- 32
- 0
- 字幕列表
-
lawkah su kuzing ga inkahun i Tayan syang Maylubung 部落(burak), lalu mu kay tayan ga Maya Kenu.妳好 !我是從泰安鄉梅園村來的,我的族名叫Maya Kenu
-
ru kuzing ga yuwaw mu ga niyan mlahang sku kwara ku mago la.我現在的工作是在照顧孫子們
-
i kyan ku zikang mu ga miru ku llaʼi laga mutu i wahan i mlahang i heci, muwah kung mlahang laha gi wayan i mʼumah ku yaba yaya naha孩子們上課的時候就我就到街上照顧孫子,因為孫子們的爸爸媽媽要忙著去上班、工作。
-
ru ragay ta tikay ku llaʼi maha kung ru muwah kung mlahang laʼi kwara ku mago想幫忙孩子們,所以就來照顧這些孫子們
-
ru mahngi i asi ga 星期六、星期日(rihay) ga mutu sami musa rgyax星期六日,禮拜天我們就會回去山上
-
musa kung i tsayho tikay musa rmaw tikay ku asuyan mu ga niyan mmuhi su tbhi i rgyax去山上幫哥哥種青菜做臨時工
-
ru mutu nya i slyutux kung nya uzi mutu nya son kung nanu aras tikay su tbihi baʼa kyan ku rawin su ga hali tbazi kya他也心疼我,就叫我帶點青菜下山,可以賣給朋友們
-
ininu musa rmaw tikay sku kinyanux mamu simu kwara ku mago su mutu maha ku asuyan mu la ru他說這樣也能幫忙妳跟孫子們的一些生活所需
-
nanu u pʼasun mu uzi slyutux naku kwara asuyan mu uzi ru心裡很高興兄長們都很支持我
-
kyan ku zikang mu uzi ungat yuwaw ru mhangi kwara ku mago laga mutu mu rasun rgyax musa sami i rumaw mʼumah tikay uzi孩子休息沒事時,我就會帶孫子回山上去幫忙工作
-
nanu ininu muwah rmaw tikay sku kinyanux sami ka nyan mayanx sku heci這樣對我們生活在都會區的,也有少許的幫助
-
ininu i kyan tikay ku pila ka ausa bazi su sgalan mani ru bingun naku llaʼi ku kwara mago hani maha kuzing ku kinaxan mu la我想生活上有了一些錢就可以幫孫子們買些吃的東西和日用品。
-
ru slyutux kwara ku sun hani uzi i maki heci ga ungat ku luwan bali asi ga sehu ga yani nya maki runi ita ga也心疼這些孫子們在都會區沒多少收入,不像在地的漢人
-
ita ga kahun i rgyax muwah ta i mkasaka sku myanux i mkasaka ska asi ga saka na sehu ga我們從山上下來,為了生活,跟漢人一起在都會區哩,有點困難
-
nanu i slyutux ku kinyanx nku asi ki ita ka Tayan ru slyutux mu kwara ku laʼi uzi ki payux la mago uzi ru hayta rmaw tikay mlahang ku mago. pisa kwara ku sun(mago) su la心疼在外討生活的族人們,更心疼自己那麼多的孫子在外面生活,所以就來照顧他們。妳有幾個孫子呢
-
kwara ku laʼi naku laʼi mu knerin ga 16(mpuw mtʼyu)我女兒們生了有16個外孫
-
talgay !內孫還沒,兒子還沒結婚太驚人了
-
wakay su ru payux ku sun su妳還那麼年輕就這麼多孫子
-
nanu ru yani lawkah ku hi mu ga ragay ta tikay ku llaʼi hani所以我想趁身體還很健康時,多幫一點孩子們
-
musa i mʼumah laha musa i hkangi su ptʼyaw maha naki lay ku kinyanux naku ita ka utux ta sali maha ru slyutux mu kwara ku llaʼi她們去上班或找工作做時就幫她們帶孩子,希望能使家裡生活好一點
-
slyutux mu kwara ku llaʼi hani ru miru ku laʼi laga mutu mu wahan mlahang ku llaʼi la心疼孩子們的辛苦,所以孫子要讀書了就來照顧他們
-
ungat tmalung su la rwa, ungat tmalung mu uzi ru pananu kung uzi nisini kyan ku lay na yutas ga musa lay hazi kyalun妳沒有先生了是嗎?沒有先生了如果阿公還在的話生活上就會有好商量的人
-
hu ku mha kani ga.... ungat ku yaʼih ku ume uzi 不認識ungat ku baʼun lahi lungi klawkah yasa asi ta inlay myanux畫是這樣.......我的運氣不好,甚麼也不懂....別多想好好過日子就好。
-
hula kuzing laga inlungan mu laga asi mu si kwara ku mago mu ru llaʼi la是啊!我現在的想法是全心全意的放在孫子與孩子身上了
-
gi mtʼyu pgan ku rgyax myanux uzi laga yasa ku tana mu uzi la nanak yaku mlahng sun ku baun mu uzi la我活了60年也夠了,現在只有照顧孫子的能力了
-
nanun su si kayan ku maha u tana hiya la maki ta runi ga nanu i asi ta i nbalay myanux uzi ruwa不要說活夠了的話,我們就好好的過日子吧
-
maha nanu ku kinyanux ga nuway iri asi ki balay ru lawkah ku hi ta不管生活如何都沒關係,只要我們有健康的身體就好
-
i lawkah ku hi ta laga mawsa lawkah uzi kwara ku mago ta我們有健康的身體,孫子們也就好了
-
ru ini su psabaʼi tikay su kay ku mago su妳有在教孫子族語嗎
-
kyalun mu su kay tayan ga kyalun kung naha su kay na Cukok我跟她們說族語,她們就回我國語
-
ru san mu nanu kmayan我該怎麼教呢
-
maki sali ga mutu mu kyalun maha u isu ga tayan su ga ini simu kaba kmayan kay tayan laga yasa ku pyang iyaih la但是在家時我會告訴她們說妳是原住民,不會說族語就很糟糕喔!
-
yangan mamu kwara ku kay naku nkis la asa ku son妳們會忘記了祖先的話(交代)那是很重要的
-
ru nanu muwah kung ru niya ta i mkkayan tikay rwa babaw nya i lay niyan ga halay ta i psapung sku 族語家庭aw我這次來也是要跟你說,明年參加族語家庭比賽好嗎
-
san mu nanu musa psapung uzi ungat la tmalung mu ungat la yutas我要怎麼去比賽沒有先生沒有阿公呢
-
nuway iri ku akung nanu kya ku ina su, ungat la ina su uzi mi rwa, ungat, nanu kya ku yama su aw bali ungat ku yama su沒有阿公沒關係,妳有媳婦嗎?沒有,可是有女婿吧
-
yama mu ga asi ki tahan sehu ku utux ru tayan ga ini ptana ku kay uzi hy ini ptana ku kay uzi rwara san su nanu pi我的女婿一個是漢人,另外一位是原住民可是語言不通。畫布異樣喔!怎麼辦呢
-
nuway iri yaʼih gi baʼun mu su ba bay i kmayan ku mago su ka utux rwa minnusa i psapung la wa magan la baʼun mu沒關係,我知道妳有一位孫子很會說族語,而且已經認證過了中級喔
-
nanu yasa ku pasun balay ku laʼi hani ʼngyat balay atu pisa ku ini siking na很高興這個孩子認真的學族語並認證通過,還有幾個還沒認證。
-
nanu yasa ku nyan mu i psaban ku llaʼi hani maha naki naha ini yangay ku kay na tayan就因為怕他們忘了族語,所以我一直要她們說族語
-
nabu tikay su sya saha ....mhway su ki si asi ini na gi ini mu masuʼi ku kay mu na請喝一點茶,謝謝老師,但......稍等一下我的話還沒說完
-
aw... nanu kayan, ru inlungan mu ga, myanux kung misu ga好...那妳請說,這時候我還活著時
-
myanux kung na ga, psabaʼay ta kay tayan kwara ku mago hani趁我還在的時候,要教這些孫子們說族語
-
naki naha ini yangay ku kay naku nkis ta aring sulali maha ku inlungan mu uzi他們才不會忘了從前族先說的話,這是我心裡的想法
-
ru niyan su uzi la sinsi laga, san su kani kmayan payang kung mʼas gi naki su wahan i shlagun kuzing老師妳來到這裡也 一直這樣教我們,我聽了非常高興,也希望妳常來幫我鼓勵加油
-
biʼan su kung su inlungan maha u klawkah妳讓我有一定要加油的想法了
-
klawkah isu ku payux la mago ga say kani psaba su kay妳說我的孫子那麼多,自己一定要努力加油的教導他們
-
我真的很認同 i ku kay na maha u psabaʼay ta kwara ku mago ta su kay tayan聽到要提倡對孩子們都要學族語非常認同
-
suru nya ini ta psyunaw ini mu psbaʼi laga pnanu i layla la我沒有教導沒有傳承,他們以後怎麼辦呢
-
pasi kayan kay na sehu ru kay na Amirika la kay na nanu la那就只能說漢語、美語或其他語言了
-
nanu yasa ʼyat nya bbaʼun su .....hu Atayan hiya aw ga sehu, Cukok, Amirika這樣他就會不知道自己是什麼人,是原住民還是漢人、外國人
-
laxay ta ku Amirika lahi pawsa i... aw su baʼun rwa kya ku utux ga ulaʼi mu knayrin ga wayan su Amirika我們不是外國人,妳知道我家有一個女孩子是嫁到外國。
-
huga tiku laʼi nya hasa ga magan su mibunsyo na Taywang而她小孩是拿台灣身份証
-
ru lalu nya ga tayan uzi ....bali baʼun su mawsa hiya ku lay tunux wahan nya psba kwara ku Amirika登記的是族名他的族名叫Kagi PItay。搞不好他聰明好換他來教外國人喔!
-
kahun i Amirika ku muwah i psba ita la gi ini kaba kwara ku llaʼi ta yaku sun su na Amerika ku psba ita la hiya ku sinsi naha la我們的孩子都不會說族語,換妳的外國孫來當老師教我們就很好笑了喔!這個也是有可能的!
-
lalu naku sun mu ga Kagi lalu nya這個是他的阿公幫他命名的
-
Kagi Pitay,女兒是Pitay Rimun bali Rimuy(無中文紀錄)
-
其實Rimuy跟Rimun是一樣的,只是地方發音不同,我們後山叫Rimuy, Rimun ku simu hiya hu....你們的叫Rimun
-
mtana ku 原則上是一個名字,只是發音 ini ptana sa ung其實一樣的!原則上是一個名字,只是發有點不一樣
-
tahi ku kinhakun 也是一樣,聽是聽得懂,有一些尾音不一樣hu....我們跟賽考利克也是一樣
-
wilung son ta ita ga ngta son naha ini ptana hu ga baʼun mung rwa我們雞是wilung 他們是naha不一樣的說法,但是聽得懂
-
可是我們現在只要是泰雅族 laga baʼun ta mung kwara ki nya maʼimaw la只要是泰雅族的話都聽得懂些,因為有很多地方是混合居住了
-
nyan maʼimaw kwara ku kinhakun ru sʼuli賽考利克跟則敖利混居的很多
-
hu ki sulali ga Atayan ga以前的泰雅族是不對外通婚的,會與較遠的部落如前山或後山做聯姻,時間久了,自然就混和居住了(maimaw) la
-
maʼimaw kwara la ru mtana kwara ku kay ana ini kaba kmayan ga baʼun mung uzi雖然不會說,但是混居久了,自然就會聽 了
-
(No Record)以前我嫁給我老公的時候,我的yaki是kinhakun南庄的,所以我們那邊的話跟kinhakun的話,我大概都聽得懂
-
ru 有時候那邊的話跟kinhakun 的話我會一起說(kinhakun)指賽考利克之族人
-
mutu maha nanu sa kay su .... huwa su i yan inkahun i kinhakun la wi huwa su si kinhakun la san kung naha他們(鄰居)會說,ㄟ你說什麼話,你怎麼好像是賽考利克的人了呀
-
(No Record)我的yaki 的那些姊妹們會用kinhakun 的話跟我講,可是我聽得懂。
-
nanu i tahi yaya mu uzi te yaya mu hiya ga matuwan rwa ru baʼun mu mung uzi ku matuwa你看像我yaya 是馬都岸的人,但我也聽懂她的話喔!
-
對!又不一樣了,ini ptana uzi ru huga 聽久了就 baʼun la話也不太一樣,但聽久了就懂
-
matuwa ga kya la wan.. wan laha hiya馬都岸的話是有wan 的音
-
ru 他們比較會常用那個喉塞音baun su ku 喉塞音 你知道喉塞音嗎
-
nanu tʼaring su ku hmaʼuy ru awlu hmaʼuy nya ga si prayun就是從舌頭跟喉嚨發音的舌頭要捲一下
-
ru minkahun in, Papak Waʼa是從那裡來拿裡來,大霸尖山
-
kahun ta kya uzi, ʼyat ma yu我們是從那裏來的啊!又聽說不是
-
(kinhakun )是新竹跟南庄那邊的賽考利克
-
suru laha la suru na Papak Waʼa他們是在大霸尖山的後面
-
Papak Waʼa maga maha kani ru aring 雪霸musa ruvu Pinsbakan從大霸尖山走,走到了台中縣的pinsbakan
-
e…Pinsbakan san naha是武陵嗎?不是,武陵是梨山
-
hu nanu yasa uzi wayan kya uzi ma好像也有意一些的人過趨
-
nanu ki 他們都走陵線slai nkis ga都走陵線因為祖先們都走林線
-
ru sami ka minkahun Mtabaly maga mwaha ru maki sku ...inu ..takakuma hu...ana ga tʼaring ga minnaki sami i Kung Kwan maha那我們大興村部落遷來的時候是從公館來的
-
ru mtatiri su sehu la ma ru musa Takakuma因為跟漢人不合就到南灣了
-
slali ga maha ku nkis ga minaki ta i Holung ma以前祖先說過,最早期我們是住在後龍的
-
(No Record)hu....我們最早先是靠海的,在後龍那邊 hu
-
nanu ru gi mtiri ta sku ....hu sruru ta nahu laru ppgyalun ta naha rgyax la tikuy sami ka tayan uzi 。因為起衝突,所以就被趕到山上了,我們人口也不多。
-
nanu i yasa ru kwara ka baʼun su ga asi gi utux ryax nya ga nbalay ta i mkkayan, baʼun mu su balay ku kay su tayan我知道妳懂很多,找一天我們來好好地聊一下,我知道妳的族語非常好
-
payux i yutas ru yaki naku Maylubung mutu naha kwara maha u .....nanu ...nanu以前的時候很多梅園村的阿公阿婆都會跟教我說
-
maha nanu ku nkis sulali, umtu maha yutas yaki我的阿公阿婆都會跟我說以前的老人家是怎麼樣的生活
-
(No Record)我爸爸也是在日據時代也會說祖先的說過的話
-
mutu mu i maha kay na sehu balay aw kaʼihuy我就會用國語問真的假的
-
mutu kung maha ga bali ta baʼun這樣說是因為不知道
-
只有聽yutas ru yaki maha kani kmayan laga只聽阿公跟阿婆說而已
-
hu nanu ki ana maha nanu ku kinnayan na nbkis ga pungay ta naki ta i baʼun不論長輩說什麼,我們要去聽,才會明白
-
(No Record)以前的生活也不是我們經歷過,也是全部都是聽說的,然後我們能做到的,就是老人家傳承下來的東西,我們該學起來,這樣才對
-
nanu ru kwara ku mago su ga inlay i psaba su kay na tayan日後就好好就教你所有的孫子說族語喔
-
(No Record)如果說你需要我幫忙的話kayan 請說
-
nisini kusa laxi ku maha 如果說aw...aw...mhuway su請你說假如,別說如果說,好的..好的謝謝你
-
nisini uwah i psaba tikay maha su ga mwah kung kayan kuzing mwahah kung假如要我幫忙教告訴我,我一定會來的
-
ru tiku kinnayan ta su sawni laga nanu u phangay ta la那我們今天的談話,就到這裡休息了
-
ru babaw nya laga wahay kung lawzi aw ki那找下一次我再過來好嗎
-
ru haluyaw ta tikay ru yugaw ta tikay ku kkayan ta la bali ta baʼun ku kay na nkis slali好我們來把話題延續並,把以前我們不懂老人家說的,換個方向來探究。
-
今天第一次su mwah uzi ini mu baʼi su nanu ku你今天第一次來,我也不知道該怎麼跟你說
-
好!沒關係,我也知道,你很緊張,也在發抖了˙nuway iri la nyan su ginzo memaw su mlabin
-
nanu ki ini su i kayan tikay maha u mwah su asi su hatu uzi baʼa kung ini kngungu pisa因為你沒說,就來,我怎麼會不害怕呢?
-
kinnagan misu la aw我有跟你說好要來的啊!
-
asi mu ga nyan su rasun kwara ku Tahawki ru我以為你帶了長官來
-
memaw kung i musa hluyun mu kwara ku latan na tayan mu ru mrnang uzi就去把我的山地服拿出來穿,都流汗了
-
(No Record)這樣很好啊!其實我要你穿,是說讓大家都知道我們原住民,是有特別的,每個人都有個幾套。
-
laʼi mu knerin laʼi mu tmalung kyan kwara tninu ni kaya mu kwara nanak我女兒,兒子都有,是我已逝的媽媽親手編織的
-
balay ga...ini ta kaba kwara la halay ta kbalung tikat真的很好喔..現在的我們都不會,下次有機會要去學習。
-
ini mu i kbaʼi ku kinbaʼan ni kaya mu我沒有學到媽媽的手藝
-
ini kaba tminun不會編織
-
(No Record)現在如果有開班的話,我們一起去學
-
nanu ru mhuway su la ki那就謝謝你了喔