本人吃完樹豆就會說:好吃呀!
-
sanguwaq aya dalu意思說好吃吧
-
ui..masalu masalu好的.謝謝.謝謝
-
sanguwaq nutjakane sa嗯.吃起來滿好吃很香.
-
尤其那個樹豆烤焦了.sumaya za namaqimqim
-
nutja kanen sanguwaq tauta吃起來還不錯
-
aicu nua sicuayan a kakanen nua kacalisiyan這就是以前原住民的東西
-
liaw nanguaqan.tucu anga djiday多麼營養.在這時代裡面
-
nukemananan nitjej tua namaitucu anemanga aya ravac再吃到這個東西實在是
-
sinapazangal aravac !非常的珍貴!