跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  45
  •  2
  • FB圖示
  • line圖示
部落耆老分享其一生,自幼生活困苦,然仍努力生活,娶妻生子並建立家業。
TIME:

  • 字幕列表
  • nu ~aicu a tjemaucikel itjen , ini a manu ...ui~e~maulau ,
    有關口述這件事, 不是會遺失...
  • , ui...e.... pasa tua i apuluin ....si pa~
    將此置於典藏之中...為了要
  • kunrin anga tua mar tja vuvu tua mar atj aljk a pitjai vililj aicu ,
    這些之後要拿來訓練我們的孫子、孩子
  • au~anema ʼu sitjaucikel tiaʼen a ~tjau alidau a caucau
    我能說甚麼呢 , 我這初生之犢
  • amin a u pinaʼazu~anan a u si tjauciʼeciʼel
    我只述說我的經歷。
  • e~tiʼen a ...kerikeri nana ʼen , a ~ʼemeljan ʼ aʼen ta ʼudanen
    當我~還年幼時 , 當我懂事之後
  • e~ masi tua kiu sai aʼen kemeljan aʼen tazu tia ina tia ama
    從九歲開始就知道母親、父親
  • a nu vaiʼ a masengseng , nu vaiʼ a tua nia matju a sikac tja ayain
    他們上山 , 他們為著生活忙碌
  • aza ʼu ina ata ʼu ama~avan naseljaljialjia a caucau ini a na~
    我的母親與我的父親在部落是弱勢 的人
  • e~ aya i~ imaza qinaljang , ini a manu naminseg imaza
    在部落不起眼,沒有定居在部落
  • na vaivaik a pasanazuanga, qau a minsek imaza i calavi
    到處移居,最後就定居在多良這裡
  • sangasangasang azua ʼu ina atua ʼu ama , nana seman umaq izua i
    剛開始我的父親與母親曾經蓋房子在...,
  • i lauz i ~itjai ibal i patekuteku
    在下面就在伊佰樂下方
  • azua ʼu ama azua ʼu ina , pai paledau a ʼemasi tjai nuamen
    我的父親我的母親, 而我們在那裡生我們
  • au , azua mar aljak nua ʼu ina atua u ama na mar siva men
    然後, 我母親父親的孩子 我們共九位.
  • au e~ manu pakuzipen amen naza u ina ata u ama
    我的母親父親養育我們
  • aza u ama ata u ini tauta na ini a na se~na ini a na talevalevaʼ a aljic
    我母親父親身體本就不好
  • nana ~papiljapiljayan , au e~avan azua
    曾經是體弱多病,哦~那就是
  • u sisetangatangal tua pinakazuan na zua mar a u matjaljaljak
    父母的經歷著實令我感到驚訝
  • paquzipen amen a malj siva a aljaʼ sa men a papeqaca-i se-tjai-te
    餵養我們九位小孩並讓我們長大,實在的
  • hen~aya tiamadju , na i paquliqulid ta na paquzip tja nuamen
    很~他們如此 他們真正的在養育我們
  • ljaʼua , tjaʼudai sinipagaugau nua na emati tjayamadju
    但是,我們也不能做甚麼,這是造物主賞賜
  • namakaiya izua tua inika tjemacaiy amen a paquzip
    可以一直養育我們
  • avan azua tja si ʼalevaleva tua na emati tucu anga
    這就是現在感謝造物主的
  • nu ini avan za na qemati na inia men a na migacalj a mareka aljak
    若不是造物主我們小孩無法長大成人
  • ljaʼua manu djemaljun aʼen a djemaljun aʼen tuazua temakesi tjayain
    但是我到了就學年齡
  • e~ic-nin-si aʼen , sema tua luk-nin-si
    嗯~我ㄧ年級到六年級
  • , ini a sa tjelu a qiljas a tinakesian, aumaya nu aya tjen ,
    讀書時間不到三個月,之所以如此,
  • a ʼemeljan ta~zua a nimitja a niamatju a sikac tjayain
    當我知道我們的是他們當時的生活
  • e~ini aʼek a aya ini aʼen a gemtjem a temakesi
    我無法專心讀書
  • puamin aʼen nu~nu i nu~pai unem a cavilj secigiu itjen ma!
    讓我在田裡工作~ 那時六年就畢業
  • au azua ʼu tinakesi matazua temakeci tiaʼen izua tu~ i-ci-nin-kan
    我當時讀了ㄧ年
  • adju ʼen na tapuluq a qadaw tuʼi na lima qadaw tua iki
    一期約休息十天或五天
  • iki ayatjen tazua ici ya
    ㄧ期就是我們說的一期
  • nu i-nin-ci yaʼen adju~lja i-nin-ci ananaʼen na cuacuai aʼen
    我ㄧ年級的時候那時也才ㄧ年級
  • au a izu lja ikagic angan ikagikagic, matua ljun-nin-si aʼen
    當時是一個月,都是一個月一個月,到了四年級
  • e~i a na ~aya e~ amaya tazua , setavat a nia gakku
    沒有,怎麼說呢?我們學校遷址
  • paqulid imaza , ljakua vaiʼ amen a setavat a sema djumulj
    原本在這裡,但是我們遷到賓茂
  • i pin-mau, au~temaʼesi aʼen izua au nu tauta djemavadjavac itjen
    在賓茂,況且我們是走路上學
  • djemavac itjen a ʼemasi tjumaq a malipat i djumulj kunkuang,
    我們從家裡走路到賓茂學校
  • matazua , manu ~ izu~a ʼen a temaʼesiʼesi umaya ʼen a temaʼesi izua
    過程是那樣。我在那裡讀書大約讀了一個月
  • ui a ~ tu~ʼu sinazuan, ini anga qen a maqati
    當我去那裡以後 ,就已無法前去
  • ʼu pacunan aza ʼu ama ata ʼu ina, ui na saʼetju aʼen tauta
    當我看見我的父親我的母親 ,我也在生病
  • e~gemula ʼen tazua vaiʼ~na temaʼesi
    我就輟學
  • tema~temaʼesi nana ʼen ljaʼua , na i~na paʼeljiʼeljin anga ʼen
    雖然還在讀書,但是我已經開始協助
  • tua mara ʼu ama atua ʼu ina a paquzip tjua tja nuamen tjayavaw
    我的父母養活我們自己
  • au na ka-wai-su amen a mar aljaʼ
    我們的孩童時期甚是貧苦
  • a~itjua ʼu ~mar a ʼu ina tua ʼu ama tauta
    我的母親、我的父親也是一樣
  • na~ aljaʼ a namatucu a~ papaquzipan tja nuamen
    們養誒我們這些小孩
  • mayanga inia na sarunguaq a aljic nia madju
    況且他們的身體又不好
  • ljaʼua tja ʼudain e~izua sini ʼacauan
    但是無法避免,生命有時
  • au pai~patje maca~i a paquzip aya
    就讓我們用盡生命養育
  • gemula ʼen ta temaʼesi tazua , ini anga ʼen a temaeʼsi
    我無意再讀書,就不再讀書了
  • manu , e~ izu~a ʼen a paʼeljiʼeljin taza mar ʼu ina
    當我正幫我母親時
  • manu mangetez aza asi kunkuang a sinsi , e~u secigiu anga sun yu
    學校的老師就來,你即將要畢業了
  • e~taʼesiyu aya e~temaʼese a tjelu a pasecigiven aʼen na kunkuang
    你要上學喔! 嗯~我只上了三天課,學校就讓我畢業
  • na~maleva angata tua~tuazua ʼu~aya
    我真得非常高興是因為
  • paqeljin tua mar ʼu matjaljaljak a paquzip tja nuamen
    我協助父母親養活我們
  • au , manu avan tazua vaiʼvaiʼ anga ʼen a masengseng taza nia quma
    從那時,就開始不斷前去我們的山上工作
  • pai a sicuayan , manu~izuanga ki-kai
    況且以前哪裡有機器
  • u tjamalj nu papu e~ tulivecan nu pavai tua tja si ʼasengseng aza
    如果每次要放工具,如果我們要送工具
  • mar a tja matjaljaljak, amin a pitaw vuʼa temia
    我們的父母親,只有鋤頭、鐵鍬和鐮刀
  • au, avan azua patagilj ʼaʼen a paseʼeljin tua ʼu matjaljaljaʼ, au meʼaca men
    從那時我就開始幫我的父母親作工,我們就長大了
  • e~avan tazua meqaca anga men, puvaljau anga men ,
    我們長大後,就各自娶嫁
  • a~ puvaljau aʼen na~puvaljau aʼen tua se tjaljutaljum
    我也結了[婚,我娶了上多良部落族人
  • au aza ʼu valjaw ini a ru macaʼu a ʼemeljan sun, ʼemeljang sun tua ʼu ama ni
    我的太太不太會 你認識我的岳父你認識的.
  • ti sa ~kalapai, se ~sinka caucau, au puvaljaw aʼen tuazua minkuk58nin
    名叫旮拉佰,新化族人,而我是民國58年結婚
  • icigac tazua, au~puvaljaw aʼen , inua men a masengsengseng
    結婚當時是一月,婚後我們在那裏工作
  • ui , ta~tarivaʼ angan aza marʼa ʼu uei-vu a~, au izuaza ʼu qulavaʼ ti lin-un-cen tjayain
    當時岳父尚是健康,而我的小舅子名叫林文成
  • niaʼen a ʼulavaʼ azua , nu inia avan zua tauta , na inia ʼen a mapapaseʼeljin tua
    他是我的小舅子,若不是他,我可能無法
  • ʼu papaqugipan tua cemeʼeljan niamazu , tua ~a sikac niama..niamen tjayain
    幫助他們家人,幫助他...應該說幫助我們的生活
  • au~manu pualjaʼ aʼen , pualjaʼ amen , tuazua ʼu aljaʼ tucu a izuana a ti aya ti ljaljang
    之後我生孩我們得子,我的兒子就是現在還活著的名叫欖覽
  • e~59nin pualjaʼ amen, icigac aza ʼu aljaʼ, icininkang pualjaʼ amen
    我們於民國59年得子,一月生,過一年又得子
  • avan azua masizua anga men a masengseng masengseng amen tuazua
    而自那時我們不斷地不斷地工作
  • e~manu ʼvaivaiʼan amen nuazua marʼa nia matjaljaljaʼ
    我們的父母親相繼去世
  • ui~tja ʼutain niaʼen a sepi ~patjemacai aicu a ~aʼen a nia ʼinacemeqeljan aumaya
    這是無法避免的是我的命運 , 或許會為這家庭鞠躬盡瘁
  • sa mar ʼu matjaljaljaʼ aya ʼen izu~amen tuazua
    我的父母親, 我如此想, 那時我們在那裏
  • au~e~ pacun aʼen tuazua qaliqali izua i tjaljutaljum
    我看見上多良其他族人
  • na seman ʼumaʼuma tuazua kinunkuli tuazua yu!
    當時已用水泥蓋房子了
  • au, avan azua ʼiciul aʼen tua qaliqali a vaiʼa semaʼuc a tua vudas a sema ljaveʼ yu
    因此,我隨著眾人到海邊扛沙子喔!
  • ʼemasi ljaveʼ malipat i tatau yu~ a ! nu ita a ʼadjamadjaman mapu tjelutjelu aʼen
    從山上到水源處喔 ! 我一個早上扛三次
  • tuazua ~vaiʼ a sema ljaveʼ
    就是去海邊
  • ua~na e~ayaravac ania sikac i tatala semetjulud aravac
    在塌塌旯的生活非常困苦
  • na lemekutj aravac semetjulud aravac
    令人擔憂又非常困苦
  • aumaya nu aya tjen neʼa munia ralang
    之所如此, 是因為我們沒有道路
  • na pubiljiq nu mavavu~ mavavuvavui itjen a tjeteku a ljezaya, au , tja ʼuda~in .
    用特別...用爬的上去、下來,這是沒辦法的事
  • e~ nu tja sikac nu ini a tja gamangen inia bulay aya men , izu~a men
    嗯 , 我們認為既然是自己的生活,若不努力是不行的, 我們就在那裏
  • seman umaq amen , a 6~ 67nin seman umaq amen i tjaljutjaljum tuazua
    我們蓋了房子,大約在民國67年時我們就在上多良蓋了水泥房
  • a~e~masan umaq amen , na masengseng angan amen izua
    蓋完房子,就在那裏工作
  • manu~ izuaza ti... izuaza a nia kaka a nia nema a ʼiljavalang
    沒想到,我們的兄弟姊妹我們的親友說
  • veliu tua umaq i~sasaw , e~semtjulud mun tua marʼa nu aljaʼ patakesi aya
    在外面買房子 ,免得你們供孩子讀書會很苦
  • au, e~ʼamayan aza nia saulaman tja ayavau ui saulam tjayain aza semtjulud
    所謂的很苦就是欠缺
  • neʼa nu tja pasi zuzuanan ta ~e~zaisan a tja si veli
    沒有錢財收入可購買
  • e~mantez azua siau-si yu izuaza sipaveliveli a umaq izua i calavi aya
    有一個消息:下多良有一間房子想賣掉
  • e~maljaval amen tuazua ʼu valjaw ~qadjaw bulay a ljeteku itjen
    我和妻子商量或許我們搬下山較好
  • avan sa kakunuan ta temakesi ayamen a marusa,
    為了我們小孩子讀書,我們兩人如此對話
  • manu~ izua...na izuazua nia~ tjezatjeza~ ʼeman yu
    那時,我們已經有了積蓄
  • manu~ ʼu ladengang aza uli paveli, pazangal aravac azua nidan
    我聽說要賣的房子 價格很高。
  • ljaʼua e~nia ʼigaljuan a ʼiljavalan timadju, na ini a sa ljetekuteku yu
    但是,我們跟屋主討論,他不太想降價。
  • e~avan aza nidan a sikiljavalavalan , qau e pasaladjan , manu qudjaqudjalj itjen ri~a
    一直都是那個價錢,我們將之擱置,我們尚不至淋雨
  • e~ na seman umaqa anga tjen e~ gaman tjen e~imazanan tjen
    我們已經蓋房子 了,我們繼續在這裡。
  • e~i tjapatakesi sa marʼa tja aljaʼ ʼigalju~i aya men~
    我們決定慢慢地供小孩讀書
  • manu mamazaljun azua a~nia valung
    當我們下定決心時
  • mantez aza nia aiti yu sa paveli taza umaq
    屋主卻突然前來想要賣房子
  • manu~ naljeteku anga tiamadju , ljeteku aza nidan niamadju nia pavayan, nia pavayan
    原來他們已經降價,他們把房價降低 ,我們付了房價
  • ljeteku samamaza i calavi , cimiʼel amen a semamaza i calavi
    我們就下來多良,我們又回到下多良部落。
  • au avan nu si imazanga i calavi, a i teku amen, 82nin ljeteku amen imaza
    所以我們會在下多良部落,我們是在民國82年遷移至下多良部落
  • au, 85nin seman umaq amen tuazua sulabu, sa nia patakesikesi tua nia mar aljaʼ
    民國85年我們蓋水泥房,也供小孩讀書。
  • au, a~ya naʼuya cu a aljaʼ ru a tja ʼasengengan a demut a quma a i sedjaljep
    附近沒有田耕種對小孩不好,只要有適合
  • tusa mar tja nema aya men , manu mantez a mar kaka a ʼilavalavalan tauta yu
    甚麼都可以,我們如此地認為,沒想到我們的兄弟姐妹前來
  • au, tu~paveli tusa umaq , qau manu~ tuazua 85nin
    他們想賣土地,那時是85年
  • e~nia velin aicu quma imaza i aya i pavavaw i ~ kiukai
    我們就買下來,就在教會上方
  • au , masizua anga men a sikac sa nia patakesikesi
    自那時我們就在這裡生活然後供小孩讀書
  • au , avan tazua imaza anga men, avan nusi imaza anga men a minseg
    所以從那時我們就一直在這裡,在下多良部落定居,
  • e~namaya tazua za ʼu tjaucikel tja nuitjen , amen
    這就是要跟大家分享的, 結束