- 26
- 0
一個嘎又部落婦女的部落生活回憶，記得曉得時候，常常跟祖母上山工作，食用天然的有機的蔡蔬及享受擅長打獵的父親所獲得山肉生活很愜意，幼年就讀花蓮保母學校，但因家境清苦停學回家感傷部落正興盛的旅遊事業，遊客日漸增多，因此，進入原住民文藝藝術展演聖地-清流園，那是來觀光的遊客除了國人遊客外，外籍遊客也抄得多，都是來欣賞原民文化藝術展演，我的祖母負責口簧琴演咒及舞蹈，我們年少婦女全都賣力演出文化歌舞劇的節目，幾乎部落都靠著文化觀光產業生活與成長，我們習俗中最使我難忘的嫁娶文化及對話吟誦，最使我記憶猶新，我祖母教我唱的是很感人的少女出嫁的心聲曲，一職到縣我還是很喜歡分享她啊!
- 字幕列表
-
(a suyan a..suyan mqas balay mwah mita isu啊 大姊 啊 ...很高興能來訪問你
-
kayal cikay qu su aring su cipoq ru qalang na qnxan ga pqzyu cikay)請你述說一下，從你小時候部落生活的一些軼事
-
knan hiya ga lalu maku ga Hweme yaba maku ga Batu.Piru我名字是惠美，我爸爸叫巴杜.比鹿，
-
yaya ku ga Yungeh.Boxin我的媽媽是尤葉.玻杏，
-
aring ku cipoq ga mʼguy balay kwara yaba yaya ku自從我們小時候，爸爸，媽媽都很辛苦
-
ha mswa qmayat tzyu laqi ru yaki ku Pakung ruYutuy因為要養活我們六孩子，祖母、啞巴
-
kwaran ngasal myan la ga si ta si puw qutux hi ngasal myan尤杜叔，全家人口數就算是有十一人
-
wal mʼguy be kwara yaya yaba qaniy (qsuyan yaki su ga Upah . Neban ma ra爸爸嬤嬤都很辛苦(大姊，你的祖母是烏巴赫.內班后!
-
kahul inu qalang nya)Upah.Neban ga kahul son muciy qu Ulay Ulay他的部落在哪裡?)烏巴赫.內班呢，從烏來部落烏來來的
-
ubuy son muciy qu Cocya a kahul Cocya son muciy yaki ku qaniy屬於所謂的周家，祖母是從周家出來的。
-
(ima qu yaba na baqun su yaba na yaki su)他的爸爸是誰?你知道嗎?
-
yaba ku hiya ga kahul son muciy qu (ubuy walis mga) ubuy walis ru他爸爸是從(屬於瓦歷斯嗎)屬於瓦歷斯
-
yasa qu Cocya kwara sa Siro ru Walis ru kwara sa ubuy nha yaki ku那是全屬於周家周志郎和瓦麗絲的親屬，也是我祖母的親屬
-
yasa qu likuy na ga sswe a qsuyan na Walis yutas maku hiya那是她先生的弟弟啊..瓦歷斯的哥哥是我的祖父
-
yasa qu mwah Kekong qu Tampya qaniy qu yaki ku ru就這樣我的祖母才嫁到桶壁這個部落了
-
htuw ki yaya ku la ga wal na si squniy pluw ta son muciy yutas maku Piru la我媽媽出現後，我的比鹿祖父，把他們結為夫妻了
-
ru wan si squniy yaya ku ru yaba ku son mucyi qnxan nha qaniy我爸爸及媽媽被祖父結合我爸爸及媽媽被祖父結合了後，過著部落的生活
-
qnxan son muci bnkis ga mguy balay ana mguy ga mqas uy部落的老人過去生活都很苦
-
ini kiyan misuw qaniy ga ana nanu mxal be Tokak kwara ga不像現在這樣，無論什麼事都讓人頭痛
-
babaw hiyal qaniy ga ana zyuwaw nanu qaniy ga mʼguy be kwara在這個世界上，什麼事都很苦的
-
ana ga son muciy qa mnglun qnxan raral ga mʼguy be雖然很苦，但很快樂。
-
maniq ta nanu pi ngahi qu niqun ngahi niqun我們吃什麼呢?地瓜是食物，我們吃地瓜
-
blaq be laqi misuw hiya maniq Hampaw ana yasa ga現在的孩子們很好了，會吃漢堡，雖然如此
-
(maniq simuw sehuy ru i ramat hlahuy uziy)(你們也吃芋頭嗎?)
-
quru ra yahuw wasiq kruma lga musa hlahuy nkis芋頭梗、山萵苣，有時老人家會去山上打獵
-
musa hlahuy maras cikay qsinuw nanu lga到山上後，回來帶一些野獸時
-
ana myan mabi bengi sami laqi ga tliqun sami na kwara雖然我們都已睡著了把我們都叫醒
-
(maniq simuw ryuhing uziy cyux qhuniq ryuhing sa)(你們也吃在樹上的山蘇嗎?)
-
wa ana nanu niqan kwara ryuhing哇!什麼都吃的，山蘇
-
ingat nanu cimu kya cimu hiya ga沒有什麼鹽巴等，有鹽巴
-
ingat Azimoto nanu yasa qu maqaw但沒有味精什麼的，只有馬告
-
ru yasa qu syan ta Azi raral pi那是我們以前用的調味料
-
ana ga qinah be lokah hi raral hiya但是以前有特別會強身
-
inu qu Kucyu raral ingat Kucyu uziy si cinrapal raral hiya rwa以前哪裡有鞋子，都光著腳以前哪裡有鞋子，都光著板子
-
ana khangi memaw balay thuy miya qa rapal yaya yaba ku連走路時，使腳板厚厚的像這樣
-
musa tzywaw kwara a blaq balay misuw qaniy hiya la都如此的工作，現在實在太好了
-
(pongan ku raral ga maqaw ru tana spzyang balay qu ramat ma ga)我以前聽說:馬告和刺蔥，是最好的野菜哦)
-
aw tanan qaniy ga (muciy nanu a kmalay?)是的，這個刺蔥呢(是如何去料理?)
-
phapuy ta qsinuw lga nkis lga hmehuy ga syun na maqaw ru tana我們煮獸肉時，老人都會在水滾時，放入馬告和刺蔥
-
syun na maqaw ru syun na tana ingat kwara Azitamoto raral ra放馬告和刺蔥是因為沒味精等調味品
-
qasa ga iwal be izyu ay blaq be hi blaq nbun kwara ayang na sokan balay tana那個就像養生藥，會養身刺蔥它的湯，味道很香
-
ru qasa qu cipoq maku raral ga wal mʼguy be yaya yaba qa那個就是我小時候的生活，我的媽媽，爸爸非
-
yaki ku i kmahang sami uxun su kya yaki praw kmahang cikay llaqi我的祖母也是照顧我們，還好他在，能幫忙照顧孩子們
-
yasa qu baq cikay qyanux kangi sthan yaya yaba musa kangi panga Oxyo我的媽媽與爸爸才能出區找工作賺錢
-
ru musa tzyuwaw sbayux slaq sbayux tzyuwaw且出去換工種田
-
yasa qu misuw qaniy lga smatun balay lga那麼這些事，讓人懷念了
-
musa ta kwara tehoq ta kawas lga yaba yaya n_gyut n_gyut wal shriq babaw hiyal我們到了時候都會走，爸爸媽媽漸漸地已離開世界
-
lungun kwara qnxan raral ga talagay la以前小時候的生活讓人最回味
-
(nanu pcywagan na yaba su raral ga pincywagan qnxan na sa)你爸爸以前做什麼工作來生活
-
yaba ga smi rusa sbayux ru kya nanu pincywgan lga musa tzyuwaw爸爸是放陷阱及有事就跟人換工
-
ini tzyuwaw uciy nanu qmayat kwara laqi kwara Pakung laqi Zyuime kwara如不工作的話，如何養活孩子及舅舅共十幾個人
-
Zyunanme kwara (wan su pongan mha qmalup全部十幾個人(你有聽過打獵的事嗎)
-
lokah be qmalup yaba su ma ra)聽說你爸爸很會打獵
-
(qsinuw nanu wal na qlupun)他都是獵獲那些獸物
-
o..ana para ana qbux ana bzyok ay ana kacing kya kwara raral hiya ru qanux喔...連山羌、白鼻心哦，就是野牛、野鹿以前都有
-
kya kwara ima pi Syong ga ingat balay siya ini agal siya(ngarux ga)那麼有很多種，但是熊是沒有的，也不會去獵取(熊嗎?)
-
Syong a (ngarux a) ngarux ngarux ngarux kngun sa熊啊(熊啊 )熊 熊 熊是可怕的
-
ana ga tampya ga kya qutux squliq wal magan ngarux e但是在桶壁部落有人獵獲熊耶
-
yasa qu magal ngarux qa ga ..Yabung qa ra獵取熊啊...啊...這個雅迸呢
-
yasa kwara inagal nha qaniy lga kruma kmukan ini ga Tayal tbiran nha他們拿到這隻之後，賣給平地人或族人
-
a Sancuzwo son muciy lga nha la szyon kmukan la (raral ga pongan啊 ，在以前山豬肉的話平地人喜歡了
-
saku bnkis pqzyu mha ngarux qaniy mlahang qalang我已聽過老人講過說: 熊是部落的守護者
-
galun ta lga musa maki qutux ngasal qutux hi pʼzyuw pongan sa)如果獵殺它，家中會有一人交換抵命
-
baqaw ta ga magal ga wal nha galun qba ru wal nha birun kmukan ma不知道呢，他們把手掌賣給平地人哦
-
(mswa cinngasal sa ungat nanu zyuwaw nha ungat wal hmoqil squliq ungat)他們的家人都沒事，沒有人死嗎?
-
ungat msyaw kwara misin kwara qasa hiya ungat kwara zyuwaw qaniy啊 那個是迷信啦這裡沒什麼事
-
ru magal lga qoyat nha nanak sa magal lga biran qba ru獵獲熊是它們自己的福氣
-
kwara wal nha biran baqun su kmukan rwa kblazyun Izyu blaq balay ma平地人喜歡熊掌說是很好的藥材
-
(kʼaki su Upah.Neban ga muya trakis uziy)ana trakis maki yaki ga blaq be祖母在時，連小米、芋頭我們都覺得很好吃
-
ana ngahi uziy ga sbhyun na kbalay kuni ru kwara a blaq niqun連地瓜也是搗成麻糬樣的都很好吃
-
maki nkis ga ana nanu blaq balay(trakis qasa ga kwara qalang kneril當老人在時，什麼是很好的
-
kwara qalang slaq ru kwara kneril tmzyan nha kwara trakis)全部落的田地及所有女人，都在種小米嗎?)
-
tmuya kwara trakis raral hiya ru hapan nha nanu i niqun ta raral pi都在種植，它們用撒種的，那是我們以前的主食呀!
-
(ungat pagay mʼma pongan maku pagay mʼma mga)(沒有旱稻?我聽說旱稻)
-
qasa hiya ga mrhuw raral sa la mrhuw raral hiya ga syun nha pagay mʼma rwa那個是很久以前的事了，古時候它們開墾旱稻啊
-
misuw qaniy hiya lga slitan ta kwara ra lupi ru pagay pluw現在的時候都是用除草，稗子和稻子混在一起
-
baha ta baqun lpi就不容易知道呢
-
(wal su mqwas biru uziy Kokumingako i theluw i mwah qalang(你也有上學嗎?大陸人來部落時的國民學校)
-
wal su mqwas )aw mqwas(Nannengse piqwasan su)你也去讀書嗎?)是的，有(你幾年級?)
-
Lokunense ungat Kocong kya na六年級，那時還沒有國中的
-
Lokunense ru mwah ku mqwas Karinko Icinen ru六年級後，我去花蓮讀書一年
-
mwah Rensyuw kbalay lukus a mwah ku beh Cecayconghwe去學習做衣服裁縫啊在芥菜總會
-
mqwas Gakko Kiristo mah ku Rensyuw kbalay lukus kya就讀於基督教學校學習製作衣服
-
masoq lga mwah ku yugiy Seriyeng la畢業後我回來跳舞清流園跳舞了
-
(pongan maku yugiy Seriyeng raral(以前我聽過在清流園跳舞時
-
cingay balay Oʼkyaksang ma lpyung kahul Gipun mwah mita ma ga )有很多客人來看跳舞是嗎?)
-
piyux balay ana Gipun Ameruka ana kwara Lozing piyux balay非常多連美國人非洲裔的人都來 不得了
-
mswa sa ingat be Oʼkyaku ma baq uziy la(nanu syugiy simu raral現在為什麼沒有客人了，也不知道原因啊(你們都跳什麼舞蹈?)
-
swa cingay be hi mwah mita nanu kwara yugiy mamuw) yugi Tayal rwa為何當時很多人來看(你們跳哪些舞?)泰雅族舞啊!
-
Tayal ga (nanu yugiy mamuw qutux Kamok ga泰雅族啊，你們每一個節目
-
qsu yugi myan ga Hwanʼingcyapin ra mwah lpyung ga Hwaʼing Tiʼa lga tlubuw la我們先跳的武士歡迎嘉賓舞呀，之後跳口簧琴舞了
-
(tlubuw takan Kohwangching sa ga) aw那是竹琴，跳竹竿舞嗎?)是呀!
-
ru Cexunʼuw la(yugiy na msqun ga) Tawmi ga smxu la luhung Tawmi yasa qu然後再跳結婚舞了(結婚的舞蹈嗎?)搗米啦!
-
masoq Tawmi lga mqas la yugiy rima lga Cutongʼuw la完畢之後，都很高興了，又跳竹子的舞蹈，竹筒舞了
-
(a Cukanʼuw ga aw Cukanʼuw yugiy ruma)aw masoq myan kwara yugiy lga(啊..竹筒舞嗎)是，竹竿舞是竹子，是，完了以後大家來跳舞啦!
-
hmuluy myan Okyak Tacyalaythyawʼuw nway ta mqas kwara Oʼkyak mwah Sanka大家來跳舞，是要讓來參觀的客人高興地參與舞蹈
-
(pira kawas qu myugiy su kya)a baqaw ta ciwal be kawas(你在那裡跳舞幾年?)啊…大概是三年而已
-
ciwal be kawas lga malax ku la三年了之後，我離職了
-
ana ga cipoq Gekyu na raral hiya ra Sampyaku yaniy lga hopa balay因為是薪水太少了，大概三百元，以前的錢很大哦!
-
pila raral rwa Ikaget ga Sampyaku yeng balay yasa qu以前一個月只有三百元，所以
-
(Sampyakuyeng ga thoyay maziy nanu pila raral sa)(三百元就可以買什麼東西。那是以前的錢)
-
maziy bwox ru maziy cikay nanu tnaq balay Cukaw uziy ingat thay uziy買米和買些什麼的，也足過使用，也沒又剩下
-
(mnwah su kmyut Oxyo uziy mgluw yaba yaya su)aw你也去過採割荷葉賺錢嗎?)是的!
-
mwah ku mluw yaki ku a naras ku nya Oxyo我有跟我的烏巴赫祖母去，他帶我們去
-
sami ki Rogaku Ingoh qaniy還有跟我這個同學夷諾兒去
-
ru yaki bakan qutux ay yaqih bnkis qa mzuy be rasun myan和這位巴紺祖母哦! 這些老人很壞很調皮，帶我們
-
magal Oxyo lga pcriqan sami na Tongse la mangay memaw msiq bnkis hiya la採荷葉了呢! 讓我們同學打鬥，老人在旁觀戰了
-
syasa qu mwah myan magal Oxyo ini ga Oxyo qaniy hgway balay我們去採芋荷葉，這荷葉背起來很輕
-
usuw be panga ga hgway be panga su Iten ga Cyokway balay如果背得種種的，也很便宜，一天呢，九塊錢而已
-
Cyokway lga(mʼguy balay qyanux raral ga)mʼguy be.九元了呀(以前的生活很苦啊!)很苦
-
magal myan maziy ku syam maziy ku bwox lga ingat la我們領錢買些肉，我又買米時就沒有了
-
Cyokway Cyen hgway be九塊錢一天太便宜
-
raral ga mluw myan Basu musa Sinten qaniy ga cyokway Cen mha su ga以前我們搭車去新店，這個九元
-
Skway mita su Ega ru mwah su ga Cikway Ceng muciy ga啊十元呢，你去看電影和來回時幾塊錢而已
-
ru ima i tnaq ta mʼguy kwara raral ga )且以前是大家都一樣辛苦
-
(ga pongan i raral qalang hiya ga ima i qsu balay mwah qalang ta qaniy)(那，我聽說我們以前的部落是誰最先來的，古時候?
-
bzyaq qalang ta qaniy )qsu balay i ay kwara bnkis ta qaniy ga來到我們的這個部落?)最先來的是...噯，這些老人啊!
-
miya ubuy Botu.Kuyu ru ubuy Masing.Rukun ru yutas Batu (Batu.Syat ga)波度.谷佑的親屬和馬信.魯滾和巴杜老先生(巴杜.俠士嗎?)
-
Batu.Syat a Batu.Syat ru Qawin Ssyat kwara nkis qaniy巴杜.俠是和卡問.俠士及所有這些老人們
-
(ima qu Qawin.Syat hiya )卡問.俠士是誰?)
-
qasa ga yaba Toyu ru yaba na Cuneko那是荳佑的和游雪妹的爸爸
-
yasa qu kwara nkis ga lokah be raral ru ay kngun nha balay kwara所以以前那些老人都很強壯，大家都很敬畏他們
-
(ima son nha muciy Hemuy.Syat hiya pongan maku Hemuy.Syat ga)(那麼，黑姆依.俠士是誰?我聽說黑姆依.俠士呢?)
-
Hemuy.Syat hiya ga neril Masing.Rukun ra (a...)黑姆依.俠士是馬信.魯滾的妻子
-
ubuy i yaya Cyuge ubuy Masing.Rukun kwara siya (a....)是林玉燕嬤嬤的親屬，又都是馬信.魯滾得妻屬
-
yasa qu (pira kawas su la Kekong su pira laqi su cinngasal su nanak ga)那就是(你幾歲啦，結婚時，自己的家裡有幾個孩子?)
-
ngasal ku nanak ga qutux be laqi ku kira lga qutux laqi ku我自己的家是我只有一個孩子，然後一個孩子
-
kira lga ru pluw myan ru Kekong ku ngasal Ciwas.Yusi la yaki maku我們在一起結婚，架道吉媧斯.尤細的家庭，他是我的婆婆
-
(kahul inu yaki su Ciwas .Yusiy sa)(你婆婆吉媧斯.尤細是從哪裡來的?)
-
(kahil qalang Toʼing ini ga Girang)yaki maku ga qalang aw桃園或是宜蘭，我的婆婆它們自己的部落
-
(yutas su ga Suruw kahul inu sa) iyat Syat Syat yutas ku hiya ga yaba na Takira qaiy ga哪你公公呢?(蘇魯嗎)不是，俠士 俠士蘇魯嗎)不是，俠士俠士我的祖父，他是達奇拉的爸爸
-
nanu i Tosa(Tosa ima) laqi Amuy.Piling ga Amuy.Pilin.Tosa那麼 ..鬥飒(誰的鬥飒?)是阿姆依.比另的孩子，鬥飒
-
(ima qu Amuy.Pilin hiya pi Kyoray ima)yaya a Tosa rwa yaya Tosa ga Amuy.Piling(那位阿姆依.比另是誰呢?誰的親戚)那是鬥飒呀!鬥飒的嬤啊阿幕依比玲
-
yasa qu ubuy na kwara sa laqi na hopa balay ga yaya a那個是他們所有的親屬，那媽媽最大的孩子是
-
Cangyulo qaniy Gocyo ta raral yasa hopa be laqi na(a.. mila.watan raral ga)這個張娛樂，我們以前的鄉長，那是他最大的孩子(啊..米蠟.瓦旦嗎?)
-
aw yasa qu hopa be laqi na ru kira lga yaba ima pi yaba Yuraw la是的，那是最大的孩子之後呢，是誰的爸爸呢，尤勞的爸爸
-
Kawkwezn Yuraw la kira ga yaba laqi qaniy la叫高貴仁，尤勞了，以後子子孫孫了
-
kira lga Kekong maku ru tehuk son muciy qu patun tzyu a qeru son muciy kawas以後，我結婚到四十六啊九歲時
-
likuy maku lga wal sheriq son muciy qu babaw hiyal la我先生就去是離開人世間了
-
ru ktan lga(raral hiya Kekong ta ga mwah smze ma mha nanu smze raral往後再看時(據說以前接葷食 要先提親是嗎?是怎麼樣的提親?
-
Kekong magal kneril) yasa gaga raral nkis ki nkis pi pkayan結婚娶太太的古時候的習俗是老人先商談的
-
pkayal hgan la ru kmut bzyok lru Kekong lpi muciy kya raral hiya他們互相交談後，就殺豬後就結婚了，以前都是這樣的
-
yasa ga nkis pkayal pi smwal la aw muciy lga所以老人家談論的，答應，就說是，好的了
-
(kmut simuw bzyok ru psli simuw pqasan simuw uziy kya mqwas )(你們殺豬時，聚集慶祝活動也會昌哥嗎?)
-
nkis kwara nyux blaq mita bzyok maniq lga所有的老人家看到豬肉了呢
-
nyux tmatah syam ru kruma nbuw cikay boq knalay qwaw qaniy就烤起豬肉及喝一些自製的酒品
-
yasa qu mqas balay qu myugiy nkis hiya laqi hiya ga mangay nkis mqas la那麼都很高興，老人就跳舞起來啦，孩子們看著老人家高興了
-
(raral i pongan maku isu hiya ga baq su balay myugiy ru baq mqwas ma(以前我聽說你是很會跳舞的，也很會唱歌呢)
-
maki qu a pkita lpyung be a Sanpawkonsi sa ga ga lungi cikay你在山胞公司給客人觀賞時，想一想...)
-
qwas Tayal ga nanu balay qwas ga syan su balay inlungan泰雅族的歌謠中，那些是在心中最懷念的呢?)
-
ru qwasiy cikay ru nanu qu pqzwan na) qwas myan raral ga請唱一下，並敘述在述說什麼?)
-
piyux piyux hiya ana ga qutux qwas qaniy ga是有非常多的，但這一首是
-
cbaqan ku na yaki maku Upah.Neban ga yasa qu qwasay simuw cikay ki我的祖母烏巴赫.內班教我的，那讓我為妳們唱一下哦!
-
qwas qaniy hiya ga a qwas a iwal itan kneril這歌詞在說關於我們女人出嫁的
-
muha ta son muciy ngasal likuy ta hamswa sgagay ta nkis ta我們即將到夫家時，那種不捨地與家裡的老人家道別
-
ru mqwas son muciy qwas qaniy aring ku mqwas lkiy而唱的這首歌 我要開始囉
-
aring saku kincipoq qnyatan saku我從小的時候，你們養我育我
-
nanu saw su aba aya kuzing qaniy ay也無奈了 ，我的爸爸、媽媽這時呀
-
iyat saku ubuy i syun ngasal ki我不屬於..長留在家的啊!
-
aya iyat kincipoq aya iyat ay媽媽我從小..媽媽啊 嬤嬤呀 !
-
nanu saw su aba aya a kuzing qaniy ay我真的無可奈何啊我的爸爸、媽媽
-
qlihan qolu la (blaq be pongan blaq pongan qaniy qwas qaniy ga啊我的喉嚨啞啦(很好聽，好聽這首歌呀)
-
qwas sheriq na) sheriq qu ngasal yaba yaya (musa msqun a yutas mlikuy na)(是離別時的歌)離開爸爸媽媽的家(要去丈夫與公公的家)
-
(a blaq imi na qaniy )cbaqan na yaki ku Upah son muciy qwas qa(啊..這個意義很好)我的祖母烏巴赫教我的這首歌謠
-
kira lga wan son muciy likuy maku sazing kawas msyaw lga我的先夫過逝兩年多以後，
-
pluw ku son muciy qu likuy maku misuw Yabung qaniy la就跟我現在的丈夫雅迸在一起了
-
(pongan ku ga lokah balay qmalup likuy su misuw qaniy ma)aw(聽說你現在的丈夫非常擅長打獵，事嗎?)是的!
-
(babaw kya ryax ga wahay simuw mita ki hway simuw balay ki(以後我有空的話，會再來看你你們哦! 非常謝謝你們 哦!)
-
hway su balay ki hway simuw balay soni ki) aw( 真謝謝你)是 ! 今天真謝謝你們啊 ! 好的
-
aw mhway su o o是呀! 謝謝你 ! 好…好...