- 40
- 0
高榮盛耆老很詳細的口述泰雅族聚會時"吃的習俗及忌諱",講述祖先在聚會時婦女是不可以參雜的,也期待部落的習俗能遵行祖先的風俗習性及忌諱.
- 字幕列表
-
nanu hani anata i matayux uzi ku今天我們看看吃的習俗俗
-
gaga nku asi ga plglagan mani na asi ga Tayan泰雅族在大家一起吃的習俗
-
ey lali hya ki ga mgalu mani ga以前吃飯的時時後
-
bali maki hanlay lali hiya ruwa mutu i kyan ku pawlu tapa不會在桌上吃飯 會有鍋爐及飯鍋
-
galun naha ru si naha siku saka nku talaʼangan ta ru會直接放在我們坐下的中間
-
nanu a mgalu mani kya la lali hya ga mutu i放好之後就會大家一起吃了
-
myux ga thakun naha ini ga trakis ini ga myux會煮飯或者是主小米飯
-
syun naha sku tapa mutu naha amagun ru masu他們會將米飯攪拌之後
-
lga mutu naha ssamaw sku lingay nku tapa lru就會分別放在鍋子邊邊之後
-
ta‘arin mani la nanu ya‘sa ku mani kiga就會開動開始吃
-
malahuy ta ga mutu kyan ku ibu naha一起吃飯時大家都會有飯匙
-
mutu sawn kani mani ku ibu ru yaku glayng naha飯匙是用來拿東西吃
-
ku ni‘un naha吃的東西
-
ini kusa i maha maha kani ru hasa ku lay ga吃的時候不會看這裡
-
magan kya ini hasa ka ku lay ga galun naha kya不會拿那裏的看那裏的
-
ini kusa kasa是這樣
-
ya‘ku blayng naha nanak ku ni‘un naha只吃擺在自己前方的
-
ku myux hya飯的部分
-
nanu ku si ga rami hya lga關於菜餚的部分
-
rali hya ga kyan ku sinu ka snabu naha lga以前他們會有會有一些獵物山產
-
nanu a mutu naha i hbengun mutu i utux utux ru他們會切成一大塊一大塊的
-
si naha plagi tmahuk ru全部都會一起煮
-
nanu a mutu kyan ku ayun就會有湯
-
ayun hya lga nanu syun kyan ku tapa ga kaytapa湯會放在鍋爐
-
tu naha kyan ku taku na ruma會用竹子做的湯匙
-
ini ga kya ku anabu naha su ayun或者會準備喝湯的碗
-
ru yaku asi ga sinu hya lga mutu kyan ku山產的部分就會有會有
-
yaki ini ga yaku pinhapuy ini ga lla‘iy ku婦女或煮飯的亦或是年輕的
-
masu sku sinu分配山產
-
asugan nanu a yaku yutas ku bi‘an naha ha分配山產首先給祖父輩
-
yutas laru bi‘an naha yaki sawn naha kani amasu祖父輩之後就是祖母輩這樣順序分配
-
sawn naha kani amasu ru masu lga分配送完之後
-
nanu a magalu mani la就會大家一起吃了
-
maglu mani ru nanu a他們一起一起吃飯時
-
ga yaku pasu kani ga lla‘iy哪些分配食物的人
-
ini ga wakay yungay ini ga mawkih ka pa‘asu kiga或是少女或少年得這些分送食物者
-
nanu mani ru su‘un su mani lga你的份已經吃完了
-
ini kmasu mani laha naga ini usa magal sku但他們還沒吃完時也不能去拿
-
hara gi sa‘su naha ru masu lga剩下的.因分完之後
-
mutu naha syun sku bih na yutas沒有分完的會送到祖父的旁邊
-
ru nanu mani laha ru tahan nya ru他看他們吃的時候
-
masu mani laha ru a matangi laha ru他們吃完吃飽之時
-
ya‘asa nki kmasu mani lga當下應該是要結束時
-
tmuwang magan lawzi utux ka nni‘un nya會再多拿一塊來吃
-
hani ku siga gaga nku siga Tayal uzi這也是泰雅的習俗
-
ru ya‘iy gi lali hya ki ga mutu i (nanu kasa)因為以前的會 (怎麼說)
-
bali kyan kyawpun naha uzi ru bali kyan ku以前沒有長褲或衣物
-
‘ahut naha sku tari naha ini ga gaya naha可以遮住膝蓋及大腿的
-
nanu ya‘asa ku mingaga他們很矜持
-
tamalun hya lga mutu naha男士的部分的部分
-
binlay‘un i pgalu ku kakay雙腿夾緊
-
knayrin hya ga mutu i yamazi maha kani女士的部分會斜坐 像這樣
-
yamazi maha kani i mani ga斜著坐吃東西
-
ku gaga nku Tayan泰雅人的習俗
-
nanu yasa ku gaga na Tayan ga這就是泰雅族人的習俗
-
payux balay i nanu atu ni mani ru真的很多 論到吃飯時
-
ungat ku gaga nku la‘iy ini ga yungay mawkih ga不管是男孩女孩吃飯沒規矩時
-
mutu naha i saʼangun ini ga mutu naha i他們會斥責或者是
-
nanu sa pgyarun ga讓他們離開
-
swa ungat tikay gaga nku la‘iy na huzil hani說這狗小孩怎麼一點都不懂規矩
-
usa hasa isu mutu naha sawn ru會將他們趕去一地方
-
mutu naha ini i sikya la bali asin hani ka就不會一起吃 不像現在
-
anananu lga si inlay mubu lga不管什麼什麼都混在一起了
-
nya asa ku wa lahan ku gaga nkuTayan kiga因此放棄了我們泰雅人的習俗
-
nya i babas maha kani ya‘ih sayun ku如此地沉溺在壞的
-
k‘nahan nku Tayan uzi ru泰雅生活風氣裡面
-
nya ini thyazi may kinlahang nku binkis uzi la祖先們也無力將好的祝福給我們了
-
asa ku utux nanu i這是一項 攸關
-
nabu uwaw uzi kiga喝酒的部分
-
nabu uwaw kiga gaga hya kiga喝酒的習俗
-
bali asin hani ka si i binlay i mnabu la不像現在隨隨便便都在喝
-
lali hya kiga mnabu sku uwaw kiga以前喝酒時
-
nanu kyan ku nya nah pspangun ga商議一些決定的事情時
-
kinhwayun naha mnabu ru matisal ru慢慢地喝酒及聊天
-
masu matisal ga nbugun naha tikay ru聊天告一段落就喝一小口
-
asu‘un naha mnabu ku si ga uwaw lga酒喝完了之後
-
si kinhway musa i m‘abi ku asi ga yatas祖父就會靜靜地去睡覺
-
yutas ku lali hya la這是以前的老人
-
nanu ku yaki ka ba‘un naha su mwah ku gaygalu婦女們如果知道會有親戚來訪
-
ini ga ima ku mwah lga或者其他的友人
-
mutu naha namawun i (nanu ka kay Tayan)會先預備 (族語如何說)
-
i mahut ku asi ga uwaw Tayal ru擠壓山地酒
-
bu‘an naha ku uwaw Tayal ru kya bu‘ na Tayan壓榨山地酒成汁 山地酒
-
asi ki lga但是呢
-
yaki ka mawsa i mbu‘ sku asi ga婦女要從事壓榨山地酒時
-
uwaw Tayal hani uzi kiga maki ku gaga nya壓榨山地酒也有西俗在
-
ini ga nya i niyan ya‘asu ku hi‘ nku yaki hani或者婦女當時懷孕
-
ini ga sisay nku kay bali bali ba ‘un i kya ku gaga nku yaki ka或者是婦女在每月的月事
-
mutu i utux byating ga muwah i ikay uzi ga ini月事來時
-
usa tmarin sku yaw asin khani gi也不能碰這事情
-
swa sawn ki ga psani maru mutu ya‘ih ku因為犯了禁忌 酒會變質
-
mutu matux ku uwaw ka nbugun uzi maha他們說酒會喝起來也很苦
-
gaga nku Tayal這是泰雅習俗
-
ru nanu i su‘un naha lga mutu naha galun ku他們擠壓完成後
-
a uwaw lru yaku saba‘k nku siga uwaw lga會將酒取出後米渣的部分
-
mutu ya‘sa ku nni‘un nku yyaki tiysuru la就是婦女們在後面會大家一起吃了
-
mutu naha pinsikay pinsikay i mani ga他們 會分一點 一點 一起吃
-
rangu nah i m‘rara ga rangu naha m‘rara ga ru非常非常的矜持
-
yaku knhan naku si ga Tayan kiga在泰雅的習俗中
-
maha kasa ga atu balay na那樣真的
-
hyuti ku kinnahan uzi ru maki ku tu‘iy nya uzi ru生活很舒暢也有方向
-
ini i pa‘ubu sa sa‘ayun sawn na yaw不會混淆一些事情
-
ru yaku tahi lali uzi kiga gaga knahan uzi ga i綜看以前我們的習俗
-
payux sku si ga sa‘iy payux ku sa‘iy slali hya kiga以前友非常多的蜂窩
-
nanu hmakay ku Tayan ru人走在路上
-
rayma naha tahan ku sa‘iy ga tikuy ku sa‘iy先看到了小的蜂窩
-
mutu magan mi‘uy ru tri‘un naha ru就用芒草揪起起來後
-
p‘tringan naha la就指向那邊
-
p‘tringan naha ru yaku hmaynas tahan naha a經過的看到了他所指的 啊
-
turing nanu amma turing tahan naha lga當他們看到了指標時
-
a sa‘iy maha lga ba‘un naha maha u sa‘iy hani lga喔是蜂窩知道這蜂窩是屬於別人的
-
rayma kyan ku tin已經先被
-
niwa na bung naha ku sa‘iy hani la已經是被他人訂走了
-
nanu asa ku ana ima hmaynas kya lga之後不管是誰經過
-
o niya naha rima luwan lax maha lru就會說.啊 已經先被人看到了
-
ini naha thringi la他們就不會碰了
-
bali asi ga misu sawni ka不是像現在時代
-
aya ku rayma matayux ru tringan naha la就算是已經先發現然後有指標
-
nya hasa utux sa‘iy mha那邊有蜂窩
-
twangan nya lawzi utux turin la cyugan payat他再加上一個指標 3個4個
-
ru payux ku turing nya i tmurin sku sa‘iy hasa ru有那麼多的指標同一指向蜂窩
-
saygu laga ima ku wa magan la最後到底誰取走
-
yaku m‘karuyux ku hehe‘ mwah magan就是沒規矩的偷偷取的
-
wa naha galun la他們取走了
-
gaga Tayan hya i nya naha tringan lga泰雅族的習俗是只要已經被標示
-
ini i hali i yamuy la ini i hali i yamuy不會再去動它
-
ru ba‘un naha maha u yaw hani ga kyan ku他們知道這件事是屬他人的
-
tinyuwaw ka yuwaw ka sinkahani東西歸屬的事情
-
ru bali ba‘un i maha u kyan ku不知有什麼
-
misu sawni asi ga kyan ku ali rwa kiyan ku Ali ru就如目前有竹筍
-
mutu naha i sturin na mi‘uy tringun naha lga他們會用芒草指向它後
-
niwan ku siga inluwan niya lga他的意思就像是
-
laxi kryuxi mbing ku ali hani ‘gi lhuyun mutu maha不要動這竹筍因為是要讓它長大
-
kwara ku turing ku Tayan hya ga泰雅族所有有關指標的
-
nanu ku nyan nya i sturing ga什麼東西要有指標
-
nya maki kya ku imi nya裡面就有含意
-
thi i atu na maha u kyan ku buway na kaway就像如果有李子
-
ini ga kyan ku zimux ini ga nnanu或者有桃子或者是其他作物
-
ini ga kwaku kyan ku tahan naha或者看到四季果
-
nya naha sturing lga yahani lga tinbon naha la maha他們就會說這已經是別人的東西了
-
ini ga lali uzi ga或者以前
-
musa magan uwang na sya去找水源
-
uwang na sya hya ga yaku rayma i pkalu uwang lg水源的部分誰先找到它
-
niwan nya uwang la那就是他的了
-
ya‘sa ku mutu naha i halan magan la所以他們就會去
-
ku turing la ru turing na ruma slali hya用竹子做成的引水道
-
mutu naha bkawn ku ruma ru tikuy竹子中心撥開使用水源小
-
nanu ysa ku rayma pkalu sku uwang lga所以只要誰先找到水源
-
uwang kasa ga niwan uwang nku pinkalu la那水源就是屬於找到的
-
bali asi ga misu sawni lga ka不像現在
-
yaku uwang lga這水源
-
nya magan hani ku tinaring musa magan ru最先取水源的在這裡拿水
-
yaku suru ka muwah ga musa magan babaw la而後面來的就在上方取水了
-
mingat la nanu yaʼasa ku搶他的水了 所以
-
aringan kya uzi ku asa ga也是從那時
-
tinlyutux nku asi ga Tayan這是泰雅族的犯忌
-
gi Tayan lali hya ga因為早先族人
-
rayma na ha lwan ku uwang lga niwan nya bon ru誰先找到水源頭就屬於他的
-
muwah su mingat kiya lga pintuhan su nya maha o如果你來搶水源頭他就會詛咒你說
-
wa ungat gaga nku si ga ya‘ih hani這個人是壞人沒有禮貌
-
bali nya ini tahi ku怎麼會看不到
-
turing mu ka nya i tmuring kya ru我就在那地方取水源
-
swa ka si usa i hmaynas i說 為什麼直接越過
-
i magan sku uwang ma來取我的水源頭
-
wa sminlungan la maha直接刺痛我的心
-
sminlungan maha ku Tayan hyaga ya‘sa nya i只要泰雅族說真刺痛我心的時候 也就是
-
nanu kasa niwan i怎麼 說呢 也就是
-
tinlyutux lax ku Tayan lali hya ga以前的泰雅族人在詛咒了
-
ho nanu ku yunam uzi lali kiga mutu naha i是 以前的傳統領域也會
-
sa‘asu maha isu ku yunam hani isu ku yunam hani區分這是你的傳統領域這區是你的傳統領域來分
-
wa naha skayan lga他們談好後
-
zik na mawsa i mlyap ku Tayan mutu naha tringan再出發時泰雅族人就會做標示
-
ku layng uzi maha u也放在前頭 說
-
tahan naha kyan turin la a kyan Tayan wal hani la他們只要看到有標示物就知道有人上去了
-
laxi ta hali amapal lma說 我們就不要去跟他們搶了
-
ru lali uzi i nya i tiri na a以前也是如果有獵到
-
tlanga nah ini ga tiyw他們的捕獵具
-
tahan naha lga a muta naha i他們看到了就會
-
i m‘yanux ga philun naha ru sbilun naha kya若還活著他們就會打死
-
maha u naki ini pgyay maha才不會跑掉
-
muwah lru mutu nya halan kamayan ku pinna tiyw maha回程時就會跟獵具的主人告知
-
ana ga ki rra‘an na wahi su ku被綑在你的繩子了
-
sinu ru ki mu tnuxun gi ba‘a mgyay獵物怕會跑掉我先打死了
-
ru hali magan mutu naha sawn要去拿囉 他們會如此跟他說
-
aw aw maha ru musa他會說好 好 後就會去
-
ini ga galun naha lru panga naha ru wahan naha matu kya或者是他們直接揹下山到他家
-
u rra‘an na wahi su i rgyax hani ru這是被你的繩子捆住的
-
ba‘a mgyay maha kung ga karayas kung kya ru我經過那裏怕牠會跑掉
-
nya mu i rasun ru nanu hani ga我把牠帶來這裡了
-
tniri na luyang su sawn nya跟他說是他放的獵具弄到的
-
nanu yaku halan matu lga把東西送到時
-
mutu naha i他們會
-
swa su ka ini si ni‘iy kya pisa為什麼不直接吃了呢
-
swa su ka b‘abas i muwa matu sawn nya ru還特地送到這裡來
-
nanu a talangun han ru ....aras tikay ku utux muzi nya先請坐 等下帶一隻腿回去
-
abas su pkalu maha是因為你找到的喔
-
mutu naha klayun lru mutu naha asi blay i smaka清理完畢之後他們就會各分一半
-
gi Tayan lali hya ga bali maha si ta skay ini因為泰雅族人不會直接說各分一半
-
agan ku muzi tikuy hani ma gi mingaga Tayal hya ga以前的人會說帶一隻腿是客氣話
-
agan utux muzi asa su i pakani sku layla‘iy帶一隻腿回去好給你孩子吃
-
ini yaki maha lru mutu naha slingun masu la還有太太 燒完毛之後
-
wakun naha lru si naha prasi ku saka直接分一半給他帶回去
-
mutu naha saka分一半
-
maha kani ga這樣的話
-
nanu ya‘ani kawra ku這就是全部
-
k‘naxan nku asi ga ita kaTayanl ga我們泰雅的生活
-
ru ini i laxi ku gaga na kuTayal ki kiga沒有丟掉泰雅的習俗
-
atu balay na lay ku si ga pglagan這是很好的傳承
-
ru nanu a twangay mu i amubuy那我再接著說
-
ku utux uzi ga nanu yaku a kay另外一件事也是 說話
-
kmayan lali hya i matisan ga mutu nah以前大家一起說話時他們會
-
tahan ku pinsalan ru看說的事情
-
wahan naha smapung來決定
-
hnayang nku kay naha聲音的大小聲
-
p‘krahu ta ku hnayang aw聲音要大聲嗎
-
ini ga thwayun ta kmayan i或著要小聲
-
ini ga khawhaw ta kmayan或著用悄悄說
-
ga nya naha spamgun uzi也是他們的決定
-
nanu i bali ba‘un i kyan ku sawn na nya i就是不知當時是有
-
mtisan ku sawn na Tayal他們災說話時
-
ini ga kyan ku yaw ga mutu muwah ku yaki或著有事情在談論時婦女進來
-
ini ga la‘iy ga ini sku sawn maha u或著孩子 不會直接喊說
-
uba kyan ku yaw na sali ga maha爸爸家裡有事情
-
ini ga yaki ga uy kyan ku yaw na sali ini si kusa kasa或著太太說家裡有事
-
mutu naha wahan i會來 做
-
mutu mwah ru kintari ru mwah i suru na會跪著在
-
yutas lru sawn naha kani i老公後面這樣
-
tmrin ku hi nya tahan nya ru輕碰他 他看到後
-
i nya sawn kani maha u他會這樣說
-
uwah tanuh han kyalaw misu sawn nya到外面一下有事告知
-
nanu a hu makayan ru但仍繼續開會
-
nanu sawn naku yaki hani halay mu i之後便說我出去看一下 太太有事
-
psba han saru musa makayan tanux先知會後 再出去
-
nanu kyalun nya ga kylun nya lru說完了話後
-
bali asi pgyay uzi ku yutas nix不會直接回去
-
kyalun nya maha u kyan yaw na sali ga bali si pgyay即時家裡真有事 也不會直接離開
-
muwah ru mwah mt‘laung ru nanu a還會回到位置上坐
-
bali ba‘un nya kamayan ku s‘uli nanu lamawa han他等在說話的人
-
lamawa han ru tmabi ku kay nya lga等說話的人停住後
-
mna ru tmabi ku kay nku nya i kmayan lga等說話的人停住後
-
a pux u nanu sawn kyaki hani ru說 太太來這裡說事
-
hala kung i nmnama ru我先離席
-
kyan ku yaw ga blay mtisan runi有事搭家繼續談
-
bali ba‘un kyan ku yaw ga若有事情
-
a blingi kuzin kay uzi ru讓我知道(通知我)
-
a kim ba‘un ku yaw ru我才會知道
-
a nanu asi simu pyri ha maha ru就會說 那我先離開
-
kinhuway musa la即靜靜的離開
-
yasa ku gaga Tayal uzi這是泰雅的習俗
-
ini ga mtzinah ku yaw ga若有急事
-
muwah ga ya‘asa nya muwah ru也是一樣會先進來
-
si thuy thuy muwah ru緩緩地進來
-
muwah kamayan i khawhaw kmayan即來輕聲地說
-
ktikuy nya kay nya maha u很小聲地說
-
cila ha gi kyan ku yaw na sali先回家有事
-
ini ga cila ha gi imaku nya mwah或著說家有突然
-
mtisal sali nya su nya nawn kya有客人在家等你
-
ini ga cila ha gi ini ga kyan ku wahan naha matu或著家裡突然有人送東西
-
maha kani ku kay nya asa ku他是如此說
-
payux balay ku gaga nku si ga Tayal泰雅族實在有很多習俗
-
asi ki lga sawn kani matayux misu sawni lga但是就目前狀況來看
-
ini la不會了
-
i misu sawni hya lga nya balay si i目前狀況真的
-
mahmut lru變樣了
-
kruma lga hmiri sku gaga有的破壞了習俗
-
kruma ga hmiri sku gaga Tayal有的破壞了泰雅習俗
-
kruma nya naha psyukun ku gaga Tayal有的把習俗顛倒了
-
nanu nya maha ku gaga Tayal我們泰雅習俗說什麼呢
-
malahuy ku tamalung ki ga男人們聚集在談論事情時
-
ini aki kya ku yaki hya婦女不可以在現場
-
tahan misu sawni lga看目前景況
-
nya malahuy kwara tamalung ga男人們在談論事情時
-
mutu mwah i nanu kasa就會來 怎麼說
-
pa‘ar kya ku yaki maha kani mung su kay ru也插進到現場如此聽
-
tahan mu kung ga我看到時
-
mutu kung maymaw minruhi maha u我會全身雞皮疙瘩想說
-
ungat tikay gaga nku utux sali hani ru那一家人真的沒有規矩
-
niwan na很像
-
sali na sinu ka ini kba tikay gaga動物一般沒有規矩的家庭
-
mtu maha lmngalun kuzing我會有這想法
-
nanu ya‘as ku payang lay ga所以最好
-
ini ta yangyay ku si ga gaga na Tayal gi不要忘記泰雅族的習俗
-
payux ku gaga nku si ga Tayal我們泰雅習俗多
-
kwara ku kinnahan ga全部的生活
-
gaga kwara ku kinnahan ru生活就是習俗
-
kyan ku sawn nya u psani有所謂的禁忌
-
psani ga禁忌
-
nanu siki khangan ta ru我們必須要遵守
-
naki ta ini hri‘iy ku gaga naTayal才不會冒犯泰雅習俗