- 45
- 2
部落耆老分享其一生,自幼生活困苦,然仍努力生活,娶妻生子並建立家業。
- 字幕列表
-
nu ~aicu a tjemaucikel itjen , ini a manu ...ui~e~maulau ,有關口述這件事, 不是會遺失...
-
, ui...e.... pasa tua i apuluin ....si pa~將此置於典藏之中...為了要
-
kunrin anga tua mar tja vuvu tua mar atj aljk a pitjai vililj aicu ,這些之後要拿來訓練我們的孫子、孩子
-
au~anema ʼu sitjaucikel tiaʼen a ~tjau alidau a caucau我能說甚麼呢 , 我這初生之犢
-
amin a u pinaʼazu~anan a u si tjauciʼeciʼel我只述說我的經歷。
-
e~tiʼen a ...kerikeri nana ʼen , a ~ʼemeljan ʼ aʼen ta ʼudanen當我~還年幼時 , 當我懂事之後
-
e~ masi tua kiu sai aʼen kemeljan aʼen tazu tia ina tia ama從九歲開始就知道母親、父親
-
a nu vaiʼ a masengseng , nu vaiʼ a tua nia matju a sikac tja ayain他們上山 , 他們為著生活忙碌
-
aza ʼu ina ata ʼu ama~avan naseljaljialjia a caucau ini a na~我的母親與我的父親在部落是弱勢 的人
-
e~ aya i~ imaza qinaljang , ini a manu naminseg imaza在部落不起眼,沒有定居在部落
-
na vaivaik a pasanazuanga, qau a minsek imaza i calavi到處移居,最後就定居在多良這裡
-
sangasangasang azua ʼu ina atua ʼu ama , nana seman umaq izua i剛開始我的父親與母親曾經蓋房子在...,
-
i lauz i ~itjai ibal i patekuteku在下面就在伊佰樂下方
-
azua ʼu ama azua ʼu ina , pai paledau a ʼemasi tjai nuamen我的父親我的母親, 而我們在那裡生我們
-
au , azua mar aljak nua ʼu ina atua u ama na mar siva men然後, 我母親父親的孩子 我們共九位.
-
au e~ manu pakuzipen amen naza u ina ata u ama我的母親父親養育我們
-
aza u ama ata u ini tauta na ini a na se~na ini a na talevalevaʼ a aljic我母親父親身體本就不好
-
nana ~papiljapiljayan , au e~avan azua曾經是體弱多病,哦~那就是
-
u sisetangatangal tua pinakazuan na zua mar a u matjaljaljak父母的經歷著實令我感到驚訝
-
paquzipen amen a malj siva a aljaʼ sa men a papeqaca-i se-tjai-te餵養我們九位小孩並讓我們長大,實在的
-
hen~aya tiamadju , na i paquliqulid ta na paquzip tja nuamen很~他們如此 他們真正的在養育我們
-
ljaʼua , tjaʼudai sinipagaugau nua na emati tjayamadju但是,我們也不能做甚麼,這是造物主賞賜
-
namakaiya izua tua inika tjemacaiy amen a paquzip可以一直養育我們
-
avan azua tja si ʼalevaleva tua na emati tucu anga這就是現在感謝造物主的
-
nu ini avan za na qemati na inia men a na migacalj a mareka aljak若不是造物主我們小孩無法長大成人
-
ljaʼua manu djemaljun aʼen a djemaljun aʼen tuazua temakesi tjayain但是我到了就學年齡
-
e~ic-nin-si aʼen , sema tua luk-nin-si嗯~我ㄧ年級到六年級
-
, ini a sa tjelu a qiljas a tinakesian, aumaya nu aya tjen ,讀書時間不到三個月,之所以如此,
-
a ʼemeljan ta~zua a nimitja a niamatju a sikac tjayain當我知道我們的是他們當時的生活
-
e~ini aʼek a aya ini aʼen a gemtjem a temakesi我無法專心讀書
-
puamin aʼen nu~nu i nu~pai unem a cavilj secigiu itjen ma!讓我在田裡工作~ 那時六年就畢業
-
au azua ʼu tinakesi matazua temakeci tiaʼen izua tu~ i-ci-nin-kan我當時讀了ㄧ年
-
adju ʼen na tapuluq a qadaw tuʼi na lima qadaw tua iki一期約休息十天或五天
-
iki ayatjen tazua ici yaㄧ期就是我們說的一期
-
nu i-nin-ci yaʼen adju~lja i-nin-ci ananaʼen na cuacuai aʼen我ㄧ年級的時候那時也才ㄧ年級
-
au a izu lja ikagic angan ikagikagic, matua ljun-nin-si aʼen當時是一個月,都是一個月一個月,到了四年級
-
e~i a na ~aya e~ amaya tazua , setavat a nia gakku沒有,怎麼說呢?我們學校遷址
-
paqulid imaza , ljakua vaiʼ amen a setavat a sema djumulj原本在這裡,但是我們遷到賓茂
-
i pin-mau, au~temaʼesi aʼen izua au nu tauta djemavadjavac itjen在賓茂,況且我們是走路上學
-
djemavac itjen a ʼemasi tjumaq a malipat i djumulj kunkuang,我們從家裡走路到賓茂學校
-
matazua , manu ~ izu~a ʼen a temaʼesiʼesi umaya ʼen a temaʼesi izua過程是那樣。我在那裡讀書大約讀了一個月
-
ui a ~ tu~ʼu sinazuan, ini anga qen a maqati當我去那裡以後 ,就已無法前去
-
ʼu pacunan aza ʼu ama ata ʼu ina, ui na saʼetju aʼen tauta當我看見我的父親我的母親 ,我也在生病
-
e~gemula ʼen tazua vaiʼ~na temaʼesi我就輟學
-
tema~temaʼesi nana ʼen ljaʼua , na i~na paʼeljiʼeljin anga ʼen雖然還在讀書,但是我已經開始協助
-
tua mara ʼu ama atua ʼu ina a paquzip tjua tja nuamen tjayavaw我的父母養活我們自己
-
au na ka-wai-su amen a mar aljaʼ我們的孩童時期甚是貧苦
-
a~itjua ʼu ~mar a ʼu ina tua ʼu ama tauta我的母親、我的父親也是一樣
-
na~ aljaʼ a namatucu a~ papaquzipan tja nuamen們養誒我們這些小孩
-
mayanga inia na sarunguaq a aljic nia madju況且他們的身體又不好
-
ljaʼua tja ʼudain e~izua sini ʼacauan但是無法避免,生命有時
-
au pai~patje maca~i a paquzip aya就讓我們用盡生命養育
-
gemula ʼen ta temaʼesi tazua , ini anga ʼen a temaeʼsi我無意再讀書,就不再讀書了
-
manu , e~ izu~a ʼen a paʼeljiʼeljin taza mar ʼu ina當我正幫我母親時
-
manu mangetez aza asi kunkuang a sinsi , e~u secigiu anga sun yu學校的老師就來,你即將要畢業了
-
e~taʼesiyu aya e~temaʼese a tjelu a pasecigiven aʼen na kunkuang你要上學喔! 嗯~我只上了三天課,學校就讓我畢業
-
na~maleva angata tua~tuazua ʼu~aya我真得非常高興是因為
-
paqeljin tua mar ʼu matjaljaljak a paquzip tja nuamen我協助父母親養活我們
-
au , manu avan tazua vaiʼvaiʼ anga ʼen a masengseng taza nia quma從那時,就開始不斷前去我們的山上工作
-
pai a sicuayan , manu~izuanga ki-kai況且以前哪裡有機器
-
u tjamalj nu papu e~ tulivecan nu pavai tua tja si ʼasengseng aza如果每次要放工具,如果我們要送工具
-
mar a tja matjaljaljak, amin a pitaw vuʼa temia我們的父母親,只有鋤頭、鐵鍬和鐮刀
-
au, avan azua patagilj ʼaʼen a paseʼeljin tua ʼu matjaljaljaʼ, au meʼaca men從那時我就開始幫我的父母親作工,我們就長大了
-
e~avan tazua meqaca anga men, puvaljau anga men ,我們長大後,就各自娶嫁
-
a~ puvaljau aʼen na~puvaljau aʼen tua se tjaljutaljum我也結了[婚,我娶了上多良部落族人
-
au aza ʼu valjaw ini a ru macaʼu a ʼemeljan sun, ʼemeljang sun tua ʼu ama ni我的太太不太會 你認識我的岳父你認識的.
-
ti sa ~kalapai, se ~sinka caucau, au puvaljaw aʼen tuazua minkuk58nin名叫旮拉佰,新化族人,而我是民國58年結婚
-
icigac tazua, au~puvaljaw aʼen , inua men a masengsengseng結婚當時是一月,婚後我們在那裏工作
-
ui , ta~tarivaʼ angan aza marʼa ʼu uei-vu a~, au izuaza ʼu qulavaʼ ti lin-un-cen tjayain當時岳父尚是健康,而我的小舅子名叫林文成
-
niaʼen a ʼulavaʼ azua , nu inia avan zua tauta , na inia ʼen a mapapaseʼeljin tua他是我的小舅子,若不是他,我可能無法
-
ʼu papaqugipan tua cemeʼeljan niamazu , tua ~a sikac niama..niamen tjayain幫助他們家人,幫助他...應該說幫助我們的生活
-
au~manu pualjaʼ aʼen , pualjaʼ amen , tuazua ʼu aljaʼ tucu a izuana a ti aya ti ljaljang之後我生孩我們得子,我的兒子就是現在還活著的名叫欖覽
-
e~59nin pualjaʼ amen, icigac aza ʼu aljaʼ, icininkang pualjaʼ amen我們於民國59年得子,一月生,過一年又得子
-
avan azua masizua anga men a masengseng masengseng amen tuazua而自那時我們不斷地不斷地工作
-
e~manu ʼvaivaiʼan amen nuazua marʼa nia matjaljaljaʼ我們的父母親相繼去世
-
ui~tja ʼutain niaʼen a sepi ~patjemacai aicu a ~aʼen a nia ʼinacemeqeljan aumaya這是無法避免的是我的命運 , 或許會為這家庭鞠躬盡瘁
-
sa mar ʼu matjaljaljaʼ aya ʼen izu~amen tuazua我的父母親, 我如此想, 那時我們在那裏
-
au~e~ pacun aʼen tuazua qaliqali izua i tjaljutaljum我看見上多良其他族人
-
na seman ʼumaʼuma tuazua kinunkuli tuazua yu!當時已用水泥蓋房子了
-
au, avan azua ʼiciul aʼen tua qaliqali a vaiʼa semaʼuc a tua vudas a sema ljaveʼ yu因此,我隨著眾人到海邊扛沙子喔!
-
ʼemasi ljaveʼ malipat i tatau yu~ a ! nu ita a ʼadjamadjaman mapu tjelutjelu aʼen從山上到水源處喔 ! 我一個早上扛三次
-
tuazua ~vaiʼ a sema ljaveʼ就是去海邊
-
ua~na e~ayaravac ania sikac i tatala semetjulud aravac在塌塌旯的生活非常困苦
-
na lemekutj aravac semetjulud aravac令人擔憂又非常困苦
-
aumaya nu aya tjen neʼa munia ralang之所如此, 是因為我們沒有道路
-
na pubiljiq nu mavavu~ mavavuvavui itjen a tjeteku a ljezaya, au , tja ʼuda~in .用特別...用爬的上去、下來,這是沒辦法的事
-
e~ nu tja sikac nu ini a tja gamangen inia bulay aya men , izu~a men嗯 , 我們認為既然是自己的生活,若不努力是不行的, 我們就在那裏
-
seman umaq amen , a 6~ 67nin seman umaq amen i tjaljutjaljum tuazua我們蓋了房子,大約在民國67年時我們就在上多良蓋了水泥房
-
a~e~masan umaq amen , na masengseng angan amen izua蓋完房子,就在那裏工作
-
manu~ izuaza ti... izuaza a nia kaka a nia nema a ʼiljavalang沒想到,我們的兄弟姊妹我們的親友說
-
veliu tua umaq i~sasaw , e~semtjulud mun tua marʼa nu aljaʼ patakesi aya在外面買房子 ,免得你們供孩子讀書會很苦
-
au, e~ʼamayan aza nia saulaman tja ayavau ui saulam tjayain aza semtjulud所謂的很苦就是欠缺
-
neʼa nu tja pasi zuzuanan ta ~e~zaisan a tja si veli沒有錢財收入可購買
-
e~mantez azua siau-si yu izuaza sipaveliveli a umaq izua i calavi aya有一個消息:下多良有一間房子想賣掉
-
e~maljaval amen tuazua ʼu valjaw ~qadjaw bulay a ljeteku itjen我和妻子商量或許我們搬下山較好
-
avan sa kakunuan ta temakesi ayamen a marusa,為了我們小孩子讀書,我們兩人如此對話
-
manu~ izua...na izuazua nia~ tjezatjeza~ ʼeman yu那時,我們已經有了積蓄
-
manu~ ʼu ladengang aza uli paveli, pazangal aravac azua nidan我聽說要賣的房子 價格很高。
-
ljaʼua e~nia ʼigaljuan a ʼiljavalan timadju, na ini a sa ljetekuteku yu但是,我們跟屋主討論,他不太想降價。
-
e~avan aza nidan a sikiljavalavalan , qau e pasaladjan , manu qudjaqudjalj itjen ri~a一直都是那個價錢,我們將之擱置,我們尚不至淋雨
-
e~ na seman umaqa anga tjen e~ gaman tjen e~imazanan tjen我們已經蓋房子 了,我們繼續在這裡。
-
e~i tjapatakesi sa marʼa tja aljaʼ ʼigalju~i aya men~我們決定慢慢地供小孩讀書
-
manu mamazaljun azua a~nia valung當我們下定決心時
-
mantez aza nia aiti yu sa paveli taza umaq屋主卻突然前來想要賣房子
-
manu~ naljeteku anga tiamadju , ljeteku aza nidan niamadju nia pavayan, nia pavayan原來他們已經降價,他們把房價降低 ,我們付了房價
-
ljeteku samamaza i calavi , cimiʼel amen a semamaza i calavi我們就下來多良,我們又回到下多良部落。
-
au avan nu si imazanga i calavi, a i teku amen, 82nin ljeteku amen imaza所以我們會在下多良部落,我們是在民國82年遷移至下多良部落
-
au, 85nin seman umaq amen tuazua sulabu, sa nia patakesikesi tua nia mar aljaʼ民國85年我們蓋水泥房,也供小孩讀書。
-
au, a~ya naʼuya cu a aljaʼ ru a tja ʼasengengan a demut a quma a i sedjaljep附近沒有田耕種對小孩不好,只要有適合
-
tusa mar tja nema aya men , manu mantez a mar kaka a ʼilavalavalan tauta yu甚麼都可以,我們如此地認為,沒想到我們的兄弟姐妹前來
-
au, tu~paveli tusa umaq , qau manu~ tuazua 85nin他們想賣土地,那時是85年
-
e~nia velin aicu quma imaza i aya i pavavaw i ~ kiukai我們就買下來,就在教會上方
-
au , masizua anga men a sikac sa nia patakesikesi自那時我們就在這裡生活然後供小孩讀書
-
au , avan tazua imaza anga men, avan nusi imaza anga men a minseg所以從那時我們就一直在這裡,在下多良部落定居,
-
e~namaya tazua za ʼu tjaucikel tja nuitjen , amen這就是要跟大家分享的, 結束