跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  35
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • ti ljuwa aken a llja Tjagaran
    我是來自tjagaran家的ljuwa
  • a ku kama ti medrang a kasi luveljeng
    我的爸爸是來自luveljeng家的medrang(人名)
  • ti kina ti tjuku a kasi pakiteljip
    媽媽是來自pakiteljip 家的tjuku(人名)
  • aw, kasi pualjk aken azua cavilj
    而我出生的那年
  • na sepatj a saka unen a cavilj, aw a qiljas unem, a qadau pitju
    是46年6月7日
  • na ma tazua ku lindavan
    這是我出生的日子
  • aw tiaken kemasi kedrikedri, ulja avan a tatuluan ni kama kati kina a malaing
    自幼以來,也許是因為爸爸媽媽教養的關係
  • na lu ikamen na rusiaqan aken
    我的性情比較害羞
  • aw ljaku lja izua ku kama a kaka ni kina a kaka , a madrusa ku ayavau
    但是,因為有舅舅,我媽媽的兩個兄弟
  • ru sa tjumaq a kilalaing tja nuamen ,
    常常來我們家照顧我們
  • ka kakedriyan a ken. na djemavac aken a kirimu
    嬰兒時期,我很快便學會走路
  • lja sinisanpipi aken tu kaki icengan a penipi
    因為(舅舅)做了學步車,讓我能抓著(維持平衡)推著走
  • kaw, na djeljuay aken a djemavac.tazua
    所以,我很快就學會了走路
  • kaw, ka kimaya ken a sansai ai ka tjelu a ku cavilj ,
    然後,大約在3歲左右時
  • nu zemaing azua , nu cemelalaq
    當聲音(響起)…… 當出現閃電時
  • aya ti kama nu na masi drukudrukung aken a masasaw
    爸爸說,我會拿起鐮刀走到室外
  • sa qivuivu 「pai kelju!」「kelju 」aya a pasavaw aya ken,
    然後仰頭對著天吶喊「喂!來吧!過來吧!」
  • iya kimaya qaciqaci cu a ku kinakemuda aya ken
    看來的我的脾性不算好!我這樣想
  • ljakua su lekutjan aya ti kama., ljaku ika inika sun a qemaung inika sun a kiqilja”
    但是,(爸爸說) 「那是你面對恐懼的反應,你不哭,也不會躲藏」
  • “ vaik sun a kicacevung,
    「你就總是迎面對抗」
  • aw, ku sina gakku, avan azua na tjukuku
    然後,我上學時實行「國民教育」
  • niamen, t tazua , niamen a kinakakedriyan,
    在我們童年時期
  • nu ma gakku amen, ikamen a pinaiwanawanan
    當我們在學校的時候,我們不說排灣語
  • qivuivu amen ta ciniyukukuan, maqilji ta qivu ta pinaiwanan
    我們說的是中文,排灣語是被禁止使用的
  • aw, ti kina kati kama, na malekutj tu ika sasecaciyul aken ta ciniyukukuan a kai
    而爸爸媽媽擔心我的中文沒能跟得上
  • kimulimuli tuta ciniyukukuan a qivu tjanuaken, manasika cemiyukukuan amen
    勉強的使用中文跟我對話,所以我們(在家)說的是中文
  • ljakua nu maciyuciyul amen kata nia salasaladj lj , penayuanan amen.
    但是,當我跟同學、朋友們在一起的時候還是會說族語
  • pinaiwanawanan amen sakamaya lja, nu i tjumaq amen avan nu vaik nu i gakku qivu amen ta cemiukukuan ,
    在我們放學回家之後,一起玩樂的時間,我們仍然說著排灣語
  • aw, nu na ma gakku amen, na hadasidasi a ku salasaladj,
    而當時我的同學去學校時,都還打著赤腳
  • ljakua tiaken, na kemucukucu anga ken
    但是我已經穿鞋上學了
  • ljaki na semuturudj itjen, ti kama nu ku aljak nu aya, siki patjemacay sakamaya,
    「不論貧困與否,只要是有關孩子的事,爸爸拚了命也要做到。」
  • namaya tazua kai ni kina kati kama
    爸爸和媽媽這樣表示
  • aw, azua nia umaq i tjagaran, a ku si keljang, na tinutang a i qawmaqan
    所以在我的記憶中,我們tjagaran(家名),當時主屋建造已經使用鐵皮屋了
  • ljaku a i siudjiba matu na na ljinavia a ku pinaqenetj
    但是我對廚房(的屋頂)的印象卻是用茅草蓋成的
  • ka kekedriyan anan aken. na ljinaviyan anan aya
    (爸爸媽媽)說,在我年幼時期,(廚房屋頂)還是茅屋建造的
  • pinkavililj anga azua
    (鐵皮屋)是後來才蓋的
  • aw na izua anga nia papavanavan izua anga kakesan,
    當時我們家已經有了浴室、也有了廚房
  • aw, ka maka pasu maumalj a nia kina ayan, avan ka mata國中anga ken,
    我們家的(屋頂建構)變化是我上國中以後的事了
  • lja, ti kina kati kama na kiraceracev anga
    因為爸爸和媽媽已經開始賺錢了
  • kasicuayan a paiwan, malji ki kiraceracev
    從前時候的排灣族人沒有做賺錢的工作
  • kana izua kakanen
    只要有吃的東西
  • na kemakan amen ta vurati, ta vasaa, ta vaqu
    我們吃的都是地瓜、芋頭、小米
  • ikamen a kemakan ta paday, nu kenecengelj,
    中午時段,我們沒有吃米飯
  • ka kakedriyan anan aken, a ku cengelj
    所以,年幼時期,我的午餐…
  • nu ivavua tia kina kati kama a kucengelj kinuljaw a vurati a ku cengelj
    如果爸爸媽媽在山上,我的午餐便是烤過的地瓜
  • aw, nu ngirungiru azua paveliveli ta kiyaping
    而那個在午餐時段賣冰棒(iyabing)的攤販
  • kiaping aya itjen
    我們稱他們為「kiaping」
  • nu neka nia paisu, inika pumaya a sikivalit azua ku cengelj ,
    我們沒有錢的時候,(攤販)願意用我的午餐來交換(冰)
  • azua aya kinuljaw
    就是那個烤過的地瓜
  • tjengelay a keman azua pairing, aw, ikaken a kencengelj anga
    那個「平地人」很喜歡吃(烤地瓜),我索性就不吃午餐了
  • keman aken ta kiyaping masuqusa kata ku demes namasalu aken, sakem anga,
    我(選擇)吃冰棒,解下我想吃冰的渴望
  • avan ka masan 國中amen
    直到我上了國中以後
  • lja ti kama na temaletalem anga ta sitaki tazua
    因為爸爸和媽媽當時已開始種香菇
  • aw, namata zua anga, nu paveli izua anga paisu,
    當香菇賣出,有了收入
  • aw, na izua ku sikitulu a mata 國中
    我因此才可以讀國中
  • aw ka 國中aken lja, seqalja ken, gemalju a ku si kudakudan
    而升上國中以後,我很怕生,做什麼都比較慢
  • na ikaken a na seciyul aravac tuku , amaya itjen tazua, ta kitulu ta hung
    我沒能跟得上,怎麼說呢,就是學習的狀況,不太能跟得上
  • azua masa anema aya itjen
    或許是…怎麼說去了…
  • masa ku galjuwan a anema aya tjen tazua maqacuvung
    也許是我很晚...我們怎麼形容「maqacuvung」呢...
  • a ku salasaladj na qaqacan anga kedrikedri anan aken
    我的同學都很高大,我的個子還小小的
  • ini anan ken a aya kaw, a ku valung kimaya 國
    我還沒…我的心(成長)大概如國小般….
  • namaya ta kakedriyan anan namaya ta 國小 aya a ciniyukukuan
    如同「小朋友」一般,如同「國小生」一樣,國語這樣表示
  • aw. ika ken a nasecaciyul aravac ta , ikaken a pualang tu anemayamaya a sinsi nu qivu
    所以,我跟不上,尤其我聽不懂老師(課堂上)在說什麼
  • kamata sanninsi anga ken, ka pualang aken, pasegemalju anga, ui,
    直到我三年級以後,我才弄清楚,似乎也太慢了一些
  • ka semeking aken na, ka secigiu aken ta 國中
    國中畢業以後(聯考)考試
  • na pasa ta 台東農工aya itjen tazua, taitu aya,
    我考上了台東的「台東農工」
  • kaw, ka kitulutulu aken ta 台東農工 ka iciningsi anan, na sekavilivili aken
    而就讀台東農工一年級時期,我學習的狀況不是很好
  • ljakua kamata sangninsi, azua kitulu ta pakata nugiu, ta makata aya
    但是三年級以後,學習有關農事之後,關於那些…
  • ulja azua nu semeking amen neka azua 選擇題 katazua 是非題 a vecik
    因為我們試卷的出題方式,沒有選擇題和是非題
  • sedjelj a 問答題 nia tazua, mareka a nia x a vecikan 登錄tjayain ta mayatazua
    那個時候的考試題型全都是問答題
  • namatava aken lja, ku keljangen tu anemanema
    因此我也習慣了,懂得(試卷的)問題重點
  • kaw na sangka anan aken ta 四建會 a ma cipung,
    所以我也參加了在知本辦的四建會
  • au, azua paday a 台南幾號 什麼幾號,ku pualangen a penuljat
    因而那些關於「米」的品種,台南幾號、什麼幾號的,我全都認得出來
  • kamalji a kasiw a nu pacun aken ta aaav uu pualangn,
    甚至樹的種類,我只要看葉子
  • anema cu a kasivan aya ku keljangen.ka aya men
    透過葉子,我就能看得出樹木的類別
  • aw ulja inianan ka ke sa kakedriyan anan aken
    然後,因為我的樣子…看起來年紀還小
  • ika ken a namaya ta ku salasaladj a dukiusi a makadjukadju anga
    我不似同學那般,我的同學已經有(喜歡的對象)
  • maka kisudjusudju anga
    有蠢蠢欲動的心懷
  • aw, sinan kakedriyan anan aken
    而(他們)仍然把我當小孩一樣看待
  • amim aken a maqati a nata na vavayavayan a 教室a aya lja
    所以當時只有我可以去女生班的教室
  • katuludjen aken lja, sa kakedriyan aken, ika pumaya, a aya tja nuaken
    因此他們會逗弄我,反正我看起來還小,他們覺得無妨
  • sinan a maya itjen tazua, sinan kakakedriyan
    他們視我為… 怎麼說呢 ! 看待我如小孩一般
  • 弟弟aya itjen, tazua, namaya tazua
    視我如弟弟一樣,那個時候就是這樣子
  • kaw ka secigiu amen, ti aken a uri ki pavai ta 實習獎 aya tjen tazua a aya
    而我們畢業時,我本將領取的獎項是「實習獎」,這是那時候的(獎項)名稱
  • aw na zunbi anga men ta ka uri tu anema su sikava, anema aya uri ku sikiljavaran,
    本來當天我們都準備好了,要穿什麼樣的衣服、要表達的話、
  • kemuda sun aya ta上台領獎 aya ta maitazua
    要怎麼(走位)上台領獎……諸如此類
  • manu ka uri secigiyu amen. kata pasusan, gas a qadav,
    結果在我們畢業的前一天
  • “pavayan ta su ta na snang ka ta 全國性比賽”
    「我們把(獎項)給參加全國性比賽的(同學)」
  • “ti madju a tjasipavayan tjai madju ui, ”ayain aken
    「把(獎項)給他好嗎?」他們這樣詢問我
  • ki ken a anemaya
    我又能說什麼呢!
  • aw, ika ti aken a nakipavai
    所以,後來領取(實習獎項)的並不是我
  • azua maka 家政科的a ku dukiusi, a aya, izua aki matjalatjalaw a mapuljat
    那些家政科的同學,每個人都很生氣
  • “aku maya ika x ulja ti 阿修aya, nu ika ti阿修, akumaya qavan ti阿修”
    「為什麼不是阿修呢!為什麼把阿修的(獎項)搶走了呢!」
  • “aku sipavai ta aya a saka na zung bi anga tjen a mapuljat”aya
    「為什麼我們大家都已經準備好了,為什麼還要頒給他人呢!」他們說
  • aw ulja a tatuluan ni kina kati kama
    因為爸爸媽媽常教導我們的是
  • azua tjiniyukukuan 低調,謙卑aya
    如同國語表示的「低調」和「謙卑」的心
  • aw, 「 pumaya aya ku valung, 」
    那麼,「沒關係吧!」我心裡這樣想
  • 「kana ku kinljang tu ti aken angata, pacengceng aya ku valung」
    「我想,只要我明白那(獎項)原來是我的,這樣也就足夠了」
  • tikina kati kama, namaya tazua valung, 「tjakudai, i ka ni sun angata , 」
    爸爸和媽媽也是這樣想,「沒辦法,確實已經不是你的」
  • 「 ljaku ka su kineljang tu tisun a macaqu .」aya tikina kati kama
    「但是只要你明白,你已經學會了」,爸爸媽媽這樣對我說
  • aw, ka secigiyu aken, e semeking amen ta 山地行政
    我畢業之後,我們報考了「山地行政」
  • aw a ku salasaladj, sedjelj avan azua 普通行政
    我的同伴全都報考「普通行政」
  • aw tiaken, sang ka aken ta 經建 經建
    只有我一個(報考)參加經建
  • a pata ta nugiyu sa nugiyu a ku kini tulu
    農經,因為我讀的(科系)是農業
  • ka semekiseking amen, ka ku pacunan sedjelj azua
    當我們考試時,當我看到試卷的內容全都是…
  • aw azua semeking na vaik amen a sema hitu, a semeking
    當時會考的地方是屏東,所以我們去了屏東
  • tazua na izua tia kakadradres, a ku dukiui, a se 台坂
    當時(參加考試的)有堂姊dradres(人名),還有住在台坂村的同學
  • na tjuruvu amen lja
    當時我們有很多人
  • ikamen ai, izua nan ti mudasang a lja patjaljinuk
    我們沒有…喔!不對,還有patjaljinuk家的mudasang(人名)
  • ka na vaik amen, ljakua amin aken a na 經建aya
    我們去(考試)時,也只有我報考了經建
  • kaku pacunan azua ka semeking amen
    當我們考試時,我看了我們的試卷
  • azua nia sasekingan
    我們要考的科目有
  • (No Record)
    農業經營、一個森林學、還有一個病蟲害學
  • azua, azua e 題目, aya, a pinaiwanan amaya ta 題目
    那些題目,「題目」的排灣語怎麼說呢?
  • 題目aya itjen nu tja pacunan ,mamaw ta nia 畢業考,aw, kukasaiguan a penuljat
    那個(考試)題目,跟我們畢業考的(題目)一模一樣,所以,我全部都會
  • a aw uri ka ken a madjameq aya ken
    「我一定會被錄取」,我這樣想
  • ljaku ka ljaku ka puaming, azua nia sinekingan, 7月嘛
    但是,我們考完試以後,當時7月嘛
  • kaw kimaya 8月,嗯!“kataihuki qa ari kitilu ”ayain aken ni samuasng
    大約8月時,嗯「我們上台北補習吧」samudasng(人名)這樣詢問我
  • aw ma taihuk amen a 補習
    然後我們去了台北補習
  • ari sekingi ta taigaku aya, aw, na mahula ken, sake, kiciyul lja
    他說「我們去補習(準備)考大學吧!」。我因為心動,所以一起去了(台北)
  • ulja, nasa kitulu azua ku valung angta tazua
    因為我真的有想學習的念頭
  • ljaku nugiyuigaku a ku kinitulu
    但是我讀是農業學校
  • a niamadju avan azua ru semeking ta taigakku普通中學
    他們讀的科目是專門為考大學的普通科
  • aw, nu aya itjen, yungninkang nu kitulu aken
    這樣說來,如果我用四年的時間學習
  • yungninkang anga tiamadju a kitulutulu.ta tucu a kakituluin a hung
    他們用了四年的時間學習,這些該學習的書籍(科目)
  • ti aken tjapatagilj aken, aw nu tja valungen iru ku djemameq angata
    而我正要開始,如此想起來,我怎麼考得上
  • aw maljiken a na djemameq ka 第一aw ka
    而第一次(考)我也沒有(考上)
  • kaw, ikan a djemameq tit ja qali utauta
    然後我的朋友samudasang(人名)也沒有考中
  • ljaku ulja patjaljun a sika a masivitai nimadj
    而他當兵的時間也到了
  • aw, ti aken, kigetjem aken a kitulu tazua
    我便繼續努力學習
  • aw aya, ka 上半年aya itjen, a semeking sigac 嘛
    然後四月的上半年是考試的時間嘛
  • aw ka kimaya secigac tuca a cavilj a secigac
    大概七月,同年時間的七月
  • ta cavilj, ta patje tjaivililj a cavilj, kimaya sanggac a sigac
    到下一年的時間,大約三月、四月左右時間
  • na ljaqayaqaw a ku aya xx ita 補習班, ku
    我(的分數)在補習班排滿前面的
  • amin a amiangata azua 數學 ikaken a namaqatiqati
    只有數學,我的數學真的不太好
  • ika ljavaw a ku tinsu, ljaku, 嗯
    我的(分數)不高,但是嗯…
  • szaya itjen ta matazua angata kimayatjen a xx namaqal a tja valung kawmaya
    也許是我們的心不夠強大
  • seaya ken ta ku qaliyaliyan, kacuin a ken a pacun ta iga aya
    我會受朋友們的(影響),(他們)常帶我去看電影
  • aya avan nu sika liyaw na ku 唱片a英文專輯
    所以我才有那麼多張的英文專輯的唱片
  • ljaku na macaqu aken a semenay tazua
    當時我很會(愛)唱歌
  • vaik amen ta namayatazua a
    我們會去那種(唱片行)買(唱片)
  • a ikamen a mamata ta puhungan, a pacun ta hung veneli ta hung, amin anga piyavilijj
    我們沒有往書店裡去看書或買書,買書也是之後的事了
  • aw azua ku ting azua na ku tings una tjemaljudjaljung ta 淡江大學
    我的分數,當時我的分數,達淡江大學的(標準)
  • ljaku paru kakai ni kina ti kama ini
    但是如同媽媽常說的
  • “kineka su sikitulu ta zua a 私立” aya itjen tazua
    「沒有可供你讀私立學校的學費」確實啊!在那樣的(年代)
  • aw, ka vecik aken ta ku aya, ika ku sinivecik a .私立
    所以我填的(志願學校)沒有填私立(大學)
  • amina 國立 ka填志願 aken
    我只填了國立大學的學校
  • aw kiruken a djemameq angata
    因此我必定考不上
  • a ku tingsu napasa私立的淡江
    因為我的分數達私立的淡江大學
  • ka, ku ayavaw ka補習aken aya itjen
    而我在補習的那段期間
  • namaalim azua ku sineking a pasa ta 山地行政
    忘了「山地行政」(放榜)的事
  • aw, ka ku paqenetjen. ku padingwan ti kina kati kama
    當我想起來,打電話詢問爸爸媽媽時
  • “qadjaw lja kimaya ika sun a na djemameq lja”, .
    「我們也不清楚,想說應該是你沒考上吧!」
  • neka 成績單, ika na namangtjez i tjumaq
    沒有成績單,家裡並未收到成績單
  • qadjaw azua su sineking ki mazua i tjumaq ? ki mainu
    不清楚是寄到家裡呢!還是寄到哪裡(村辦公處)
  • masa matazua angata nu uri sekapalak itjen
    或許就是這樣吧,當你迷失、不順利的時候
  • nu ku valungen ku djinameq azua lja
    但是我認為,我應該有考上才對
  • Lja Ku kina saigu a penuljat
    因為(考題)我全都會
  • saka tiaken a tjaljavavavan ta aya
    而且當時我在(學校)的成績最高
  • avan nu ku sika dudulja
    因此我覺得很煩燥
  • avan auza pakata nugiyu, niaken a tingsu a taljavavavan
    關於農經,在學時期我的(分數)最高
  • azua ku tingsu, sedjelj a
    我的學習狀況
  • sedjelj a 90幾分.80幾分.森林學、病蟲害學
    我的森林學、病蟲害學,全都是90幾分、80幾分
  • aw, ka aya masivitai anga ken, ka aya kapadjaljun a masivitai aken
    而在這之後我就去當兵了,因為我服兵役的時間到了
  • aw, kamasivitai amen, izua i太平
    我當兵的地點在(台東)的太平
  • kedrikedri aken ljakua, nu venuljuq aken ta aya
    我的個子很矮,但是丟擲那個…
  • ljaqayaqayaw aken ta手榴彈
    丟擲手榴彈的(成績)很前面
  • numekelj amen ta
    我們跑步…
  • nu mekelj akeni ka ken a djaljaw lja, ika ken a paka ladruq
    我跑步跑不快,我沒辦法長跑
  • ljakua nu azua 障礙. yasangas aken
    但是跳越障礙,我就跑很前面
  • “uacu a kedrikedri aya tiamadju, ”
    「哇!這矮個兒!」他們這樣說我
  • azua ku manu kamana ka puamin amen a aya
    當結束…當我們結束那個…
  • pasa sa tjezua a pasa ta lagasang
    把我們送去接受傘訓
  • ma djusiu a 受訓 a mata lagasang
    到潮州的受訓場接受傘訓
  • aw a nia ay ana izuaanan a nia men a 鐵漢傘
    然後,我們在我們受訓的鐵漢傘(場地)
  • aw ka 在受訓amen tazua, kimaya izua anga ninggagic
    在我們受訓的那段期間 大約2個月之後
  • na qinaqivu amen na kemasi 司令部a 長官 Mapida a piniliq amen
    來自司令部的長官詢問我們,詢問我們幾位
  • aw ikaken a kemeljang tu uri kemuda azua
    我並不是很清楚要做什麼
  • ljakua azua nu temeking, nu aya, ti aken aljaqayaw tazua, azua 體力(體能)
    但是,那時候的測驗項目,關於體力(體能)方面,我的排行是最前面