- 52
- 0
尖石鄉拉號部落一對母子的對話。媽媽Ciwas Silan即將步入九旬老嫗，耳聰目明，精神奕奕；其子Besu' Kincyang今年也將拿到敬老優待票。操持流利的泰雅語，來講述他這個家族的記趣。這一集中，我們來看看，yata Ciwas是如何從秀巒後山嫁來新樂拉號Rahaw這個部落。
- 字幕列表
-
a~kun hiyaʼ ga Besu Kincyang laluʼ mu我的名字叫Besu Kincyang
-
mluw pemukan qani lga跟著漢人稱呼
-
si nha ʼbyaqi mha Amin Amin laluʼ makuʼ他們也叫我阿明阿明
-
Amin Kincyang uzi我的名字也叫Amin Kincyang
-
qu laluʼ makuʼ yasa qu ʼllaw nhaʼ這樣他們比較易叫
-
soni qani ga那麼今天
-
nway simu iy pcbaq cikay qu讓我們來聊聊
-
qnxan ni yayaʼ makuʼ qani我媽媽的生命點滴
-
Ciwas Silan laluʼ nyaʼ她的名字叫Ciwas Silan
-
baha iniʼ la i當然
-
kinhangan Gipun qu reryax qnxan nyaʼ qa當時是日治時代
-
i pinlqyan nyaʼ qasa ga她也生逢其時
-
nanuʼ slwan Gipun mha Tacko Tacko lalu nya lga所以她的名字也叫Tacko
-
nanuʼ yasa son nhaʼ Tacyang Silan所以 大家也叫她Tacyang Silan
-
yayaʼ makuʼ qani hiyaʼ ga我的母親
-
kinlqyan nyaʼ ryax qasa ga她出生在
-
Syowa 12 neng昭和12年
-
(No Record)民國22年
-
trang ʼlaqiʼ qasa ga當她小時候
-
rasun Gipun qu lkotas mu我的外公被日本召去從軍
-
yabaʼ na yayaʼ makuʼ qani也就是我媽媽的爸爸
-
nanuʼ i wal mciriq squ Nyuginiya qasa去新幾內亞作戰
-
nanuʼ i lhaʼ ki yayaʼ nyaʼ ru mtsweʼ nyaʼ他們兄弟姊妹就和媽媽
-
kneril qutux ssweʼ nhaʼ i likuy有妹妹及一個弟弟
-
si pgluw mqyanux kya qu bih te Tunan qasa一齊在秀巒生活
-
Syurang ga Tunan qasa秀巒就是Tunan
-
nanuʼ a~ kotas makuʼ hiyaʼ lga那麼 我的外公呢
-
iniʼ kbsyaq pintriqan nhaʼ kya lga在那裡打戰不久後
-
cyux i sbil i smlyus qu kakay nyaʼ ru他的腿就因傷發炎
-
pucing nya lga msgagay ki gluw nya lga最後 和他的同伴分開
-
ungat kwaraʼ qu hngzyang nyaʼ ki i也沒有他在那裡的消息了
-
wal mhuqil kya la死在異鄉
-
nanuʼ yayaʼ makuʼ qani ga我媽媽呢
-
minqzinux i minsqzinut iyal mqyanux lelaqiʼ小時候過得十分清苦
-
mha mnanuʼ ga qutux ssweʼ nyaʼ kneril qutux ssweʼ nyaʼ mlikuy因為要照顧一個弟弟及妹妹
-
qu khangan nyaʼ yayaʼ nyaʼ ga kʼakiʼ mu qasa ga要照顧她的媽媽 也就是我的外婆
-
mnbuʼ ga si ga nbuʼ na krkul qasa krkul hiʼ nyaʼ qasa生的病是整個身體倦縮的
-
keʼ theluw ga中文是說
-
(No Record)類風濕性關節炎
-
sgalu iyal yayaʼ makuʼ qani qnxan nyaʼ我媽媽的一生令人疼惜
-
nanuʼ so i mʼuluw ki ni yabaʼ mu ga那麼 和我父親是如何認識的
-
si say mha trang balay i mhtuw zyuwaw na也可說當時是正好
-
son mha i paris qszyap qasa ru大陸國府和台灣當局時期
-
kokuminto bih Taywan qani國民黨在台灣的228事件那個階段ga
-
yabaʼ makuʼ hiyaʼ ga minqwas bih我的爸爸是讀台中師範學校
-
台中師範學校 ga mhtuw qu 學運發生了
-
gluw na Maray taʼ qani sinsi taʼ 葉榮光 ga就是葉榮光老師的同學
-
ru 曾金章 gluw nha qasa ga還有曾金章他們
-
wal sheliʼ kya na theluw mha他們都被外省人當成嫌疑犯
-
simu i minsʼulah ki kyusanto ru nyux simu i說他們有參加共產黨的組織
-
a hmtuy si say mha nyux hmtuy sexu qani ma也就是反政府的組織
-
nanuʼ yasa iniʼ pqwas qu yabaʼ makuʼ la pyaran nya lru所以 我爸爸就沒有讀書跑回來
-
kiʼa iy bali blaq hiʼ nya uzi la也許 他的身體也不是很好
-
kiʼa mha hataʼ mimaʼ 溫泉 hataʼ mlahang hiʼ taʼ想說讓自己身體健康就去泡泡溫泉
-
te Tunan qasa musaʼ iy mimaʼ ulay son nha ga到秀巒去洗溫泉
-
ru mqbaq kya ki ni ggluw ni yayaʼ mu qa la也就在那裡認識我媽媽的親人
-
姊姊 ni yayaʼ makuʼ qsuyan hiyaʼ lga我媽媽的姊姊
-
mtnaq kawas nha ki yabaʼ mu年齡和我爸爸相仿
-
nanuʼ yasa seneng qasa lga baq mgluw mkkal年輕人聚在一起 聊在一起
-
pucing lga kmal a qsuyan nya la最後哥哥就說
-
mlikuy ga mkinsat kya i Tunan sraral他在秀巒當警察
-
nanuʼ i mqyanux kya na lkotas makuʼ當時我的爺爺還在
-
minkisat uzi pi也是警察
-
kmal qu mamaʼ makuʼ qasa mha我的叔叔說
-
Kacyang ma人名
-
usaʼ usaʼ i cinmuyaw balay qu ngasal nha qasa嫁給她 他們家族很富有
-
baha nha iniʼ say cinmuyaw cingay qu slaq rwa因為我們田多他們當然會認為我們富有
-
i pinkihuy pmukan mwah mtzyuwaw qa raral ga那時有很多漢人爭來當我的佃農
-
cingay iyal slaq myan la我們的田很多
-
nanuʼ talagay musaʼ taʼ maniq pagay kya lma yayaʼ mu ga我媽媽也心想到那裡可以吃到米飯
-
musaʼ maniq bwax lma有稻米可以吃
-
nanuʼ yasa iy si say mha wal i qnihul cikay多少有被慫恿
-
ru gagaʼ nya lelaqiʼ lrwa小孩本來就是這樣
-
mung keʼ na qsuyan mha nanuʼ si taʼ usaʼ kya lma會聽兄長的話 於是決定嫁給我爸爸
-
kyalun saku nya Sinmin ga iy sinpngan suʼ ga我的哥哥跟我說 這是妳的決定
-
nanuʼ a~ ana suʼ iniʼ swal ga nway所以 妳不答應也沒關係
-
yaqu sinpngan suʼ nanak ga這是妳個人的決定
-
si usaʼ lamaʼ mhutaw hongu qasa ki ma妳就先從那座橋掉下去吧
-
baha ku iniʼ kngungu ʼlaqiʼ sakuʼ uzi rwa當時我年紀還小 當然會怕
-
nanuʼ yasa i mha mnkux cikay yayaʼ qa ru因此 我媽媽就擔心起來
-
wal si swal la就答應了
-
nanuʼ i kekong raral hiyaʼ ga以前的人結婚是
-
kahul Tunan qasa mhkangiʼ ru從秀巒用走路
-
kangiʼ kakay mwah mbzyaq sqani步行來到這裡
-
aring squ Tapung qani aw ru從Tapung這裡
-
pwah Tapung qani ru babaw na 數碼天空qani經過Tapung來到數碼天空這裡
-
mwah sqasa tuqi raral mwah iy昔日的路是從那裡走
-
Rahaw qani pi來到Rahaw這裡
-
a si say mha llaw cikay sobih cikay tuqi ga這條路算起來是較方便的路
-
i pinlataʼ na gluw taʼ sraral qasa ga是昔日獵人打獵常走的路
-
nanuʼ i yayaʼ mu qutux hiyaʼ aki mqas rwa我媽媽呢 一來應該是高興的
-
cinmuyaw iyal musaʼ minblaq mqyanux qani夫家很富有 將會過著安逸的生活
-
te pucing nyaʼ mwah sqani最後來到這裡
-
ktan nyaʼ ka slaq qani ungat squliq qu mtzywaw看到這裡的田地無人耕種
-
nanuʼ i raral muyaʼ taʼ pagay ga昔日我們種稻
-
musaʼ taʼ mqumah rgyax rwa我們會到田園去工作
-
iniʼ ptzywaw iyal qu kʼakiʼ makuʼ qasa hiyaʼ ay我媽的婆婆不太會下田工作
-
yayaʼ na yabaʼ mu qasa我的奶奶
-
nanuʼ inaʼ qu spngan nha lru也就依賴著他們的媳婦
-
hyaʼ qu spngan ay usaʼ mtzywaw依賴媽媽去工作
-
nanuʼ yasa qu qnxan myan lru那就是我們我們的生活
-
giway balay i mqumah rgyax slaq qani ru就只有靠著田園工作
-
muya/ kmloh nanuʼ yasa i種田收割 如此而已
-
talagay i la ungat rmaw qani真是不容 也沒人來幫忙
-
moyay iyal mqyanux生活很幸苦
-
qmayat bzyok raral uzi ru以前也養豬
-
muyaʼ ngahiʼ musaʼ magal abaw種蕃薯去採豬葉
-
tmqhuniq raral i bali kya gasu taʼ raral rwa週去沒有瓦斯 要上山砍柴
-
nanuʼ yasa i slwan nha slwan myan la因此 我們給她一個封號
-
aw makiʼ egaʼ mha 阿信阿信 qasa rwa以前有部電視連續劇 叫阿信阿信
-
nanuʼ yayaʼ mu qnxan nya qani hiyaʼ ga我媽媽清苦的生活
-
si say mha Rahaw Asin la laluʼ nyaʼ qa la可以稱之為拉號阿信了
-
aw yasa i piraʼ kawas i如此數十年
-
kiʼa i obih pituʼ pgan kawas kniʼan nya Rahaw qani她在拉號這個部落住了快70年
-
cyugal ʼlaqiʼ nya mlikuy ru cyugal ʼlaqiʼ nya kneril有三個兒子及三個女兒
-
sazing lga qsuyan myan ga wayal mhuqil la兩位兄姊已過逝了
-
ru yabaʼ hiyaʼ ga kiʼa mopuw kawas wal lga爸爸呢早在十幾年前
-
wayal uzi la就先離世了
-
nanuʼ i yayaʼ mu qani hiyaʼ ga我這媽媽
-
iyat balay minqilang na kneril mlahang squ ngasal qani照顧家裡是無微不至
-
wal sami nya blequn pqaniq plukus給我們好好的吃及穿衣
-
ru nyux sami mqyanux qani讓我們能活到今天
-
nanuʼ i yayaʼ makuʼ qa(無中文紀錄)
-
strahu makuʼ balay qu pintzyuwaw nya hyaʼ我對她工作的認真非常敬佩
-
ga krumaʼ lga mqilang ga不過 有時候她會感到無聊
-
iniʼ nha wahi cisal沒有人來跟她聊天
-
iniʼ nha wahi mkal ga也沒有人來拜訪她
-
mutux si pinhmut kmal krumaʼ la自己有時會自言自語
-
mitaʼ squliq ana lelaqiʼ mwah lga凡是人哪怕是小孩子
-
nyux si hokuʼ hokuʼ mwah ru會持著枴杖來
-
mwah mtamaʼ sqa mung cikay keʼ na ʼlaqiʼ坐在一旁聽孩子們說什麼
-
ru mwah mcisal llaqiʼ也跟孩子們聊天
-
yasa qu qnxan nyaʼ這就是她平常的生活
-
nanuʼ i agay agay ma misu qani有時會哎哎叫
-
iniʼ pzyang lokah mkangiʼ ga現在不太能走路了
-
aki i qeri helaw cikay mhuqil te i打趣地跟她說應該早點善終
-
makiʼ qnxan makuʼ son makuʼ ga這樣我比較不會太擔心
-
iniʼ swal yabaʼ kayal但 天父不答應
-
nanuʼ i sami qu nyux si pgluw mqyanux所以 讓我們母子兩人相依為命
-
babaw rgyax qani la在這山上
-
ru ʼlaqiʼ suʼ ga nanuʼ qu那麼 小時候
-
i qmayat simu mtswe simu ga如何養育所有的小孩
-
mha nanuʼ qu yayaʼ qa klamaʼ ru媽媽是如何養育兒女
-
nanuʼ qu qnayat simu nyaʼ養育的過程如何呢
-
ay ay laxi klan keʼ na raral hiyaʼ i唉 唉 昔日的生活不堪回首
-
iniʼ kzyan misu qani ka ana nanuʼ ga不像現在的生活
-
方便iyal makiʼ pilaʼ ga san maziy rwa這麼的方便 只要有錢都可以買到
-
ingat niqun沒有太多的食物
-
knan hiyaʼ ga musaʼ ku tmutuʼ rrumaʼ ru我呢去砍竹子來賣
-
skun mu krumaʼ hiyaʼ ru賺一點錢會存一些
-
skrasal makuʼ sqayat makuʼ ʼlaqiʼ我很省 要養育小孩
-
nanuʼ yasa qu iniʼ balay ungat balay qu son mha pilaʼ所以 真的沒有多餘的
-
musaʼ myan 多餘的 musaʼ myan skblaq有多餘的錢來讓自己好過
-
便當na llaqiʼ ga小孩子的便當
-
krumaʼ ga bonaw nanak spentang myan便當 有的時候只有花生
-
ru krumaʼ ga singut nanak有時候也只有樹豆
-
krumaʼ ga mkzyay topuʼ或者是蘿蔔干
-
mkzyay tbihiʼ ga topu kramat myan 便當 llaqi菜脯和蘿蔔干是我們給孩子帶的便當菜
-
zyan nasa是這樣
-
nanuʼ i krumaʼ ʼlaqiʼ sakuʼ ga所以 我小時候
-
ktan ku cinbilan nha ramat snyan nha cbil我看別人所帶的便當
-
blaq balay ki非常豐富
-
ana balay ungat ga makiʼ qutux qu再怎麼差也
-
荷包蛋hiyaʼ rwa bazing ga一個荷包蛋
-
knan hiyaʼ ga son makuʼ qani mitaʼ wi~我的便當 這樣一看
-
ru swaʼ giway balit lpi mha sakuʼ咦 怎麼都是豌豆
-
qnxan raral hiya ga以前的生活
-
aki taʼ mtnaq kwaraʼ itaʼ Tayal所有的原住民可以說差不多
-
raral hiyaʼ ga yayaʼ mu以前我媽媽
-
mqzinut balay mqyanux生活相當清苦
-
i mtbuci ki yakiʼ mu lga和我外婆分家之後
-
mnakiʼ cikay te ya puyuw na gako qasa pi曾短暫住在國小對面
-
pqwasan qasa ga在那個學校
-
cyux kiʼan Watan qasa ga就是Watan現在住的那裡
-
yasa ngasal myan raral那就是我們以前的房子
-
ru i pinlqyan sakuʼ nya kyaʼ knan hiyaʼ我就是在那裡出生的
-
nanuʼ i mwah mtzyuwaw而來這裡工作
-
te sanban kun rwa我是排行第三
-
te cyugal kun是老三
-
sazing qsuyan mha kiʼa i在我上面有兩位兄姊
-
mqwas 幼稚園ga mqwas gako qa幼稚園及國小讀書(都在那裡)
-
nanuʼ i tzyuʼ kawas makuʼ lga我六歲時
-
kniʼan kyahuʼ yaqih rwa mosay kwaraʼ qu下面住的房子環境實在不好
-
giʼing rayhyo mutux si urwah mzyup ngasal常有議員及代表串門子
-
ana i aki sbil pramat ʼlaqiʼ lga原本要好好養育子女
-
wahan nha kmugus kwaraʼ lru卻不時會被別人來掃光
-
yaqih uzi ma yayaʼ mu ru我媽媽覺得這樣不妥
-
yasa mwah tngasal bih i slaq myan qani所以來到這田地蓋房子
-
tatak rumaʼ raral以前是竹屋
-
nanuʼ mwah lga那麼來到這裡
-
ulung baq kya i yabaʼ yayaʼ i還好我爸媽機靈
-
muyaʼ tqinuw lga種香菇
-
ana qhuniq squliq san nya tmutuʼ ru他們連別人的木頭都去砍
-
qbwan nya qu cinqhuniq qasa qbwan nya mha反而木頭的主人 給他們酬勞
-
ani panga ru wahi smliʼ kya inuʼ inuʼ pmzyan叫他們扛著木頭擺到哪裡來種
-
yasa qu tqinuw qasa qu wal myan sqyanux我們就靠著種香菇來維生
-
wal myan sqyanux cikay真的對我們有所幫助
-
yataʼ an skal cikay qu阿姨 可否講一下
-
mnuyaʼ simu tqinuw qasa你們當時種香菇時
-
mha nanuʼ qu qnxan mamu sraral qasa當時的生活是如何
-
ay ay mʼuy balay qnxan e~ki哎哎 生活很困窮呢
-
ay swaʼ makiʼ qutux qu那時有一位
-
kahul Mʼutu ka mwah nanak ga來自錦山的獨自一人來
-
ktan sami nya kiʼa sami nya ktan他看我們 可能是認為需要人手
-
ru si uwah mluw sami就主動來跟我們住
-
差不多aki mopuw kawas pi Ming差不多來我們這裡十年左右
-
nanuʼ yasa mwah rmaw cikay sami i rmaw ru他的人力幫我們很多的
-
slyun myan pilaʼ na tqinuw qasa ru我們把賺來的香菇錢存起
-
tngasal myan sbaziy kbalay myan zyuwaw ga我拿來蓋房子 花在刀口
-
sami hiyaʼ iniʼ hmut hmiriq yabaʼni Amin我跟Amin的爸爸不會浪費錢
-
很重的事ga shriqun myan kyaʼ pilaʼ(無中文紀錄)錢我們會花在很重要的事
-
ru 慢慢 慢慢 mha sakuʼ sqa lokah tzyuwaw lga我們很努力的工作 慢慢地
-
makiʼ nanak la是有點積蓄
-
現在lga到現在
-
現在lga nanuʼ yaqu pincyuwagan makuʼ raral qa我現在就是在吃我之前
-
nyux makuʼ sqyanux kun hiyaʼ ru的老本了 在過活
-
(No Record)是的 是的
-
makiʼ 老人年金makuʼ uzi ga我也有老人年
-
kyalun sakuʼ na ʼlaqiʼ makuʼ ga我的孩子告訴我
-
klokah maniq nyux suʼ nkis la son sakuʼ nha現在我年紀大了就好好的吃
-
nyux sakuʼ nkis la ana mha lokah maniq年紀大了 能吃就好好的吃了
-
ana ga 最多ga但是呢我最多
-
kyapun sakuʼ na 糖尿病uzi rwa那麼我也罹患了糖尿病
-
八分mami lga ramat qu cingay niqun makuʼ現在八分米飯菜多吃
-
吃不了多少knan hiyaʼ我也吃不了多少
-
mswaʼ i怎樣
-
muyaʼ suʼ tqinuw qasa mha nanuʼ mtzyuwaw在種香菇時的甘苦
-
musaʼ suʼ mlahang bhut ma i是不是也同時去養松鼠
-
imaʼ qu mwah mha nanuʼ ga an pinqzyuʼ cikay經歷如何 是不是能說一下
-
有一次hiyaʼ ga makiʼ balay rgyax qasa ka有一次我們在山上
-
cyux kiʼan 玻璃屋laqi mu cipuq就在我小兒子玻璃屋那裡
-
muyaʼ myan tqinuw kya ru我們在那裡種香菇
-
a~talagay ʼnyal aro lma哇, 糟糕 他們說人來了
-
klkuhaw qasa ga那個長工 說的
-
nya aro lʼay 管理所la son sakuʼ nya"那個管理所的人來囉"
-
Yuhaw hiyaʼ ga wal nyaʼ si pngan kwaraʼYuhaw 把籃子都揹走
-
aki myan nyux mamuʼ tqinuw我們原本是在採香菇
-
wal nya si pngan kwaraʼ qu他都把籃子都揹走
-
lmwan myan tqinuw wal mgye la我們採的香菇 而拔腿就跑
-
iniʼ ku pgye kun ay我沝有跑
-
blaq iyal qu aro kasa那個人很好
-
blaq iyal qu sakana qasa ga那個巡山員很好
-
sanlinka qasa ga是林務局嗎
-
(No Record)Apumoy 阿水的岳父
-
lga nanuʼ a~ʼsyang ʼsyang ma laxi nway qiriʼ ma之後他說 別吵別吵 沒關係
-
laxi pgye son sakuʼ nya qnbaq myan uzi不要跑 其實我們彼此互相認識
-
si say 同學ni Asyun qu laqiʼ nyaʼ Asyu qasa他的孩子和阿雄是同學
-
han han hyaʼ qu mlahang qu qhuniq qasa是 是 他負責管理林務
-
這樣ay i muyaʼ sami tqinuw squ qani hiyaʼ ga是這樣 我們在這裡種香菇
-
hzyal na squliq ay土地是別人的
-
wi kmal qu lkPayas maPayas 曾說
-
muyaʼ ru wal hminas qani去種香菇經過此地
-
syan muyaw hrwa要先打個洞
-
ru pmzyon rwa就開種植
-
nanu cyux pmzyon Kincyang qasaKincyang 到底在種什麼
-
cyux nya gmyagan qu qhuniq mha怎麼在翻木頭
-
taqu Payas mhaPayas 說
-
ana nyaʼ qhuniq nya cyux myan pmzyon連他的樹木我們都在種
-
iniʼ nyaʼ baqi pi他卻不知情
-
當初ga nanak balay Qawil qu當初只有Qawil
-
第一個muyaʼ tqinuw第一個種香菇
-
第二個masuq a~傳教士yabaʼ Amin lgaAmin 的爸爸結束傳教士後是第二個
-
rwa la magal iʼyuʼ qulih ru qmazyat qani之後也抓魚來這裡養
-
ru musaʼ muyaʼ tqinuw hyaʼ而他去種香菇
-
很聰明hyaʼ他很聰明