pinqzwan nqu qnxan sraral（部落獵人經驗談）｜口語語料

a losin ga, rawin losin kyalaw suʼ cikay ma? isuʼ qu smiʼ rusaʼ i rangay ru tlngaʼ

啊羅信呀，兄弟羅信，我請教你一下好嗎你是有放陷阱、放石壓陷阱及吊式陷阱

knitaʼ suʼ itaʼ Tayal ga, rusaʼ ru rangay qani ga, tlngaʼ ru rahaw qani ga, nanuʼ qu musaʼ suʼ szyon bay smiʼ ru nanuʼ kwaraʼ

在你看來，我們泰雅，陷阱及石壓式壓式陷阱，全部是，你比較喜歡哪一種

qsinuw wal suʼ galun?) makiʼ taʼ rgyax ga, anaʼ nanuʼ szyon taʼ ru. ciriq taʼ nanuʼ ga, yasa

你所獵獲的獵物呢?)我們在山上的人是什麼都喜歡呀，捉到什麼就好了

niqun taʼ yasa ramat taʼ ra (un) ru tlngaʼ ru ttuʼ ru rahaw ru rusa. qasa hiya ga Tayal cipn teʼ cinon

那就是菜料啦(嗯)那調式陷阱與鐵夾子及樹上吊子樹上吊子和陷阱等，那是泰雅族人基本的器具

aring ku laqiʼ cipok lga, mluw ku yabaʼ musaʼ mitaʼ rusaʼ ra

我從小的時候，就跟著爸爸看陷阱巡查啦

ana ku na iniʼ cbaqi ga, ktan mu kaʼko nya muci nanuʼ muci nanuʼ qu turu nya, ru

雖然他們沒教我，但是我看他們怎麼做的樣式及看查勘查獵物路徑

san nha triqun ru ..(sa nha baqun muci kahul inuʼ muwah mwah qsinuw wah ktan nha

他們如何獵獲且...(那他們怎麼知道野獸是從哪裡來，看他們的

rapal?) ktan nha rapal ru tuqi (a......)ru ktan nha lga, kmal yabaʼ ku laxi tqihiy

足跡嗎?)他們看到腳的痕跡及道路(啊...)他們就看到了，我爸爸說不要破壞

turu nya ma(a.....)tqihul suʼ turu na la ga musaʼ mgyay ru musa miray binah lma(a....)

他的路徑哦(啊...)如果你破壞他的路徑時，他會轉到別的小路逃走了

nanuʼ musaʼ ku mluw qu yabaʼ ku raral ga, cyangteʼ hntheʼpie kyalun ku na laxi balay

所以，我以前跟著我的爸爸真的很特別，告訴我絕對不要

tqihiy turu nya ma, miya kun aring ku laqiʼ cipok ga, smoyaʼ ku balay smiʼ tlngaʼ ru ttuʼ

碰壞獵物的路徑哦!像我從很小的年紀時，很喜歡放調子及鐵夾子

hopaʼ ku hopaʼ sakuʼ cikay kawas lga, si ki smiʼ rusa la(um…

當我年紀大一點時，我鳩放置陷阱了(嗯..)

hmay bay qbux, pikuʼ, bhutun, laqun, qoliʼ ana nanuʼ. ana qasa a cwansancya nanuʼ la (a qom ga ) qom (magan suʼ bzyoq uzi?) bzyoq ga magan ku cweta ga ipaiʼi(talagay !

有很多白鼻心，狐狸，田鼠，環頸雉，老鼠...什麼都有，連穿山甲什麼啦(qom)(啊...穿山甲呀)(你也獵過山豬嗎?)山豬我最大獵過110公斤(哇！)

yasa ga ta galun mu tnaq ta niqun la yasa la muci ku, ungat lga ga say taʼ mitaʼ lozi)

所以我獵得我足夠的食用，我是可以了，沒有的時候再去巡視

knan smi rusaʼ ga, iniʼ pzyux uzi chaputwo sansʼsmen

我放的陷阱也不多，差不多三、四十門

(ktwa bsyaq san suʼ mitaʼ a rusaʼ qani?) qutux rehay! (qutux rehay ga a...qutux hngawan a) aw

你會在多久的時間巡查陷阱一次?)啊耶星期，(一個星期啊.一個週休啊)是的

hngaw taʼ lga say taʼ mlaw ga, maki ga mqas bay inlungan hway bay Utux kayal niq na (um..)

休息時去巡視呢，有獵到心情就很好，感謝神明的賜予

niqun laqiʼ taʼ, niqun neril, niqun qsuyan ta(maras suʼ hozil uzi musaʼ mlaw?) iniʼ wah !

給孩子吃，太太吃，我們的兄長吃(你去尋陷阱會帶狗嗎?)不會哦!

maras suʼ hozil lga, posun na la, posun na bzyok iniʼ ga paraʼ, si ga musaʼ qmalup ga maras hozil

帶狗的時候，會把山豬，或是山羌嚇走了，除非是打獵才會帶狗的

msiʼ taʼ rusaʼ maras yasa ga triqun na rusaʼ triqun na ttuʼ la(a...)qinah yaqih

我們放線陷阱或巡視時，帶狗會吊子子吊到，鐵夾夾住了(啊...)

musa ta rgyax ya ga qutux hiʼ ga an picya ingat syangal (pongan makuʼ raral ga yutas mga wal

我們一個人上山，比較不會吵雜(我聽說以前有老人家被

katung bzyok wal hmoqin ma ey. mha nanuʼ qasa) haw ! raral ga laqiʼ ku cipoq kya

山豬咬死呢，那是怎麼搞的?)好，我那時候還很小

maki syaw ngasal makul ga ima laluʼ nya sa Uyuʼ. Uyuʼ mwah mitaʼ rusaʼ ra ciriq paraʼ

住在我家隔壁，他叫什麼名字它們叫歐佑，歐佑，去看陷阱抓到山羌

aki na kyapun qyanux aki na kyapun a. paraʼ hiya ga kya ʼnux na ay!(a...)sazing ʼnux nya

他本來要活捉，但是山羌有牙齒哦!(啊...)

qasa ga (kya ʼnux na uzi paraʼ?) loyux loyux (iyat muci bzyoq pi?) kya uzi paraʼ

那個是(山羌也有牙齒嗎?)很長的(不是山豬才有嗎?)山羌也有

blequn mitaʼ a tatux na qa ta. nanu qu galun na paraʼ sa aki na kyapun ga wal na trixan

好好去看他的上牙床，所以老人家抓起山羌，不小心被利牙搓破

tari nya tatwe tatongmay na qa ta wal na sat muci wal na quci tatongmay nya

的大動脈，被山羌牙一割山羌牙一割(他的大動脈被刺破

wal si sliqit la) aring qa wal hmay bay ramu nya hotaw ra. hiya qutux hiʼ musaʼ uzi. Ungat

且撕裂了)開始留下許多血，掉了很多血啦)他也是單獨一人，而沒人

squliq cyux baq ru n_gon ryangsantyen sazing bingi ciwan bingi iniʼ gwah ra

知道，等了臉三天，兩三個夜晚，沒回家啦

ru lawaʼ kwaraʼ squliq la. ru san mitaʼ musaʼ syan nya rusaʼ n_ga. ktan balay ga, cyux

就叫喚部落族人了，往他放陷阱的方向看看，真的看到

balay skyut la. (ah...) qasa ga hmay iyal ramu wal nya thagun la. ( Uyuʼ inuʼ qasa?

已經斷氣了(啊..)那是因為他的血流出來掉太那是哪裡的歐佑?)

Uyuʼ a qalang Tampya qa. hiya uzi ga kahul Nanto mwah sbayux Tampya. kneril nyaʼ

是桶壁(忠治)部落的烏佑，他也是從南投縣來到這裡入贅的，他的太太

Lawaʼ Alaw. nanuʼ i makiʼ syaw ngasal ku sa. sblaq bay qutux a ... sazing bnkis

拉瓦.阿嫪，她住我家隔壁，這一兩個老人

blaq bay khanzyo nha. ana ungat likuy na ga, si tamaʼ tkaʼ qasa lawaʼ laluʼ likuy nya.

他們的感情非常好，甚至於她丈夫出遠門時，她常坐在家門前的樓梯呼喚丈夫的名字

Uyuʼ wal lga, ouʼ Uyuʼ Uyuʼ ma. (blaq balay kanzyo na ga) blaq balay kanzyo nha

當烏佑離事實也常呼喚哲烏喲！烏佑!啊(們的們非常好)非常非常地好

aring ku cipoq mitaʼ (iniʼ pyungiʼ ga ) blaq balay ktan nkis qasa. ingat nanuʼ a pyaqih nha uzi.

我從小看到它們(互不會忘記)那對老夫婦看起來非常美，也從未聽過不和睦地的事

aring ku cipoq mitaʼ ga, laqiʼ nha ga blaq uzi. kruma ga yaqih cikay tunux nya. Ato

我從小就看著它們呢....她們的孩子也很好，有一個孩子有時心智上較有問題

laluʼ nya qasa. si panga hopa panga hopa kabang hopa na hong si usa Tayhuku qasa

他的名字叫阿豆常常揹著大背包裝著很多的書籍，就常下山到台北

nyux kmal i nyux hopa be qwasan (hopaʼ qwasan na ma ga? )yaqih tunux na qasa)aw

認為自己是大學生(她就讀高級學校了嗎?)是呀呀

ha ha ha ...ayo !(yabaʼ suʼ ga smiʼ rusa i yabaʼ su?) aw! yabaʼ ku hiya ga aring raral ga kahul sa Toyen na Sbunaw yabaʼ mu. (nwah suʼ mluw smiʼ rusaʼ uzi)

哈哈哈..唉喲！(你爸爸也是會放陷阱嗎?)是的，我爸爸從以前就去放他從桃園的雪霧鬧來的(你有跟你爸爸放陷阱嗎?)

aw. mwah smiʼ rusa hmay bay nkis glgan nya. ru Losin Wasiq ra ru Batuʼ Piru ra. ru imaʼ la

是的他跟跟很多耆一起去，有羅信。、八度。比鹿、還佑誰呢

Holaʼ Botuʼ a qasa. payat nha mwah (musaʼ smiʼ inu hga qasa?) beh Hering

厚辣。頗度啊那位，一共四個人去的(他們取哪裡放的?)取哪裡放的?)

Hering ga musa musa ru mabiʼ myan bex tatak(a...)musa iʼkay lga takay ciwan ryax

坪林啊，我們去去以後就住在那裏啊...)去一次時，大概三天

payat ryax (talagay ! )mabiʼ myan tatak，ingʼweʼ muha nha tmwang smiʼ lozi(um..)

四天(哇!我們住在獵寮，因為含要再去增加放置(嗯..)

(musaʼ mitaʼ rusaʼ ru piraʼ lahuy son nha?) ana lahuy qutux lahuy sazing lahuy ga syun nha

要去山上看陷阱，那他們會放幾座山會放幾呢?)連一座山，兩座山....都會放置陷阱

ru mʼoyaya balay musaʼ mluw nha. laqiʼ qu kun ra iniʼ thoyay hkangiʼ. nkis hga.

跟著他們們去非常辛苦，我還是個小孩子沒有力量走路

musaʼ ga iniʼ aras mamiʼ uzi. mʼuy uyay balay ktuʼ. kmal yabaʼ ku ra. usaʼ gong sa ma usaʼ

去的時候，也沒有帶飯，肚子很餓，我爸爸告訴我說，去溪邊

hkangiʼ bolung ma. (a....) agal bolung qasaʼ blaq bay niqun ma. baq suʼ tngiʼ ma. (nwah suʼ

尋找蝦子啦(啊...)他說去拿那些蝦子很好吃的，且說也會吃飽啦(你去

pi? kya bolung na?) uyay bay ktuʼ mu la ana nanuʼ niqun ku la. bolug ru wahiy

了嗎，真有蝦子嗎我的杜子很呃，不管什麼我都吃了，蝦子還有藤

qwayux a qwayux (a...) tʼtun lyuw nya ana hmay qziʼ kmat kmat ga, iniʼ baqi ra uʼyay ru

黃藤啊黃藤(啊...)他的尾部嫩的要砍下來，次很多會刺刺的，不管他太餓了

(swaʼ suʼ baqun lyuw na qwayux ga baqun maniq. swaʼ suʼ baqun?) maniq

你怎麼知道黃藤心可以吃，你如何知道?)吃

bnkis cbaq yabaʼ ku cbaq a raral hiya ga maki rgyax a ingat ramat ra yasa qwayux sa

老人吃的，我爸爸以前我小的時候教我的，住在山上沒有什麼菜呀，所以黃藤

galun nya ru tkan nha ayang ru pgluw nha piku(a...)iniʼ ga kugih. ana nanu plgan nha

他們拿來煮了湯，還謲摻入狐狸肉(啊...)或是加上竹雞肉，不管什麼都混在一起

blaq bay niqun. knan hiya ga magan ku qwayux uyay lga si ku niqi la

很好吃，我就是餓了之後，會吃黃藤

lgan ku bolung (puyun su ?) iniʼ ku puzi si ku qtaqi (si su qtaqi ) aw (a.lokah suʼ pi. blaq?)

我跟蝦子(你用煮的嗎?)我沒有煮，我就生吃(擬就生吃)是...(你真強呢，好?)

blaq ga qmtux ma ru. yoiʼtien a (ngihuy ma ru) ngihuy cikay. ngihuy ga lgan su cikay

好的，但是苦苦的，有意點啊(酸酸的)酸一點點，跟拌著著一些

bolung lga, sbing ra bolung a ta galun suʼ a ta galun suʼ niqun su bolung a sbing hiʼ

蝦子了，蝦子是甜的啦，你拿來吃的時候他的肉是甜的

hiʼ nya maki rgyax. maki gong a (ini suʼ si suʼ qtaqi ru ini kʼxan ktuʼ suʼ?) iniʼ gwah !

牠的肉是在野溪的(你沒，就直接生吃，肚子沒痛嗎?)

blaq balay niqun (o...)nankay ku musaʼ mluw yabaʼ ku musaʼ rgyax ga, si ku baqi, iniʼ

非常好吃(嘔....)我跟我爸爸去好幾次的山上，就非常了解，不會

aras mamiʼ. baqun ku la. usaʼ kangi gong kangi bolung la ma. kruma ga ktan ku

帶便當飯，我明白了，他就會告訴我去溪中找蝦子，有時候也會發現

tlaqiy uzi(o)tlaqiy ga(kyapun su?) aw nyux mwah a gong lga, ktan ku ga nkux balay

鰻魚(嘔..)鰻魚媽啊，(你會捉嗎?)是，他已來到溪邊了呀!當我看到她時嚇了一跳

nanu qalux qasa yasa qu balay mquʼ topaw mu. ktan ku ktan ku ga i ..san ku mitaʼ iʼkay

他是很黑，我真以為是蛇，咦..我在確實看一次

lozi ga, waʼ..tlaqiy(a..)thuci ey ! (kyapun suʼ?)kyapun lru(mha suʼ nanuʼ kmzyat la. hyuci ra

的時候，哇...鰻魚沒錯(啊..)很粗哦！(你就抓嗎?)要抓啊(你如何抓呢，很滑啦

iniʼ baqi kman ma) htqan ku lukus ra. htqan ku lukus siku si kyapi ru(a...)

很不容易抓呢)我脫下衣服啦，我脫衣服之後，就趕快抓起來了(啊...)

hyuci ra qasa. keʼ yabaʼ ku muci gwe! swaʼ suʼ muluw tlaqiy ma. yasa nyux ku maki gong

牠是很滑的，我爸爸說，唯！你怎麼找得到鰻魚呢，因為我在溪邊啦

ga nyux blaq bay kmzyat bolung ga nyan si htuw aki mwah maniq bolung hazi(a..)

我說正好抓蝦子時，就出現了，可能是本來要出來吃蝦子的(啊..)

maki zik tunux nyux htuw tunux nya ru ktan ku cyux ku kmzyat bolung qasa lga

在石頭裡面，伸出牠的頭，我在抓瞎子的時候，看到了

tunux nya htuw aki nya nyux katung bolung qasa (a...)nanuʼ a nkux ku. lungun lungun ku

牠的頭出來，想要咬住那隻蝦子(啊..)所以我嚇了一跳，我想了一想

a tlaqiy qani muci ku. ru haban ku qhoniq lga rimaʼ uzi haban haban ku si psay psay zik

啊，我就認定是鰻魚，就用木頭柱及竹竿插入插入，一直插入最深的地方

ru htuw la. htuw la ru si ku smagiy lukus mu ga, si ku kyapi la(o...)blaq bay raral hiya

然後出來了，我就把衣服鋪在地上，就抓住了(嘔..)以前是非常的好

mluw nkis musa rgyax a. ungat nanuʼ yaqih lnglung ga (ana kya nanuʼ niqun suʼ maki

跟老人上山啊，不會有什麼不好的心理呢(什麼都有可以吃的

lahuy kwaraʼ ga?) iniʼ kiyaʼ misuw i. hmay balay siencʼ na (a..tlaqiy galaun mamu ga

都是山上森林啊?)不像現在還有太多的限制(啊..你們拿到鰻魚時，

puyun mamu ini ga slingun mamu?) nbun nha ayang. maras bubul syun nha micyo la(a) bicyu a

用煮的還烤的?)它們要喝湯的，他們帶桶子裝米酒啦(啊..)米酒啊

panga bubul (a...)spngun na sʼkonsn, oʼsʼkonsn (o...kulu sa ga )raral ga nkis musaʼ rgyax ga

揹著桶子(啊..)他們量好十公升，二十公升(嘔..油桶箱那個嗎?)以前的老人上山時

yaqih nha iniʼ aras qwaw musa. ungat qwaw musa lga(iniʼ aras qwow trakis ga?)

很不習慣不帶酒上去，沒酒帶去時(不是帶小米酒嗎?)

iniʼ thoyay kakay nha kangi la(qwow nanu sa la. trakis knalay nha nanak?)

他們的腳沒有足夠體力走路啦(是什麼樣的酒

raral ga iniʼ ku kitaʼ knalay nha trakis hiya. nanak bicyu nanak nazi nha(a..) bicyu a

我以前沒看過他們釀的小米酒，他們是用買的米酒(啊..)米酒啊

si pangan bubul. knan sqruw nha pangaʼ ha.......(sqrgan suʼ na panga la ga)

經常揹著酒桶，我常被它們騙去揹酒桶，哈.....(他們片你揹酒桶了呢，

isu qu mrkyas ma ) aw ga (nyux suʼ na pyangun kunreng ra pqbaq pangaʼ)

說你比較年輕嗎)是呀!(他們故意要訓練你啦，學習怎麼揹物)

yasa blaq uzi inuʼ kawraʼ nkis (waʼ ciwan ryax. payat ryax maki kya lga

那樣也好，老人都在哪裡(三天，四天鬥在那裏嗎?)

qroyux bay zikang ey ryax sa) iniʼ thyazi pangaʼ la. ciwan ryax maki simu kya lga lema ciriq lga?

那幾天是很長的時間，三天在山上時，就已抓到獵物了嗎?

san mlaw ga) mwah myan lga, kruma ga kutan kutan a syan myan

要去巡視的)我們回來時，就一塊塊切一切摻一些

cimu ra. kmatan myan cimu ru syun

鹽巴啦，我們用鹽巴沁砲後，

nakeʼ hako (talagay nʼos a musaʼ simu smiʼ ru)lema lama smiʼ la

裝入那個盒子(哇!們才剛設陷阱的)早先已經放陷阱了

(lema simu smiʼ qsu san simu mlaw) musa mlaw lru musa tmwang

(先前就已放好你們去巡視)我們就邊巡視邊增加放置

smiʼ lozi(a..)nanuʼ a musaʼ myan magan ga iniʼ myan chyazi mwah ngasal la

再放(啊..)所以我們取回時，太重無力帶回家啦

(nanu a hopaʼ bay qsinuw galun nya qasa?) bzyoq ru bzyoq ru mit

(那麼他們是獵獲很大的野獸嗎?)山豬啊，山豬和山羊

mit hiya lga qutux chaputwo gozyunanking ay! maki qanux uzi

山羊一隻差不多五十多公斤哦 ! 也還有野鹿

(qanux hopaʼ bay yasa bay kacing ma)maki qanux uzi ga iniʼ myan agal(a..) maki

(野鹿是很大隻的，說是好像野牛)也是有野鹿，但我們沒獵過

(mhswaʼ sa nhaʼ iniʼ gali sa?) raral hiya ga, si ga squliq ga qyatan qyatan

(為何他們沒獵取野鹿呢?)以前有人養鹿飼養

nhaʼ ru nkis lra posan nha la posan nha tanux ru posun(san nha

他們老人家放生的，野放到外面(把它們

mlata na tanux la ru rgyax. qasa hiya lga women chay yo ceʼkeʼ cwa la(qanux sa ga) cncnteʼ taywan qani

外放到山上，為那樣我們才有這個抓了(那個鹿啊)啊)珍的台灣這裡

meyo yesn teʼ qanux (a..sʼyang teʼ...raral pongan maku ga qalang mamu

沒有野生的鹿(...是養的..我以前聽過你們

wal kmzyat ngarux ma ga, taywang hesyong ga?) aw ay! kya qutux i mamaʼ mu sa

曾有人抓過黑熊的哦，台灣黑熊啊?)

qutux squliq sa ga mamaʼ mu sa. Tarasi laluʼ nya (o...raral pongan maku ga iniʼ hmci kmzyat ma.

有一個人，那是我的叔叔，名字叫達拉夕(嘔...我以前也聽說，是不可以隨便抓哦

maniq squliq kmat squliq ma ey !) saʼa bay wal ktan kyapun na qutux ngarux sa ga, muci qa taʼ

會吃人，咬人的哦！)南拐我曾看到一隻被抓住的黑熊，像這樣

"V"cʼsin na ta ( plquy a ptasan na ga) aw! qani qu tasan na ta uzi(swaʼ

胸前像V字形的(白色的圖形嗎)式的，那也是牠的身上特色

nha iniʼ knguy a magal sa?) laqi a qasa iyat yayaʼ ay ....chaputwo miyaʼ qa ta

(他們為什麼不怕抓呢?)那是幼熊不是母親哦.....剎不多像這樣高

tuliq na ga(o...) laqiʼ na qasa. hopaʼ lga iyat kantang la (ungat yayaʼ na ga ) baqaw taʼ ciriq bsyaq la qasa

當牠站起來時(嘔..)那是孩子，若是大雄就不是那麼簡單捉到了

obeh pahuw qbaʼ nya la. obeh pahuw qbaʼ lga, baqaw taʼ swaʼ wal

牠的手快斷掉啦，手快斷掉了呢，不曉得為何被

pyaran..hopaʼ cikau i la ktan a sgalu balay

遺棄下來....牠也大一點了，看起來很可愛。