和解的起源｜口語語料｜原住民族語言資料庫

nanuʼ qu uwah i paqut 阿鳳 sasan soniʼ qani ga.

這個早上阿鳳來找我訪談,

nanuʼ yaqu zyaw nqu qsahuy ka spiyang balay skblaq nqu kinxan ka itaʼ Tayal ,

是出自泰雅族的生活中特別好的一個啟發

nanuʼ sa ga "sbalay"

就是“和解”

nanuʼ qu son maha "sbalay" qani hyaʼ ga

什麼叫做“和解”？

makiʼ qu pinszywan iyat ga makiʼ qu snyan su i haruʼ

就是發生了恩怨或是在心裡下了詛咒

iyat ga snyan suʼ zyaw squ squliq ka iniʼ nahaʼ ani skblaq inlungan ga

或者是跟人發生了讓人心裡不舒服的事情

ru qani lga te suru ga

就在這些事情之後

tehung nahaʼ qu wal ka tʼqun qu squliq qasa ga

就會請那個被他得罪的那個人,

ru kbalay squ zyaw ka iyat nahaʼ i ptuquʼ

然後～就會把這件事情做好或是讓他不要生氣,

ana knwan krryax ru iyat uwah i magal mxal nqu kwaraʼ ka lelaqiʼ uzi

在任何時候，也不會讓所有的後輩子孫受到傷害,

qutux zyaw qani mosaʼ makuʼ sʼarin squ pinszywan nqu glu taʼ knaziʼ ki gluʼ taʼ mrqwang

這件事情我要開始說的是，從我們的親族mrqwang跟knazi'的恩怨說起,

zyaw qani hya ga mhtuʼ squ te qalang kya i suru rgyax ka Uraw ru Hbun Tunan qani ru Cinsbuʼ ru Thyakan

這個事情,出自於後山的uraw和hbun tunan和cinsbu還有tyakan這幾個地方

hmswaʼ gi raral ga itaʼ Tayal hyaʼ ga iniʼ nahaʼ laxi qutux qu gagaʼ ka pqqalup ga

在過去我們泰雅族，是不會忘記狩獵的規範

mqaluq qani ga nanuʼ musaʼ bih i piyang balay puqin son ma ka mincyugal pinsgayan nqu Tayal ka rhyal ka bsuzing ga

狩獵是要到我們泰雅族最早的遷徙分散的土地去

rhyal nqu son mha ka Tayal

就是我們所謂的泰雅族的傳統領域

rhzyal qani hyaʼ ga cyux squ te suru na Papak Waqaʼ ga quriʼ lupiʼ son nahaʼ

這個土地就在大霸尖山的後面一個叫做quri' rupi'的地方

pizyux qu rhyal ka son quriʼ lupiʼ qu Tayal ga

很多地方就叫做quri rupi'

baqun taʼ itaʼ Taywan qani ga kwaraʼ ka hminas cyugal seng kin wiyqan qu rgyax ka si kmwaʼ sazing cuygal seng ga

我們知道,在台灣這裡,全部超過三千公尺高的或接近兩三千公尺的山,

nanuʼ yasa qu ka aring su qutux bʼbuʼ ru bzyaq suʼ qutux uru ga

從一個山谷下到另一個山谷,

mutu nahaʼ syan mha sbayan iyat ga nanuʼ sa raw bʼbuʼ rgyax iniʼ ga uru son nahaʼ

人們通常稱為平原...或者...會稱之為山或是山谷

nanuʼ yasa qu ka glu glu taʼ ka Mrqwang qani hyaʼ ga

我們的親族mrqwang這裡的人,

musaʼ qmaluq ga nanuʼ musaʼ quriʼ lupiʼ

打獵的時候就會去quri' rupi'這個地方

tehuk sa quriʼ lupiʼ ga iniʼ pwah squ te rhzyal nqu Sbtunux ga iniʼ pwah kya

到了quri' rupi 這裡是不會從sbtunux這裡過去,

mwah inuʼ ga nanuʼ mwah i zik llyung pehwan ru llyung ni Hbun Tunan qani ru krayas cikay

會從哪裡,從pehwan溪到hbun tunan溪再上去一點過去,

krayas cikay ru iniʼ nahaʼ hnasi qu rhyal bun wagi ay

再上去不會超過bun wagi的山喔,

nanuʼ zik qu bun wagi qa nanuʼ i krayas cikay ru si thehway musaʼ

到了bun wagi上去了就會慢慢的過去了

musaʼ kuraʼ te byaqan wagiʼ te itaʼ qani qa son maha quriʼ lupiʼ ga

到了接近太陽下山的方向靠近人們所說的quri' rupi'這裡,

ru kahul kya i Sbuʼ ru Thyakan ka Knazi sobih laha hyaʼ

然後~接近thyakan,knazi'時,他們比較近

baha hmwa gi si glu rgyax nqu ryoseng laha hya ru si ttaʼ bih i Bnahan ga

因為一直沿著山到ryoseng他們這邊,直到靠近bnahan這裏,

aw Bnahan wal mu sʼqun soniʼ ga

對,bnahan(地名)我剛剛有點說錯,

rhyal Banhan qani ga nanuʼ yaqu pyang puqing qu qlupan nqu itaʼ Tayal ga,

最後到了bnahan的土地這裡,就是我們泰雅族最早的狩獵區了

Tayal nqu Knaziʼ ru Mrqwang

knazi' 跟mrqawng的人們,

nanuʼ yasa qu ka zik spagan ka te taʼ i byaq squ te cyugal tluling wagiʼ lga

就在接近傍晚時分,

yasa qu son nahaʼ mha syat wagiʼ lga iniʼ i tbyaq iniʼ tbyaq na wagiʼ ga lga maki te i babaw umiʼ i wagiʼ ga psyax lga ,

就是人們所謂的黃昏時刻,太陽還未下山的時候,太陽的最後那道光芒還在海上,

makiʼ squ te suruʼ lga makiʼ qutux yutas ru qutux laqiʼ musaʼ mitaʼ qu mrusaʼ nahaʼ

背對那道光後面,有一個阿公還帶著一個孩子要去看陷阱,

musa mitaʼ mrusaʼ nahaʼ ru mhung cikay uzi rahaw

要去看陷阱還要放置新的陷阱,

nanuʼ qu yutas qasa lga musaʼ karaw ru karaw qhuniq

那位阿公正爬在樹上,

ru ktan gluʼ taʼ i Mrqwang sʼqun nahaʼ mitaʼ ga

然後,我們親族mrqwang看到了,但是看錯了,

yen nahaʼ si ga ngarux ga

他們以為是熊,

ru kmal krumaʼ ma ay ta ga ta ngarux cyux mkaraw qhuniq ngarux ma

然後～他們有些人就說,你們看有熊正在樹上爬,

rukaml uzi krumaʼ glu ka i Mrqwang mglu minglu qu cyugal qasa maha

然後~mrqwang其中有三個人就說道,

ay yungay tusi la nway bali taʼ si tusi la bali taʼ nyux i mqoyat soniʼ qani wal taʼ i iniʼ ciriq paraʼ ru ana nanuʼ

誒～是猴子,直接射了,今天我們也沒有任何收穫,也沒獵到山羌還有其他的動物,

mhway utux kayal si taʼ tusi la nyux babaw qhuniq yungay qa

這也是上天的恩惠,就射了這樹上的猴子,

si ktay gleng qasa ga

接著,在最前面的那個人,

nanuʼ bhgun nyaʼ qu patus nyaʼ ru lequn nyaʼ balay pinturing ga "tun" son nyaʼ muʼ ga

準備了他的槍,接著仔細地瞄準,"頓“的一槍擊發,

wal si sa "wax" photaw qasa ga "agay wah" maha kmal ga

直接聽到“嘩”的掉落聲,聽到了好痛啊這麼喊道,

mnkux qu glu taʼ ka Mrqwang maha, ay ay iyat sqa la Tayal qa la nyux taʼ muʼ Tayal qa ru

我們mrqwang的親族們就說:哎哎～不對了,我們好像射到人了,

nanuʼ i bes nyaʼ qutux laqiʼ cikuy ka minlu qasa ga magoʼ nqu magoʼ nyaʼ la qasa

接著...那個受傷的同伴一個跟著他來的小孩子.也是他的曾孫,

aring kya tpleq mgay mqzinah ru tehoq squ Cinsbuʼ

就倉皇失措的跑走了,直到了cinsbu

tehoq Sbuʼ lga wahan nyaʼ pqyuʼ mha cyux nahaʼ tusan yutas mu la

到了sbu之後,就跟他們說：我的阿公被射傷了,

iniʼ makuʼ baqi squliq kahul inuʼ

我不知道是從哪裡來的人,

helaw balay msliʼ qu seneng qu Knaziʼ ka ru

knazi'這裡的年輕人也很快地聚集起來,

yasa si nahaʼ glgi qu tuqi ga ʼnwahan na laqiʼ ru bnkis qani

就跟著那個孩子,去到了那位老人跟孩子到過的地方,

kntan nahaʼ ga iniʼ si pskyut naʼ ma yutas qasa ga

他們看到時,那個阿公還沒有斷氣,

iniʼ si skyut naʼ gi bali blaq buliʼ sraral hyaʼ rwa

沒有一下子就斷氣...在以前的時候刀不是很鋒利,

ana muʼ mu ʼga ana taʼ muʼ qsiynu bzyok bun taʼ ga iniʼ si tgayaw mrwa

即使擊發了,不管是獵物或豬,也不會一下就倒地,

mutu nahaʼ glgan hbzyaw lozi

通常人們還是會追著,

nanuʼ yasa qu ka nkis qani lga iniʼ nyux smhung ga nyux smhung

因此這個老人,還在呻吟,還沒,,,斷氣

nyux nahaʼ bun balay krahuʼ balay qu cintumaw ka tanpat ka sbuʼ nahaʼ

是真的被射到了,他被射到的傷口又圓又大,

gluʼ taʼ Mrqwang qasa hyaʼ nyux iniʼ qbaq ksliq

而我們的親族mrqwang的人們,也不知所措,

wal si tpliq mgay uzi lma wal mgey ru wal si usaʼ tehok qu rhyal qu Mrqwang qani

也是傖惶的逃跑,逃跑到mrqwang的地方,

ru kmal maha ay wal sami minʼuquʼ matus squliq la maha

就說到：哎...我們誤射到人了,

yaqih ktan qu bnwan wagiʼ yen myan ga ngarux ru yen myan ga yungay

被太陽的光線擋到視線不好,讓我們以為是熊也以為是猴子,

iniʼ myan slwi mitaʼ maha aw baq i squliq glu haziʼ kya Knaziʼ ay maha qu mnuʼ ka glu taʼ Mrqwang mga

我們看不清這麼說道,沒想到是人,好像是knazi'那裡的人,我們mrqwang射到人的人這麼說道,

ru iniʼ kbsyaq lga rasun nahaʼ qu yutas qasa mwah i Sbuʼ lga

然後~過了沒有多久,他們把受傷的阿公帶回到了csbu',

mskyut lma hoqil lma

就斷氣了,死了,

mhoqil yasa qu mlahuy qu Knaziʼ la

死了之後,knazi'的人們就開會了,

maylahuy qu Knaziʼ qani lga

knazi‘這裡的人們開了會

kmal maha yan qani lga iyat taʼ swalan pwah i tanux taʼ lʼay

就說道：像這樣子的話,我們不能再讓他們經過我們的外面了,

ru mwah qu mrhuʼ taʼ i mrhuw taʼ Mrqwang mtasiq ga

然後~我們mrqwan代表綠色宗族的長者來到,

ru Hayung Botuʼ laha mgluʼ mwah mru beh zik kya Pehwan qani

Hayung Botu' 他們來到pehwang這個地方,

mwah mkaniʼ squ sinʼuquʼ pintusan nahaʼ

來找被他們誤殺的人,

ru mkal maha nanuʼ kmal qu glu na Knaziʼ yan nasa lga si taʼ yugiʼ tninun lga

然後~討論,knazi'的人就說,像這樣子,就只能夠換命了,

si taʼ iyugi tninun la iyat thyayun pinhaw qani hyaʼ la

只能換命了,這不是用懲罰賠償可以解決的了,

si ga si iyugi tninun ru isunaʼ

只能用生命來交換了,

nanuʼ yasa ru mkal mkal maha si taʼ psnay qutux insunaʼ maha ma

就這樣討論...討論著,那就跟他們要一條命這樣說道,

ru mkal qu gluʼ nqu Knaziʼ maga nanuʼ son taʼ psnay qutux insunaʼ ga

然後~knazi'的人就說,那什麼叫做要一條生命,

(No Record)

就是中文叫做：一命抵一命啦,我們不要任何的賠償,我們就是要一條命就好.

nanuʼ yasa qu pinkyalan nqu Knaziʼ mru mkal kya gluʼ taʼ

在knazu'跟我們的親族討論完了之後,

ru kmal gluʼ taʼ nanuʼ yan nasa lga nanuʼ hala myan mkal haru taytaʼ mosaʼ son nanuʼ maha ma

接著～我們的親族就說,這樣子的話,那我們先回去討論看要怎麼做了,

yasa qu zyaw qasa ga i nuyx mangaʼ qu Knaziʼ ga aw baq i mtlelay qu mrkyas qu Mknaziʼ ga

過了這件事之後,knazi'的人們就在等,殊不知knazi'的青年在閒晃時,

nyan loziʼ qu gluʼ taʼ Mrqwang maha musaʼ qmalup

我們mrqwang的人又去打獵了,

sqbuyang nahaʼ la n_gon nahaʼ lma n_gon lahaʼ thasa ka bon wagiʼ ga bon wagiʼ ga rhyal qani ga 泰崗吼

就被他們埋伏,他們就在bon wagi'這個地方等著,bon wagi'這裡就是泰崗吼

泰崗過去uru tgleq qasa yasa n_gon nahaʼ tgleq

泰崗過去的山谷是tgriq那裡,他們就在tgriq等

babaw nqu son maha bun wagiʼ tgleq n_gon nahaʼ kya

就在泰剛上去的tgriq這裡等他們

yasa mwah babaw llyung i glu taʼ Mrqwang musaʼ ga

就在我們mrqwang從河的上方過去的時候,

ru musaʼ ma ru mwah ma baqun nahaʼ wal qu qmalup glu taʼ la

就一直走著,他們知道我們的親族要去打獵,

n_gon laha sqbuyang nahaʼ n_gon nahaʼ beh zik i a zik na i nanuʼ raw

他們就等著,在那個...那個什麼地方了...埋伏著,

rhyal nqu Cinsbuʼ maga gong qasa n_gon nahaʼ sqbuyang nahaʼ

就在cinsbu'這裡,等著他們埋伏他們,

hnyal balay glu taʼ Mrqwang qmalup mrkyas maga

我們mrqwang的年輕人真的來打獵了,

n_gon nahaʼ matus kya ma si ktay tusan tusan nahaʼ wal nahaʼ phqelun sazing hyaʼ

就在這個時候就被他們射了,被他們射了,被他們打死了兩個,

sazing qu wal nahaʼ phqelun wal nahaʼ qqolan kwaraʼ qu qsinuʼ bnuʼ nahaʼ maga

兩個被他們打死了,就把他們所獵到的獵物都搶走了,

ru kwaraʼ qu tniqit nhaʼ mrusaʼ wal nahaʼ pangaʼ kwaraʼ ma

然後～他們的陷阱,全部都被他們背走了,

ru makiʼ pucing qutux qu glu taʼ i Mrqwang qasa ga mtasiq qasa ga wal smyuk matus ma qasa

然後~走在最後的我們mrqwang mtasyaq的那個人,有反擊,

wal smyuk matus ma "tung" mga

有反擊,"tung"一聲槍響

baqaw iniʼ ru suru nyaʼ iniʼ kal maha smyuk matus qasa ga

在之後...他也沒有說有在反擊回去

wal nyaʼ bun iniʼ nyaʼ buy ay aw wal balay smyuk ma

他有射還是沒有射,他是真的有回擊,

tehok lmga tehok lmga yasa qu ʼringan msyaqeh Mknaziʼ ru Mrqwang

到了...到了的時候,從那時候開始knazi'跟mrqwang就開始結下恩怨了

ru ana tehok soniʼ qani ay

然後~一直到現在喔,

krakis taʼ Mrqwang oyomeʼ ki Knaziʼ ga iniʼ kblaq kinxan nahaʼ

我們mrqwang的女孩子嫁到knazi',他們生活的不好,

ru Knaziʼ ga krakis nahaʼ musaʼ oyomeʼ Mrqwang maga iniʼ kbsyaq uzi

然後~knazi'他們的女孩子嫁去mrqwang也不會很長久,

haziʼ iniʼ leqi kbalay nkis qu zyaw qani ga

好像是因為老人家們沒有把事情處理好,

nanuʼ yasa qu ka Knaziʼ ki Knaziʼ nanak msqun qu laqiʼ ga blaq qnxan nahaʼ

就只有knazi'跟knazi'這裡的孩子結合在一起生活會比較好,

Mrqwang ru Mrqwang ga blaq qnxan nahaʼ

mrqwang跟mrqwang的他們的生活會比較好,

Knaziʼ ru Mrqwang psqunun laqiʼ ga iniʼ kblaq

knazi'跟mrqwang的孩子結合在一起就不好,

ana tehok soniʼ qani ga

直到現在還是這樣,

cyux makiʼ squ Uraw qani ga Uraw qani ru Ulay qani ungat inaʼ Mrqwang qani khul Knaziʼ

在uraw這裡...uraw這裡還有ulay這裡,mrqwang的媳婦沒有來自knazi'的,

aring squ Hbun Tunan ru ginqyus ru ginqoluʼ qani tehok bun wagiʼ ru Cinsbuʼ ga

從hbun tunan到igyus還有ginqolu'這裡一直到bon wagi還有csbu',

mlikuy nahaʼ ungat qu kneril kahul squ Mrqwang uzi

他們的男孩子也沒有娶來自mrqwang的女孩子

ana makiʼ ga tʼalah kwaraʼ

即使有也都分開了,

son qani mnglung ga balay balay zyaw qani ga iyat kinbrsun ga zyaw balay

這樣子想,這些事情真的,不是騙人的,是真的,

ru yasa mkal mkal mkal lga kmal qu mrhuw qu Knaziʼ mha

然後~說著說著說著,knazi'的耆老們就說,

Walang laluʼ nyaʼ Walang ga laqiʼ nyaʼ qu nanuʼ qu wal nahaʼ bun qasa ga Sakay walang

他的名字叫做Walang,Walang是那個被射殺的那個Walang Sakay的後代,

Ｗalang qani ga kmal maha ay iyat iyat si yani laqiʼ taʼ ay

Walang這個人就說了,哎～我們的後代不能...不能一直這樣下去了,

gluʼ taʼ kya hbun gong ka Uraw qani ga baha taʼ si mszyaqeh tnaq taʼ Tayal kwaraʼ

我們hbun gon這裡跟uraw這裡,怎麼能一直交惡下去,我們都是一樣的泰雅族,

ru klazyun nahaʼ plawaʼ nahaʼ mrhuw ru ka wal nahaʼ tusan qasa ga

然後~他們把被誤殺的那裡的耆老邀請來,就把事情處理好,

mwah msliʼ squ babaw balay qaraʼ nqu hkuy qu pagaʼ qa ga,

就聚集在一個轉彎處這裡,

takatay qa takatay qa ga cyux kya qutux hkuy ga bnux cipoq balay bnux qasa

就來到takatay這個地方,一個轉彎有很小的一個平坦的地方,

nanuʼ qasa qu mkal kya sbalay kya msblaq kya laha

就在那裡協商,在那裡和解並且和好,

ru wal maha pinkyalan nahaʼ ga

然後~他們是如何的約定,

wal iniʼ kblaq qu zyaw ka pinkyalan nqu Knaziʼ ki Mrqwang ktan makuʼ nanak kun qa nyux saku benkyoʼ gagaʼ Tayal qani ga

knazi'跟mrqwang他們並沒有把約定的事情處理得很好,在我的看法裡,因為我研究了我們泰雅族的文化,

ktan makuʼ knaziʼ ru Mrqwang ga ana nanuʼ son mnglung ga ungat qu inaʼ nahaʼ kahul Mrqwang qani ay cyux makiʼ sa Mknaziʼ

在我的見解是knazi'和mrqwang,不管怎麼去想,到現在knazi'他們的媳婦沒有來自mrqwang,

ungat uzi qu inaʼ cyux i Mrqwang qani ka 小姐 ka kahul Knaziʼ iniʼ sblaq haziʼ wal iniʼ blaq pinkyalan nahaʼ

mrqwang的媳婦也沒也來自knazi'的,應該是他們沒有事情做很好的約定,

swaʼ nanak tehoʼ soniʼ qani ga ktan taʼ kwaraʼ qu Mrqwang ru Knaziʼ qani ga

為什麼一直到現在,我們看到mrqwang和knazi'這裡,

ungat qu cyux i msyanay ga

沒有所謂的連襟,

nanuʼ son maha qu ungat nyux i msyanay ga, 沒有所謂的這個姊夫啦妹夫的吼, 沒有...婚姻都不好,

什麼叫做沒有所謂的連襟,沒有所謂的這個姐夫啦妹夫的吼,沒有...婚姻都不好,

maha yan qani qu pinkyalan ga

如果按照所約定,

haziʼ nqu kun nanak mnglung ga balay nyaʼ skaniʼ ryax ru zikang loziʼ

可能是...我自己所想的,真的要再找時間,

pzyux qu mrhuw ga aki mwah mgleng sbalay qu zyow qani

要更多的耆老,應該在做一次的和解的事情,

ru kblayun nahaʼ qu zyow qani ru yasa wal i smasoq kya

然後～把事情好好的處理好就在這裡有好的結束,

ru aring kya lga ʼbuyan nqu Gipun la

後來~在那個時候,接著就是日本人來了,

ryax nasa ga iniʼ uwah na Gipun ay nanuʼ mtciriq Tayal ru mtciriq Kanzi ru Mrqwang qani ga iniʼ tehok na Gipun

那個時候,日本人還沒有來,knazi'跟mrqwang的人在自己在打戰,直到日本人來,

nanuʼ aring sblaq qani lga

自從和解了之後,

qbwan patus nqu Gipun lozi Tayal,

日本人就把槍分給了族人,

yasa qu ʼringan nahaʼ tmring squ mciriq squ beh i Tapong qa la

從那時候開始就在tapong的戰爭了,

ciriq kya Tapong qani qu inlahan nqu zyaw ka sinbalay nqu gagaʼ qani

在tapong打戰,這就是接著在和解的事情之後了,

nanuʼ nway mucing qani qu pinqzyuʼ makuʼ ki

我把這件事情講述到這裡,

ru pucing nyaʼ qutux lozi ga cingat qu kkal nahaʼ ga zyaw qani ga

然後~還有一個就是,很多人在流傳這件事情,

krumaʼ ga minmaha kya ru musaʼ musaʼ ma iyat qani hyaʼ ga piyang nyaʼ zyaw qani ga aring squ mtqsinu ga

有些人是這樣子說也有說是那樣,這件事情的起因是因為打獵狩獵,

mtqsinu qani baha hmswaʼ gi baqun taʼ ktan taʼ rhyal na Uraw qani ga

因為我們知道打獵這個事情,我們看到uraw這個地方,

kuraʼ te ʼzil lga Sbtunux la Toeng keng lga

往向右邊,就是桃園縣的sbtunux了,

ingat qsinu nyaʼ baha hmswaʼ cyux sqesan nqu llyung rwa

沒有獵物的地方,因為被河邊分開了

nanuʼ yasa siki glu squ llyung nqu nanuʼ sa raw Qyacing qa iyat qa llyung Mangus qani

只能沿著河,那個什麼了...qyacing還是mangus這裡的河走,

ru yasa qu musaʼ te zik zik son maka kniʼan bnkis ga Bnahan qani ga

一直到很深山以前我們老人家住過的bnahan這個地方,

yasa qu son mulu cikay son maka nniqun

那裡才會找得到食物,

nanuʼ yasa qu ka zyaw ka wal pqzywan qani ga

我把所講述的這些事情,

cyux makiʼ squ sinlayan nqu basyoʼ qani ga ziʼ kasa ga knan minbiru uzi

記錄在一個轉彎處的平台這裡,那些字也是我撰寫的,

ru qani ga pnaqut makuʼ bnkies ru nanuʼ wal yan nasa qu zyaw qani ru

然後~這些事情是我跟長者詢問的,就像我所描述的,

wal yan nasa qu kwaraʼ ka pinsyaqih ru kinsleqan qu son maka glu taʼ Mrqwang ru Knaziʼ

不管我們mrqwang親族跟knazi'他們所有的是好的或是不好的事情,

ana qu son maka Mrqwang Knaziʼ hyaʼ ga qani ga laluʼ na burak

所稱的mrqwang,knazi',這個是部落的名稱,

puqing nqu rhyal taʼ pinsbkan qani hya ga cyux na Knaziʼ ga Knazi qasa ga 就是現在的紅香村

在我們pinsbkan的土地的源頭,有knazi'的地方,knazi'那個地方就是現在的紅香村,

ru puyuʼ nya yatuh cikay ga rhyal na Mrqwang sa

然後~他的正對面再往上一點的地方就是mrqwang了

ru musaʼ cikay lga cyux kya kwara kniʼan bnkis taʼ raral ga

在上去一點,就是我們老人家過去曾經住的地方了,

nanuʼ yasa qu ka nanuʼ nway mucing qu zyaw ka wal makuʼ pqyuʼ son maka sinbalay

說到這裡,今天就把“和解"的事情就講述到這裡,

sinbalay qani hya ga si ki kahul squ inlungan balay ga

“和解”這件事情,要從內心去做,

mosaʼ pongan utux ru sgaluʼ nqu utux uzi

這樣才會讓祖靈聽見及疼惜,

nanuʼ yasa mhway simu kwaraʼ

謝謝你們大家！