跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  33
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
(1)談哈卡巴里斯舊部落就學事宜。 (2)父親Hayung.Yuraw鼓勵傳承文化。 (3)建造泰雅族傳統建築工法。 (4)傳統作物苧麻。
TIME:

  • 字幕列表
  • mgluw ku bkis myanux beta misu ga,
    隨著長輩腳蹤生活到現在,
  • tiyun mpitu kawas mu ,
    已經邁入37年時光,
  • san mu kaca mita pinsba na kaba mu ga, ungat yaʼeh nya,
    與長輩們學習生活智慧與技能多年,是吾一生的祝福,
  • ungat yaʼeh na pincbaq na ga,
    所學習的皆美好也是智慧,
  • ru maki ku ana inu,
    無論吾身居何處,
  • maki ku alang inu kung ga,
    或腳蹤至任何部落及山野間,
  • mʼabi gbyan ga mgluw ku, sliq ku gluw mʼabi bkis.
    我非常喜歡黏在長輩身旁睡覺,
  • a...uba mu ru kuying ga gluw mabi kryax,
    也常常與祖父睡在一起,
  • piyux balay uw yow alang raran, pnʼeyuw saku nya,
    常對我述說部落的故事與典故,
  • no maki samin yaba mu myanux yaba mu laga,
    當吾與父親一起居住且學習泰雅生活技能始,
  • san mu kaca mita mkahun ku hetay(日) beta misu hey ga,
    回想起從吾退役之後到現在生活點滴,
  • piyux pincbaq nya, piyux pincbaq nya,
    目睹父親於泰雅生活技能與智慧領域,
  • no piyux baʼun mu alang uyi ga,
    因父親的教導,我也認識了許多個部落的故事與事件,
  • alang alang maki cikeh yaw, yaw, yaw na alang ga, piyux hopa yaw.
    在領各個部落間皆有許多大事件及故事。
  • na kyalaw maku MKwang na yaw cikah heya:
    吾先敘述關於碧候部落(MKwang)的故事:
  • ana ta ini kyaliy lalu nya heya ga, kyalaw ta yaw na ga,
    吾隱藏當事人的名字,只談談事件之始末及源由,
  • maki utux alang heya ga, Pyahaw heya ga,
    這是關於碧候部落的故事,
  • Nipun ga: mxan bey tunux na mlahang alang hey ma!
    日治時期的官員們說: 在南澳群泰雅族人中,碧候部落是最難管理!
  • san ta nanu mlahang Nipun ma a...MKwang?
    日本官員說: 到底要以何方式管理碧候部落(MKwang)族人呢?
  • maki saʼing e...kyoray(日) kbaley pnenuq ha,
    有二位兄弟正在製作弓箭,
  • kya mha nanu baʼa ta mhyapas ga!
    也許是在嬉戲或戶別苗頭吧!
  • ca ktey, ktey ku pneluq mu myasa maha ma?
    弟弟說: 看我製作的弓箭,很棒喔?
  • tuliq ma ga, suyan maha kasa mita ma ga,
    哥哥也不甘示弱,亦向著弟弟炫耀自己剛完成的弓箭,
  • cbun nya la, salax nya pneluw laga, bun royiq nya laga, no mitux royiq nya la.
    並往弟弟的方位試射剛製作完成的箭,不偏不倚射中弟弟眼睛而瞎了。
  • no yasa laga, musa miyuk ngasal uw wal buw royiq hasa kya mxan,
    之後,被射中眼睛的弟弟忍著疼痛進入屋內,
  • musa magan pneluw nya uyi,
    氣憤的進入屋內拿自己的弓箭,
  • spwah na tubung blihun hey ga,
    並且自屋子的窗戶處往外方向呼喊,
  • cyu su maki inu? cyu su maki inu? maha wal na sbuw aw...maha,
    哥哥,您在哪裡?您在哪裡啊?
  • nanu mxan royiq heya ga, maki iyik ru,
    眼瞎的弟弟在屋內,
  • spwah na iyik smyaxang la,
    以單隻眼睛從屋內往外瞧,
  • waw, laxan na pneluq nya wal bun la,
    哇嗚!拉起弓箭往對方回聲處射出去,
  • si ksaʼing mitux,
    兄弟倆都被射瞎了眼睛,
  • utux ga llaw, utux ga iyin, saʼing royiq nya ungat la!
    一 位是右邊眼睛瞎,另一位是左眼瞎了!
  • no babaw nya lwey, e...Kwanag uyi:
    時光荏然,也是關於碧候部落事件:
  • maki ta i...hnuluy nya ita bkis ha ru la ga,
    先輩們帶著族人遷徙至目前的村落,
  • maki ta rgyax, maki ta rgyax,
    在舊部落時,在舊部落時,
  • ktan nya utux krima ma ga,
    看見一叢竹子,
  • wagaw kmyasa utux rima hani ma!
    這一叢竹子長的好茂盛啊!
  • kba kyan bling mahiy na bohuw(日),
    竹叢裡一處凹洞,原來是颱風造成的。
  • naki nak Taywan heya,
    在台灣呢!
  • tuliq hakun na gamil rima halan na kmuhi la,
    會挖竹子的根拿去移植別處,
  • halan nya kmuhi laga,
    種植了之後,
  • miya aki khboyaw ma! aki kmbhoyaw ma,
    這樣才會更繁延!才會蔓延茁壯。
  • swalux pi? myasa bey ktan rima hey uyi ru tokubecu(日) rkyasan nya,
    為什麼? 因為,這叢竹子很好看且樣貌也很特別,
  • ney ta aki kbhoyaw ma!
    可以讓這叢竹子長的更繁延茁壯!
  • baʼun su haru, ita Tayal sgayan heya ga:
    妳也非常瞭解,關於泰雅族遷徙事件:
  • ita Tayal ni ga, musa khholuy alang ga, maki 中央山脈 ga,
    泰雅族遷徙區域及傳統領域皆在中央山脈,
  • ana kgi ga nuluw na nanak ey,
    苧麻植株及用途也是族人自己發現的,
  • pagey sening ga nuluw na nanak uyi ey! pagey sening.
    旱稻 (pagey sening) 也是族人發現其用途的。
  • Taywang ita Taywang Tayal ga:
    關於台灣的原住民族:
  • pagey sening ga kahun Nipun, bney Nipun,
    旱稻 (pagey sening)是來自日本,是日本贈與給原住民,
  • pagey nlwan heya ga, lalu san ma pagey nlwan?
    至於,pagey nlwan 這種品種旱稻特色如何呢?
  • nuluw na pagey haca uyi, nuluw na.
    也是泰雅族人在深山裡發現的品種。
  • nanu ʼlun na rima hey ma ga?
    關於,看到這叢特別的竹子呢?
  • ʼlun naha rima halan na kmuhi la,
    找到這叢特別的竹子是要拿去移植的,
  • tuliq la, mayah ma,
    群找適合移植的旱地後,
  • utux mayah heya ru utux mayah heya ha,
    在一塊又一塊的旱地試種,
  • atarasi(日) mayah kwara,
    全部都是新燒耕的土地,
  • kya na khmeyan rima la,
    將竹叢種植在新墾地之後,
  • tuliq laga, ini pung kyalun gamil rima la,
    過些日子,竹根到處蔓延無法控制,
  • ru maras gamil ru musa, musa tonari(日) binah laga,
    竹根到處蔓延,且往隔壁族人的旱地延伸盤據,
  • mhtuw ali la ma, mhtuw ali la ru knuhi rima heya laga,
    春筍長出之後,種植竹叢的主人眼看竹筍蔓延到鄰居旱地,
  • e...ini, ini nanak ktey ma ali nya wan kura wan mʼapa es naha laga,
    自己也沒辦法控制竹根的蔓延盤據他處,
  • wan na phgun ali ru wan na thkun wan na niʼun la,
    鄰居族人將竹筍割下來也煮來吃了,
  • kmayal wan kmuhi rima hasa ma:
    原種植竹叢主人反問鄰地族人說:
  • ma su wan galun ali mu maha ma?
    您怎麼吃了我種植的竹筍啊?
  • baʼa mu ini galiy ali su la, ini...wan mu phgun?
    我怎麼可能不割您種植的竹筍呢?
  • iyat kkuhi rima kung maha ma,
    雖然不是我種植的竹子,
  • ana su ini kuhi rima ga, wa su phgun ali mu, aki tak biʼan maha ma!
    雖然,不是您種植的竹子,割下之後也應該拿給我啊!
  • san misu nanu mey uyi la ru wan mu laxan la maha kmayal ma,
    我要怎麼給您,何況我也已經丟棄了(避重就輕),
  • yasa nak ali sinringan naha, ali sinringan.
    因為,割竹筍是件成為彼此嫌隙主因及始末。
  • mkayal ngasal inu? ngasal sʼuliq ha, iyat na ngasal uyi,
    到誰的家談判呢? 不在彼此的家裡,到第三者家處理,
  • ngasal suliq ma, nani su bey ki maha ma,
    到他人家協調,您吃了我的竹筍這件事情,
  • si nya si lungan ksliq la, msaʼang la,
    非常生氣也一直記在心裡,
  • tuliq la ma, nanu uw kmuhi rima hasa hey ma ga, wan tanux qbaq wan magan lalaw,
    種植竹叢種植主人氣憤地出去,原來是要回家去拿泰雅刀,
  • mnwah magan lalaw la ma ru no naga tanux ru tleʼeng tanux ma,
    拿著泰雅刀並躲在外面等候吃了竹筍的族人,
  • no hala qu la ki! maha nuw wa kuci kengka(日) saʼing naha ga,
    那我先回去了喔! 在吵架有嫌隙的另一位族人,
  • hala ku san na uw tngasan san ma,
    這位族人與第三者家戶主人道別之後,
  • musa tanux la ma, sparing na suruw ma,
    這位族人在路邊小便,拿著泰雅刀躲在樹林裡的那位從背後砍他,
  • nyu thmuq ma, aring suruw si kuci,
    在路邊小便時,從背後被另一位族人殺了,
  • si kuci ru ramu uraw ru hoyin syu mani kwara ramu nya.
    血流滿地且群狗嗜血地上的血液。
  • lalu yasa? skura naha utux ali,
    為了一根竹筍發生鬥毆喪命,
  • ali, knuhi ali ru wa ini pung kyalun wa mhtuw mʼapa alang na binah la ga,
    竹筍,種植的竹筍隨地蔓延生長越過鄰居土地,
  • hey laga koremo(日) maha Nipun ma xaʼing tunux bey kwohe maha Nipun ma?
    日本官員感嘆: 為了一根竹筍這件小事發生命案?
  • nanu si biq, biq mihiy, wan naha lhuyun Pyahaw heya la.
    警察將另一位體罰之後,碧候族人隨即將他帶回部落裡了。
  • Pyahaw hey lwey ga:
    也是碧候部落事件:
  • piyux bey yaw na Pyahaw ey, saʼang bey Pyahaw ey, tngarux ey!
    碧候部落事件罄竹難書,該部落族人也相當慓悍善戰,
  • mkahun he, he, ...MGogan, ...yunang tringan na hasa, yunang,
    因為獵場之爭,與桃園復興鄉(MGogan)族人,曾發生槍殺事件,
  • yunang Pyahaw hasa heya ga, baley bey yunang nya nanak,
    所爭之地,該處確實是屬於碧候部落族人的獵場,
  • pkyalan na raran, Gaga ga ini ta hlapa,
    傳統泰雅規範是嚴格規範不可越界他族人的領域,
  • wa su hmiriy Gaga heya laga, kmut tunux la,
    若越界的話,必發生馘首事件,
  • malux ma ru Gogan wah malux kyan lmapa , lmapa hminas yunang nya Pyahaw.
    為何會發生此嚴重的傷亡事件? 起因於復興鄉族人越界至碧候部落的獵場所致。
  • mayal Pyahaw ma: ungat wa maluq ita alang ey maha!
    族人們反應並呼籲: 不曾有其他部落族人來碧候的獵場狩獵喔!
  • ima laʼi syu mlawa?
    是誰家孩子這麼膽大包天、不守規範?
  • raran ga, qmalup ga, han smta,
    早期,泰雅族狩獵要有突擊手,
  • 突擊手,smta ga,
    突擊手(smta ga),
  • ye magan wahan wanux ha, hbyagun ta wanux la,
    瞭解獵物走過的路徑後,獵人們帶著獵槍、獵狗追捕水鹿,
  • saygo(日) laga, ʼmwah miyuq ʼsya ha, ʼmwah nbuw ʼsya,
    之後,水鹿也會到水塘喝水,
  • nanu mnaga kya uw ming lmung heya,
    突擊手就在哪裡等候準備,
  • uw it ini tnaq lmung heya laga,
    若突擊手視野不佳的話,
  • syan na laʼi mkaraw khoni la,
    就會指派一位孩子爬到樹頂端處四處張望目視,
  • waw! waw! mlawa kya su baʼun ga, raran mrhuw na,
    哇嗚! 哇嗚!在樹高處向遠處張望視野較佳,領袖這麼教導的,
  • ney kana uwah uw bheyaw naha,
    才不會容易被敵人追趕,守護部落,
  • aki musa ey pneluq hasa cyu mlahang kya,
    原本要到放置弓箭處,有族人在此守望,
  • pongan na laʼi ma, waw...waw maha, wan mtuliq laga Pyahaw.
    聽到遠處孩子的呼喊聲後,碧候族人隨即登高一呼並備戰。
  • ey..., kmayal yaba mu ga: kya mpuw saʼing kawas ru mpuw kawas ma!
    我父親說:有位年齡大約10或12歲復興鄉的孩子被殺!
  • wan na kutan no babaw nya laga, ey...Gogan hey laga, si nya si lungan,
    孩子被殺的事件,復興鄉族人難以磨滅此恨且放在心裡,
  • si nya si lungan la ru kya na si skmayal Kwang hey,
    此仇難放下,復興鄉族人們在部落鄰里間廣傳此殺孩子事件,
  • kya na san ma piyux bey kawas hey laga,
    碧候族人也認為事過境遷了,此事件的記憶已煙消雲散,
  • piyux bey kawas hey laga, kya na wa yingyen ma lungan naha ga!
    認為此事件已過多年,可能都已經忘記了!
  • ini nya yingyey.
    復興鄉族人卻永難抹去此心頭之恨。
  • tuliq laga, Nipun uyi ga, ba bey Nipun hey uyi,
    日本政府官員很狡詐,也瞭解事件的來龍去脈,
  • syugey simu yaʼaya patus,
    與復興鄉泰雅族人說:槍枝借給您們使用,
  • ney mow nak aki alang...simu nak Tayal, simu nak Tayal ga kkut,
    目的是希望泰雅族人相互殘殺滅吾族,
  • mʼelang mlahang simu maha,
    日本政府懶的干預二部落族人們的仇恨,
  • nanu Nipun laga, ksyugan na patus la,
    所以,允准借槍枝給復興鄉族人們使用。
  • ksyugan na patus laga,
    允准借了槍枝之後,
  • aring, aring Gogan yasa si agan rgyax kya la ey!
    從復興鄉群山越嶺跨越到南澳流域腹地尋仇!
  • maki utux san ma Kumay.Naru san na ga, yasa utux mrhuw naha,
    有位古邁.納魯的領袖,
  • e...heya ga mwah nhuluy,
    是他帶領族人跨越群山來到南澳群腹地,
  • iyat na alang kyaca,
    非當地部落的族人的領袖,
  • ana ga ʼmwah tmwang,
    是其他部落族人加入尋仇隊伍的,
  • ʼmwah bey ciriq, maha ke Nipun raran: baq bey ciriq kung pgleng cimu maha,
    加入尋仇的隊伍,日本官員說: 您們非常地饒勇善戰,
  • trgun na knerin nya maha,
    哄騙泰雅戰士的妻子們。
  • knerin: suxan ga, gibuq ta hayi musa mayah,
    婦女們: 明天呢!早一點出門去旱地,
  • malux gibuw usa mayah pi maha?
    為什麼要我們這麼早就去旱地呢?
  • iyat! musa mita snruw mu, maha kmayal ma ga, no musa ma, rasun na knerin nya ma,
    沒事啦! 我要去巡視我之前放的陷阱,就帶著妻子準備啟程,
  • maha tekun tatak la ma,
    快到旱地工寮前時,
  • usa lama thapuy isu san ma:
    先生跟妻子說: 您先去工寮煮飯,
  • musa su inu heya maha ma?
    妻子回: 那您要去哪裡呢?
  • musa ku KITa snruw mu!
    我要去看之前放過的陷阱啊!
  • kbbah hayi knerin na,
    他的妻子有些懷疑,
  • nʼaring gmyah tatak knerin nya, nʼaring mnahuw,
    妻子剛開啟工寮的門,也開始起火之際,
  • mtalang mlikuy hasa la,
    丈夫以飛快的速度離開,
  • mwah ima, ʼmwah mheyaw su wa lama myubang Pyahaw ha MKawang,
    趕著去接應已經在往碧候處等候的復興鄉勇士們會合,
  • maki ru ʼwah Skikun la,
    來到四季部落這裡了,
  • kyalun Skikun ma: musa mow inu maha? musa myan kmut alang Pyahaw maha ma.
    四季部落族人問他說: 您要去哪裡啊? 我要到碧候去殺他們。
  • kyalun utux kahul Kinyang krakis maha, e...nerin maha:
    有位金洋部落嫁到此的婦女說:
  • lalu ma mow han kmut alang ma mow?
    您們為什麼要來此地殺碧候部落族人呢?
  • yasa yasa maha ma, wa kmut laʼi naha ma,
    他把來龍去脈敘述著碧候族人殺孩子的事件,
  • kax, laxiy yasa la, si swaliy maha la ma:
    婦女回答說: 原諒他們,將此事隨風而去吧!
  • musa ma bey, mhmut kmayal laga, kutan misu san na kmayal uyi ma.
    我一定要去,妳再說我就殺了妳,
  • tuliq la, nanu renwa knsat la ma ga,
    婦女擔心害怕,打電話到駐在所告知警察此事,
  • kba bey knsat ma, renwa na knsat ma,
    婦人知道警察可以處理,所以打了電話給警察,
  • wayan la...wayan uw KGogan musa kmut alang Pyahaw ma,
    他們過去了! 復興鄉族人到碧候部落馘首了,
  • tuliq galun nya ni Pyahaw uw 消息,
    碧候族人也得知消息,
  • maki renwa sbaliq nya raran,
    以前,部落駐在所有電話可以在各部落間及對外聯落,
  • ʼmwah Pyahaw mkhani MGogan ʼmwah kmut simu ma,
    復興鄉族人要來滅殺碧候族人事宜,
  • ana laʼi, ana bkis, ana ngasal lomun kwara maha ma,
    包括孩子、長輩們及所有的房子都要燒了,
  • no san nanu ma Pyahaw? Mkowang.
    族人們非常擔憂害怕,怎麼辦啊? 碧候族人們。
  • ungat kwara seneng(日) wayan ryoko ruma,
    年輕人都不在,有些去遠遊嬉戲,
  • waya posa rusa ruma, ini kaki ngasal,
    有些入山去放置陷阱,不在家裡,
  • 具, musa mhkani patus ini ʼluy uyi,
    去找獵槍也尋不著,
  • pnelux ma ru, patus ma ru cikah, ini khmey,
    無論是弓箭、獵槍找到的也沒多少件,
  • pika ruma mitux royiq ruma ma mosa,
    有些瘸腿的、有單眼瞎的都派上用場去抗敵,
  • mosa, baq bey mnglung Pyahaw ey Mkwang ey uyi,
    若要派殘缺的族人去勢必敗仗,碧候族人也善於思考用兵,
  • iye ta si aki alang ,
    我們不要留在部落坐以待斃,
  • wahan ta nya blmong kutan ta nya kwara,
    等著束手就擒非上上之策,
  • hata mstna ma! musa mstna inu?
    直接迎面應戰! 到哪個優勢的地方等他們?
  • rgyax Skikun san ma Sokan, Sokan ga nanu,
    到四季部落稱Sokan的地方迎面應戰,
  • kba nyu lama iy tleʼeng kya uw mkahul Gogan heya la, suruw parung ma ga,
    來自復興鄉族人們,已經躲在檜木林後面備戰,
  • ru hyupan nya parung maha: baʼun mu nyu su tleʼeng kya kwara ma!
    碧候族人對著躲在檜木林後的復興鄉族人們呼喊說:我知道您們躲在那裡!
  • seneng (日 ) nya uyi Mkowang ma ga,
    因此,碧候部落年輕族人們,
  • wa si saniy kssaʼang na ga,
    非常生氣的奔跑過去,
  • wa si ptalang seneng(日) hey, ini nagan bkis uyi,
    也不等候長輩們就衝向檜木林去應戰,
  • plga ta ma bkis ma: ini ma, usa lama ma.
    長輩們說: 我們一起去啊! 年輕人腳程比較快。
  • tugan ku ryax wan hnasun,
    大約三天路程之差距遠,
  • su tehuq kya seneng(日) hey laga,
    年輕族人早已搶先一步到現場,
  • kmayal ku utux Pyahaw no bkis heya laga:
    有位碧候長者看到路徑上的腳印說:
  • iyat ey rapan nya pi? kyan gyus na ma, 有腳印逅,
    這些不是年輕人們的腳印嗎?
  • ima su lalu maha Pyahaw ma ga?
    碧候族人就請問他們的名字?
  • mtuliq kwara mkhaniq Gogan maha,
    一起去巡找復興鄉族人落腳處,,
  • kba nyu msuruw parung ma,
    原來他們躲在檜木林後面,
  • no kung heya ga yasa, kung lalu mu ga yasa ma,
    碧候族人大家說出自己的族名,我是誰! 我是誰!
  • kung ga Wilang.Taya ma,
    有某位族人回應: 我是威浪.大雅,
  • kuying heya ga ey...Kimey.Naru maha ma,
    另一位說我是葛昧.納魯,
  • nanu yasa laga, psbuw la!
    知道是自己碧候族人就開始開槍,
  • pongan su pung, pung, pung, seneng(日) wa hminas tugan ryax,
    聽到遠處有砰砰砰的槍聲,是早三天到現場的年輕人所為,
  • hmwah lwey mbinah la ma, si ʼmwah toruy ma,
    再返回來時,復興鄉的族人也一個個倒下來了,
  • si uwah mtoruy, si uwah mnagan patus ma, si uwah mtoruy kwara,
    都被碧候部落族人槍殺殲滅,
  • khmey bey baley wan mhoʼing,
    全部都被碧候部落族人趕盡殺絕並槍殺殲滅,
  • ana ga, betaq pucing, pucing laga,
    但是,激戰到最後,
  • wan naha bun uw nhuluy san ma Kumey.Naru laga, wan binah la,
    帶領碧候族人應戰的領袖古昧.納魯也犧牲了,之後返回部落,
  • wan binah laga, MKuwang nyu msaʼang la.
    全碧候族人耳聞此事,都非常的氣憤。
  • yaw ey ga!
    關於這件事呢!
  • pilaw hey la, mpu kawas msyaw hey,
    大約十年前左右,
  • laʼi magow(日) mu, wa kekong(日) alang nya kya,
    我的孫子出嫁至復興鄉那個部落,
  • ʼnya utux bkis naha,
    有位長者過來,
  • ʼnya utux bkis naha, si bey isengyeng(日) pila,
    拿壹仟元給我們,
  • snʼasu...e...bnsya ta cikah ma.
    欲言又止的說: 這是賠禮的規範。
  • yaw hey skayal na:
    關於這件事情,他們要說的關鍵是:
  • iyat pyanux laʼi ma,
    孩子們不會活長久(被咒詛之意)。
  • kyalun yaba mu: iyat alang myasa alang MKuwang wan mu san na.
    我跟父親說: 對方家族說碧候部落不是友善的村莊。
  • ru maki utux lwey san ma, Yukan.Apat baʼun mu,
    還有另一件部落故事,關於尤淦.阿拜族人軼事,
  • (No Record)
    鄭光博(漢人)有採訪過,
  • wan buw pneluq ey,
    尤淦.阿拜被箭射,
  • wan buw pneluq ru nhoʼing ha,
    被箭射死,
  • laxan nya kya, ska bengiy mgey kwara, mgey kwara wan mkahul Gogan,
    他的遺體被留在現場,半夜了其他族人皆逃跑,是來自復興鄉族人,
  • Gogan musa mʼabi beh Skikun kya ru nyu mlawa heh nhngan,
    復興鄉族人在四季部落夜眠休息並備戰等候,
  • waw, waw, waw, ʼnyan lwey! ʼnyan lwey maha!
    喔,喔,喔,又過來了! 他們又過來了!
  • tuliq kwara ini lokah ru ungat nniʼun naha,
    大家驚醒起床,族人們疲倦又飢餓,
  • ktan ga! gluw naha nanak,
    一看! 原來是自己的族人,
  • no pneluq hasa laga, pkatan nya lluy lalaw la ru sklan na boniq ga,
    將弓箭綁在刺刀的頂端並拉起弓箭,
  • boniq ka slgan boniq ga.
    把箭拉弓備戰。
  • beta ey...kya pitu kawas wan mhoʼing la,
    七年之後他也往生了,
  • wah mwah kyokay mang,
    他也來過我們的教會,
  • yaw hani ga, maha kasa yaw hey heya.
    這件事情來龍去脈是這樣。
  • no alang iy, alang iy Hagaparis heya ga,
    關於哈卡巴里斯部落故事,
  • wan mu skayal ma: wan na tukan kwara paris no wan nya kiʼan kyasa la.
    我簡單敘述: 族人殺了那些砌石的敵人後族人就居住在這裡之意。
  • nanu MKryoheng heya ga,
    流興部落故事是這樣,
  • maki utux yaw na yasa heya ga,
    有一件膾炙人口的事件,
  • baʼun ta ma Sayun.Haru baʼun su ga?
    您知道這件事情嗎? 關於莎韻.哈露這位女子的軼事。
  • Sayun.Haru heya ga, sngsiy na ru sngsiy na uyi ru knsay nya uyi,
    莎韻.哈露她協助日籍教師揹負行李而失足溺水,
  • no socyugo(日) Sayun.Haru heya laga,
    莎韻.哈露學校畢業之後,
  • i...utux san ma 田北 sngsiy,
    有位日本警察田北正記警丁日籍教師,
  • musa 南洋戰爭,
    被徵兵要去南洋戰爭,
  • 海南島 musa hetay(日).
    要去海南島打仗。
  • ru maki utux uyi alang, alang haca,
    有一個部落,那個部落,
  • Tlangan uyi ga, hetay(日) 回憶 kyaca uyi,
    就是武塔部落(Tlangan ),也是關於戰爭回憶錄,
  • no gbyan hasa ga,
    有天夜晚,
  • sʼesan naha kwara, raran musa hetay(日) ga, sʼesan naha ga,
    族人們為要去當兵的年輕人餞行,在一起歡慶飲酒歌唱,
  • sʼesan pspʼowas naha ru yugiy cikah,
    也高興的一起跳舞讓歡樂,
  • nanu halan na smatuw beh alang Nang_ngo hey ga,
    隔天,族人們就送要去當兵的孩子們到南澳,
  • no Sayun .Haru, tugan knerin tugan mlikuy , mwah mpanga ga,
    莎韻.哈露一行人,有各三位男、女生同行,
  • nyu tʼoswey(日) hayi biya sinsiy heya ma!
    田北正記日籍教師稍晚到,
  • kba maki na uw Kinos su hya ga slhaw kya heya ga,
    原來日籍教師在奎諾斯部落哪裡聊天道別,
  • ʼmwah lama knerin heya ga,
    女學生們先下山,
  • no alang Buta sya(日) heya ga,
    大約近武塔部落前,
  • sn_ni Mkowang Pyahaw uw saʼing hongu, hongu khoniq ga,
    經過碧候及武塔部落族人,所建造簡單的二座獨木橋時,
  • nanu ʼsya ga hminas cikah kya.
    因下雨大水漲過獨木橋且濕滑,
  • no knerin yasa heya laga,
    女學生經過獨木橋時,
  • mngungu karaw babaw hongu,
    女學生害怕經過濕滑的獨木橋,
  • toyah psi na tunux,
    將披肩綁在頭上,
  • si boyow laga, kya ima wa mtʼapik kakey nya wa mtoruy,
    然後,還是勇敢的走過獨木橋,有位女學生不幸滑倒落水,
  • no Sayun.Haru beta misu ini ʼluy ga.
    之後,一直都找不到莎韻.哈露的大體。
  • nanu Nipun raran heya ga,
    日治時期,
  • alang KRyohen ga msaʼang,
    流興部落族人個性特質是非常的勇猛善戰,
  • samin nanak alang Tayal laga,
    日治時期官員管理原鄉部落,
  • saw simu simu anta no tame ni(日),
    泰雅族人氣憤地說: 都是因為您們日本人,
  • musa smatuw simu ru ma wayan mtoruy laʼi mu knerin ungat la?
    為了去送行田北正記教師,女學生落水溺斃且不見蹤影?
  • uwas nya hasa ga,
    莎韻之鐘歌曲裡的內容是這麼形容的,
  • lalu ma?
    歌詞內容述說什麼呢?
  • piyit ma ru Sayun ga, wan biya Nang_ngo ma,
    有一隻美麗的鳥和莎韻,往南澳的方向飛翔著,
  • ktan piyit maha alang na ga,
    部落族人看見小鳥在樹枝頭上棲息,
  • su mʼowas babaw khoniq ga,
    小鳥獨自在樹上悠揚聲啾啾啾吟唱著,
  • ini ktey Sayun heya ma owas na!
    卻看不見莎韻.哈露泰雅女子的身影!
  • nanu alang hey laga,
    因此,之後這個部落,
  • aki kmut Nipun pinsaʼing inlungan naha,
    族人想要殺日本政府的意念,三心二意猶豫著,
  • tuliq Nipun kba bey,
    日本官員知道族人的心意,
  • usa nak kbaley utux yani 紀念碑 la,
    就在部落設置了莎韻.哈露的紀念碑,
  • syan na utux kaney(日) la, kong 有沒有,
    也賜流興部落銅鐘紀念莎韻.哈露的事蹟,
  • ru sʼesan na ru kyoray(日) na ey,
    日本政府的意圖,是為了要消弭莎韻.哈露親人們的憤怒,
  • nanu yasa uw wa ini kʼyaʼeh mnglung alang hey.
    也試圖以此方式來撫平,流興部落族人們的恨意。
  • no babaw nya laga,
    事過境遷之後,
  • baʼun ta alang musya(日) na 事 件,
    關於,南澳鄉事件,
  • maki gleng ita heya, ita, ita Nang_ngo(日) heya ga, maki ku 事件,
    泰雅族是最早踏足在這裡的, 在南澳流域區域有許多事件軼事發生,
  • sʼehun na baley Nipun raran ʼmwah mlahang ita,
    泰雅族人是非常不願被日本政府管理,
  • Sengrang(日) hey ga, Sengrang heya ga,
    在璇檀這個地段,
  • Sengrang heya ga, yasa bey khot baley, khot baley alang ga,
    在璇檀這個地段,地貌非常的狹窄的部落,
  • thaley ta baley ma, Nang_ngo go(日) hani ma?
    我們遷徙到南澳鄉這裡好嗎?
  • nanu yasa ku mkayal kwara ku mrhuw mrhuw ma ga,
    舊部落的領袖們一起商討遷徙的可行性及細節,
  • e...krgyax ma, pah maha patus maki yatux ma ga,
    登高一呼且射槍表示族人皆認同遷徙事宜,
  • no uwah biya ta la maha ma,
    那各部落的族人們一起舉家遷徙下山吧!
  • Mkuwang heya ga?
    至於碧候部落族人呢?
  • pong maha matus uw Kinyang heya laga,
    等待著金洋部落族人射槍生後一起下山,
  • Kinyang heya laga, nanu hata la ma!
    金洋族人登高一呼: 族人們,啟程吧!
  • makey(日) uw Kinyang uyi ru si utux san ma Ngungu san na la ga,
    (無中文紀錄)
  • Mohen yakusyo(日) no hogan maki kya Ngungu ga,
    Ngungu的地理位置,是在莫很駐在所的下方,
  • Kbabaw ga yaca uyi Ngungu,
    Kbabow的位置,在Ngungu的右上方,
  • nanu maki uw alang ta raran ma.
    我們的部落就在那個區域。
  • hata la! pkyalan na mrhuw mrhuw na ru tomok tomok na, kkyalan ta,
    啟程吧! 此決定經過各部落領袖們的討論協商後的共識,
  • khaley ta bey Nipun bey maha ma,
    勇士們決心要消滅日本人,
  • myasa baley utux tunux na bkis ey, ima! Abin.Yuraw.
    有位令族人敬佩的長者阿彬.優勞,很有智慧且慎謀能斷,
  • Abin.Yuraw hey ga ima? Tlangan 的一個頭目,
    智者阿彬.優勞是誰呢? 他是舊武塔(Tlangan)部落的領袖,
  • (No Record)
    也就是高鳳嬌的那個外公。
  • tehuk kya kwara sʼuliq ma ga, msli la ey, msli la Tlangan kwara,
    到達該地之後,各部落勇士們聚集在舊武塔(Tlangan)部落這裡,
  • aki na wahan kmut Nipun maki ita Singan hey ma ga.
    族人們的共識希望在南澳(Singan)這裡起義殲滅日本人。
  • kmayal Abin.Yuraw la ma:
    領袖阿彬.優勞勸勉族人說:
  • laxey ta mciriq ha ku maha ma?
    我們不要起義了,大家的見解如何?
  • ana ta si mciriq mciriq kryax laga!
    就算起義,冤冤相報何時了!
  • musa ta maha nanu myanux kwara laʼi ta maha ma,
    我們的後代子孫要如何過蒙福的日子,戰爭讓大生活也不得安寧,
  • wa maha nanu kwara bkis raran?
    因為戰事,想想先輩們的日子如何呢?
  • wa si pung ke naha uyi ru,
    勇士們安靜也順服長者阿彬.優勞的勸勉與叮嚀了,
  • wa si pung ke naha kwara uyi ru,
    族人們也都順服聽長者言而行事,
  • wa na laxan kwara yow, binah kwara lwey,
    勇士們放棄起義事宜,且各自回所屬的部落了,
  • ungat heya ga, ungat heya tasukeru(日) ita Nang_ngo go ey ga?
    若不是領袖阿彬.優勞,以智慧循循善誘勇士及族人們?
  • aki maha nanu sekacu(日) ta beta misu! ini baʼiy.
    南澳群族人的生活不知道會怎樣。
  • mayal Abin.Yuraw, Abin.Yuraw:
    族人們提到智者阿彬.優勞時,都會豎起大拇指說:
  • myasa baley utux khnalay knbaley klahang nya hasa,
    他帶領與治理部落的方式及以德服人的態度非常優秀,
  • laxey ta mciriq ha ku!
    我們以德報怨放棄戰事吧!
  • ana wan maha kaca, ana waha ma kaca ke maku ga,
    雖然,這樣處理模式也很難苗弭眾怒,
  • galaw mu ke ku ey laxiy ta la,
    我們攜手忘記背後、努力面前,
  • nanu si ta tcingiy hani uyi yow hey laga, laxiy ta!
    把所有的怨恨消散且釘埋在這裡忘記他吧!
  • ana ta si ttu mkkut kryax laga,
    就算繼續打殺殺、永無止境,
  • iyat ta kyanux kwara alang, ana kwara laʼi iya pkyanux ma,
    部落也不會有安寧日,禍患無窮綿延後代子孫,
  • nanu wa nah pungan ke Abin.Yuraw hey ga,
    因此,勇士及族人們順服於領袖阿彬.優勞勸勉放下屠刀,
  • wa san kaca mita ma yaba mu raran bkis ha ru,
    這是我父親的見解與看法,
  • myasa ku utux khlangan nya uw ku ʼray mrhuw ey ga!
    這位領袖實在是一位以德服人的領袖啊!
  • syu maki beh alang Tlangan mrhuw ey, 頭目 ey,
    這位長者住在舊武塔部落也是該村莊的領袖,
  • no ana si pongiy ma, ini na laxiy mciriq, laxan na mciriq la.
    耳聞此事件,結果是: 族人們皆取得共識放棄戰爭事宜。
  • no san ta kaca mita kwara ga,
    綜觀所有的部落事件,
  • alang Iyu hey ga, ma na san ma Iyu?
    至於,東澳部落族名為何稱Iyu?
  • piyux baley kinsyoren(日) ga, iyu san naha Iyu.
    早期,東澳部落遍地長了許多的珍貴藥草金線蓮,故稱Iyu(藥)。
  • no Nipun hey la mwah Kiyang hey laga,
    日治時期的金洋部落,
  • knhoyan cikeh raran ru llyung hasa!
    部落附近的河流有採砂金,
  • maki cikah king ga, khoyan na raran,
    早期,因為河流有開採砂金,
  • yaca san ma Kinyow san ma Kinyang san na yasa, no uw ey alang.
    故日政府稱部落名為Kinyow,此是金洋部落族名之源由。
  • ru cipuy, cipuy alang Siyaw ru Muyaw ga, cipuy alang hasa heya.
    金洋部落左下方有一些小的部落 Siyaw、Muyaw(澳花)。
  • ru pucing laga, kuying la, kuying laga:
    最後,簡述我自己的生命故事:
  • pgluw maku bkis ey yaba mu,
    思想起我跟隨父親腳蹤的憶往,
  • aring laʼi beta misu sekacu(日) ga,
    從小至今與父親一起生活的點滴往事記憶猶新,
  • nyu ku mʼes baley,
    一抹微笑在嘴邊且內心是喜悅的,
  • kwara iyat nanak kbalay, kmayal, .
    源自父親不只學習編織及生活技能而已,還有口述歷史。
  • iyat uyi ga,
    及習得其他泰雅文化相關的知識,
  • musa ana inu gakow(日) psbaq yow na rekisi(日) na ita Tayal hey ga,
    並到個各學校教導關於泰雅族語文歷史等,
  • ulung su yaba mu snbing knang,
    慶幸,先父留下這些泰雅語文及生活智慧予我,
  • smbing knang kwara yow ey ga,
    父親先見之明遠見,留下這些泰雅語文及生活智慧予我,
  • ana lalu kwara nyu maku baʼun, baʼun mu mtiyaw,
    豐富泰雅語文歷史的知識及男子編織等技能,
  • nyu ku nak pngatan bey uyi,
    來自各方機構、學校及單位的邀約不斷,
  • musa bey cikah Sinciku(日) uyi,
    足跡遍及新竹,
  • musa cikah Byoricu(日) uyi,
    也到過苗栗,
  • musa inu, inu inu kwara,
    到處接受各方單位的邀請授課,
  • nanu san mu kaca iy mnglung kwara mtiyaw ku kaba mu raran ga,
    憶起先父生前在泰雅語文領域的貢獻與成就,(Hayung.Yurow韋清田耆老)
  • ita yani hey kawas laga, mpitu pgan kawas laga,
    於吾已經邁入70歲高齡之際,
  • galaw ta naha baley ptiyaw Kaxat uyi la!
    接續先父傳承泰雅語文使命,自己的語文自己救!
  • nanu san ma musa ta gmayang yow na Tayal,
    因此,我們要永續傳承泰雅族語文及生活智慧,
  • iyat ga waha mnanu uw knaxan Tayal raran,
    傳述泰雅族人過往遷徙、部落故事及生命史,
  • es usa ta usa ta kmayal,
    繼續,繼續傳揚世世代代,
  • ru pcbaʼan ta, ana iniq tna sizyoku(日),
    在不同族群間永續教導並述說泰雅語文的美與豐富內涵,
  • ana nak Kahat, ana nak Tayal,
    無論漢人或原住民族人們,
  • ney aki nya baʼun yaw na Tayal, rekisi(日) kaki na babaw uraw ey,
    認識並永續泰雅語文智慧,在這個地球村裡被看見與賞析,
  • ita ka Tayal maki Taywan ey,
    教導在台灣的原住民族人們認識泰雅文化,
  • no kwara kinbaʼan mu misu kwara ga,
    及後代子孫,
  • nyu maku si scbaq laʼi mu lwey.
    也包括我的孩子們。
  • laʼi mu scbaq mu laʼi mu lwey,
    我也一樣繼續在教導我的孩子及孫子們,
  • khmey hayi na hnluy maku kwara laga, syu magan sinsiy uyi la!
    桃李滿天下且有些也已經也是原住民語文領域的教師囉!
  • ana nyu benkyo(日) hopa tunux na misu raygakusey(日) uyi ru ,
    也教過許多就讀大學也教過許多就讀大學的學生們,
  • seyto(日) uyi misu ʼmwah mkhani kinang uyi,
    有慕名而來登門請教吾關於泰雅語文的各方人士,
  • mwah mhkhani knang ru beta misu ey, no misu hey laga, ulung su kmayal yaba mu.
    爸爸有遠見,直至目前依然紛至沓來請教。
  • 南湖大山部落學校 heya ga,
    關於泰雅族南湖大山部落學校源起,
  • mokuhyo(日) Tayal,
    目標是傳承永續泰雅語文,也是台灣第一所的泰雅族部落學校,
  • ney aki baʼun kwara Tayal.
    孕育養成有豐富語文涵養的泰雅子弟們。
  • yaba mu hopa kawas la,
    父親年紀漸入老邁之齡,
  • lungan yaba mu heya ga,
    心中有個懸念及目標,
  • baʼaw ta ungat uw ssbin ta yaw, yaw Tayal raran ma,
    在有生之年,實踐並傳承永續泰雅語文的時間有限,
  • no maki yaba mu ga, gyagan na cikah ma,
    宜蘭泰雅族部落公共事務促發展協會,邀請父親擔任推動委員,
  • (No Record)
    推動委員的...南湖大山部落學校,
  • tuliq yaba mu laga, nanu msli msli kwara mbkis ga,
    父親欣然答應並廣邀各部落耆老共襄盛舉,
  • ʼlun, ʼlun, ʼlun na kwara yow hey la,
    部落學校成立並與耆老們建置泰雅族部落學校知識架構,
  • no piyux si sey ma tugan ka payat kawas laga,
    父親生前不遺餘力地在部落學校授課約三至四年餘,
  • mgluw cikah pcba 南湖大山部落學校 ey,
    目睹泰雅族南湖大山部落學校的茁壯建樹,
  • khmey sngsiy mgluw heya.
    部落學校教師團隊們及志工與父親齊學習及授課。
  • a...kung heya ga! aring ku laʼi ga mgluw ku heya,
    我從小自父親語文生活實踐下,耳濡目染薰陶養成,
  • nanu...piyux yani sbiru heya ga,
    寫書紀錄方面我較不擅長,
  • baʼa ta ini hayi kba sbiru heya ga,
    並非我完全不會書寫記錄,
  • skayal ga baʼun mu kmayal kwara yow heya,
    而是,較擅長關於泰雅族文化方面口述歷史,
  • no alang uyi ga, ana beta misu ey ga.
    在部落鄰里巷道間口傳實踐。
  • kmayal yaba mu ana ku musa ma ga,
    父親再三叮嚀吾:
  • ana ku musa babaw nya laga,
    以後,爸爸離世時,
  • yasa iya laxiy e...pncbaq misu ,
    不要放棄並永續泰雅族語文瑰寶的傳承,
  • yasa krgangiy kako(日) mu kmayal ru ,
    並且依照爸爸所口述的照本宣科傳承永續,
  • ana ke mu si sey kaca kmayal ma,
    照著我所說的不得隨意更改,
  • nanak baley ke Tayal ga, ka bey laxiy ma yaba mu,
    惟有泰雅族的語言精隨,絕對不能遺忘或放棄,
  • ke ta Tayal ga, mkahul su inu ma ga?
    泰雅族語有句話說: 你來自哪裡啊?
  • musa ta kyalun babaw na ma, kahul su inu? musa baʼun la, 對不對?
    血脈代代相傳及遷徙各處後,也會問:你來自哪裡啊?對不對?
  • mkahul su inu?
    你來自哪裡啊?(是否同血脈根源之意!)
  • kayal kung ga Tayal kahul ku inu!
    我會回應說:我是泰雅族人,來自哪一個流域與部落!
  • yasa ga icibang rayzi(日) heya,
    那是非常重要的訊息及歸屬感,
  • ini su kba ke kmayal ke Tayal ga,
    若你不會說族語的話,
  • iyat su kba kbaley uyi ma,
    也不會彼此認識,也會產生誤會,
  • ana lalu, ana kbaley kiri,
    包括姓名、編織器具也會不懂如何編法(編織器具皆有族語說法!),
  • kbaley luhung, kbaley ngasal, kbaley kobu(日), kmalup, .
    甚至於製作杵臼、建造家屋、器具、狩獵等,都不可能習得男子技能。
  • iyat ga knerin! lalu uw ini tringiy knerin,
    女人呢!必須善於女工,
  • knerin heya ga tminun haru,
    專精於泰雅女性編織,
  • timinun knerin heya ru mahang ngasal ru mtayaq,
    女性的要善於編織、相夫教子及耕作等職責,
  • mlikuy heya ga kmalup ru mlahang Gaga ru mlahang laʼi,
    男性要擔負家庭主要重責、謹慎自守並管理泰雅規範及狩獵,
  • e...mlahang laʼi mlikuy , kwara yaw babaw uraw ga,
    泰雅男子必須受家人和族人敬重並肩負家庭及部落重責,
  • mlikuy ga, hopa laga si sey mlikuy mlahang,
    因此,男子長大成人必需擔負家庭重責,
  • knerin heya ga, hopa laga, musa maha nanu raran?
    女子成人後,早起部落有什麼樣的典範期待呢?
  • nanu skita maku raran lwey ga, kyalun mu yaki mu, lkaki mu,
    從我先祖母及祖母們們身上,聽聞與目睹的,
  • malux mʼalux reyas su san mu?
    為什麼您們額頭、臉夾上會文面呢?
  • iyat mhmut kmayal, sangun ku na,
    祖母罵我說:不要隨便問,
  • psaniq kmakyal spata,
    這是犯了泰雅的禁忌,
  • patas heya ga, hopa kawas salay la ma ga,
    關於文面事宜,每位泰雅族人適齡時皆必須要接受的儀式,
  • mpuw msyaw kawas la ma ga,
    大約10幾歲後,無論男女性皆必須要文面了,
  • baq su mtiyaw la ma ga, ptasan su naha la ma,
    象徵泰雅男、女性們,已具備泰雅族相關條件方可文面,
  • ini su na ptasiy ga, ini su kba tiyaw nanu uyi ru,
    若未文面,即表示你不具備相關條件也是辨識同族之意,
  • iya su Tayal uyi, kutan ta naha tunux.
    你不是真正的泰雅人亦非吾部落族人,會被馘首的。
  • mlikuy heya laga!
    至於男性呢!
  • wa su na ptasan ga, mlikuy su baley la,
    若文面了! 族人皆稱讚為真正的優質的泰雅男子,
  • ana su magan knerin, ana su tkbaq utux ngasal uyi,
    可以娶妻生子了,也可以成家立業囉!
  • maki nak sekacu(日) su la.
    也有屬於自己共組家庭的目標了。
  • knerin uyi ga, ptasan uyi laga, knerin su baley la!
    至於,女性呢!
  • knein su baley uyi la ru ana si kmyasa laʼi su knerin ma,
    被稱讚為女性中的翹楚,就算您的女兒非常的優質,
  • ungat patas ana mlikuy, ana knerin, ungat ʼmwah mita isu,
    若沒有文面的話,無論適婚的少男少女們,也不會被相中,
  • mlikuy uyi ga, knerin uyi ga, ana ungat patas uyi ga,
    男生或是女生,若沒有文面的話,
  • ana likuy iniq ksliq isu.
    也不會被適婚的少男少女們愛慕。
  • maki utux alang, camin Hagaparis heya, Iwan lalu nya,
    卡巴里斯部落,有位 Iwan的女子,
  • iyat isu Iwan, Iwan ey!
    不是妳哈! Iwan 老師(語推人員)!
  • ru sʼaring i...民前出生的, ini ptasiy,
    民前出生且沒有文面的泰雅女子,
  • wa beta misu ini ptasiy heya?
    為什麼到適婚年齡還未文面呢?
  • ini ptasiy ru swalux pi? ini kbaq tminun ma.
    為什麼沒有文面呢? 主要是因為不會泰雅女性編織。
  • ana si sangiy lkaki na ru yaya na ma,
    就算祖母長輩們即母親怎麼訓誡她,
  • ini, ini bey kbaq tminun ma!
    她怎麼學就是不會傳統地機的編織技能啊!
  • yasa si tama syaw sakaw kryax,
    無奈地,只能在編織床邊,看著大家織布,
  • no btiyan, tiyan kryax, ini kba tminun ma,
    只能持續捲線,做捲線的工作,
  • tehoq kawas nya laga, mtiyun tiyu laga,
    已屆46歲的Iwan已超過適婚年齡了,
  • mtiyun tiyu laga,
    當她46歲時,
  • Nang_ngo ita Nang_ngo go(日) no Tayal,
    屬於南澳群服飾的編織紋路,她都非常熟悉且易如反掌般,
  • lukus tuyu, lukus aha, lukus aha haca ga knerin ma,
    舉凡男著短衣、女性服裝都難不倒 Iwan,
  • lukus tuyu ga mlikuy haru, heya tninun kwara la,
    短衣是專屬男子穿著服裝,也都沒問題,
  • mtiyun, mtiyun tiyu kawas nya laga, baʼun nya tminun kwara la!
    當她46歲時,泰雅女性編織已經可以駕輕就熟囉!
  • san kaca kesang(日) ga, wa ku nak msya uyi mnglung hey,
    憶起此事,我也會暗地裡竊笑著,
  • (No Record)
    婚姻道路啦!愛情長跑,
  • ungat la heya, malux pi?
    婚姻的路因此而蹉跎,
  • mtna heya uw kawas laga, wa yomey(日) kwara la,
    她也已經邁入晚年,適婚年齡男女也都嫁娶了,
  • waya yome(日) mlikuyi uyi laga, ungat ksli heya, wayan kekonng(日) kwara uyi la,
    部落適婚少男年齡差距 之因,也難以匹配成夫妻,
  • nanu si sey ma nyu huruy(日) la, nyu bkis uyi la, ima pagan heya uyi la,
    她也老了,誰又會娶她了呢?
  • babaw nya la, wan mhoʼing knerin nya la,
    之後,有位妻子往生的鰥夫看上了Iwan,
  • no magan heya la, utux bey laʼi nya, utux baley laʼi na.
    這位部落的男子娶了她之後,有了一個孩子與鰥夫共度餘生。
  • nanu ktey, raran heya ga patsan heya ga shopa na baley mita,
    從這件事情來看,早期泰雅族人是非常重視文面事宜,
  • patas heya ga, knerin su baley, knerin ku baley la,
    已經文面的泰雅男女,象徵裁示真正的泰雅人,
  • likuy ga, mlikuy ku baley la ma.
    文面男子稱之為真男人。
  • nanu maki patas laga, sʼonun la, sʼonun la,
    文面之後才夠格可以結婚生子並成家立業,
  • nanu ana mgluw la ru utux ana kekong(日) ,
    允准在一起才可以結婚,
  • no utux ngasal na maki.
    也才會有擁有屬於自己的家庭。
  • no san mu kaca mita aring raran ru beta misu no alang hey knita maku kmyanux maku ga,
    我的人生,從以前到現在,
  • nhoway bey lkaba mu, nyu ku ny sbilan,
    感恩吾先父,留下好典範及謀生的技能,
  • no ini ku ...ini ku kyubing uyi,
    我也不藏私且傾囊相授,
  • usa inu ma galan maku nyu bey sbaliy ma, uwah sbaq cikah, uwah sbaq cikah,
    各處機關、學校或是個人,都來電爭相邀約我去授課,
  • ana 中興大學 、慈濟科大, halan mu kwara, halan mu pcbaq kwara yow na Tayal ey,
    舉凡中興大學、慈濟大學等大專院校,我都授過泰雅文化相關課程,
  • ney aki na baʼun ma Tayal, maki babaw uraw, maki kʼyanux na maki Taywan gey ga,
    讓世人明瞭居住在台灣的原住民族的生活智慧與文化瑰寶,
  • kba ma kasa, ney na baʼun kwara yow alang ey,
    "原"來這麼美! 認識原住民族群各部落的文化精隨,
  • e...maha kaca kmayal kwara yaw mu tiyaw, kʼyanux maki babaw uraw Tayal hey.
    述說吾此生在語文領域的種種,難以隻字片語道盡所有泰雅文化之浩瀚精深!