- 44
- 0
傳述部落遷村的過程背景，及部落習俗規範: 成年禮、鳥占、宗教變遷、地質、經濟、政府資源。
- 字幕列表
-
pinqan平安
-
lja sikataqaljan a mapuljat各位鄉親大家好
-
aicu a tiaken我叫撒格奴
-
aku kinasizuanan我的原生家族
-
niya kiniveqacan kemasi takivalit i paridrayan我們的家族根源是來自大社的答給發里德
-
imazaken i tjukuvulj a se sancigu我是三地門鄉德文村人
-
aicu a kuumaq setjukuvulj, aicu aniya umaq ti zingerur我德文這個家的家名叫(吉恩魯勒)
-
aicu a kuvuvu a mana na kemasi takivalit ti kavuna我的爺爺就是來自答給發里德家族叫(卡福拿)
-
aza kukina ti lailai, azaakukama ti simadju我的媽媽叫萊萊，我的爸爸叫希馬都
-
ljasikataqaljan a mapuljat各位所有鄉親
-
aicu a tiaken tucu aku cavilj, pitjuapuluq katu siva a cavilj我現在的是七十九歲了
-
aicu manaku cavilj aicu這是我的年齡
-
aicu pumaljimalji anan aken taicu atja sihu我在此先向我們的政府說聲謝謝
-
maljimalji ania sihu感謝我們的政府
-
semekaulj angamun taiu a mareka kisasusususu a kilailaingan你們能夠請執這些工作人員
-
apasamaza itua nia qinaljan來到我們的村莊
-
akivadaq taicu a pakamazai tuaniya kineveqacan a kacalisiyan來詢問記錄有關我們原住民的部落生活與歷史
-
a imaza i tjukuvulj a qinaljan來此德文部落
-
aicua tiamen i tjukuvulj說起德文這個部落斯聚落有頭目
-
aicua nia qinaljan ania kinasizuana我們這個部落的源址
-
izua za niavuvu ana kemasi vudjai我們有一個祖先是來自霧台
-
a semamaza i tjukuvulj a qemaljup來此德文部落狩獵
-
katjaljumazai tjukuvulj a qemaljup來到德文狩獵時
-
seman tapav imaza i tjukuvulj,就在德文此地搭了茅屋
-
sa liyavaravac a sacemel imaza i tjukuvulj ka tjai sangas德文部落從前有非常多的野生動物
-
sa temalem ta vurasi, temalem ta vasa後來他種植了地瓜，也種了芋頭
-
pai mezangal aravac a vurasi然後地瓜生長茂盛!
-
pai tjaljumazanga timadj i tjukuvulj然後他就留在德文此地定居了
-
inianga ka vaik timadj a kicepeliv a sema tua qinaljan nimadju他不再返回到自己的部落了!
-
azua mananiavuvu, mananaveneqac a samamazai tjukuvulj那個我們的祖先就是創始開拓這個德文部落的
-
saka aicu imazai tjukuvulj所以，這個德文部落
-
ikamanu vineqacan amen ai tjukuvulj tjayau並不是發源地，而是我們後來從別的部落遷過來的
-
pai mecevucevunganga,後來，來自不同部落的人遷移此地
-
ikamanu amin aicuana kemasimazai imazai kaumaqan na semamazai tjukuvulj不是只有從高馬鞍人遷移到這德文部落
-
izuaicu a kemasimazai vuculj angauta ase ka tjukuvuljan ayamen也有來自南邊的甫鋤勒原都估甫勒族群遷此部落
-
izuaicu uta na kemasi drekai也有來自魯凱的族群
-
amana paqulidangata na kemasi drekai a sekinadjaluan真實的遷此德文部落是北巴巷的魯凱族人
-
pai aicu mavananiya kinateveteveljan a itjukuvulj因此，這就是我們來自不同的地方匯集在這個德文部落
-
acua tiamen aitjukuvulj, ka nekacanan nu katjaisangas kanekanan nu dripung我們這個德文部落，在以前還沒有日本人的時候
-
ikamanumen a namarasurasudj我們並沒有很團結!
-
namayauta maqaquljuquljuquljuc a vavuluvulungan tjayau部落中年老人會互相動身鬥爭!
-
maljiyan a drekai maljiya a vuculj又是魯凱! 又是甫鋤勒!
-
ayatutiamadju maretemaljimalji amen a setjukuvulj ana mecevucevung因為我們德文部落是來自不同的地方匯集的
-
pai manasika zania tuazua ka tjaisangana namatazua zania kakudan因此，我們那個時候的生活狀況是這樣的!
-
szaniya qaljuqaljupin niya qaljuqaljupin我們自己有劃界一定的獵場
-
tiamen a imaza i tjasepayuan pasamazamen itjuvukide a qemaljup我們這排灣村落小據點是偏向較高森林打獵
-
pai tiamadju a nia sikataqaljan sekinadjaluan a setjukuvulj那其他的村民，給呢達嚕灣和都估甫勒
-
tiamadju lja drekai tiamadju vuculj tiamadju他們是屬魯凱和甫鋤勒族群
-
nu palisilisi amen a imazai tjua sepaiwan我們排灣小據點在祭儀過節的時候
-
tiamadju nu cemalivat tua nia qinaljan當他們經過我們的部落時
-
quljucin nua mareka vavulungan就被年長的人摔角毆打!
-
ljatua ka sicuayan aicua vavulungan在早期當時的老人們
-
nu palisilisilisi ikatjen a makaya sema qinaljan在祭儀的時候，我們不可以經過部落
-
inikatjena cemalivalivat tua qinaljan, nu palisilisilisi ka tjaisangas在古時候若有祭儀活動，絕對不可以經過部落!
-
tjara quljucinitjin nua mareka mana puqinaljan tjayau我們一定會被該部落的人摔角毆打!
-
namatazua za mana kakudan itjukuvulj ka tjaisangans德文部落過去的風俗背景是這樣的
-
manasika tiamen a imazai tjukuvulj所以，我們在這個德文部落的村民
-
kasicuayan namatazua mavana nia kakudan tjayau a imazai tjukuvulj在以前的年代，在我們德文部落的習慣是這樣的
-
pai aicua tia.. kamaljiamen imazai尤其是我們
-
imazamen i tjai sepaiwan aya taicu ai tjaimazamaza tjayau qinaljanan靠我們這一邊的稱為排灣之名的小聚落
-
taraitaitame tania mazazangiljan我們聚落各有一個頭目
-
aicua nia mazazangiljan tjuruvu我們這有很多頭目貴族
-
timen a sekaumaqan izuati Demaljalat我們原先部落的頭目叫(得瑪拉拉德)
-
tiamen a skris izua ti vavulengan我們屬(卡里斯)聚落有(發芙樂安)頭目
-
tiamadjua sePangupangul izuati kazangiljn kati Tjaringadjan他們(Pangupangul)的頭目有卡扎依嵐和答里雅丹
-
pai tiamen i pasamazai tja sepayua, matja sepatj ania mazazangiljan那名叫排灣的這個我們居住的地方，我們有四個頭目
-
qau aicua imazai kinadjaluan而在這裏的(北巴巷kinadjaluan)聚落
-
nekanu pinaqiladj nuaimazatua mazazangiljan itiamadju(北巴巷kinadjaluan)的聚落沒有建立頭目
-
aicua i tjukuvulj katjaisangas德文部落在過去的年代
-
masanliyaliyaw aicu i tjukuvulj a qinaljan a tiamadju a vuculj德文這裡有很多個(甫鋤勒)分據部落
-
pai ljakua za mana pinaqiladjanga但是，那選為整個部落的唯一核心頭目
-
temevetevelj a seman mazangizangilj a pizua ti taljimaraw所有整個部落統一封為核心頭目的是(達里瑪勞taljimaraw)
-
namatazua aicua mananakinaimazan itjukuvulj,我們在德文部落生活制度是這樣的
-
aza manaku kinitjaucikel tua vavulungan tjayau azua這是我從老年人所聽過的傳述
-
pai aicua imazaii tjukuvulj katjaisangas至於德文村在早期時候
-
nu palisilisitjin azua mareka uqaljaqaljai我們在祭典活動的時候，那些男孩子
-
izuaza sinan palisiyan nua vavulungan ka tjaisangas在古時候老年人有一個專為男子的祭典儀式
-
imazai tua nia cakar tjayau在我們的青年會所
-
nu kemalja tjuvan mana sipatjelikulikuzan tua maqacuvucuvung過年期間就是(成年禮patjelikuz)的儀式祭典
-
anemaza pakapatjelikuz nuaya什麼是pakapatjelikuz呢?
-
katjaisangas azakakedriyan nukakedrianitjin以前我們男孩子在年少的時候
-
aza mareka uqaljaqaljai nu inikana tjelikuz那些男孩子若是沒有經過成年儀式
-
ikamakaya a vaika kiyan a qemaljup a semagade不可以參與去森林裡狩獵!
-
inika makaya temevet, nuinikana tjelikuz azua katjaisangas a kakudan也不可以穿上男子的(獵裙tevet)
-
saka katjaisangas nu kemalja tjuvanangaitjin qemavaitjin因此，在以前豐收過年期間我們就會做年糕
-
satja nu maljiyaljiya vaikitjin a sema cacavalj a cemaqeljip satja tjelikuz然後，在清晨時刻，我們就前往祭典場所準備祭奉食物
-
pai azamarekatja cemekemekelj iyumaq a vavayavayan而在家裡的家屬婦女們
-
a kakedriyan semekam a casaw sa kataqed i casaw小孩子們就在外院鋪蓆睡覺
-
qau aza mareka patagilj mimaqacuvungan aza uri makayanga qemaljup那些剛開始成年即將可以狩獵的孩子們
-
titjin a pualjak qemavaitjin, satja cemulju satja venava,我們身為生母必須要做年糕、殺豬、釀酒
-
satja kacuin azatja aljak a pasa cacavalj然後帶著兒子前往成年儀式的場所
-
pai nu pinu tjalju cacavaljanga然後到了祭儀會場之後
-
pasu zaleman azuatimadju aru kisan maqacuvucuvung tjayau那個要成年的男子就卸下際品擺上
-
saka kapalisiin a pizuai cacavalj nazua mana masan a parakaljai icacavalj祭司就在祭典會場上為男子進行成年禮儀式
-
pai nuna matazuanga nusemaumaqanga當完成這樣的儀式回家之後
-
aza titjin a tacakaran maqepuitjin a semazuai tuatja tjelikulikuz我們所屬的青年會所族人，在回到辦理成年的家中聚一聚
-
aza tjai tjua tjelikulikuznuaya na venava na qemavai na cemulju在辦理成年的家中，有釀小米酒、做年糕、殺豬
-
pai aza sipakan tazua tacakaran ikmanu taqaljaqaljanri那些食物是要分享給所屬青年會所的族人吃，而不是要給所有村民吃的
-
katjaisangas tacakarakaranitjin在過去時期，我們各聚落各設自己的青年會所
-
pai aicuaku kinaizuanan a tiaken na qivuivu sekaris aken那我住的這個地方正在講述的我，是(卡里斯karia)聚落的人
-
ania mazazangiljan ti vavulengan我們的頭目叫(發芙樂安)
-
pai aicu manuku kinaizuan aicu這就是我住的地方
-
namatazua zania kakudan tjayau我們的生活習俗是這樣的
-
pai nuna semaumaqanga saka na pinakitjelikuzanga當成年儀式完成回家之後
-
temevetanga aza timadju a maqacuvucuvung a kisan maqacuvucuvung那個青少年就穿上了獵裙，成為成年的年輕人
-
sa temakitanga sa makayanga kipasanavenala kiyan a qemaljup然後佩戴了山刀，可以自認為英勇般的參與狩獵的資格了!
-
pai namatazua za mavana sinan kakudan a imazai tjukuvulj這就是德文部落的文化習俗
-
tua pakamazai tua nia seman paravac taicua nia qemaljup有關重視狩獵的文化制度
-
aza mareka azanu izuaza masan liyaliyav a kapalisiyan有很多各種不同的祭儀型式
-
maljiyan a kemalja tjuvanaya, maljiyan a kemalja vaquanaya有的是過年節，有的是豐年祭
-
maljiyan a remangaranganc aya有的是用野草莓給獵人驅邪!
-
azua mana ku pinaqenetj azua那些就是我所記得的
-
aza kemalja tjuvan nuaya有關過年的節日來說
-
mavanazanu makakivasa就是採收芋頭的季節
-
mavana niya sikapalisilisiyan也就是我們祭祀的節日
-
tua patjelikuz tua mareka kakedriyan還有為青少年的成年禮儀式
-
a uri masan maqacuvucuvung aimazai tjukuvulj tjayau即將要在德文部落成為成年的年輕人
-
pai aicua tjaivililj ka tjaivililjanga後來到後面時期
-
pai mangtjezang aicu a sinziya這個基督宗教就來了
-
paika kisan mangtjezanga aicua sinziya自從基督教來轉變宗教信仰時
-
tjatjaulainanga icua tja palisuyan我們就放棄了我們的傳統祭儀
-
inianga katjena cemqeljiqeljip, inianga katjena palisilisilisi我們就不再準備食物祭品，也不再做祭祀活動了
-
iniangkatjen semakiyukai a rihai也不參與教會的禮拜!
-
sa azamana kai na bukesi, nua mareka ciyuru a kemasimazai tua tulu nua sinziya牧師和長老從聖經裡面的教導
-
aicua kisusuangaitjen tua Cemas現在我們已隨從上帝了
-
tja tjaulauanga tja kakudan a kacalisiyan aya就必須放棄我們原住民的傳統祭拜儀式
-
pai makaya tja tjaulain aicu atja kakudan因此，即可放棄了我們一些傳統的習俗
-
aicua sinziya nuaya paqulidangata a pupicul!這個基督宗教真的很有力!
-
makaya tjemaula tazatja kakudanangata na kacalisiyan na tja palisiyan能使我們可以放棄我們原住民原有的祭儀習俗
-
aya taicua tiamen azai tjukuvulj因為我們這德文部落
-
ka tjaisangas nu sema vavuaitjin以前我們若去山上的時候
-
nu pacugaw nu mapudjeli a limuasan當野畫眉鳥叫時或喜鵲鳥嘻笑
-
nu paqerit nu paljaljai a tjai navalj喜鵲鳥若在右方鳴叫
-
cemikelitjin ikatjena makaya sema vavua!我們就必須立刻返回，不可以去上山!
-
qau nu vaikitjin a kiqadalj tazua qayamaya, tjara saqetjuitjin若硬要前往山上，我們一定會生病!
-
inika pasaliv angatan azua那個是絕對不會錯的
-
ljakua ka mangtjezanga sa sinziya但是，自從基督宗教來了以後
-
saka kisan sinziyanga itjin, makaya masualap azua然後我們信仰轉為基督教，這些宗教迷信就沒有了
-
pai inianga katjena kemeljang tuatja palisiyan a tja tjaivilivililj因此我們的後代就對這些祭儀遙遙無知了!
-
timun a mareka nia aljak!我們的孩子們哪!
-
timun a mareka nia vuvuanga, tjainia tjaivilivililj你們這些後代的子孫們
-
iniang kamuna kemeljang!你們不再了解了!
-
tazuamana tja kakudanangata na kacalisiyan對我們原住民的生活習俗
-
tiamena mareka nu vuvu, anu matjaljaljak a izuanan而我們還在世的你們的長輩們
-
mavananga na seljavak ananamen就是還有經歷過
-
tazua kivalitjalitjag, tazua palisilisi這些鳥占的迷信，還有一些祭儀
-
taza remangarangac taza kemalja tjuvan像是驅邪儀式，年節祭儀
-
pai mana kemeljanganan taicua atja kakudan a setjukuvulj還比較了解這些習俗制度
-
pai aicuka masan sinziyangaitjin而我們成為基督教之後
-
pai patalemanga satja sihu,政府開始鼓勵我們種植
-
paika sangasangaasan atja sikasikac imazai tjukuvulj然後我們德文村剛開始的生活經濟來源
-
tjalja pupaipaisuanitjin tanema?我們的最好的收入是什麼?
-
talemu ta qaburarigi aya就是鼓勵我們種植油桐樹
-
temalem itjin tua qaburarigi a mapuljat我們大家都全部種植油桐樹
-
kipaisuitjin tuaqaburagiri bu.. sapaisu na qaburagiri ayaitjin結果，我們被油桐樹的賣價收入好到驚訝!
-
penalidring itjin tua qaburagiri我們用牛車滿載油桐子
-
pazangaq itjin tatjaljuang ta qaburagiri我們用牛軛載上油桐!
-
satja vaik a paveli pupaisuitjin tazua!然後去賣出，那個時候我們的收入最多!
-
pai palam maipuq sa qaburagiri, anema na pasumus tazua?但是很快的，油桐就跌沒了! 是什麼替代了呢?
-
nanguaq a kisabaaya seman pukisabanitji聽說木薯賣錢很好，我們就種植了木薯
-
paika seman pukisabanitjin, pupaisuitjin!然後耕種木薯後，我們也賺了很多錢!
-
pupaisuitjin ta kisaba, pai palamu aza kisaba meneka!我們耕種木薯很賺錢，但因為買商停止，木薯很快就跌沒了!
-
inianga katjena makaya seman pukisaban因此無法再繼續耕種木薯了
-
pai talemu ta kuhi aya, pai然後又說，種植咖啡
-
ini. talemu anan talemu ta sumumu aya不對! 就我們先種植紅肉李
-
tamalemitjin ta sumumu我們就種植紅肉李
-
a sumumu uii nanguaq imazai tjukuvulj, tazua maljiyan a sumumu!是的! 紅肉李在德文部落，那個時候種得非常好!
-
ljakua neka nutja pasazuan a paveli ta sumumu但是我們沒有地方可以出售我們的紅肉李
-
qakemuda ku meneka za sumumu nuayaitjin!為什麼紅肉李突然沒有了!
-
nekanu pasazuan a paveli, suqulamitjin a temalem沒有地方賣出去，我們就不喜歡種了
-
pai manasika meneka icua sumumu imazai tjukuvulj所以，這紅肉李在德文部落因此而沒有了
-
ke..drianga izua ljakua kedrianga雖然還有，但是已經很少了
-
pai tucu talemu ta kuhi ayaya itjin現在我們互相支持種植咖啡
-
a ka tucu a zidai tjayau趁著這個年代
-
tiyaken sekiyanaken ta sangasangasan ta kuhi我有參與剛開始種植咖啡的第一批
-
kati cigaw a sangasangasan ka inianan ka guciyu ti cigaw包水生在優先還沒擔任鄉長的時候
-
na patalemanga timadju ta kuhi他早已種植了咖啡
-
ljakua tuazua nekanan nu pasazuan a paveli但是，那個時候還沒有地方可以賣出咖啡
-
pasekezinanan就暫停了
-
pai meneka tuazua那個時候就沒有了
-
pai mumaljanga tucu a temalem itjin tua kuhi之後，我們現在又重新種植了咖啡
-
mavana kemeljanganga tua kakudan a kudain nu keman tua kuhi aya就是已經知道咖啡的經營作法，咖啡怎麼飲用
-
kudain nu seman kuhi aya? kudain nu temekel aya?如何怎麼研磨，如何怎麼喝?
-
pai pucug angaitjin a mapuljat a mareka taqaljaqaljan然後, 我們所有的村民得以明白
-
kemeljang angaitjin tua kakudan我們已學會如何怎麼做
-
pai tucu mavananga icua kuhi manatja sivaivaik那麼.咖啡就是我們現在能持續經營的在地產業
-
a imazai tjukuvulj, tucu a zidai tjayau在德文部落現在的年代
-
ljakua tucu pacucunitjin taicu a zidai taicu atja kuhi但是現在發現我們的咖啡在這個年代
-
matu maljekuyaku..ya!好像漸漸的降質!
-
aya tua temalemanga itjin a mapuljat a mareka i gadegade a kacalisuyan因為我們住在山上的族人都同時大量的種植
-
sika maretemaljimalji anga zua saluman nazu kuhi所以咖啡的品質與口感造成繁雜多樣!
-
pai inianga ka makeljang ki izainu a mana padriyadriya因此，分不清到底哪一種是正宗的好咖啡
-
pai aicu manaku pinakazuanan a patjetucu a qadaw a vuaq那麼.這是我至今所經歷的背景過程
-
saka aicu, maljimalji, ruayanan aken a maleva tjanusun na niya aljak ati Malengan因此我要先跟你這位我們的孩子(馬勒漢Malengan)說聲謝謝
-
sekaukauljin na icu a tjaivavaw受託以上級長官
-
a pasamaza i tjanuamen i tjuniya umaq i tjai ziriyar a tjukuvulj前往我們德文(吉樂魯勒Zinge人遷移到這德文部落
-
a kivadavadaq tuaicu atja niya tjakakudan a kacalisiyan詢問記錄我們原住民的文化習俗
-
tutja sinicevucevungan tutja siselapai a kacalisiyan我們原住民所經歷的困苦生活背景
-
saka djavadjavai sun aniya aljak因此.辛苦你了，我們的孩子
-
maljimalji aravac非常的謝謝
-
siayanga aicu atja sihu, maljimalji, a kiljivak tjanuitjin nuatj sihu尤其是我們的政府，謝謝政府對我們的關愛
-
kanaini kana kiljivak aicua tja sihu tja nuitjin若是政府沒有關愛我們
-
kana ini kamakaya patjevacaq taicu atja kakudan a kacalisiyan tjayau就無法彰顯我們原住民的歷史文化
-
ljakua maljimalji, a Cemas pinapuvarung angauta tja sihu但是感謝上帝，指引我們的政府
-
turika qulipin aicua atja kakudanangata kacalisiyan使我們原住民的文化習俗不被消除
-
tuqinatitjin nua Cemas a kaqulidanangatan mamamavitjin因為我們真的都一樣是被上帝所創造的
-
pai manasika papuvarungin na Cemas angautan a sihu所以上帝確實在我們的政府動了美好的工
-
sa pakisasusuinanga tua titjn a kacalisiyan然後再順著支配我們原住民
-
tu nakemuda zatja kinudakudan atja kakudan a patagilj了解我們起出的生活文化背景
-
aicu mana kusikaleva tucu atja sihu這是我對我們政府感到喜悅的地方
-
tucu a tisun a kisekaukaulj tana sihu maljimalji aravac而你受託政府執勤的工作者，非常的謝謝
-
ruayaken tjanusun maljimalji我如此的向你說聲感謝
-
maljimalji kama maljimalji謝謝大叔
-
aicu maljimalji malevaitjen taicu ati kamai Sakinu atja matjaljaljak a imaza i tjukuvulj在此謝謝，因著(撒格奴Sakinu)我們的長輩感到高興!
-
aicu ai tjukuvulj nguanguaq aravac a qinaljan這個德文是非常的美麗的村莊
-
vucelelj saka malevaken aravac氣候涼爽，使我感到十分的喜悅
-
namaljaluai aicua sinipasemalaw ni kamai Sakinu a tja matjaljaljak我們的長輩(撒格奴Sakinu)講述的非常清楚明瞭
-
puqimang itje na.. tucua titjenanga tucu a kakedriyan我們現在的小孩子及晚輩們很幸運!
-
nu izuanan aicu atja vavulungan a qivuivu taicu a kinicalicalicatan當還有我們的長輩在傳述經歷
-
kanaikatiamadju kitima qivu taicua drikisu若不是他們，不知道誰能來傳講這個歷史
-
saka ruimzaken a pumaljimalji, taicu atja matjaljaljak ati kamai Sakinu所以.我要在此向我們的長輩(撒格奴大叔)說聲感謝
-
saka kama maljimalji aravac aicuasu pinasemalavandri再次的非常謝謝大叔對你所分享的喔..
-
aicu kiku sivaikanga a ljemeuguaq a paljaljenguanguaq aicua su siniqaivu我將你所分享的帶回去作完善的整理
-
sa satjeniang pasamazai tjaivavaw tazamana uri seman vecik dri kama再送至上級彙整單位來製作保存
-
maljimalji uljasunana suljivaljivatj dri謝謝，願你平安健康
-
uljasunana malevaleva, ljasuna kinizangan natja Cemas dri希望你能快快樂樂，也願神能夠賜福你
-
ui maljimalji是的，謝謝