- 30
- 0
泰雅的故事-是聽聞的故事,是沒有被記載在書裡的,也就是從泰雅祖先說的,以前我們是從大土地的大陸來的,祖先是從傣族那裏來的,在夏天的季節坐船時不知要往那裏去….一直划划踏上了Bnka(登陸之意)。
Bnkan有三條溪有基隆、新店、桃園,因此;泰雅祖先登陸在Bnka生活了,在那裏生活不知多久後,從大陸來的鄭成功帶領許多的人,從Bnka登陸後開始了與泰雅族人的爭戰,為了搶奪土地而打戰。
從鄭成功的逼迫及戰爭的事件來,泰雅族人就逃至山上後一直到南投(力行、馬力霸) ,在南投這裡生活許久,族人開始討論說要分散了,因土地不夠他們居住的問題,就開始了找別的山上,因此;泰雅族人就分布在南投、台中、苗栗、新竹、桃園、台北、宜蘭等。
- 字幕列表
-
lokah ta kwara.大家好!
-
micyu heya ga halay mu kmayal cikey.我現在將要說一些
-
ita nanu pnungan ta keʼ tayal ga.就是我們所聽聞(說)的泰雅故事
-
ita snbkisan ta nanu ku san maha tayal heya ga.我們的泰雅祖先我們泰雅是要怎麼說
-
keʼ hey ga就是傳說ga ungat biru nya uyi.這個話就是傳說的,也沒有紀載在書裡。
-
kmnayal ku utux cʼoli haca ga pnungan nya uyi.有一個人這樣說,這個故事也是聽聞(說)的。
-
nʼwas biru hey heya.他是有唸過書的人,
-
mayal maha snbkisan ta tayal heya ga.也就是我們泰雅祖先們說的
-
lela ga .是以前.
-
mikahun...從....
-
kahun kura hopa uraw Tayriku ga.是從大土地的大陸來的。
-
(No Record)是個族
-
人字旁那個 族 ga nanu kahun kya bkis lela ma.所以;我們的祖先是從那裏來的。
-
ru kya maha nanu ku utux naka gaga naha.不知道他們的文化是如何的
-
kahun si say Tayriku lga.從...算是大陸的
-
mluw san ma kasu xune(日) ga.他們是坐船來的,
-
mluw kasu ru mwah la.坐船及來了
-
wa kmayal ga.這樣子說.
-
nanu mgluw kasu ana toki(日) ma ga bcilung ga.所以在海上坐船的時候
-
bcilung ga si say naka Nihongo ga umi(日) ga.海(bcilung)是在日本說是umi(海)。
-
bcilung hay ga.這個海邊呢
-
ungat... ini hay tlokah nka uba nya...thoway沒有....部怎麼有海浪所以沒有什麼力量可以前行,....慢慢地
-
say na mita ga.這樣子看來呢
-
yani hay ma bagan ku nanu ku mwah.好像是夏天時候來的
-
lalu mluw kasu mwah a...mluw kasu lga...所以;是坐船來的,是坐船了呢
-
kya nya ini baʼi ma mosa ta mkura inu ay.他們自己不知道要往那裏去。
-
nanu mosa mosa.. si wah wah laru.所以一直划划...一直來來了
-
pntayi si say naka kura mnka..好像從mnka踏上的
-
bnka haca ga lela ga ungat lalu nya.bnka以前是沒有名稱的
-
nanu..nanu tayying kya lga kura kura淡水ga.所以就從淡水 那裏踏上
-
ru bkis lela ga mglu kasu ru mtayying a bnka.以前的泰雅祖先坐船踏上bnka(台北)
-
bnka heya ga.這個bnka呢
-
其實 lela ga ungat keʼ ga bnka hey ga bkis lela ga登陸的意思.其實以前是沒有bnka這個名稱,是以前泰雅祖先說bnka是登陸的意思
-
kahun kya mtayying bnkakahun kya mta'ing bnka
-
wan mkaraw naka uraw kya lga bnka.來爬上那裏的土地了就是bnka登陸
-
nanu kmayal ga bkis lela ga bnka.所以以前的泰雅族說是bnka
-
bnka san nya.就說是bnka
-
ru wan nya pungan naka bkis lela haca ga.聽到以前泰雅祖先說的那個人
-
bnka bnux haca ga tohuy ci khoni nya uyi ungat cʼoli maki uyi.那個平原的bnka它的樹木也是很粗的,也沒有人住在那裏
-
yani ma..yani ma tugan ku gong nya.好像......那裏好像有三個溪
-
kahun 基隆河utux ru kahun..kahun kura...kura Toyeng utux ru..一個從基隆河和從......還有一個是從桃園
-
mkahun kura..新店..新店溪ga gong na haca.從..新店.新店溪那裏的溪
-
ru knita nya gong haca ga iyat hopa ci uyi.他們看的那個溪也不是很大
-
baha ma bnux ku si say bnka ku... inkyalan..wan taʼing bkis lela ga.在平原的bnka(登陸台北)以前的祖先從這裡生活
-
ungat cʼoli naka mʼomah hey ga.沒有人在哪裡耕種
-
khoni nya ga tohuy ci.樹木是很粗的
-
tohuy ci khoni nya ru.樹木也是很粗的
-
ru si say tugan ku gong ga ana mosa ana mosa mkani niʼun naha ana mosa mruyak ga.可說只有三條溪,就算他們要去找食物吃,要去打獵時
-
ini..ini kkani si gluw........si bka utux khoni ran na kasu san naha ga.不會..不會用走路的,他們砍一棵樹木拿來製作船.
-
nanu mka khoni ru.所以砍樹木
-
galan naha naka交通工具si say ma gune(日) naha.他們拿來當作交通工具是他們船
-
nanu taʼing ku bkis ta lela.所以我們的祖先,以前在那登陸(登陸及台北名稱)
-
ru say kaca kmayal ga.這樣子說呢
-
bnka hey ga ru mosa maki ku henu bkis lela maki kura 萬華ga. mosa myanux kura kya la.這個bnka呢以前的老人家是在哪裡是往萬華去那裏生活了
-
keʼ kahat ru keʼ ckoku "Mangka Mangka" san nya ga. wan nya sʼagan keʼ na tayal kaca bnka ma.平地人的話和國語 "Manka Manka" 這樣說是從泰雅語的bnka延用說的
-
ru atoni babaw nya lga.以後了呢
-
bsya ku nkyan kya knkyan nya bnka myanux.曾居住那裏並在bnka生活很久
-
ru babaw nya lga.以後了呢?
-
kya bsya myanux maki kya. kya nan neng ga nya cu ini baʼi ga. bsya nkya nya kya uy la.在那裏生活很久不知道是幾年也在那裏生活很久了
-
ru ini ku bsya lga.沒有多久了呢
-
mhtu ku...鄭成功.鄭成功的出現
-
鄭成功nka utux kahun Tariku 那個glgan haca lga.從大陸來的鄭成功
-
nanu mwah taʼing kura bnka lga.所以他們從bnka登陸了
-
aring kya lga mciri la pingat uraw.從那時候開始打戰搶奪土地了
-
baʼun ma glu鄭成功ga khmay naha ita tayal ga ini khmay.知道鄭成功他們一起的人很多我們泰雅族人們有很多
-
yaca kwara ita tayal ga gluw kwara Toyeng laru新竹、苗栗ga ru ita Nango包括Nango、Hiran ga naki cahay kwara所有泰雅族人的有從桃園新竹苗栗包含我們宜蘭的南澳都在那裏
-
kya bsya ku kya knwan ku pisa ryax ga ptriʼan nanu bnux ga bnka ga ini baʼi他們在平原的bnka打戰的時間日子有都久不知道
-
khmay ku gluw naha他們的人很多(鄭成功)
-
khmay gluw naha lga他們的人很多了呢
-
ita tayal lga mkura ta nku rgyax mgay我們泰雅族就從山上逃跑
-
lokah ku gluw 鄭成功heya khmay cʼoli naha鄭成功的人比較強因為他們人較多
-
suruw ta nya kura pson ta nya rgyax la推趕我們往上山去了
-
aring kya la mhtu 五堵、七堵、八堵 lga從那時候開始就出現五堵七堵八堵了
-
walux san ma五堵、七堵、八堵為什麼說五堵七堵八堵呢
-
halan naha malang malang堵來堵去ga他們將所要去的都堵來堵去
-
langan ta ru langan ta nya uy就是堵來堵去我們堵他們他們也堵我們就是堵來堵去
-
aring五堵、七堵、八堵lga從五堵七堵八堵
-
beta八堵lga miyuk ta rgyax ita lga到八堵了我們就進入山上了
-
beta ku.. beta kya ku nheyaw ta naka tayal ku... gluw naha 鄭成功hay到達(八堵)...鄭成功的人追我們泰雅族人到這裡
-
鄭成功anatoki(日) lga ini karaw rgyax la鄭成功那時候呢沒有爬山上了
-
ru yani...yani si ka mwah mheyaw ga aki lokah..aki lokah tayal maki myan cka rgyax ga如果是來追了呢泰雅族的人可能會比較強因為已在山上裡了
-
ana ta si biya uyi lga就算我們下山了
-
iyat ta thoyay mosa biya hogan heya la ini khmay gluw ta aki ta nya pelun kwara ta我們應該沒辦法下去了我們人不多應該會把我們全部殺光
-
ru babaw nya lga以後了呢
-
ita tayal ga nanu wan myan spwah aring naka八堵lga我們泰雅族就是從透過這樣開始在八堵了
-
karaw taring kya rgyax mgay ta rgyax la開始爬到山上我們逃到山上了
-
ita tayal heya ga iyat na sli nanu ku maki rgyax我們泰雅族不是說喜歡在山上
-
snkahun鄭成功ga逼我們出去的sruruw ta nya rgyax從鄭成功sruruw ta nya逼我們去山上的
-
nanu mosa ta nya maki rgyax la所以我們就在山上了
-
nanu kura ta yatux lga mosa ta maki rgyax ita tayal heya lga所以我們往上面去了我們泰雅族就在山上了
-
nanu bkis lela lga mosa inu lwa所以以前的祖先去哪裡了呢
-
kwara ku Toyeng ru Sinciku ru苗栗ru ita Girang heya lga全部的桃園和新竹苗栗還有我們宜蘭呢
-
mosa henu bkis lela mosa motuw 南投ga..南投力行部落.力行部落馬力霸以前的泰雅祖先都去哪裡聚集在南投力行部落.力行部落馬力霸
-
keʼ ta bkis lela ga Pinsbkan ta ma以前的祖先用泰雅語叫Pinsbkan(發源地)
-
其實ita tayal ga iyat ta Pinsbkan南投是台北其實我們泰雅族不是從Pinsbkan南投是台北
-
bnka就是登錄的意思bnka ga(無中文紀錄)
-
bkis原文意bkis lela ga登陸米前祖先bnka原文是登錄的意思
-
我們登錄在台北嘛bnka bnka ta我們登陸
-
psbka ta kya ma我們在那裡登陸的
-
ru bkis lela lga我們泰雅祖先呢
-
kahun nnuru ta nanak mtiri si say kahun Tayriku鄭成功hay lga從大陸的鄭成功逼迫我們及戰爭的事件來
-
mgay ta aring..aring bnka ru miyux ta rgyax...八堵lga我們開始逃到bnka和進入山上至八堵了
-
mosa ta mosa南投la我們就去南投了
-
te ga aring ta南投aring ta lalu ku看阿我們從南投
-
bnka ru mosa beta南投gabnka和要到達至南投呢
-
kya pisa nanu ryax tklan rgyax ga是要多少的日子才能走上一座山
-
iyat ta si khani kryax ay n_gyut mʼabi tuʼiy ga不是說一直走路喔有時會睡在路邊
-
nanu mosa ta..mosa ta ...mosa ta mʼotu kya la所以我們去..我們去..我們聚集在那裏了
-
mosa ta mʼotu kya lga bsya mosa ta mʼotu naka si say ma南投力行部落馬力霸我們聚集在那裏了我們聚集在南投力行部落馬力霸很久
-
mʼotu ta kya lga在那裡聚集了
-
babaw nya lga bsya..bsya knkyan ta lga以後了呢我們住在那裏很久了
-
utux utux moyaw nya lga就是一個家族嘛utux utux moyaw nya lga一個一個家族
-
或者是......kyoray kyoray(日) ga或者是親屬
-
nanu 一段nya zikang(日) ga mosa ryax ga所以有一段的時間是去山上
-
mosa tmoya mosa mkani ka rgyax halan naha maki是去找山上開墾將要在那裏居住
-
bsya knkyan nya kya lga他們曾居住在那裡很久了
-
kya mkayal kwara ku ita tayal ma si ta psgagay uyi lma我們所以泰雅族人討論說我們也該分散了
-
ana si kaki kura南投馬力霸ga就算一直住在南投馬力霸
-
iyat nak tʼna maki ku uraw tipik uraw uyi不夠我們居住在這裡土地也小
-
nanu kya mkayal ga所以就在討論
-
mkayal ma si ta si psgagay lmaha usa nanak mkhani binah rgyax la討論說我們就分散吧自己去找別的山上
-
nanu aring kya lga Toyeng heya lga所以就從開始桃園呢
-
wa nanak mkura naka rgyax Toyen hay la wa kura Sinku ruma nya Myawricyu、Taycyu ruma nya自己往桃園的山上有的往新竹有的往苗栗台中
-
ita nanak Nanow lga gluw ta nak san ma klesan hay ga我們自己南澳的屬於南澳流域的
-
mwah ta mkura si say naka南湖大山na kura東邊hay我們往南湖大山(rrgyax Hhagay)的東邊
-
nya ta biya..biya ta naka kura nyan kkyan mtuw syaw...syaw pnliʼan我們下來..我們下來..往住過的一個起源地
-
ru aring kya lga從這裡開始
-
mlux nanu ka halan baʼun nya nanak halan nya ga為什麼自己知道將要去的
-
kya ku那一段時間knkyan na馬力霸ga baʼun nya rgyax cyu maki inu在那一段時間居住在馬力霸他們知道山上在那個地方
-
mosa nanak....mosa nanak piyan mosa nanak mgyay nanu utux rgyax kya la自己去..自己去代表去逃跑在一個山上了
-
ru ita san ma..camin san ma Ryoheng heya ga.我們是叫Ryoheng(金岳)的
-
mwah a...mwah izyo na kura Ryoheng hey la.來..遷至往現在的金岳部落
-
Ryoheng hey ga lalu nya ga原文意 nya ga puʼing keʼ nya ga ryoheng.Ryoheng的名稱原文意最初的話叫 ryoheng.
-
ryoheng hey ga kʼman kaca yaca san ga niʼun ta ryoheng haru hopa abaw haca ha起名為Ryoheng.這個ryoheng是草是我們所吃的山蘇它的葉子是大的所以起名為Ryoheng.(金岳)
-
nanu Ryoheng haca mlux...mlux san ma Ryoheng haca ga.所以這個金岳為什麼...為什麼叫做金岳
-
maki nanu南投..馬力霸tokini ga.之前在南投馬力霸時
-
mkayal utux bkis ma.有一個祖先這樣說
-
hata...hata nak mgyay kura Ryoheng那個是Ryoheng na cʼoli ga我們自己逃到往金岳那個是金岳的人
-
hata..hata maki Ryoheng ma我們去居住金岳那裏
-
mlux ma san ma hata nanu maki Ryoheng為什麼會說居住在金岳
-
maki nak ku puʼing keʼ maha.有自己原初的話
-
Ryoheng heya ga nahalan mruyak lela cmoyah lela ga這個金岳呢以前曾經有去打獵及耕地
-
kwara khoni ga全部的樹木
-
cyu wah bkahun Ryoheng kwara都是從(在)Ryoheng
-
nanu bkis na lela Ryoheng heya ga所以Ryoheng以前的老人家
-
mkayal haca hata maki Ryoheng ma.討論說我們去居住在Ryoheng
-
yani ku nka Ryoheng na cʼoli ga mwah nanak maki kya就這樣Ryoheng 的人就自己來到了這裡
-
alang na Ryoheng heya ga myasa ci naka basyo(日) nya uy金岳部落(舊)也是一個非常好的地方
-
kkyan nya myasa ci kkyan nya ini hay sluhiy bnux hay uy是很好居住的地方不是會落石也是個平原的地方
-
aring kya ku bkis lela ga maki nanu ku san ma Ryoheng從那開始以前的老人家就住在Ryoheng
-
knkya nya Ryoheng haca uyi ga bsya uyi lga他們居住在金岳的也是很久了
-
baʼun mu lela maki cyu Ryoheng kakun cu kya lela uyi我知道我以前住在金岳也是從那裏
-
si say ma好像是
-
kokumin gako(日) san nense ga國民小學三年級
-
wan cu nanak ku biya mwah..mwah myan bnux la我就下來.我們來到平原了
-
laʼiy cu kya..... laʼiy cu nya tokini ga我是孩子...我是孩子的時候
-
ita nanak bkis lela ga bkis ta tayal ga我們以前的老人家..泰雅祖先
-
bnkisan ta lela puʼing nya ga minkahun nanu san Tayriku ma以前的祖先根源從大陸
-
(No Record)這是傳說的意思ga
-
kayan ta utux san ma pungan cʼoli san ma傳說ga我們說一個人聽到的傳說
-
(No Record)信不信由我們
-
我們講一個故事ga mokasi banasi (日)ga就是一個故事
-
utux keʼ ga maki ku keʼ ga一句話有它的意思
-
ini ta snhyiy ga ini ta snhyun lungan ta nanak kaca我們信不信這是我們自己的想法
-
texan ta utux na rgyax我們看到一座山上
-
utux rgyax cyu mosa sghelu ga一座山上在冒煙時
-
這個所謂keʼ ckoku ga傳說ma ga cyu shelu rgyax lga這個所謂就是傳說就是一座山在冒煙
-
但是cyu sghelu rgyax lga mlux ma kaca sghelu但是山上已經冒煙了為什麼會這樣冒煙
-
我們相信ga snhyung ta ga我們相信是
-
rgyax haca ga有一個人在燒火就是山上有一個人在燒火
-
cyu mnahuw puʼing puni nya正在生最初的火(含蓋傳說的問題)
-
lalu san ma naka kahun tuʼiy nya keʼ ga什麼是從話裡的問題(一定是有人在生火)
-
有時候ga mosa ta snhyun ruma nya有的時候我們可以有所相信
-
有時候ga mwah ta ini snhyun ruma nya ga lungan ta nanak kwaca heya ga有時候我們也些不相信這是我們自己的想法
-
hey ga bkis ta tayal ga minkahun ta puʼing ta kahun Tayriku kiya這是我們泰雅的祖先根源地從大陸
-
ru babaw nya lga......ru babaw nya lga以後了呢..以後了呢..
-
tbuyay ta kmayal si say ma我們要延續(一直)說
-
經過一段時間msgagay ta lga經過一段時間的分散了
-
knkyan桃園縣Toyen ru Girang Nanow ga住在桃園和宜蘭南澳
-
(No Record)一段時間不知是幾十年前
-
nan zyu nen lga msyaʼeh為了?幾十年了有不和睦是為了
-
uraw na tana rgyax ru snyagun nya rgyax Toyeng nya rgyax ga mingat lga土地的問題和屬於自己的山上(經過人的耕作就變成自己的土地)及桃園的山上有搶奪的事情
-
babaw nya obeh mosa mtiri南湖大山kyalaw ta babaw nya kwaca heya la ga以後差一點去南湖大山打戰我們以後再來說