- 26
- 0
生長在馬岸部落的婦女耆老，談到早期馬岸部落祖先的行蹤及到此後，建立三大部落卡拉模機、德拉楠以及馬岸三個部落，各自有頭目領導在部落生活，因人口漸漸增多以後，就開始言這南勢溪下游紛紛建立部落，才有現今的信賢、烏來及忠治部落，傳統的部落是很敬老尊賢的，大家生活守著祖先遺訓，認真勤奮的生存下去，我們祖先大部分從逅崗地區經過巴福越嶺古道經扎孔溪古道到達此地，也有下到宜蘭後，再經舊哈盆布告來到這個馬岸福山部落。
- 字幕列表
-
(ima lalu su Tayal yaki yayut ga ) kayu婆婆你的族語名字叫什麼? 雅佑嗎?嘎莠 !
-
(yaba su ga ima lalu na) Mbil．Behuy那你父親的名字呢?) 謀鬂.卑厚依 !
-
(isu hiya lga Kayu . Behuy laru ) Kayu．Mbil(那你就是嘎莠.卑厚依了啊) 嘎莠.謀鬂 !
-
(Behuy la ga yaba na lru )Mbil．Behuy Behuy ga kʼaba nya(卑厚依是他的爸爸了呀!)謀鬂.卑厚依是他的的先父
-
(Behuy kʼaba su ga son muciy yutas su ga qalang balay squliq uziy beh tranan qaniy ga )卑厚依是你先父嗎?你的祖父是Tranan部落的人
-
aw qalang myan. .....(cingay Kyoray na Mbil qasa Behuy qasa ) Rukung Behuy ru Pima behuy ru是 我們的部落…(謀鬂的親屬很多嗎?)魯滾.卑厚依和妣馬.卑厚依一個.......
-
sazing balay (o..kʼaba na yaba su ga ) kʼaba ga Mbil．Behuy rwa只有兩個 (啊 是你先父的爸爸?)我爸是謀鬂.卑厚依呀
-
ru Pima．Behuy ga qsuyan nya sswe kʼaba muw hiya (a...)Behuy qasa lga ini ku qbaq la兄長是妣馬.卑厚依，我爸爸是弟弟(啊....)那是卑厚依了
-
(a...nkis iyal sa la kʼaya su hiya ga ima lalu nya ) Loba．Nawi (Loba.Nawi)(啊...那是很久以前 那你先母的名字叫什麼?)羅巴.拿維
-
aw Loba．Nawi sswe ka Atay．Nawi kya Tampya (Atay.Nawi Tampya sa ga)羅巴.拿維他是阿岱.拿維的妹妹，住在忠治是阿岱.拿維的妹妹，在忠治部落(是阿岱.拿維嗎?)
-
aw (Nawi qasa lga kahul squ yaba nha uziy ) ini ku kita kʼaba nha uziy是(那個拿維的爸爸也是從這裡出來的嗎?)那我就沒見過了
-
(wa bsiq balay qalang ta Ulay qaniy hiya mga puqing ga Tranan qaniy ma哇 (我們這個烏來部落在此地很久了)
-
ungat kwara Ulay qalang Tampya ha aring sqaniy ru wal wal mluw gong wal kyahu )忠治和所有的部落都還沒有，後來的部落都是沿著溪流下游建立的)
-
kahul Gogan kwara qaniy ay (aw... ) (o kahul Gogan ru Pyasan Qara ru mwah sqa o..我們都是從大嵙崁溪上游來的(啊....)(哦 從復興和卡拉部落順著溪水流域來到此地啊....)
-
aw pongan maku raral kʼaki maku hiya ga Upah．Neban )Upah aw Upah．Neban是的(我聽說我先祖烏巴赫.內班，昔日呢...)烏巴赫 烏巴赫.內班
-
(Upah．Neban ga kahul Mangan ma ay ubuy Pisuy. Lobuw qaniy )aw Pisuy(烏巴赫.內班是從你們這裡的哦!屬於妣素伊.羅布這裡的家族呢!
-
(Kyoray nha ima baq nkis balay sa la)aw ima baq uziy sa la ay (Pisuy. Lobuw qasa hiya ga(也是他的親屬呢但時間久了不知道了)是啊 這我也不清楚(妣素伊.羅布是)
-
e yaba na Yukan la rwa ) aw lru Yuka.Lobuw(Yukan Hayung Yuka.Lobuw lga Lobuw qasa ga ima yaba nya baqun su )(他的爸爸是尤幹了嗎?)是呀!尤幹.羅布(你知道他的爸爸羅布嗎?)
-
ini ku qbaq kwara nkis (hminas kbhul kawas sa la.) aw (isu hiya ga Umare su mhtuw su inu isu qalang ga)我不知道那些耆老了(已是超過百年了)是的 (你是出生在哪裡?))
-
beh qszyap qasa ay(slaq qasa ga)Karamoci qasa是在對岸(在那邊的田地嗎?)卡拉模基呀
-
( a...beh Bunzi sa ga Karamoci qasa ga) aw beh qszyap qasa ay!(啊...是王軍二家族那邊?)是在對岸那邊哦!
-
kyahu qaniy lga ngasal muw (suruw qa hiya lga ) qszyap nya這個下方是我的家(是後面嗎?)是對面。
-
(a Karamoci qasa ga ) kniʼan Tayal kwara qasa ga qasa(那邊都叫卡拉模基嗎)那邊都是泰雅族人住過的呀!
-
(aw aw musa kya ga sobeh hazi musa hbun slaq mga )aw ay musa kya ga sobiq kya musa hazi slaq(從那裏去舊哈盆就很近了嗎?)是哦從那裏到哈盆部落比較近
-
(ru musa ru kya tuqiy musa Giran Gogan uziy kahul Karamoci sa)(還有到扎孔溪也有路從此到逅岡地區嗎?)
-
baqaw ta tuqiy raral Karamoci qasa hiya ga usa Girang sa (musa Girang ga)不知道從前的舊路，卡拉模基是通往宜蘭的(是通宜蘭)
-
(simu qaniy hiya ga kahul simuw Qolu qaniy ga ini ga kahul Tranan qa ga)(你們這裡是從大羅蘭來的嗎?)
-
nkis myan ga kahul Gogan rwa nyux mwah sqaniy lma老一代的人是從大嵙崁溪遷徙到此地
-
(musa lga inu tuqiy ʼsan nha lga yasa tuqiy tayal musa Balung sa ga o ru hminas gong Cyqung lru ga... )(是 從那一條路就是通往巴陵，會經過扎孔溪上游嗎?)
-
gong Cyaqung ga (Cyaqung sa ga musa Pyasan uziy muha Girang ) baqaw ta wah (qara uziy sa rwa扎孔溪是(扎孔溪那一條通套復興區有到宜蘭嗎?)不知道(有叉路..
-
maki su qa raral ga muya slaq na tayal)muya myan slaq ay raral nanu slaq myan qasa pi(以前你們在這裡有種田嗎?)我們以前有種田啊那邊就是田啊
-
(aw ponga kamu raral kʼaki maku ga mnayang muya ta pagay mma ma) aw kya uziy maki (pagay mma ga ungat laq lru rwa)(我聽我祖母說過去是燒墾種旱稻)也有的(旱稻現在已經沒有了)
-
ungat ay (ini tnaq ga pagay slaq ru mʼma initnaq rwa) ini tnaq ay pagay hlahuy ga blaq ay pagay nya沒有了(水稻及旱稻不一樣嗎?)不一樣 哦!旱稻是很好哦!
-
(ima blaq niqun knita su nuya mamuw qa ga simuw )nuya myan raral ga(依你看哪一個比較好吃呢?)我們種的
-
pagay Tayal hiya ga nanu son ke Tayal pi ini ku qbaq ke Tayal我們泰雅族墾種的稻米怎麼叫它，我不知道泰雅族語怎麼說
-
(pagay a puhut muciy kruma rwa )puhut ru pagay puhut ru pagay plhay ga(旱稻有分叫做puhut..) puyun對 有puhut(在來米)還有plhay(蓬萊米)
-
(puhut plhay kya pagay miya na sumul uziy ru ) hekil(raral hiya nuya ta nanak niqun ta qasa ga blaq be )blaq qu Aziʼ nya ga(除了蓬萊米還有糯米)hekil(糯米)(以前自己種來吃非常好)它的味道很好啊
-
(misuw qaniy lga naziy lga ana nanu nanu Kagaku kwara mimaw Abunay be)nanu yasa qu leqan ta qmwax pi(現代都用買的，很多是化學產物很不安全)所以要洗的很徹底
-
(misu hiya ga raral hiya ga ana ta si qyaqiy lga helaw balay ga)(以前非常的簡單快速，拌一下就好了)
-
aw blaq be niqun raral hiya (ungat raw ungat Bayking Roku raral uziy)對呀 !以前的非常好吃呢(比較沒有汙染灰渣等也沒有菌)
-
misuw hiya lga ay (raral pongan maku kʼaki maku ga Upah . Neban ga現在的時代呀!...(以前我聽過祖母烏巴赫.內班)
-
kmal mha: qalang ta ru squliq ta mhuw raral ga ini be hmut nanu yasa qu ana ta mqyanux mtzyuwaw mga(他說 : 部落的族人，無論是生活或是工作，很守規約不隨便的吧!)
-
ini hmut kya gaga nya ma ) aw kya gaga na raral ay (Tatoy hmeriq su gaga ga kruma ga psaniq son nha ma..有傳統的規約的)是啊，以前都守這規習哦! 如果違犯時就犯禁忌
-
kruma ga nanu sa pi phogun ga .. yaki raral pongan su ga meʼa su muciy ita kneril ga lokah be tminun kwara rwa有時候就會被懲罰的，婆婆您聽過比方說婦女織布..
-
ga kya gaga ta mha tminun qaniy ga kya qu ini gluw gaga lga phogun utux kayal wal su pongan ga)織布若沒守傳統規約的話也會被持罰，聽過嗎?)
-
ini ku pung sa (kya qu hmiriq gaga ga pongan maku ga kya qu mʼapal yaqih be ma )我沒聽過那個(我聽到的是姦淫是最不好的事呢)
-
a ungat zyuwaw nya sa la啊..那就嚴重了
-
(mha kya raral ga phogan nha qasa ) phogun nha sa(以前就是那樣了)他們會懲罰
-
(hopa phogun nha sa) baqaw ta ʼuy (pongan maku kʼaki muw ga kuruma bzyok kruma kacing ma)(他們罰的很重嗎?)不是很清楚(聽我祖母說有時會罰一頭牛或是一頭豬呢)
-
aw qesan nha yaqu wal mʼapal qasa對他們把犯姦淫者懲罰
-
(ru ini ga muha ta inu ini i ciriq rusa squliq ga)(或是對於偷巡人家的陷阱並偷走獵物時，他們也會懲罰)
-
quriq qrequn nha yasa phogun nha uziy ru偷竊 偷東西也會受到懲罰
-
(Tatoy ga mita rusa nha ru ini nha qriqiy spanga nha san nha matu cingasal qsaa ga ...)(如果看到族人的陷阱獵到獵物時，不私拿走背回來，送到主人的家)
-
aw biqan ciqay Tatoy ciriq spanga nha ga對的! 會分到一些(那就不必罰，如果偷了背回家時
-
kya Kimoci byaq na squliq uziy (ini nha phogiy qasa hiya rwa )ini rasun nha bih會分到意思意思的獵物(那就不會被稱為偷竊?)對 因為帶回來
-
(iyat san quriq qasa hiya la) aw mwah matu (raral kmal kʼaki muw ga(那不叫做偷竊了)是的 !因為送還主人，我的祖母說：
-
kya qutux qalang laqi mnbu ma ru ini be thi mga ini blaq ma ru musa kangi qutux nkis ... )有一個部落的孩子，生病時一直不好呢，所以去見一個老婆婆.....)
-
behuy sa behuy sa ke ita Tayal ga behuy Akuma sa (o ru nbu lma ru那是一種靈氣的風，風吹影響，泰雅族人稱它為魔鬼，泰雅稱它為"鬼"
-
yaqih tunux ru muha kangi raral ga ini ta snhiy Kiristo raral rwa以前，當頭部不舒服時去尋找...因為還未信仰基督教嗎)
-
kya qutux mrhuw balay smsum a nanu pi nanu san nha qasa所以有一個耆老擁有那個什麼...她叫什麼.......
-
klayun klayun nha ga ) klayan nha ga maki qu binoq uziy ay san nha sqaniy smi ay先求問它?)是搖動它放在腿上一根箭竹頭(啊...箭竹...那個....)
-
(o binoq ga sa) binoq ga syan nha tumaw yaqa syun nha kakay nha也把箭竹尖上放置圓圓的在腳上也把箭竹尖上放置圓圓的在腳膝上
-
(o hutaw hzyal ga blaq mga ini hutaw mga blaq mga hutaw hzyal lga nyux msina lmga sina nanu ru nbu blaq lpi.. )沒有索求什麼嗎?)有時會要求喔 !(你的丈夫來給你提親的嗎?
-
aw ay kruma ga aw ay (o wahan su na magal yutas ga..)iyat ku nha snze (raral ga iyat sun smze ga ..)我以前不是人來求親的呢，那你們是如何 ...(不是提親 啊
-
(raral nha nanu swa simuw )mqyanux kʼaba nya qaniy ru kʼaya maku ga cqun是(你是被祖父娶回來的嗎....我爸爸活的時候他們配合的
-
yasa sʼagal nya ina na yaya muw...(a miya kʼaki maku Upa yaba yaya ku ga... )(啊...像我的爸爸巴杜.比鹿)比鹿.莎婢的孩子由葉.頗婞，就讓他們直接結合了
-
( si nha squniy lra sswe Yumin.Upah ga尤命.烏巴赫的妹妹)他們結合了，就這樣啊 ! 好 !
-
blaq san muw ha ..nanu yasa qu cingay pongan maku ga blaq balay pongan zyuwaw raral ga(那好呀...那樣最好了啊....以前的事很好聽呢?絕不會隨便的) 是的 !
-
ini be hmut ma kya nanu san mha psaniq hiya ) psaniq hiya yasa pi hmut pi hmut nanu nanu zywaw ga phogun nha不會隨便喔(聽說什麼叫禁忌呢?)那是因為隨便的
-
(o yasa son nha psaniq sa ga ru psaniq ru sʼari ga ini tnaq ga ) sʼri ga ini tnaq ay sʼari ga yaqih nyux ta sʼari rwa squliq犯禁忌就是很忌諱的事情和貪心是不一樣的哦)
-
(o raral pongan maku a kʼaki muciy ita mrkys mga maki ta leng bnkis mga我聽過我的祖母曾說，我們年輕人在長輩面前時)
-
ini balay hmut balay hmut su msiq mga ini ga tpik yaqih uziy ma balay sa)tpik ga tquci son nha是絕不會隨便笑及放屁呢 !(那是不好的)放屁呢他們稱為排大便
-
(aw nyux kmal kwara bnkis ga mwah su yaqih mga rwa) tpik bnkis所有的長輩都視為惡的
-
(nyux tqeri bnkis lga phogan nha uziy yan kay)ini phogiy sa就是侮辱老人，也曾聽說過?)那是沒有懲罰的
-
(kiʼa nha szyun lga kya nha sʼangun lga)swa ungat gaga su son nha nyux su tqryan bnkis可能他們會教訓 責罵的嗎?)他們會教訓說沒有規矩，告訴他們你已經欺辱老人家了)
-
(a....iyat be Kantang gaga ta raral qaniy(啊...以前的習俗規約，很不簡單哦 !
-
ga kʼaki muw Upah ga )ptasan na我先祖母烏巴赫有紋面.....)是 ! 你祖母也也紋面啊 !
-
(haw tpasan rwa ru aki nya syun sazing qaniy lga wahan qmroq Gipung lma(她本來要紋上兩旁面頰時，日本人來阻止了
-
yaqih ma smi simuw qaniy ga yaqih ktan ma ga pongan maku ga nkis ta balay raral ga他們說紋面很難看的，我已以前聽到長輩說
-
qaniy qu krahu nha bay mita ma ay ita nkis ) maki ptasan ga nkis balay kneril balay紋面是非常重視的一件事情的哦 !) 說是真正的泰雅族女子呢
-
( a ungat sa lga iyat nha son kneril ini nha say smeze lra )aw(若無此標誌，就不能成為女人，也將無人來提親了呀)是 !的
-
(ga lungun su maki su qalang qaniy ga aki ta ima balay bnkis ini ga likuy kneril ga(所以你住在這部落呢，我們應該看誰是 : 最年長或是真正的男人與女人
-
syan su balay inlungan ru krahu balay knita su yasa qu qnxan ru kinbaqan nya qalang ga)ini ku qbaq你可心裡認為最標準的，從他們的生活及子孫傳承來看呢?)我不知道
-
(a si ga mlikuy baq lwra pongan maku simuw qalang qaniy ga puqing balay qu kotas mrhuw mga(除非是年老者柴知道了，我聽過你們部落的始祖是
-
kya qutux lalu nya ima sa pi Yawi . Puna ma wal su pongan squliq qaniy)wal ku pongan uziy ay mung ku uziy sa他們的名字叫作亞維.布納，你聽過嗎?)我也聽過，是以前的頭目啊
-
(o kahul inu) ini ku qba ay (kahul Pinsbkan ru hminas Gogan(從哪裡呢? )我不知道哦 !( 從賓斯博干(瑞岩部落經過大嵙崁溪..
-
mwah sqa ma te qutux na qalang qaniy ma ) aw ay說是來到這裡的，來到這裡建置部落)是哦 !
-
kahul kya mwah sqaniy (nanu i kiʼa llaqi nya kwara mwah tmwang tmwang lrwa從那邊來到這裡(所以它們一些子孫遷徙到這裡定居了
-
sami qalang myan ga ima son nha Batu . Syat son nha) Batu . Syat ga Tampya我們的部落是誰呢? 他們稱為巴杜.俠士)巴杜.俠士是忠治部落的
-
(ru yaba nya hiya lma ga kotas lga Syat . Nomin kahul sqa uziy ma pongan su Syat . Nomin)她的先父是俠士.諾明也是從這裡的，你聽過嗎?)
-
ini ku qba ay我不知道捏 !
-
(Syat. Nomin ru ima qu kmal Tali . Botu ga.. )Tali. Botu yaba na Masing也不知道他們家屬(達立.頗杜說呢)可能達立.頗杜才知道的馬幸的爸爸
-
(yaba Masing ima lalu nya sa rwa ..) yaba Masing (Chay Masing ima qu yaba sa lpi yabaTaro ru(馬幸的爸爸是誰..)馬新的爸爸(菜馬幸是哪一個達路的..
-
ciwal nkis balay maki qaniy ga wal skayal ciwal lalu qasa ga只有三位我曾聽說有三位長老頭目，先來此定居的
-
qutux ga bnkis balay Karamoci ma ru qutux ga Tranan qaniy qutux ga slaq qasa ma一個是卡拉模基的耆老，還有德拉南這裡，另外在那裏舊哈盆部落
-
ciwal puqing balay a qsu mwah qalang ma)這三個基本的最早的時期來到這部落
-
(raral mrkyas ga tminun su uziy aki )wal ku ini cinun kun ay(ini su tminun isu)(婆婆妳年輕的時候有在織布嗎?)沒有 ! 喔....我的先母有織布
-
kʼaya muw tminun ga aki ku tminun muciy qaniy uziy ga tbikiy la (aw....)本來我想要織布時，這樣交叉打歪了(啊....)
-
(ini su cbaqiy aring cipoq pi) ini cbaq (lokah iyal mtzyuwaw kʼaya su la(你從小的時候，沒有學習嗎?)沒有學....太努力工作，可能太認真了
-
hiya kwara mtzyuwaw kya su na skalay lukus ru aring cipoq )malat ga你媽媽做所有的工作，可能從你小的時候，她經常編織衣服給你?)苧麻布衣啊 !
-
lukus Tayal ga malat (blaq malat qasa qmisan ) baha ini blaq blaq ga泰雅族傳統衣服呀，(那個苧麻衣服冬天時好穿嗎?)那樣好是好啊
-
kiʼan bling hazi rwa tninun nha ga ini kiyan na galiq qaniy ga有洞洞，沒有像一般的布
-
(ga raral knalay qaya nanu rwa malat qaniy )qongu kya qongu nha rwa qmsay rwa(以前他們用什麼....苧麻布做衣服....)織布箱有織布箱整經的
-
qongu tminun kya yopan nya qara qara sa qmsay ru son nha qaniy (qmsay kya lga)插入整經棒那個經線像這個樣子
-
(pira llaqi su kya hopa kwara wal magal kneril kwara lrwa kya cingay balay Suna su la) cyugal balay likuy nyux hiya(您有幾個孩子應該都成家立業了，孫子也應該也有了)共有三位
-
(ciwal sa ga Syuryang)qsuyan ga wal la sazing qa Atwan ru qaniy la sazing qaniy la cyugal likuy hiya最大的已娶啊..還有這個阿緞第二個，第三個 都是男的
-
(kneril ga pira) magal hazi (likuy ga kya baq cikay smi rusa ru qmalup rwa )(那你有幾個女孩子?)有五個 (男孩子們會打獵捉山豬嗎?) 咦 ! ...
-
Atwan qaniy pi hn..(magal bzyok kruma uziy) magal kruma kruma ga para mit galun nha就是阿緞啊 ! 嗯..(也獵過野豬嗎?)诶..他們有時候會獵獲如 : 山羌、山羊及野鹿的
-
( o para ru mit ga kneril ga laqi su kneril ga baq tminun kruma) ini qbaq kwara( 山羌山羊 你的女兒會織布嗎?)哇，都不會呢(都不會...)
-
(ini qbaq kwara ha hmswa Ziray misuw qaniy ga Penri be Kagak misuw maziy lukus Penri be ) ini kiyal raral lga(因為現在的這個時代啊，很方便連買衣服都很容易)不像從前了
-
(raral ga ini ta Tminun ungat lukus ta uziy) aw ru(以前的時代，若是不織布我們也就沒衣服穿了)是啊 !
-
(nanu yasa qu pongan ku qalang mamuw Qolu qaniy ga nanak simuw ki yutas Takyu ru isu hopa balay kawas lma)(我聽過你們這裡最年邁的人就是你跟祖父達寄歐了)
-
Tali.Bosuw sa ga thasa sa (isu hiya ga spat pgan...)Hacizyu Nizyusang Neng Umaeu sa ga達立是在那一邊(妳有八十幾...)我是民國二十三年出生的 啊
-
(pitu la spat pgan pitu su la)musa yasa (qutux kawas hopa qutux kawas yuta Takyu hiya(七了 已是八十七了)可能是了(達寄歐祖父比你大一歲)可能是了(達寄歐祖父比你大一歲
-
wa spat pgan spat hiya lru obeh qeru uziy lru) nanu ini klokah la ru哇....他是八十八了喔，將近九十歲了) 所以很衰弱無力了
-
(nanu yasa qu mita ku simuw ga lungun saku be yaba yaya muw )(也因為這樣，我看到你們時啊!就很想念我的爸爸 媽媽呢! 哈…)
-
nanu yaya su Kokʼke balay (ini nbu ga si lat lat lokah balay你的媽媽很活潑大方(她沒有生病以前非常很有活力
-
kya simuw mgluw musa Kyokay kruma ga baq mno uziy yaya muw ha…)你們有時候一起上教堂，有時我媽媽也會開玩笑啊，哈..)
-
blaq balay inlungan nya uziy helaw balay (ana yaba muw blaq be lungan na ga她的心地也很善良也很勤快(是啊 我爸爸也是心地很好的人
-
si ga ubuy na Yumin . Upah ru Takyu yutas )sʼsu hazi hiya yaya su helaw他是一直屬於尤命.烏巴赫哦...)你媽媽很熱心
-
(nway qeri nanu saw su la yaki ita squliq hiya ga helaw balay kawas ta(婆婆沒有關係了，我們人呀 ! 歲月過得很快
-
ulung su nyux su na sgalu Yaba Utux kayal qqoyat su isu klʼux su cikay isu)還好上帝眷顧賜福給妳，妳還算是長壽)
-
ima soya mha sqaniy la bnkis iyal (ha....)誰喜歡這樣，太老反而不好啦 ! (哈....)
-
ulung su nyux su kangi na ini su hkngi lga yaqih la ) aw ga yaqih kakay muw qa ini ku qbaq khangi幸運的是你還能走動，若你無法走路了)我的腳也不好，不太會走路
-
(ana ta klʼux qyanux ga ta baq ta cikay mhkangi musa mzuy ru ra(雖然，我們長壽活著時候會走路一下，去走動散步很好了
-
iyat balay miya yaya maku patul kawas ga si abi tuliq lga..) aw myaniy絕不要像我媽媽，從四十歲時，就一直在床上睡著了....)是的
-
(tuliq lga lequn maku turuy ru rasan mu Byoʼing像個病人(起來時我就扶他坐輪椅，就帶他出去醫院)
-
aya yaba maku ga pusal kawas uziy ) han啊...我爸爸也是二十幾年如此....沒關係了....
-
(nway qeri ay nanu saw su yasa qu snonan nya bniq Yaba Utux kayal qnxan ta qaniy也沒辦法，這是上帝的安排，我們也只有如此了
-
lokah aki ki maqas ku balay mwah mkayal pqzyu isu mhuway su balay)婆婆你要保重堅強哦! 我非常高興來跟你聊天談談一些往事，非常謝謝你 !