- 24
- 0
- 字幕列表
-
nanu nway Kumay Yuma mwah simu sqani mwah simu maqut kinbkesan ta沒關係，古邁及悠瑪你們前來詢問有關祖先的故事
-
qutux tʼaring balay qu起初
-
pinqzywan bnkis ga nanu yaqu maha minkahul ta papak waqa祖先的口述，我們是從大霸尖山來的
-
maha qu pqzywan naha ma kahul ta papak waqa qani hiya ga就是在說，我們從大霸尖山來的這件事
-
kya qwas nya它有歌
-
nanu ya qwas qani qu lhengan ma bnkis nyux pcbaq maha u tayal kahul ta papak waqa la祖先傳唱的這首歌，在教導泰雅族是從大霸尖山來的
-
anay simu qwas kinmamu baqun ki讓我來唱給你們聽，你們就會知道了
-
an pux嘆氣聲
-
tama simu lpyung各位親友請坐
-
kwara itaʼ mtrawin我們所有的兄弟
-
musa simu maha maha不管將來如何
-
mhuzyaq hmali Tlaw ga祖先的訓示
-
an pux嘆氣聲(提醒聽者繼續聆聽)
-
anay mu lamamu讓我來一一敘述
-
mluw simu yutas krahu你們要跟著祖先
-
galaw ta yana swil na yaki Atayal我們就拿起象徵泰雅祖母的火種
-
ay!吧！
-
an pux嘆氣聲(提醒聽者繼續聆聽)
-
wayan mqwas yaki na ʼtayal泰雅祖母曾唱著
-
kinkilan puqing na papak na yaya叮嚀要聽從媽媽的訓示
-
misa ma muʼbuy llyu na hmali qani ay!我們連結在這舌尖上
-
utux祖靈
-
utux kin na tayal cyux mluhuw泰雅祖靈正在敘述
-
qutux tunux bubu na yaya ay!同一個母親的奶水(同一個根源)
-
laxi tlqing turing turing btunux krahu ga不要藏匿在大石頭的滴水處
-
pqaya懸掛
-
pqaya tunux nqu papak waqa懸掛在大霸尖山的石頭上
-
yutas yaki ʼtayal ga laxi psramu tari na Yunu泰雅族的祖先不要弄傷Yunu的膝蓋（不要犯禁忌）
-
Yunu na ʼlaqi tayal ay!泰雅的孩子Yunu啊！
-
yasa那是
-
patuyuq yutas krahu祖先吐口水的（所唾棄的）
-
wal tpanga turu laqi nya Yunu laqi Atayal la他們的孩子，泰雅的孩子Yunu己經背負了
-
agay唉!
-
puqing na wagi pasabaq日出起源的教導
-
pasabaq yutas krahu ga耆老教導的是
-
pasabaq usa magal habuk usa magal habuk ʼlaqi ma教導去拿背帶，去拿孩子的背帶
-
ini hakangaw simu sa rgyax或者你們走在陵線上
-
ini ga mksyaw zyuwaw na gong或是走在溪流間
-
ini mkzik sa zik na giri或者鑽進蕨類底下
-
ini pqqaya simu sa qrqari或者你們被樹枝擋住
-
laxi不要
-
laxi agal mtalah na roziq不要用紅眼睛(不要用憤怒的眼神)
-
agal mtasaw habuk na yutas用祖父聖潔的背帶
-
yasa qu a yaki Atayal那就是泰雅的祖母
-
minnaki sa puqing papak na yaya ay!來自於母親耳邊的叮嚀
-
mucing sqsani pqzywan mu lki我就吟唱到這裡
-
ani pcbaq lelaqi mamu回去教導你們的兒女
-
laxi zngi不要忘記
-
maha u minkahul ta papak waqa ma說是我們來自於大霸尖山
-
yasa la就這樣了
-
baqun mamu mung giwan maha u你們聽得懂嗎?就像是
-
llungun simu balay yalaw i cyux ta mstnaq qani我非常想念你們，因為我們在這裡相遇
-
trawin ga mtswe朋友是同輩
-
ru lpyung hiya ga msrangi而親戚是好友
-
nanu kwara qu keʼ hiya lga maki trawin ru llpyung la nanu imi nya qani lga kwara qu ʼtayal la所說的話包含兄弟和朋友在內，所以這個意思指包含所有的泰雅了
-
musa simu maha u mhuziq a hmali Tlaw mga你們可能會說Tlaw 的舌頭濕潤(花言巧語之意)
-
mhuziq qasa hiya ga ksgatu ma這個濕潤是指多嘴
-
ksgatu qu nqwaq嘴巴多話
-
hozyiq hmali son naha他們叫做濕潤的舌頭
-
biru su ga你要紀錄嗎?
-
mhoziq hmali mga濕潤的舌頭呢
-
imi nya ga ksgatu qu nqwaq ma它的意思是多嘴
-
aw是
-
ini qsgatu ma uzi也不要多嘴
-
giwan nqu cingay iyal qu keʼ lmga?就像是話太多了呢
-
nway ga anay simu i lmamu qu heluq yutas krahu mrwa好吧！且讓我為你們收集祖先的煙（訓勉 ）
-
heluq yutas krahu mga祖先的訓勉是
-
wal naha sʼagal sheluq qasa hiya ga他們藉著煙的這件事
-
baha hmswa baq mssli tbaku qu bnkis因為老人家們會聚在一起抽菸
-
aw ru heluq nya lga baq musa te kraya是的，那個煙會往上
-
imi nya qasa ga musa maku pnqzyu qu isu nqu sraral zyuwaw na bnkis ma那個意思是，我將要跟你講述以前老人的故事
-
heluq qasa ay!那個煙呀!
-
nanu heluq qasa ga keʼ na bnkis那個煙是老人的訓勉
-
kmayal ku keʼ na bnkis ma imi nya它的意思是說，我要說老人要說的話
-
galaw ta squ swil na yaki tayal mga讓我們用泰雅祖母的火種
-
swil qasa ga wal misu kyalun iwal na putung rwa那個火種，我之前跟你們說的，就像火柴一樣
-
swil rwa火種啊!
-
swil qasa ga qhuniq火種是一種樹材
-
yulak qhuniq tcingun naha ru yan tapang la他們敲打剝下的樹皮，直到變得像棉絮一樣
-
mkzyay iyal lga qsyugun naha la完全乾了之後用手捻成線
-
qasa ga muci iyal balay那個是很特別
-
slingun ta sngyu qasa ga slingun su tunux nya ga我們燒那個線，是從線頭開始點火
-
ini si sulin kwara cyux si gluw sa sngyu na sulin不會就全部燃燒，就沿著線燒下去
-
nanu yasa swil nya那就是它的火種
-
blaq iyal tunux qu tayal族人太有智慧
-
ru musa rgyax lga utu i ʼmyup qutux yang qa ruma rwa yang qani yang qani qruyzyux去山上時，會採一節像這樣子長的竹子
-
utu i會
-
mutu naha i tmangun kya l他們會捲在裡面
-
utu naha ptungan squ tunux nya他們會從線頭點火
-
yasa swil son nya那個他們稱做火種
-
swil qasa ga那個火種啊
-
swin swil aw火種 火種 是的
-
ru然後
-
swil na yaki na tayal mrwa qwas nya這首歌的意思是泰雅祖母的火種
-
ru然後
-
nanu te sazing lga第二個是
-
wayan mqwas qu yaki tayal ma泰雅祖母曾唱過
-
taqu ita ka就像我們
-
mʼubuy hmali mga連接舌頭
-
mtnaq qutux qu keʼ ma相同的一種語言
-
imi nya ga pbkalan ma它的意思是相互對話
-
mʼubuy hmali mga pbkalan ma是說，連接舌頭是相互對話
-
qutux a knatan tunux bubu yaya ga吸允同一個母親的乳頭
-
qani hiya ga這個是
-
aring squ mʼapal na mtswe從兄妹犯姦淫開始
-
knutan tari ma ramu na Yunu na tayal膝蓋受傷變成泰雅Yunu的血（來述說族人犯禁忌的故事）
-
Yunu qasa ga mtswe ga那個Yunu是兄妹
-
nanu i taqu就像 是
-
lpgun qu ulah naha ga細數他們的血統
-
mcway lga nyux su mwah kmul tari la ma犯了禁忌後，說是你們是來弄傷膝蓋了
-
nanu yasa son ma ramu na tari na Yunu na tayal qasa ga所以他們叫做，那個泰雅Yunu膝蓋的血（就是族人違反禁忌）
-
nanu a ʼlwan maha u mʼapal ma qasa所以那叫做姦淫
-
baqun su ga?你了解嗎?
-
mʼapal犯姦淫
-
naras nqu a Yunu na laqi tayal qasa mrwa說是Yunu那個女孩所帶來的
-
nanu msʼang qu ttuyuq lga所以吐口水責罵
-
ttuyuq qani ga msʼang qu yutas krahu lma這吐口水是指老祖父責罵了
-
yalaw i ita tayal ga ini ta hmut mtuyuq sa squliq ma因為我們泰雅族人不會隨便在人面前吐口水
-
mttuyuq ma su lga msʼang la naha在別人面前吐口水他，們就會責罵
-
phuy maha qu yutas krahu qasa lga老祖父這樣呸了一聲之後
-
wal tpanga ka turu na qsya qu Yunu na laqi tayal mrwa wal mqluy lrwa qu Yunu qasa YunuYunu這泰雅女孩就坐在浪花背上，然後被浪捲走了
-
buling naha squ qsya qu Yunu qasa他們把這女孩丟到水中
-
nanu yasa qu就這樣
-
kita sa wagi看向太陽
-
mita sa htgan wagi qu yutas ru pcbaq kmal qu yutas la祖父看著日出的方向，祖父教導說了
-
usa hmkangi squ habuk na laqi去尋找孩子的背帶(祖訓的脈絡)
-
baqun su ga你知道嗎?
-
baqun mu我知道
-
usa u hmkangi sa habuk na ʼlaqi mrwa去尋找孩子的背帶(祖訓的脈絡)
-
nanu usa hmkangi klhangan mamu ʼlaqi ma那麼，去尋找養育孩子的地方
-
son hkangi qnxan mamu ma去尋找你們的生活
-
ini ka mluw simu gos na rgyax ma或者你們沿著陵線
-
ini ka或者
-
gos na rgyax陵線
-
ini ka mwak simu syaw gong ma或者你們經過溪邊
-
ini ka myup simu giri ma或者你們進入蕨類
-
mqyup na zik giri lga進到蕨類深處
-
giwan blaq qnxan qasa la就好像生活比較好了
-
maki ramat la niqun naha qasa ga有蔬菜作為他們的食物
-
nanu qani pqzywan nya所以這是他們的描述
-
ini ka或者
-
aw kya qu msli sa syaw na gong ka qrqari就像是集中在河邊的雜枝
-
qrqari qasa ga yan nqu那個雜枝就像是
-
kkʼman雜草
-
qrqari qasa lga那個雜枝呢?
-
giwan squ musa ta ʼmbay ru musa ta gnlhaq就像是我們去除草和我們去整地
-
imi nya ga baha muluw simu squ rhzyal qnxan mamu lga它的意思是如果你們找到了生活的土地
-
kinbaqi laxi kita mtalah roziq ma注意，不要用紅眼睛(嫉妒的眼神)看
-
mtalah roziq紅眼睛(嫉妒的眼神)
-
laxi kita mtalah roziq不要用紅眼睛(嫉妒的眼神)看
-
nanu smazyu ru msʼang ga就像謾罵和責罵
-
laxi syaqih squliq ma不要仇視別人
-
agal sa habuk na yutas ka matasaw habuk ni yutas mga要遵循祖父的背帶(祖訓的脈絡)，如祖父純潔的背帶
-
mtasaw ga plqwi純潔是潔白的
-
matasaw habuk na yutas ma agal sa habuk ni yutas ma祖父純潔的背帶，要遵循祖父的背帶
-
biqi sa rngu musa naha sqyanux ru r_agi qu inlungan naha teta minblaq mqyanux給予他們生活的力量，並幫助他們的意念，看看是否好好的生活
-
ssgi nqu musa naha thzyay mnqyanux鼓勵他們去好好的生活
-
ma qu keʼ nya這就是它的話語
-
yasa qu qwas ni yaki tayal這就是祖母的歌
-
nanu kilan papak nya yaya mu ga這就是母親的叮嚀
-
kinkilan papak na yaya ga母親的叮嚀
-
yasa qu qwas nya qani這就是它的歌詞
-
nanu son maha naras na mumu na tari就是說膝關節帶來的
-
pqaya sa papak waqa lmrwa縣掛在大霸尖山
-
nanu yasa qu naras na sunu musa pqaya sa papak qaqa所以洪水將它衝向大霸尖山懸掛
-
nanu yasa qu所以
-
qwas nya qani ga minkahul ta papak waqa這首歌是在說，我們是從大霸尖山來的
-
ini ka或者是
-
magal tuqiy na wagi循著太陽的光
-
bcaq yutas krahuk baq m_usa magal habuk ʼlaqi ma老祖父教導我們，知道去遵循孩子的背帶(祖訓的脈絡)
-
ini mgos simu rgyax nyux mksywa simu gong或者你們走在陵線上，走在溪邊
-
mqyuq simu zik giri ini qa pqazyat simu qrqari你們進入蕨類深處，或者被雜枝阻礙到了
-
laxi agal mtalah na roziq不要用紅眼睛(憤怒的眼神)看
-
agal sa mtasaw habuk na yutas拿著祖先聖潔的訓誡
-
yani qu qwas nya ki kinkelan qu puking papak nya yaya這就是它的歌詞，就是從母親的訓誡而來
-
yasa qu qutux na qwas qani這就是這個歌的意思
-
iyat kantang qu imi nya qwas qani這首歌的意義不簡單
-
qasa ga那是
-
anay maku lmamu heloq na tkaran na yutas mga讓我收集祖先的遺訓
-
baha hmswa baq mssli tbaku qu bnkis ru nanu heluq qasa musa pnqzyu keʼ na bnkis因為老人家會聚在一起抽菸，而那煙是來述說老人的話語
-
nanu heluq qasa musa pnqzyu keʼ na bnkis就是用煙來說老人的話語
-
galaw ta yana swil yaki mga我們來拿祖母的火種
-
maki qutux qhuniq lalu nya ga swil有一棵樹，它的名字叫swil
-
yulak qhuniq tcingun naha ru yan tapang la他們把樹皮剝下敲打後， 變得像棉絮一樣
-
yan tapang la pgyan naha變得像棉絮一樣後，他們曝曬它
-
pgyan naha qzyay lga syugun naha yan snyu la他們曝曬它，乾了之後，他們用手捻成線
-
ru kya musa rgyax lga或者是去山上之後
-
utu i會
-
ʼmyut yang qani qu ruma砍像這樣的竹子
-
yang qa kinqhi ruma ru yang q thuy像這樣細的及這樣粗的竹子
-
cyux naha squn papak qru他們放在盒子裡
-
squn naha snyu ka habuk naha ga他們把線繫在他們的皮帶上
-
ta snyu qasa lga qzitun naha posun naha zik ruma qla而那個線，他們捲起來把它放進竹子裡
-
ptungan na tunux nya lga點燃那線頭後
-
nanu muci balay qu swil qasa ga那這個薪火很奇怪
-
aw i yan na sbus si qsuling kwara la如果是棉絮就會全部燒光了
-
ini siy gluw gasin nya suling不會直接沿著那個線燃燒
-
nanu musa i qmisan sraral qasa ga所以以前到了冬天時
-
tbaku la sʼagal naha a syup ru qhuyan naha qu ruma galun naha qu swil qasa hya lga他們會把竹製的菸斗裡的薪火穴挖出來
-
tbuqwan naha po po po son mcyana lga他們這樣 po po po吸，有火了之後
-
nanu yasa galan naha pnhwan naha uzi因此，這個他們也會拿來起火
-
nanu son naha swil uzi所以他們也稱作薪火
-
swil薪火
-
swil keʼ thelu lga swil lru薪火，中文名稱叫薪火
-
aw yasa naha galan swil對他們就是用來做薪火
-
blaq tunux naha ay tayal qa泰雅的祖先是很有智慧的
-
yaqih kwara qasa hya nanak swil qani blaq其它的不行，就只有薪火比較好
-
swil qasa ga kkʼman?那個薪火是草嗎?
-
qhuniq樹木
-
lalu nya ga qhuniq它的名字是樹木
-
kya na qhuniq qasa? kya nyux那樹木還有嗎? 可能有
-
utu naha galun他們甚至會拿來
-
ima cyux lahang?naha lahang是誰在照顧?他們照顧
-
ini klahang沒照顧嗎?
-
mutu naha galan gluhan lway他們會拿來剝皮
-
yaqu就像
-
yulaq nya tcingun naha ru mtu yan tapang la他們把樹皮敲打後， 變得像棉絮一樣了
-
pgyan naha ru nanu kzyay lga syugun naha lga他們曝曬它，乾了之後，他們用手捻成線後
-
yasa galan naha putung naha lga他們就是拿來做成火種
-
yasa tʼaring最早是這樣
-
babaw nya lga kya qu btunux la之後就有石頭
-
btunux qasa mutu musa magal i 苗栗大湖這個石頭會去苗栗大湖拿
-
(No Record)打火石
-
kya qu btunux mutu mcyana有些石頭互相碰撞摩擦會起火
-
nanu i就像
-
tapang lga yaqu pral ga棉絮之後就是野香蕉
-
baqun su pral你知道野香蕉嗎?
-
pral野香蕉
-
nanu lalu keʼ nya thelu pral它的中文名稱是什麼?
-
pral qasa ga 野香蕉它叫野香蕉
-
kutan naha rwa takuy lru maki qu ngurus nya rwa他們砍掉之後倒下來，不是有鬚鬚嗎?
-
nanu lmul naha ru pgyan naha yasa son naha pral他們會採起來曬乾，那個他們叫做野香蕉
-
mkzyay lga squn naha btunux qasa ru cyax cyax son naha ru曬乾之後，他們放在石頭上，用石頭打
-
slingun la thozyay mcyana rwa燃燒了，會起火了
-
nanu yasa yupan son ta mnahun la就這樣用嘴吹，我們就用來烤火了
-
yasa son pral這就是野香蕉
-
yasa qu babaw nya la所以之後呢
-
hlngan maku uzi sa我也有趕上過
-
btunux qu putung qasa ga那個打火石啊
-
ru babaw nya lga kya putung la 火塞那在之後就有火柴了
-
putung qasa ga mnwah naha tbazi sqani那個火柴是他們拿上來這裡賣的
-
aw, qani ga maki sa 國民政府對， 這是國民政府才有的
-
raral ga btunux以前是用打火石
-
pral qasa ga那個野香蕉啊
-
ttun naha pral lga他們砍掉野香蕉之後
-
maki qu ngurus nya rwa它有那個鬚絲啊
-
yasa lmul naha ru pgyan naha他們撿起那個曝曬
-
yasa pral那是野香蕉
-
pral son nkis祖先稱它野香蕉
-
mwah mukan lga 火塞 lga漢人來了之後就是火柴了
-
nanu qu arwa hya那個是什麼?
-
siy naha say putung lasa la他們就叫它火種了
-
putung lga火種是嗎?
-
son naha qasa mcyana rwa putung mtungan naha他們就那樣起火，他們點燃火種
-
mtungan son naha qu他們稱點火
-
mtungan ga aw點火是嗎?對
-
putung son naha la他們就叫火種了
-
putung火種
-
nanu qasa ga 火柴盒 ru ra?所以那叫做火柴盒嗎?
-
iyat 打火石 打火石不是打火石?
-
iyat ay! 火柴盒另外喔!不是喔!火柴盒另外喔!
-
rayta ga nisan mwah misu qani ay!打火機是最近才有的喔!
-
raral ga putung以前是火柴
-
galun qutux qutux, Yuma:aw yasa qasa nanu qasa hya pi?一根根拿 對那就是，那個是什麼?
-
putung putung火柴 火柴
-
maki qu arwa nya uzi ru qa這些也有它的不同
-
raral ga ungat a以前是沒有
-
ungat qu swil qasa ini naha baqi nga在以前他們還不知道有薪火時
-
sputung naha yan na nanu srwa他們是使用那個起火
-
yan hlqiy ga像一種樹
-
pzitan naha qhuniq maki qutux mqzyay qhuniq ga有一種乾掉的樹他們會鑽
-
taqan naha ru squn nya qu qa llyu na a naqan na tunux na ruma ini ga qhuniq ga他們會從竹子或著木頭的前端削成屑放在裡面
-
yan slqiy rwa gun gun son naha ga gun gun mru mkilux la mcyana qu arwa la像一種樹這樣轉之後會變熱後就著火了
-
mcyana qu ka snuling nya la那些要燒的，就起火了
-
ana ga mozyay balay qasa sa hya但是那樣子做是很累人的
-
gun gun 轉 轉Kumay:knita saku 我看過喔
-
sraral ga qasa pyang balay以前，那是最早的方法
-
pyang tʼaring balay真正最原始的
-
ru babaw nya lga nanu yaqu swil la之後就是薪火了
-
aw pral lru rwa再之後就是野香蕉了
-
pzyux baqun su lra isu?你知道很多了哦! 你
-
aw ay ! cingay lqu是啊!很多了
-
aw la mhway su balay la!好了，非常感謝你了！