- 34
- 0
訪談一位忠治部落耆老關於傳統工藝的文化的記憶，他正製作傳統竹製口簧琴，至始至終的過程中，都未使用現代器材及製作技巧，談到他要保護與維持傳統文化的真義。
- 字幕列表
-
yaqani kbalay lubuw takan ga qani a.....lubuw takan a...像這樣做口簧琴..這個啊......口簧琴哦....
-
nanu yasa qu nyux san tutak ! tutak ! Tayal pi !那就是被 泰雅族人督搭!督搭呢!
-
ta pi lha maki qu..(pongan maku ke bnkis ga syan nha i hmali klang mra ?baliq mru你看他們有..(我曾聽老人說它們用銅片的，你知道嗎)
-
qasa hiya ga mno hya那是有點開玩笑
-
blay balay yulaq na ruma ru真正的傳統是竹片的
-
baha ru baha ru ....(nanu syan nha baliq hiya pi ?)hbluk sa hiya怎麼怎麼.....(那就是它們用鋼片嗎?)那是胡說的
-
inu mha kya kbalay qu mrhu raral , galun nha inu qu baliq la以前的老人家哪裡是那樣做的，他們要從那裡獲得銅呢
-
(o...han ! ungat baliq ga balay rima ga , (wan su tlaman tlubu pi ?maki hngzyang na ?)(嘔...哻!沒有鐵片，真正的是竹片呢，(你曾吹彈過嗎? 會有聲音嗎?)
-
ana ciwan qani ,payat qani baqun ku kbalay kwara ru 我連三個，四個我都會做的
-
aring saku laqi mluw saku bnkis mha saku qani la , buliʼ ta buliʼ我從小即跟隨老人家這樣做的，你看刻刀，刀子
-
qani qu buliʼ Tayal , qwayux ru tminun ana nanu luku , ini ga ,這是泰雅族的小刀，這是泰雅族的小刀，黃藤及織布，無論什麼或是
-
ana nanu pi sa不管什麼那些
-
hluyun qu qwayux , rima son qani把黃藤竹子這樣子拉著
-
ros ros qmelis (o..ga ini kuci qba , laqi kbalay lga , kutan na qba la鏍司! 鏍司! 削著(嘔...啊，不會割到手，小孩子削的話，受惠割到了)
-
wa ! baha baq laqi hiya kutay na ktu nha哇，孩子怎麼會了呢，避免割傷他們的肚子自己的肚子
-
wan si kongat kya la (aw , kbalay qani ga以後就消失了(是的，做這個事情
-
mlikuy nanaq ，ini qbaq .yaki hiya kneril ) baha baq kneril hiya ki kneril ga男人才，祖母及女孩不會嗎?)怎麼女人做呢，女人呢
-
matas lihuy nanaq baqun nha ,(kneril ga,tminun nanaq baqun nha ga?) 女人指懂得紋女人指懂得紋他們的面額，或是只會織布齁?)
-
nanu yasa ru, ana tminun cbaqan maku cinun na qaya baha baq la就是那樣的，連織布我也教他們的，織布的工具它們也不懂啦
-
(isu ga mqyanux su beh mariqwang mra pongan maku)(我聽說：你是生長在玉峰村的部落。)
-
mariqwang mlikuy nha mga baq muci kabaly tlubuw rima qaniy uzi玉峰部落的男人呢，也會製作玉峰部落的男人呢，也會製作竹片的口簧琴嗎?)
-
ingat qaniy lungun nha ru baha baq mqwas la pi,他們沒有這個的想法，怎麼會吹唱了呢
-
u...ita kwara nyux maki squ ubu; na lihuy rgyax,嗚....我們都住在這個山嶺，
-
(mqwas lga baha baq mqwas la pi) qutux lubuw qutux qwas ru(a...你用唱的怎會吹口簧琴了呢?)一首歌及一首歌及一支琴啊琴啊(啊....
-
pssyu i ga guy tlubuw ru guy a mqwas lga) aw ru ! (ysa be mrhuw rral)rul 交互的啊，邊吹邊唱了嗎?)是呀!
-
mrhuw raral ungat rengki nha, ungat terebi nha, ungat nanu nha , 以前的時候，他們以前的時候，他們沒有電，沒有電視，什麼都沒有，
-
nanu i qani nanaq baqun nha, ga kbalay kiriʼ, kbalay gonyuw , ini ga kabaly所以，他們就只會這些事情，編背籃，邊方形籃，或是製作
-
nanu qu zyaw kbalay qu (kbalay pintring uzi ?)aw ra !那些可編織的(也做工藝品嗎?)是啊!
-
ini kbalay pungkiy ru son nha nanu musa qmibuw slaq沒有製作 時，他們如何去耕田
-
yaba su a qumay miquy qasa ga , nanu i. rinaw nya balay kbalay ?)你爸爸叫那個谷脈.黣故依嗎，所以專精於編織嗎?)
-
wa, ana nanu baqun na(kbalay tlubuw qani uzi ?)哇，他什麼都會做的(也做這個竹琴嗎?)
-
(pira hmaliʼ kblayun nya hiya?) cyugan ! (o.....)balay be ga, suqun su kbalay qani(他能幾個簧片呢?)三個 !(嘔....)很好哦，你完成這個的時候
-
aki ta pongan cikay hngzyang na hmaliʼ knalay rima takan qa blaq bay.我們應該來聽一下以竹片當簧片我們應該來聽一下以竹片當簧片的聲音會很好的
-
wan maku pongan ga, baliq cyux nha cukaw ga nanaq hazi pongan hngzyang na ga.他們使用的銅片簧琴聲音有點不一樣
-
hbluk baliq hiya la, iyat baliq ay ! son qani son qani thwayun kbalay ru銅片是不傳統的，不是用銅片哦! 要這樣這樣慢慢地做成的
-
syan cikay ru lomun cikay lga(o lomun lozi a..)aw ki !放入且燒烤一下時(哦....還要再燒嗎? 啊.....)是如此的 ! !
-
(swa kyakan ru loman ru mswa, ini su lomiy cikay lga(hozyaq lga)iyat ! hmay halus(為何要烤又燒的，這是為什如果你不去燒一下時(濕了嗎)不是 ! 它的汁 太多
-
o..baq pahuw uzi ga ?)aw ! helaw pahu, ana mqwas lga哦...也會斷裂嗎?)式的 !很容易斷裂，彈奏時
-
iyat su baqun nanu cyux su tlubuw(a...iyat kantang ita Tayal , bnkis ta ga )你就不容易明白你在吹奏什麼(啊...我門泰雅族人真不簡單，我們祖先
-
ana nanu i tmring ga baqun nha kbalay不管什麼樣的工藝品，他們都能編織起來
-
ana nanu zywaw ga, hopa be sesing kbalay ta Tayal ana nanu lwan ga ,無論從事任何事情，泰雅族人有很大的決心毅力去完成，無論遇到何事
-
nanu a son sqani( a ima mung muci a tlubuw ta rima qani ga ungat baliq ,所以要這樣(啊 我未曾聽過竹製口簧琴的製作沒有用銅片的
-
ini ku kita ana qutux in isi baliq ay !)真的從沒看過一支沒放入銅片的口黃琴呦!)
-
(kya kwara baliq nha )hbluk sa la ! (pali baliq ga hmyaq hmyaq be sa)他們都是放入銅片)那是胡說的啦 !(銅片那是很薄很薄的)
-
un..cyux kwara ro kangcing ga, kangcing yasa qu sliqan nha lga ,嗯...鋼琴，那是它們是模仿它們是模仿來的
-
cyux kwara thong ra sa(thongphen son nha sa..)un !有很多銅呀那裏他們那是稱銅片..)嗯 !
-
(pongan su i ....yaya su , yaba su, yaki ..su a.....knalay na lkotas lubw ga ,(你聽過...你媽媽，你，你祖母祖啊...製作傳統的口簧琴呢
-
wan nha stlubuw uzi , maki a pqasan na ryax ?)nanu他們也用它彈奏嗎，是喜慶過節的日子嗎?)什麼
-
cipoq qani hiya , hopa hazi memaw mha sqani syun nha nqwaq (o...)這是小的，如果再大一點他們放在口中就像這樣這是小的，如果再大一點他們放在口中就像這樣(哦....)
-
abas balay , iyat qani nanaq ! ana rwa qhoniq ga kblayun nha uzi ,真是多的，不是只有這些哦 !連什麼木頭的也能做
-
si nha qhoniq ga kukang kukang kukang uzi, qhoniq lga slingun nha sa lga?)aw ru ! 他們以為木頭，鐵片，鐵片，鐵片，那個木頭是他們要燒的要燒的)是呀!
-
nanu squ maki qutux a squliq cyux maki a skikung muwsʼ kbalay muʼchin pcingan nha mga )aw !所以有一個人住在四季村是做牧師的，會做木琴來敲擊音樂呢)
-
kbalay nanu i yaba su uzi ga ?) tucing uzi ga klayun nha ruma ui ra你爸爸也做過嗎?)他們也是用竹材做槌子的啦
-
o...) ruma ya qa maki myan hbun gong ga ruma ga mʼya qa qthuy ra哦...)竹子那個是我們住在哈盆溪的時候，向這個很粗的
-
nanu yogwagan nha aring gleng ru pucing ruma kwara cyogun nha所以它們選用竹竿頭到尾，都拿來製作
-
ana qhmor qsya ga ruma uzi(cingay a tatwo rima sa ga sbihiy nha ga連舀水也都用竹子(許多啊如果如..他們也用竹子打擊
-
maki hngzyang mqwas uzi)aw ru ! (kya muci tong ! tong ! la ru.) hngzyang ey !會有聲音嗎?)當然是的 ! 可能是凍 !凍! 了呦! 聲響哦 !)
-
tong ! tong ! tong ! tong ! ma ru , cingay balay cyangun nya(o....)凍 ! 凍 ! 凍 !凍 ! 的哦，他的功夫有很多
-
ktan maku Amis ga maki onggakutay nha , rima takan ga我看到阿美族他們的音樂團隊，竹製樂器呢
-
cyux nha sbun ru bhyan qwan ga qwan ! qwan haw mami sa他們包起來，，用木勺啊擊打勺子
-
tong ! tong ! tong ! nha , maki ita i Tayal ?)它們響出慟 !慟 ! 慟 !出慟 !慟 ! 慟 !聲音，泰雅族人也有嗎?)
-
mha kya raran ana nanu pizun ta ra raral, inu pila baziy ta yan qani kitha, ha ! ha ! ha !古時候都是 如此，無論什麼以前的人都試著做，哪有錢買像這樣，哈....
-
ungat zikang ta raral ga yasa qu rima qa spzuy nha la ga )aw ru !以前我們沒有空閒的，降常用竹子製作東西嗎)是啊 !
-
ruma qani klayun nha (baq a kmalay sswe uzi kyoray ?)yakaw ga , ay他們都是使用竹子(你的兄弟也會製作嗎?)雅告嗎，噯，
-
iyat hazi qbaq sa gwah(swa ini qbaq pi ? ini gluw bnkis ga musa tzywaw ?)他應該不會的(為何不會呢?沒有跟老人在一起工作嗎?)
-
iyat san ini gluw , ini tehu kya qbqan nha.(un...)不能說沒跟過，而是他們學習的程度還未達到(嗯.. )
-
hyan kun hiya ga ana nanu mqnzyat ta, psulun bnkis ru mluw nha mtzywaw ga, ana像我的個性不管做什像很認真的，模仿及跟著老人家學習，跟著工作很認真的，無論
-
nanu cyogun yasa qu cbaqan su nya uzi ru hyan na kmalay kiri uzi ga son nanu qu什麼樣的工作他們也會教導你，如同製作藤藍時，也教你怎麼做
-
smpun ru qnryuxan ru son nanu mkaʼ ru pgyan cikay ga panga na ra量好後，再剝削，如何剖開又曬一下後揹起來了呢
-
kya be qutux qba qani qu san na kya smpun kwara差不多都用一隻手的長度量
-
tehuk ngasan lga kyakan na kya be iʼckagec kzyay lga, son na qani mka lga到了家裡以後，就烤乾一個月後，就這樣剖開了
-
koh ! koh ! koh ! koh ! son na qani sliqan na ru,goh !goh ! goh ! goh ! miya qa labang
-
nanu kahul kya goh !goh ! goh ! goh ! son na lozi, sliqan lozi nanu son sqani qani,
-
yasa qu yuwaw na ini abi na hngan kaba mu(o....)nanu kbalay kiriʼ,差不多的時間我爸爸晚上都不睡覺(哦...)哦...)那是在做背籃
-
qutux kiriʼ birun na raral ga, iʼseng gohyaq ru anotoki ga一個背籃以前賣出去時，那時候是一千五百元
-
qutux ryax a qutux ryax ma ga.qutux ryax musa than pila mga一天啊一天呢，那時是等於一天賺錢的工資是
-
gohyaqku yeng ma likuy, hiya ha ga suqun kbalay qutux hngan五百元呢，男人做完一整夜的是
-
iʼseng iʼseng gohyaku iʼseng haʼpyaku ru birun nya一千，一千五百元，一千八百元售出
-
(raral ga wan su kbalay ru kya squliq cyumong ru wan maziy uzi)(以前你也製作且有人給你預定即有買走嗎?)
-
kbalay su miya rima qa)rima qani (aw ! lubuw qa ) iyat qa la ,你做這種竹製的)這竹子(是!口簧琴呢)不是的
-
nyux ku pyangun mzuy qa hiya nyux ku mtzywaw uzi (haw)我是特別故意玩玩的，我也是工作(好)
-
cbaq su wan su cbaq laqi su kibahan ga, ini kayal yutas muci cbaqi ku cikay?)你學會後，有教過你的子孫嗎?沒有請你這公公說請教我一下 嗎?
-
suna ku mha skalay ku na ana qutux(suna su magoʼ su ga?)aw, laqi pepay !
-
(o....)cyux pqbaq zywaw na Tayal ga , (o..)ana tminun cyux rensyuw uzi(嘔..)在學習泰雅文化呀，(哦....)連織布她也在學習
-
a, laqi pepay ga , pira kawas na mwani la?) yozyunisay la(o...) kensat likuy nya ra啊，貝拜的孩子嗎，他現在是幾歲了?)四十歲了(哦...)
-
(ha kya baq mzuy rima takan ru ga tlubuw takan?)aw ! (baq tlubuw uzi ?) aw !(可能它們也會玩竹子或吹奏竹製口簧琴?)是的 !
-
kya nanu szyon nya bun ku nya rengwaʼ, suqun na qasa ga miya qutux sazing hmaliʼ ga可能他們很喜歡，所以打電話給我，你完成這個是一個或兩個竹片的嗎
-
syun inu la muci nanu , a , kahul inu hngzyang na qasa tosun nanu skahul nqwaq lga?)放在哪裡怎麼弄，啊從哪裡發出聲音，怎吹彈，是要從嘴吹嗎?)
-
lomun cikay ha kira lomun mu cikay ha ru qani lga hbayun ku cikay qani la ga要先燒烤一下，我先燒一下，然後慢慢兒的搓削一下這時候
-
tehok qani puqin pucing qani balay hmiq balay qani(hmiq sa ga )hmiq balay sqani hiya到這個最後的很薄的(那個薄的)這裡是非常薄的
-
nanu a (hmiq a ) aw! lequn maku smsyu kwara qani la ru, son ku smosun kwara qani什麼，啊(薄的啊)是 ! 要好好地整理且全部要搓削好好的
-
yasa lga syun qutux bling bling qani lga, syan gasin la , syun nqwaq lru,然後放在這個洞裡，這個洞了栓入繩子了之後，再放進嘴邊吹了
-
ngoq ngoq ngoq ma(o...)kong kong kong ma, (a....)blaq pziʼun(a...)(聲音)諾 諾 諾 諾呢(诶...)槓 槓 槓的聲音呢(啊...)很有趣(啊...)
-
(pongan maku a tlubuw nha kahul baliq ga )hmali na baliq a ga(我聽過一個口黃琴是從銅片做呢)簧片也是銅做的嗎
-
ungat uzi ungat a siga spgluw nha maykohon mayko a mayko沒有啊沒有(聲音)除非用藉著麥克風啊麥克，
-
(qani hiya ga , ana ini si mayko kya hngzyang na qiya , pongan hngzyang na?這個是，雖沒有放置麥克風麥克風，他還是會發出聲音，聽他的聲音
-
baha ini pongi la pi , syun nqwaq ru ngqwaq ga怎麼會聽不到呢，要放在嘴巴唅著啊
-
yoiʼko kongming ga , iyat qani nanaq mtu a..(suna suna ga ?)nanu qani kiya ga ,有一個共鳴呀，這個自己會出啊..(一呼一吸嗎?)這就是這樣
-
lokah , slat slat slat ma smilay ra (o...)syun ngqwaq lga, ngong ngong ngong ngong ma用力，甩 !甩 ! 的拍擊啦(嘔...)含在嘴邊，鳩發出嗡嗡嗡的
-
son su nanu i nanu pongan squ qwas lga , kahul squ hmaliʼ ru kahul ngqwaq nya如果要什麼能聽到聲音的話，必須從舌頭和嘴一起發出
-
(miya qani ga ini baqi mung hngzyan na tatwe syun ngqwaq)ah ..tatwe syun ngqwaq ga(若像這樣的話，就聽不到她的聲音，若放進口裡)啊...已放在嘴巴
-
ini suqi kbalay na lubuw qani ha !還沒完成製作這個口簧琴啊!
-
siga lomun ru)aw ki , hmiq ga, son sqani kzyay hazi lga, son qa kmrus kmrus hmiq be要先烘熱的)是呀，很薄的，像這樣乾燥一點要削削的很薄的很薄
-
kya sthay, yasa qu baq myugiy ru baha myugiy ini su leqi kbalay(o..)son sqani la ta剩下的，所以可以跳舞的)你沒有好好的製作怎麼彈跳呢，要像這樣你看
-
thwyun mha sqani, ini gali thqwoh helaw pahu (o.)rwaʼun hmiq balay ga)hmiq balay ki !像這樣慢慢地，部會很急，會斷裂(嘔..)要弄得很薄嗎?)很薄哦!
-
thwayun mha sqani a hmiq a tnaq syan nha tecuʼ sa ga像這樣非常的薄，向他們放銅片一樣
-
ini a iyat ! son lman kmzyat ha ga kyakan ha , thwayun lmon la(hmiq balay ga)不是啊 ! 要先燒一下，再烤乾呢，慢慢地燒熱的(很薄嗎)
-
kzyay cikay lga yasa qu maki (o kzyay cikay aki pongan cikay hngzyan na ga ?)乾了些就會有(嘔， 曬乾一下，我們來聽下她的聲音嗎?)
-
wahiy mung a babaw nya, bali su musa inu .(o...)baha su si usa la pi ! hu.....ha ha ha以後再來聽，反正你爺不會去哪裡(嘔...)你怎麼就想要走了呢 ! 齁....哈哈哈.....
-
(o...baq su balay a mnglung muci a kbalyaw ta qani ga , kbalay kbalay ga, ini su zngiy uzi ra,(原來 你早先會思想，來做這些事，製作，製作呢，你就不會忘掉啦)
-
ini zngi ru babaw babaw sbilan ta laqi ta kinbahan)un.. wan mzuy la ta, (o....)沒有忘記，以後可以傳承給子孫)嗯...你看會動了(嘔...)
-
pit pit ma ta (o...)thwayun mha sqani wan sa.... sa raran ga ungat baliq ta ga嗶!嗶!呢你看(嘔....)輕輕地這樣它就....以前是沒有銅片的
-
ubaq su mha sqani yasa balay puqin balay mhru raral kbalay qani mha qa原來是這樣，那真是以前最原始，古老的時候呢
-
misuw qani hmswa swa nha twangan baliq hmali sa la, swa misuw qani(現代的時候，為什麼?他們要加添銅片呢?為何如此?)
-
thongphen a baliq syan nha la?)han ! nyux nha sulung rwa sa ru kangching la銅片是他們使用鐵料呢 )哻! 他們再模仿鋼琴的樣子啦
-
iyat qbaq cʼzan sizen blaq mga yon rima)iyat qbaq nha (yon rima ) iyat qbaq !不自然，最好是用竹片)他沒不會知道(用竹片)他們 !不懂
-
zihung qa hiya(ima cbaq a smiʼ a baliq hiya la) qasa hiya syun su thongphen ga這是很難的(不曉得誰開始教用銅片了)那個放入銅片的話
-
iʼkeʼ syawsʼ suqun la (aw ..) son su qani goh goh goh kutan qani kutan su qani ru一個小時即完成了(啊....)要這樣芤，芤，芤! 削刻，這樣削刻時
-
syun su qutux hlan na beh sqani ru cipoq hazi yupun su qani ru hlan gasin lru一個一個捆住，在細小的繩子放進去，再捆住呢
-
thongphen sa ga ngon ngong ngong ngong ma helaw sa hiya那個銅片，鳩發出嗡!嗡!嗡!嗡!呢，是比較容易又快的
-
(mwa bsiq be kmalay qa hiya ga ?) bsiq balay qa hiya , qba na Tayal balay qa hiya.(那麼這種得比較耗費時間哦?)這時間用很久的
-
(ah.....) qba Tayal qa hiya(kmut qani ga, si ga sngli ini si ga) ini si snhyay pahu ga) aw e ! (啊....)這是泰雅族人真正手藝(削刻的力道不能隨便，也不是一直銷不停，會斷裂的，)是啊!
-
baq ku hn kbalay ga qutux qutux qlcing qani ru qutux buliʼ lga ana nanu klayun ku la (a)我會啊像這樣做呢，一片一片木板和一把刀的話，我什麼都可以做了(啊...)
-
ana ku tiyawkeʼ kwara sa, kwara binpatas ku kwara Tayal sa ga qani ru buliʼ ku qani連我那些所雕刻的，及我所畫的泰雅圖騰，都是我這把刀
-
(un.....)kʼyakan mu kira la(嗯....)我待會兒要烘乾了
-
(ktan mu nyux su klayun qani ga , biqun su magoʼ su sazing sa ga ?)iyat !(我看到你正做的這兩個是要給你的孫子嗎?)不是 !
-
(lubuw su qani mrhu bnkis raral ga lgan nha cikay yugiy ey !) un..nanu ay , tglaw kakay(你這口簧琴老一代的人，會伴著舞蹈吹彈诶!)嗯..都有啊(用腳跳起舞來)
-
ini su ktay kwara knalay hu ga , na tutwoh, (o....), ana lqiy ,你沒看過我所製作的，連菸斗(嘔...)，連弓箭
-
ana buʼ lqiy(tutwoh lqiy ga kahul rima kwara knalay nha ga ?)iyat rima ay, binoq (binoq a ?)mn.....連箭矢(他們製作的煙斗、弓箭都是用竹子做成的嗎?)不是桂竹哦，是箭竹(箭竹啊?)嗯....
-
nanu qani rima ga binoq ga?)binoq a kahul rgyax a, (nagan su kahul rgyax ga binoq qa?)所以這個竹子是箭竹嗎?)箭竹是存深山啊，(你從深山取回來的嗎?)
-
iyat binoq qa hiya, ruma ga hiya (ruma a binoq kalay tutwoh sa lga)kalay buʼ qulih ra但這不是箭竹，是桂竹(那個箭竹是製作菸斗的)也是製作魚叉的啦
-
ru sliqiy ra, iyat qasa lga baha su baq qasa la, (mn...hway su balay yutas Tazil,還有製作弓箭的，如果沒有那些怎會製作那些工藝品了(嗯...非常謝謝你阿公-達仁
-
(nyux tehuk zikang qani ga ta, a .. nyan qani la ta babaw nya這次時間已到了，啊...這個以後再看你時來時
-
wahay mu mung squ suqun su ki !) blaq hazi cbaq kwara laqi ziray misu qani.我會來聽一聽你做的口簧琴哦! ) 你要好好的教導這個時代的孩子哦
-
(aw !......hgway su balay ki !) hway musa la .(會的! ...很謝謝你嘍!)慢慢地走喔..