hknyan rapal na qalang Rahaw（信賢部落遷徙的記憶）｜口語語料

a piraʼ Kyoray suʼ ?)

啊你有幾個兄弟姊妹?)

sami Wang cya ra ceiphay ra Gilang Yazyut syongti balay ga ?

我們王家啦，這一排啦，比浪(王維南)咦亞維(是真正的兄弟嗎?)

(a qutux yaba yaya htagan Kyoray ga?)yaba ku ga ?

(同是一個爸爸媽媽的親屬嗎?)我的爸爸呢，他們都從烏道。巴杜來的啦

hayyo Utaw.Batu ga mama ku siya, raral raral lra, Taya.Batu, Loman.Batu, Ciri.Batu Yumin.Batu ru Rimuy.Batu micyo cʼpien(maki qalang ga ima qsu balay?)hayyo(haw) Utaw.Batu ga mama ku siya(sa), raral raral lra, Taya.Batu, Loman.Batu, Ciri.Batu Yumin.Batu ru Rimuy.Batu micyo cʼpien(maki qalang ga ima qsu balay?)

還有烏道、巴杜呢那是我，以前是達雅。巴杜；蔞曼。巴杜；極力。巴杜和黎慕依。巴杜，慕依。巴杜，是米就(宋順金)這邊。(這個部落是誰最先來的呢?)

yaba nha ra Batu ra (Batu a..?)ey...twa ! Utaw.Batu

當然是他們的爸爸巴杜啦(巴杜啊 ...)诶...對 !烏道。巴杜

maki i ga tha cyohwecʼtaw(Batu ima ?)kn thamen ryaw leʼisya kinholan nkis nha ga

他若在地話，就會知道(哪個巴杜?)跟他們聊了一下，他們祖先的先祖

Batuʼ laluʼ nya (ima kwara laqiʼ na Butay.Batuʼ la?) laqiʼ na qalang qani.

名字叫巴杜呢(孩子們呢，都從布袋。巴杜啦?)

beh qalang qani?)sencay ga, women ceʼitay lʼa

在這個部落嗎?)現在嗎，我們這一代了啊

hay yo cwenkis teʼ ga Masaw (Masaw.Utaw )ungat kwara wal kawra miya pasʼtwo sue hiya la

還有最老的是馬紹(馬紹。烏道)其他的夏八十歲，都已走(過世)了

cʼyo Masaw la(hmswa isaw hiya ?)a twe la...hiya uzi (Isaw.Utaw ru Masaw.Utaw)aw, twe

只有馬紹了(那麼他呢?)啊...對!他也是(伊紹。烏道和罵紹。烏道)是的

Gilang sa ga ta yaba nya, mama mu Tayaʼ, Tayaʼ Utaw hiya uzi.

那個比浪，他爸爸是我的叔叔達雅，達雅。烏道，他也是

(a...)hayyo micyo cʼpien(micyosa ga ima yaba Micyo na ..Utaw..)yaya na ga hga ki yaba mu

(啊...)還有米就這邊(那是米就他爸爸..烏道...)他的媽媽跟我的爸爸

ga chinsyonmeʼ (a..Umas .Utaw ga ?)....a wal raral be la Uxurong teʼ mamaʼ ra

是親兄妹(啊...j烏瑪，烏道嗎?)啊...很早就走(過世)了，師吳芙蓉的嬤嬤啦

(cece hiya ga ?) aw ! pyawce ku Cotong teʼ mama yesʼ

他是姐姊嗎?)是! 我的表姊，嗎?)是! 我的表姊，周董(周勝榮)的媽媽也是

hayʼyo cʼko keʼpi yesʼ wo cece(a....)yasa nanak nyux thay ra ta ru beh Antu sa ru

還有這個隔壁也是我的姊姊(啊..)只剩下這一些啦，還有在安篤那邊也是

ubuy simu i ga antu?) ubuy Batu sa uzi la, suna Ciri.Batu kawra sa i (a...)

安篤也是你們親屬嗎?)也都是從巴杜啊，那是極力。巴杜的孫子女啦(啊...)

Batu kwara yaba nha uzi ra , yasa kinholan yaba ku, women cʼyangtʼhwa womensʼ tieʼtaylʼ

他們的爸爸也都是巴啦，那也是我爸爸得祖源源，我們這樣的話，第二代了

haycʼsʼ tisantay la(a...)yawceʼyangswan tweputwe (Butay, Batu qasa ga tomok na Ulay

孩子們是第三代了(啊...)要這樣算的，對不對(那位布袋。巴杜是從前的頭目呢

raral ma ay ! ktay raral Lin Hong Long swencyu mung ke nkis hayyo wo papa hay yo yutas Boki ta..

以前呢！你看林紅隆(前鄉長)選舉時，聽老人的話，還有我爸爸

kahul Mangan iʼsnrinsyaʼ hikya Lin Hong Long tangsyen thamn ichensʼ mung nkis(a..)

從福山一聲令下十時，林紅隆(前鄉長)就當選，他們以前都是聽長輩的話(啊...)

cingay Kyoray cingay gluw..)sencay sʼtay scaysʼ hnsensʼ sucweteʼ(um...)

親屬多，兄弟姊妹多現在時代實在很現實的最(嗯...)...)

raral ga yaba ru Boki , puyaw ciyaw womn phaw hgaʼ musaʼ Mangan muhaʼ Rahaw lga

以前時爸爸和頗紀。布袋，不要叫我們跑，他們只要去福山、信賢的話

iʼtinghwe wun tangsyen( Boki ga gluw simu i ?)twe a yutas Boki sʼ temu teʼ papa a

一定穩當選頗紀是你們親戚嗎?)對，啊老伯頗紀是鐵木的爸爸啊

(Boki...ga ima yaba na?)ini ku baqi sa , yaba na yanay mu temu, wocwothen kn tha

(頗紀...呢他的爸爸是誰?)我不知道他，是我妹夫的爸爸，我昨天跟他

ryaw ra a...wo chin thamna sentaw Bunket napien lay la a(kwara Butay.Batu ru

聊天啦啊...我請他，先到文集那邊來了啊(布袋。巴杜的的

Ciri.Batu ru..)yasa nyux sqa ra a temu laqi nha ru yukang thamnteʼ thonsʼ Temu ha

極力。巴杜和..)那些鐵幕的孩子們都在這兒，尤剛它們的同事

ru Uyang (smi rusa raral i hgan)yo..ini lokah rawin Temu hiya la obeh be hoqil maki

他們以前鬥有放陷阱嗎)有的，他們以前鬥有放陷阱嗎)有的，但鐵木是比較虛弱差點在醫院死了

hga ka Butay.Batu ga lokah smiʼ rusa uzi ?)aw ay !..hga ki yanay mu Milaʼ ay beh Sikng

他們和布袋。和布袋也是很努力地放陷阱嗎?)是哦!他跟我米蜡姊在西坑(孝義村)

qani ana ga yanay mu mila ga smoya tmubaʼ yasa helaw be hoqil (Milaʼ a..)

這裡，但是我的米蜡姊夫很喜歡毒魚也因此他很快往生(米蜡啊...)

Cotong teʼpapa, cwesʼhwan(a...)maki kongswo cecan qa raral a ta(um...)wopapa teʼ kwancang

周董(勝榮)的爸，最喜歡(啊...)在公所以前的車站(嗯...)我爸爸的官長

nyux kwara Kyoray ta maki Syawpe ta yanay ku Asyon ru yanay ku Mancyon laqi

我的親戚都在這裡，我小貝的妹夫阿雄及明忠，它們都算

hiya lga magoʼ kwara sa la ra

他們的孩子，都是孫子輩了，

Abus uzi Sinkang i Sinkang Kangcay yotaw wocya, wo sawmuʼ hwelay a mha ku

阿布斯(信夫)也是，信光也是他剛剛還到我這家，我去掃墓回來時，她說很累中退需要休息

mabiʼ cikay mguy ku congthwe ma(cyux su smi rusa ga inu cyux syun isu rusa?

你也放陷阱嗎?在何處放陷阱?)

ya...sobeh nyux ku syan , layhwe ga ryangkeʼ syawsʼ be(ga hlahuy inu sa?)uswechurichang

呀..我在很近的地方放陷阱，來回啊兩個小時而已(那個山上?)汙水處理廠

twemyen na sa (kya lalu na Tayal uzi sa?)

他的對面那邊(有泰雅族的地名嗎?)

ima baq raral (syawryaw son nha sa ga?kya keʼ lalu Tayal ga?) ini baqi

誰知道以前(他們稱那邊是小寮嗎?有沒有泰雅族名子?)

yasa snyan yutas ku Mawmaw raral, Umun

那是我親家(高義春)以前放陷阱之處，武闷

thammen cmohwe xwag kya pi , (pira bzyoq wal su galun kahul kya )beh pizyux wokn

他們怎麼會放在那邊呢(你從那裏獵獲過幾頭山豬?)

yanay Sinkang a...iciʼ ga wohwa sankoʼ yue ga asʼryotho wal ka alun mwah be pawcinkon(o...)

和我的小舅子新鋼啊...有一次呢，我們用三個月去保慶宮附近(嘔....)

aki ku birun wa pira hiʼ kwara mwah maniq，kwara womeyo kwangpo ra，ay....

本來要把獵物賣掉，多少人就過來吃啦我沒有廣播啦，噯！....

khantaw cyolay cyotwe la(ima birun su kmukan ga Tayal ga?)a thamen Tayal yaw

看到就來了(平常你會賣給誰，是漢人還是泰雅族人呢?)

a, yosho woctong mayke kmukan a , ima be msyaw wo ikoʼripay cwiʼtho a, wun

啊我有時候自甕賣給漢人，我不騙你，一個禮拜最多啊，嗯

wo nakoʼ lawta hayo hiyo ciʼspacin topepuryaw, wa mʼuy be sanpho ru syapho , haw

我那個老大還有壐優七十八斤都背不了，我很累又氣，又上坡且下坡，好

(ana kwara gyus ga birun su uzi ?)sanpho ru syapho ru wo pupha cesiezn , kun maras sa , raral a

(連所有腸子內臟都賣啊)是！我上坡且下坡，我不怕這些人我帶的，以前

wo sihwan nayang xwang , knalay ku nanak hray , ini nbah skyut, kyali yanay pi

我喜歡那樣放，陷阱線也是我自己做的，不容易斷掉，問問我的兄弟呀

(qmalup...)woke wo yanay cingkaw a.....ima sa pi laqi....Pawcu sa,

(打獵..)我給武的舅子警告哦!....那個孩子叫什麼....那個?...

yama laqi..yutas macyaʼ xwang teʼ (a, maras huzin ga tqhun na la ?)

那個女婿...馬架公公放的，他們不敢(帶獵狗時，會破壞了事嗎?)

sazing huzing wal tqilun kya la ru , ima ta kzyat kmat ru (a....) mita ku bzyoq qalux

我在那邊打死兩隻狗了呢，誰敢捉緊鬆綁呢，會咬人啊(啊...)我看到黑色的山豬

qani hmzyaw huzing lozi thmut ku la ru habun ku la (a...)aring kraya hyagun mu cʼcetaw xusan ne

這個野豬追擊獵狗，我一氣之下就刺死他了(啊...)我從上面追獵直接到福山呢

wo kn thamen cyang , wo sʼ taw pyeteʼ tixwang ne(yaqih gaga na muha ta mzyup rusa

我跟他們講，我是到別的地方呢(私下進入別人陷阱之處是不守傳統規約的哦

na ga?)lahuy , lahuy pusʼwoteʼ baq ta gaga ga nyux na ktan nyux syan yutas ta lga laxi

山，山，不是我的，他們若守規則的話，應該看到長輩已在此山上放置陷阱

usa kya, women siʼyo chwe ma, Cinkang chyu Bunket ye chyu woicin kenimen cinkaw haychyu..

不要去那邊，我是知會嗎，我以景給他們警告了還去...)

a Iping sa bhyan iʼkay Bunket lpi kya, yasa qu mluw Mekoʼ na Rintu(a...)wo meyo taa

啊，那個宜并(馬石土)在那邊被文吉打一次啦，就是跟著林圖的美垢(他太太)

Bunket yesʼ kangkang thweʼu lokah be hiʼ na ru, taa lawzncya taakeʼpansʼ yaqih

文吉也剛剛退伍身體很壯呢，打老人家打個半死，不好

balay(a ingat gaga na mihiy bnkis hiya la)woyecyuh a Iping a mgyay la

真的(啊，打老人家是沒有倫理規約的)我也去呀!宜并逃跑了

ini gali a I yeng naʼ qutux gyaqih sa na, (ini qbaq mita nkis)ini ku soyaʼ mita，raral ga thateʼ akong a,

我還未取回那個壞的，(不會尊敬老人的話)我不喜看他，以前宜并他的公公

totaw wocya thatwe wo papa hncuncin, (ima lalu na yaba su ?) lomanLoman kobu ra , Loman lalu nya(a....)

都到我家，他對我爸爸很尊敬(你爸爸名叫什麼?)樓漫.勾佈啦，樓漫是他的名字(啊...)

zn hnhaw ru ungat yaqih lungan na kwara muʼuw toʼs thakay teʼ , naras

人非常好，心裡沒有什麼不好，所有的木屋都是他蓋的，他帶來

na(Lomam.Kobu sa ga iyat beh qsaa?)gong Loman qa ra, lalu yaba ku raral sa syan nha gong

(樓漫.勾佈不是在那邊?)就是這樓漫溪啦，我爸爸的名字，以前放那個溪的名字

lalu nya, iyat nihiy Kobu msyaw , Loman.Kobu(hiya smiʼ rusa sa lga ? hiya qu lalu nya la)aw

不是被打成腫包而得名那是騙人的，樓漫.勾佈(他放陷阱的地方就娶她的名字啦

(hiya smiʼ rusa ru lalu nya la)he.....

(他放的陷阱就娶她的名字了)嘿........

cinsquliq qasa)hga ki Temu.Silan sa, Behuy yaba mu bhyan

那人的名字)他那時是跟鐵木‧稀爛，我的爸爸是貝乎伊，他就打

tucing ru tholun na Temu.Silan kobuʼ ra yaba Toto(Temu.Silan?)

他的頭，奏一頓鐵木‧稀爛，那事郖豆的爸爸(鐵木‧稀爛)

iyat ! Temu lalu yaba nha la, thamen sʼ a blaq syaqan(sywhwa lga)aw....

不是 ! 他們的爸爸是鐵木啦，他們是覺得好玩好笑(笑話嗎)是...

blaq syaqan ha....a yutas ku Oyuʼ ga, oyuʼ krayaʼ qa ra, gong Oyuʼ hiya laluʼ lma.

很好笑的....啊我的親家歐柚，是在上面放陷阱，那邊的溪，就取名歐柚溪了呢

hiya kslaq ga , lalu na lma(inu qu gong Oyuʼ sa pi?) ingat la, sencay

他也在那開墾，也就取那地方的名字(娜歐柚溪是在哪裡呢?)

wancyuen sʼ sweko la, ichen ga hopa be qsya na, maki kacing

往植物園是睡溝，以前的時候，會有很大的水勢，也有牛在那

qmibnw slaq, rasun myan nbuw qsya kacing ra

犁田，我們常帶牛隻去喝水啦

(yatux slaq raral sa ga?)aw..., aki su baqun, ni inkay yectaw(o..yo yo yo ..oyu teʼ

(那個上面以前是水田嗎?)是啊....你應該也知道呀(嘔...有，有，有是歐佑的

ga, san nha syan Sirogan ga? a ima baq a (keʼ gipun Gipunsa ru Sirogan))

那，他們為什麼取名西羅岸呢?)啊我不知道啊(那是日語阿西羅岸)

kiʼan nha, Wasaw sa hiya ga, thamen phontaw teʼ thamen cui lahuy

他們住的，那是瓦紹呢，他們碰到的住山上

maras ta ay zn hayme cexun，maki kyahu be, Boki sa wan stanux suruw ma , wal leng krumaʼ squliq la, icyeng pisuy.Batu hiya pi

就還沒結婚，住很下面那去上廁所，比速依．巴杜走在前面呢

kangi ta rgyax ra, nyux hngu hngu beh sa cipoq be nyux , snat kyahu

我們在山上都是走路啊，他們在那裏嘿咻、嘿咻，在很窄小的的方，又在懸崖邊

yasa syan nha cyuʼan Wasaw la pi , cekoʼ pe Bokiʼ xwasien

他們把那地方取名為瓦紹嘿咻嘿咻的地方了嗎。結果被剝度發現的

(Wasaw son nha lga)aw ! yasa kyahu sinpay sa，ha ha ..tha iwey Boki chong napien co

(那就是瓦紹了嗎?)是住下面姓白的白的，哈....他以為...

baq su muha squci suruw ma a a ...ini hotaw ma, snat kyahu ey(a...)

原來他是去後面大便的啊....沒有掉下去呢，下方是懸崖诶(啊...)

san su mita ga tunux sa (tunux sa ga yatux kRagaʼ ga ga?)cyuʼan Wasaw , haw ! Raga

你看過那個石頭?(那個石頭在哥拉卡的嗎?)瓦紹嘿咻的，是！拉卡部落

(sobeh inu sa pi , tehuk Agiq la ga?) ini tehuk Agiq lga , Agiq caykwlay

是靠近哪裡的地方呢孝義嗎?)還沒到孝義，孝義在過

hayyo lomanko caykwolay khway taw Agiq napien

還有樓曼夠再過來，快到孝義那邊

cyux kya na tunux sa，women yepuhwe siemingcʼ a(Tayal ga toyo tienkuʼ ra

那個石頭還在呢，我們也不會寫名字啊(泰雅的地名都有典故啦)

aki na brwan cikay twosaw nien laycʼiyuw ma zanghaycʼctaw ma

應該要一下，多少年前，來此一由呢，讓孩子知道嗎

ini wah biruʼ nha la, a a a..tancun ita nkis hiya(kmal yaba ku uzi qasa ，yaba ku ga

不再從哪邊了，哈....以前老人家比較單純的(我爸爸也講過那些，因為爸爸

musa Sikng krryax ra , yatux Agiq sa, musa qmalup sa

常去西坑打獵，就是孝義的上方啦)

(mluw ku otobay son maku pangaʼ kryax, qoyat be magan qsunuw kryax yaba )

我常騎機車去接爸爸，手氣都很好，爸爸每次都捉到獵物)

qoyat qani hga ga qnyatun nya，kaychi teʼ sʼho puxwe chokwo，kaychui cyochi

他們運氣好，也是要勤勞的，該去巡的時候，不會錯過，該巡就去巡

yasa qu qnyatun ta qmalup(yaba ku ga , qutux hngawan iʼko ripay ga

所以我們要很勤勞得去打獵(我爸爸每一星期當中

iʼting ryangtho santho kahul kya)yaba ku ga ru ...ima sa laqi na cwo man paw t Acin,

一定會從哪裡獵取兩三頭獵物(山豬)我爸爸呢和...哪一個是阿金的孩子

kn wo papa sʼcwehaw teʼ phongyo neʼ(a....)

跟我爸爸是最好的朋友呢(啊...)

birun na kryax hiya ra , para, bzyoq ru nanau a yugun na cikay bwax

他是每次都會賣出去的，有得到山羌啦山豬什麼的，要換取一些白米，

ru nanu hgway be raral la，Acing yaba na tha changchang taw wocya

然而，過去的價錢都很便宜啦，阿金的爸爸常到我家

Wang yon cin phen wo papa apa Wang yon cin (Wang yon cin sʼnari teʼ

王永在騙了我爸爸，不是王永慶啦(王永慶是哪裡的?)

cyocay Sucʼyuen methen totaw wocya muʼuw teʼsʼhow rasun yaba ku quriq Xinoki)

就在粟子園(新店區)這裡，每天都到我家，木屋的時候，我爸爸引他去偷砍檜木

kya cikay cpn na cinging suciyaw ma(a...)tha cingchang lay

有一些資本之後，經營塑膠嗎(啊...)他經常來

a hopa papak na Wang yon cin (um...)wo papa yehnchi wo ra

王永慶，他的耳朵很大(嗯...)我爸爸也很氣我啦

wo nasʼho khway cingsan wo cingchang khan thamen lay , wo cepien tosʼ ramat

我那時候快清山，看它們來，我這邊都是蔬菜

ru qmayat bzyoq ru qmayat ngta cyoyangching to lay a

有時養一些豬和養些雞，就永慶都來

(women cepen yoiʼkoʼ cyaw Yayaw Yayaw ga qasa(yayaw ga slaqan cwagan nha ga ?)

我們這邊有一個叫野要)那個是野要部落(野要是他們耕種的田地嗎?)

yatux qa ya yatux son nha, yatux na lga Pawcinkong，Yayaw qani hiya

那是在上面，他得上面就是寶慶宮，這邊是野要

aw !( yayaw laru yatux ska congcen yomeyo?) thamen cyocyang yatux (ungat qu

是！(野要之上方，中間有沒有?)它們都講說上面(沒有稱做

qnoyan son nha sa ga?) nyux ! cyux ta cyux klayun unchuen qa ta kwara sa

哥娜樣的地方嗎?)有！在那個都蓋著溫泉的地方

iʼsilieʼ syalay qa ta(swa nha syan qnoyan pi ?)muya ta ngahi raral nkis ra(a...)

一系列下來呢(為什麼叫哥娜樣呢?)以前是老人種植地瓜啦

bwan ru hbunun htu kya la, yasa syan nha lalu sa(a...)

番石榴和百香果，野斗長在那邊啦，野以此取名(墾地之意)

wo sawteʼ sʼho chang chui napien na bwal ra hayyo nakoʼ sʼmo...chawme sa a

我常去那邊取採番石柳，還有那個草莓啊

a nakoʼ seʼmo sawteʼ sʼho changkwocy napien na bwal chyyo nanu pi sa chawme syawteʼ a biluk(biluk)

(阿..)那個小的時候，常過去那邊拿番石榴，還有什麼呢那個草莓，小小的草莓(草莓..

ngasal myan ga icien tosʼ syaw lu kwara muha taki

我們的家以前都是小的呢，往瀑布那方向

beh Sakiciʼ sa muha myan magan bunun, nakoʼ sʼmo mokwe cwapin ga laqi na

靠近周萬吉那邊，我們常去採百香果，那個事是什麼魔鬼遊戲去採果子，家貧痕是個孩子呢

kwancuy sa (yasa usa phupu sa lga rhzyal Tayal uzi lrwa?)beh inu ?Puʼupuʼ sa ga)aw r

那是管蔟伊(是要往瀑布，也是屬原住民的地嗎?)

( kya lalu na Tayal I beh suruw yatux sa?)icien a ta wo snculay lema ku a hayme tangping

(它有泰雅族的稱呼嗎那個上面?以前的啊..我生出來還沒去當兵時

ga ta cenkoʼ Ulay cie sweseputhon lance icing khay ye

那時整個烏來街水洩不通，纜車已經開噎

taywansn tiʼiko(kya lalu na Tayal?)ima baq ay, ini ku baqi sa

台灣省第一個(有泰雅族名嗎?)誰知啊，我不知道那個

(Takiʼ mha ta ra)nicha tiennaw inkay yo lalu , (aw !)baqun su ra lance ma (Takiʼ son nha

(它們都說是瀑你查察電腦即會有看到地方名字，(是)你知道是纜車啦(叫瀑布瀑布

tgliq phupu tgliq ga)ay swa.

得葛列瀑布得葛列呢)噯，為何是....