- 33
- 0
(1)談哈卡巴里斯舊部落就學事宜。
(2)父親Hayung.Yuraw鼓勵傳承文化。
(3)建造泰雅族傳統建築工法。
(4)傳統作物苧麻。
- 字幕列表
-
mgluw ku bkis myanux beta misu ga,隨著長輩腳蹤生活到現在,
-
tiyun mpitu kawas mu ,已經邁入37年時光,
-
san mu kaca mita pinsba na kaba mu ga, ungat yaʼeh nya,與長輩們學習生活智慧與技能多年,是吾一生的祝福,
-
ungat yaʼeh na pincbaq na ga,所學習的皆美好也是智慧,
-
ru maki ku ana inu,無論吾身居何處,
-
maki ku alang inu kung ga,或腳蹤至任何部落及山野間,
-
mʼabi gbyan ga mgluw ku, sliq ku gluw mʼabi bkis.我非常喜歡黏在長輩身旁睡覺,
-
a...uba mu ru kuying ga gluw mabi kryax,也常常與祖父睡在一起,
-
piyux balay uw yow alang raran, pnʼeyuw saku nya,常對我述說部落的故事與典故,
-
no maki samin yaba mu myanux yaba mu laga,當吾與父親一起居住且學習泰雅生活技能始,
-
san mu kaca mita mkahun ku hetay(日) beta misu hey ga,回想起從吾退役之後到現在生活點滴,
-
piyux pincbaq nya, piyux pincbaq nya,目睹父親於泰雅生活技能與智慧領域,
-
no piyux baʼun mu alang uyi ga,因父親的教導,我也認識了許多個部落的故事與事件,
-
alang alang maki cikeh yaw, yaw, yaw na alang ga, piyux hopa yaw.在領各個部落間皆有許多大事件及故事。
-
na kyalaw maku MKwang na yaw cikah heya:吾先敘述關於碧候部落(MKwang)的故事:
-
ana ta ini kyaliy lalu nya heya ga, kyalaw ta yaw na ga,吾隱藏當事人的名字,只談談事件之始末及源由,
-
maki utux alang heya ga, Pyahaw heya ga,這是關於碧候部落的故事,
-
Nipun ga: mxan bey tunux na mlahang alang hey ma!日治時期的官員們說: 在南澳群泰雅族人中,碧候部落是最難管理!
-
san ta nanu mlahang Nipun ma a...MKwang?日本官員說: 到底要以何方式管理碧候部落(MKwang)族人呢?
-
maki saʼing e...kyoray(日) kbaley pnenuq ha,有二位兄弟正在製作弓箭,
-
kya mha nanu baʼa ta mhyapas ga!也許是在嬉戲或戶別苗頭吧!
-
ca ktey, ktey ku pneluq mu myasa maha ma?弟弟說: 看我製作的弓箭,很棒喔?
-
tuliq ma ga, suyan maha kasa mita ma ga,哥哥也不甘示弱,亦向著弟弟炫耀自己剛完成的弓箭,
-
cbun nya la, salax nya pneluw laga, bun royiq nya laga, no mitux royiq nya la.並往弟弟的方位試射剛製作完成的箭,不偏不倚射中弟弟眼睛而瞎了。
-
no yasa laga, musa miyuk ngasal uw wal buw royiq hasa kya mxan,之後,被射中眼睛的弟弟忍著疼痛進入屋內,
-
musa magan pneluw nya uyi,氣憤的進入屋內拿自己的弓箭,
-
spwah na tubung blihun hey ga,並且自屋子的窗戶處往外方向呼喊,
-
cyu su maki inu? cyu su maki inu? maha wal na sbuw aw...maha,哥哥,您在哪裡?您在哪裡啊?
-
nanu mxan royiq heya ga, maki iyik ru,眼瞎的弟弟在屋內,
-
spwah na iyik smyaxang la,以單隻眼睛從屋內往外瞧,
-
waw, laxan na pneluq nya wal bun la,哇嗚!拉起弓箭往對方回聲處射出去,
-
si ksaʼing mitux,兄弟倆都被射瞎了眼睛,
-
utux ga llaw, utux ga iyin, saʼing royiq nya ungat la!一 位是右邊眼睛瞎,另一位是左眼瞎了!
-
no babaw nya lwey, e...Kwanag uyi:時光荏然,也是關於碧候部落事件:
-
maki ta i...hnuluy nya ita bkis ha ru la ga,先輩們帶著族人遷徙至目前的村落,
-
maki ta rgyax, maki ta rgyax,在舊部落時,在舊部落時,
-
ktan nya utux krima ma ga,看見一叢竹子,
-
wagaw kmyasa utux rima hani ma!這一叢竹子長的好茂盛啊!
-
kba kyan bling mahiy na bohuw(日),竹叢裡一處凹洞,原來是颱風造成的。
-
naki nak Taywan heya,在台灣呢!
-
tuliq hakun na gamil rima halan na kmuhi la,會挖竹子的根拿去移植別處,
-
halan nya kmuhi laga,種植了之後,
-
miya aki khboyaw ma! aki kmbhoyaw ma,這樣才會更繁延!才會蔓延茁壯。
-
swalux pi? myasa bey ktan rima hey uyi ru tokubecu(日) rkyasan nya,為什麼? 因為,這叢竹子很好看且樣貌也很特別,
-
ney ta aki kbhoyaw ma!可以讓這叢竹子長的更繁延茁壯!
-
baʼun su haru, ita Tayal sgayan heya ga:妳也非常瞭解,關於泰雅族遷徙事件:
-
ita Tayal ni ga, musa khholuy alang ga, maki 中央山脈 ga,泰雅族遷徙區域及傳統領域皆在中央山脈,
-
ana kgi ga nuluw na nanak ey,苧麻植株及用途也是族人自己發現的,
-
pagey sening ga nuluw na nanak uyi ey! pagey sening.旱稻 (pagey sening) 也是族人發現其用途的。
-
Taywang ita Taywang Tayal ga:關於台灣的原住民族:
-
pagey sening ga kahun Nipun, bney Nipun,旱稻 (pagey sening)是來自日本,是日本贈與給原住民,
-
pagey nlwan heya ga, lalu san ma pagey nlwan?至於,pagey nlwan 這種品種旱稻特色如何呢?
-
nuluw na pagey haca uyi, nuluw na.也是泰雅族人在深山裡發現的品種。
-
nanu ʼlun na rima hey ma ga?關於,看到這叢特別的竹子呢?
-
ʼlun naha rima halan na kmuhi la,找到這叢特別的竹子是要拿去移植的,
-
tuliq la, mayah ma,群找適合移植的旱地後,
-
utux mayah heya ru utux mayah heya ha,在一塊又一塊的旱地試種,
-
atarasi(日) mayah kwara,全部都是新燒耕的土地,
-
kya na khmeyan rima la,將竹叢種植在新墾地之後,
-
tuliq laga, ini pung kyalun gamil rima la,過些日子,竹根到處蔓延無法控制,
-
ru maras gamil ru musa, musa tonari(日) binah laga,竹根到處蔓延,且往隔壁族人的旱地延伸盤據,
-
mhtuw ali la ma, mhtuw ali la ru knuhi rima heya laga,春筍長出之後,種植竹叢的主人眼看竹筍蔓延到鄰居旱地,
-
e...ini, ini nanak ktey ma ali nya wan kura wan mʼapa es naha laga,自己也沒辦法控制竹根的蔓延盤據他處,
-
wan na phgun ali ru wan na thkun wan na niʼun la,鄰居族人將竹筍割下來也煮來吃了,
-
kmayal wan kmuhi rima hasa ma:原種植竹叢主人反問鄰地族人說:
-
ma su wan galun ali mu maha ma?您怎麼吃了我種植的竹筍啊?
-
baʼa mu ini galiy ali su la, ini...wan mu phgun?我怎麼可能不割您種植的竹筍呢?
-
iyat kkuhi rima kung maha ma,雖然不是我種植的竹子,
-
ana su ini kuhi rima ga, wa su phgun ali mu, aki tak biʼan maha ma!雖然,不是您種植的竹子,割下之後也應該拿給我啊!
-
san misu nanu mey uyi la ru wan mu laxan la maha kmayal ma,我要怎麼給您,何況我也已經丟棄了(避重就輕),
-
yasa nak ali sinringan naha, ali sinringan.因為,割竹筍是件成為彼此嫌隙主因及始末。
-
mkayal ngasal inu? ngasal sʼuliq ha, iyat na ngasal uyi,到誰的家談判呢? 不在彼此的家裡,到第三者家處理,
-
ngasal suliq ma, nani su bey ki maha ma,到他人家協調,您吃了我的竹筍這件事情,
-
si nya si lungan ksliq la, msaʼang la,非常生氣也一直記在心裡,
-
tuliq la ma, nanu uw kmuhi rima hasa hey ma ga, wan tanux qbaq wan magan lalaw,種植竹叢種植主人氣憤地出去,原來是要回家去拿泰雅刀,
-
mnwah magan lalaw la ma ru no naga tanux ru tleʼeng tanux ma,拿著泰雅刀並躲在外面等候吃了竹筍的族人,
-
no hala qu la ki! maha nuw wa kuci kengka(日) saʼing naha ga,那我先回去了喔! 在吵架有嫌隙的另一位族人,
-
hala ku san na uw tngasan san ma,這位族人與第三者家戶主人道別之後,
-
musa tanux la ma, sparing na suruw ma,這位族人在路邊小便,拿著泰雅刀躲在樹林裡的那位從背後砍他,
-
nyu thmuq ma, aring suruw si kuci,在路邊小便時,從背後被另一位族人殺了,
-
si kuci ru ramu uraw ru hoyin syu mani kwara ramu nya.血流滿地且群狗嗜血地上的血液。
-
lalu yasa? skura naha utux ali,為了一根竹筍發生鬥毆喪命,
-
ali, knuhi ali ru wa ini pung kyalun wa mhtuw mʼapa alang na binah la ga,竹筍,種植的竹筍隨地蔓延生長越過鄰居土地,
-
hey laga koremo(日) maha Nipun ma xaʼing tunux bey kwohe maha Nipun ma?日本官員感嘆: 為了一根竹筍這件小事發生命案?
-
nanu si biq, biq mihiy, wan naha lhuyun Pyahaw heya la.警察將另一位體罰之後,碧候族人隨即將他帶回部落裡了。
-
Pyahaw hey lwey ga:也是碧候部落事件:
-
piyux bey yaw na Pyahaw ey, saʼang bey Pyahaw ey, tngarux ey!碧候部落事件罄竹難書,該部落族人也相當慓悍善戰,
-
mkahun he, he, ...MGogan, ...yunang tringan na hasa, yunang,因為獵場之爭,與桃園復興鄉(MGogan)族人,曾發生槍殺事件,
-
yunang Pyahaw hasa heya ga, baley bey yunang nya nanak,所爭之地,該處確實是屬於碧候部落族人的獵場,
-
pkyalan na raran, Gaga ga ini ta hlapa,傳統泰雅規範是嚴格規範不可越界他族人的領域,
-
wa su hmiriy Gaga heya laga, kmut tunux la,若越界的話,必發生馘首事件,
-
malux ma ru Gogan wah malux kyan lmapa , lmapa hminas yunang nya Pyahaw.為何會發生此嚴重的傷亡事件? 起因於復興鄉族人越界至碧候部落的獵場所致。
-
mayal Pyahaw ma: ungat wa maluq ita alang ey maha!族人們反應並呼籲: 不曾有其他部落族人來碧候的獵場狩獵喔!
-
ima laʼi syu mlawa?是誰家孩子這麼膽大包天、不守規範?
-
raran ga, qmalup ga, han smta,早期,泰雅族狩獵要有突擊手,
-
突擊手,smta ga,突擊手(smta ga),
-
ye magan wahan wanux ha, hbyagun ta wanux la,瞭解獵物走過的路徑後,獵人們帶著獵槍、獵狗追捕水鹿,
-
saygo(日) laga, ʼmwah miyuq ʼsya ha, ʼmwah nbuw ʼsya,之後,水鹿也會到水塘喝水,
-
nanu mnaga kya uw ming lmung heya,突擊手就在哪裡等候準備,
-
uw it ini tnaq lmung heya laga,若突擊手視野不佳的話,
-
syan na laʼi mkaraw khoni la,就會指派一位孩子爬到樹頂端處四處張望目視,
-
waw! waw! mlawa kya su baʼun ga, raran mrhuw na,哇嗚! 哇嗚!在樹高處向遠處張望視野較佳,領袖這麼教導的,
-
ney kana uwah uw bheyaw naha,才不會容易被敵人追趕,守護部落,
-
aki musa ey pneluq hasa cyu mlahang kya,原本要到放置弓箭處,有族人在此守望,
-
pongan na laʼi ma, waw...waw maha, wan mtuliq laga Pyahaw.聽到遠處孩子的呼喊聲後,碧候族人隨即登高一呼並備戰。
-
ey..., kmayal yaba mu ga: kya mpuw saʼing kawas ru mpuw kawas ma!我父親說:有位年齡大約10或12歲復興鄉的孩子被殺!
-
wan na kutan no babaw nya laga, ey...Gogan hey laga, si nya si lungan,孩子被殺的事件,復興鄉族人難以磨滅此恨且放在心裡,
-
si nya si lungan la ru kya na si skmayal Kwang hey,此仇難放下,復興鄉族人們在部落鄰里間廣傳此殺孩子事件,
-
kya na san ma piyux bey kawas hey laga,碧候族人也認為事過境遷了,此事件的記憶已煙消雲散,
-
piyux bey kawas hey laga, kya na wa yingyen ma lungan naha ga!認為此事件已過多年,可能都已經忘記了!
-
ini nya yingyey.復興鄉族人卻永難抹去此心頭之恨。
-
tuliq laga, Nipun uyi ga, ba bey Nipun hey uyi,日本政府官員很狡詐,也瞭解事件的來龍去脈,
-
syugey simu yaʼaya patus,與復興鄉泰雅族人說:槍枝借給您們使用,
-
ney mow nak aki alang...simu nak Tayal, simu nak Tayal ga kkut,目的是希望泰雅族人相互殘殺滅吾族,
-
mʼelang mlahang simu maha,日本政府懶的干預二部落族人們的仇恨,
-
nanu Nipun laga, ksyugan na patus la,所以,允准借槍枝給復興鄉族人們使用。
-
ksyugan na patus laga,允准借了槍枝之後,
-
aring, aring Gogan yasa si agan rgyax kya la ey!從復興鄉群山越嶺跨越到南澳流域腹地尋仇!
-
maki utux san ma Kumay.Naru san na ga, yasa utux mrhuw naha,有位古邁.納魯的領袖,
-
e...heya ga mwah nhuluy,是他帶領族人跨越群山來到南澳群腹地,
-
iyat na alang kyaca,非當地部落的族人的領袖,
-
ana ga ʼmwah tmwang,是其他部落族人加入尋仇隊伍的,
-
ʼmwah bey ciriq, maha ke Nipun raran: baq bey ciriq kung pgleng cimu maha,加入尋仇的隊伍,日本官員說: 您們非常地饒勇善戰,
-
trgun na knerin nya maha,哄騙泰雅戰士的妻子們。
-
knerin: suxan ga, gibuq ta hayi musa mayah,婦女們: 明天呢!早一點出門去旱地,
-
malux gibuw usa mayah pi maha?為什麼要我們這麼早就去旱地呢?
-
iyat! musa mita snruw mu, maha kmayal ma ga, no musa ma, rasun na knerin nya ma,沒事啦! 我要去巡視我之前放的陷阱,就帶著妻子準備啟程,
-
maha tekun tatak la ma,快到旱地工寮前時,
-
usa lama thapuy isu san ma:先生跟妻子說: 您先去工寮煮飯,
-
musa su inu heya maha ma?妻子回: 那您要去哪裡呢?
-
musa ku KITa snruw mu!我要去看之前放過的陷阱啊!
-
kbbah hayi knerin na,他的妻子有些懷疑,
-
nʼaring gmyah tatak knerin nya, nʼaring mnahuw,妻子剛開啟工寮的門,也開始起火之際,
-
mtalang mlikuy hasa la,丈夫以飛快的速度離開,
-
mwah ima, ʼmwah mheyaw su wa lama myubang Pyahaw ha MKawang,趕著去接應已經在往碧候處等候的復興鄉勇士們會合,
-
maki ru ʼwah Skikun la,來到四季部落這裡了,
-
kyalun Skikun ma: musa mow inu maha? musa myan kmut alang Pyahaw maha ma.四季部落族人問他說: 您要去哪裡啊? 我要到碧候去殺他們。
-
kyalun utux kahul Kinyang krakis maha, e...nerin maha:有位金洋部落嫁到此的婦女說:
-
lalu ma mow han kmut alang ma mow?您們為什麼要來此地殺碧候部落族人呢?
-
yasa yasa maha ma, wa kmut laʼi naha ma,他把來龍去脈敘述著碧候族人殺孩子的事件,
-
kax, laxiy yasa la, si swaliy maha la ma:婦女回答說: 原諒他們,將此事隨風而去吧!
-
musa ma bey, mhmut kmayal laga, kutan misu san na kmayal uyi ma.我一定要去,妳再說我就殺了妳,
-
tuliq la, nanu renwa knsat la ma ga,婦女擔心害怕,打電話到駐在所告知警察此事,
-
kba bey knsat ma, renwa na knsat ma,婦人知道警察可以處理,所以打了電話給警察,
-
wayan la...wayan uw KGogan musa kmut alang Pyahaw ma,他們過去了! 復興鄉族人到碧候部落馘首了,
-
tuliq galun nya ni Pyahaw uw 消息,碧候族人也得知消息,
-
maki renwa sbaliq nya raran,以前,部落駐在所有電話可以在各部落間及對外聯落,
-
ʼmwah Pyahaw mkhani MGogan ʼmwah kmut simu ma,復興鄉族人要來滅殺碧候族人事宜,
-
ana laʼi, ana bkis, ana ngasal lomun kwara maha ma,包括孩子、長輩們及所有的房子都要燒了,
-
no san nanu ma Pyahaw? Mkowang.族人們非常擔憂害怕,怎麼辦啊? 碧候族人們。
-
ungat kwara seneng(日) wayan ryoko ruma,年輕人都不在,有些去遠遊嬉戲,
-
waya posa rusa ruma, ini kaki ngasal,有些入山去放置陷阱,不在家裡,
-
具, musa mhkani patus ini ʼluy uyi,去找獵槍也尋不著,
-
pnelux ma ru, patus ma ru cikah, ini khmey,無論是弓箭、獵槍找到的也沒多少件,
-
pika ruma mitux royiq ruma ma mosa,有些瘸腿的、有單眼瞎的都派上用場去抗敵,
-
mosa, baq bey mnglung Pyahaw ey Mkwang ey uyi,若要派殘缺的族人去勢必敗仗,碧候族人也善於思考用兵,
-
iye ta si aki alang ,我們不要留在部落坐以待斃,
-
wahan ta nya blmong kutan ta nya kwara,等著束手就擒非上上之策,
-
hata mstna ma! musa mstna inu?直接迎面應戰! 到哪個優勢的地方等他們?
-
rgyax Skikun san ma Sokan, Sokan ga nanu,到四季部落稱Sokan的地方迎面應戰,
-
kba nyu lama iy tleʼeng kya uw mkahul Gogan heya la, suruw parung ma ga,來自復興鄉族人們,已經躲在檜木林後面備戰,
-
ru hyupan nya parung maha: baʼun mu nyu su tleʼeng kya kwara ma!碧候族人對著躲在檜木林後的復興鄉族人們呼喊說:我知道您們躲在那裡!
-
seneng (日 ) nya uyi Mkowang ma ga,因此,碧候部落年輕族人們,
-
wa si saniy kssaʼang na ga,非常生氣的奔跑過去,
-
wa si ptalang seneng(日) hey, ini nagan bkis uyi,也不等候長輩們就衝向檜木林去應戰,
-
plga ta ma bkis ma: ini ma, usa lama ma.長輩們說: 我們一起去啊! 年輕人腳程比較快。
-
tugan ku ryax wan hnasun,大約三天路程之差距遠,
-
su tehuq kya seneng(日) hey laga,年輕族人早已搶先一步到現場,
-
kmayal ku utux Pyahaw no bkis heya laga:有位碧候長者看到路徑上的腳印說:
-
iyat ey rapan nya pi? kyan gyus na ma, 有腳印逅,這些不是年輕人們的腳印嗎?
-
ima su lalu maha Pyahaw ma ga?碧候族人就請問他們的名字?
-
mtuliq kwara mkhaniq Gogan maha,一起去巡找復興鄉族人落腳處,,
-
kba nyu msuruw parung ma,原來他們躲在檜木林後面,
-
no kung heya ga yasa, kung lalu mu ga yasa ma,碧候族人大家說出自己的族名,我是誰! 我是誰!
-
kung ga Wilang.Taya ma,有某位族人回應: 我是威浪.大雅,
-
kuying heya ga ey...Kimey.Naru maha ma,另一位說我是葛昧.納魯,
-
nanu yasa laga, psbuw la!知道是自己碧候族人就開始開槍,
-
pongan su pung, pung, pung, seneng(日) wa hminas tugan ryax,聽到遠處有砰砰砰的槍聲,是早三天到現場的年輕人所為,
-
hmwah lwey mbinah la ma, si ʼmwah toruy ma,再返回來時,復興鄉的族人也一個個倒下來了,
-
si uwah mtoruy, si uwah mnagan patus ma, si uwah mtoruy kwara,都被碧候部落族人槍殺殲滅,
-
khmey bey baley wan mhoʼing,全部都被碧候部落族人趕盡殺絕並槍殺殲滅,
-
ana ga, betaq pucing, pucing laga,但是,激戰到最後,
-
wan naha bun uw nhuluy san ma Kumey.Naru laga, wan binah la,帶領碧候族人應戰的領袖古昧.納魯也犧牲了,之後返回部落,
-
wan binah laga, MKuwang nyu msaʼang la.全碧候族人耳聞此事,都非常的氣憤。
-
yaw ey ga!關於這件事呢!
-
pilaw hey la, mpu kawas msyaw hey,大約十年前左右,
-
laʼi magow(日) mu, wa kekong(日) alang nya kya,我的孫子出嫁至復興鄉那個部落,
-
ʼnya utux bkis naha,有位長者過來,
-
ʼnya utux bkis naha, si bey isengyeng(日) pila,拿壹仟元給我們,
-
snʼasu...e...bnsya ta cikah ma.欲言又止的說: 這是賠禮的規範。
-
yaw hey skayal na:關於這件事情,他們要說的關鍵是:
-
iyat pyanux laʼi ma,孩子們不會活長久(被咒詛之意)。
-
kyalun yaba mu: iyat alang myasa alang MKuwang wan mu san na.我跟父親說: 對方家族說碧候部落不是友善的村莊。
-
ru maki utux lwey san ma, Yukan.Apat baʼun mu,還有另一件部落故事,關於尤淦.阿拜族人軼事,
-
(No Record)鄭光博(漢人)有採訪過,
-
wan buw pneluq ey,尤淦.阿拜被箭射,
-
wan buw pneluq ru nhoʼing ha,被箭射死,
-
laxan nya kya, ska bengiy mgey kwara, mgey kwara wan mkahul Gogan,他的遺體被留在現場,半夜了其他族人皆逃跑,是來自復興鄉族人,
-
Gogan musa mʼabi beh Skikun kya ru nyu mlawa heh nhngan,復興鄉族人在四季部落夜眠休息並備戰等候,
-
waw, waw, waw, ʼnyan lwey! ʼnyan lwey maha!喔,喔,喔,又過來了! 他們又過來了!
-
tuliq kwara ini lokah ru ungat nniʼun naha,大家驚醒起床,族人們疲倦又飢餓,
-
ktan ga! gluw naha nanak,一看! 原來是自己的族人,
-
no pneluq hasa laga, pkatan nya lluy lalaw la ru sklan na boniq ga,將弓箭綁在刺刀的頂端並拉起弓箭,
-
boniq ka slgan boniq ga.把箭拉弓備戰。
-
beta ey...kya pitu kawas wan mhoʼing la,七年之後他也往生了,
-
wah mwah kyokay mang,他也來過我們的教會,
-
yaw hani ga, maha kasa yaw hey heya.這件事情來龍去脈是這樣。
-
no alang iy, alang iy Hagaparis heya ga,關於哈卡巴里斯部落故事,
-
wan mu skayal ma: wan na tukan kwara paris no wan nya kiʼan kyasa la.我簡單敘述: 族人殺了那些砌石的敵人後族人就居住在這裡之意。
-
nanu MKryoheng heya ga,流興部落故事是這樣,
-
maki utux yaw na yasa heya ga,有一件膾炙人口的事件,
-
baʼun ta ma Sayun.Haru baʼun su ga?您知道這件事情嗎? 關於莎韻.哈露這位女子的軼事。
-
Sayun.Haru heya ga, sngsiy na ru sngsiy na uyi ru knsay nya uyi,莎韻.哈露她協助日籍教師揹負行李而失足溺水,
-
no socyugo(日) Sayun.Haru heya laga,莎韻.哈露學校畢業之後,
-
i...utux san ma 田北 sngsiy,有位日本警察田北正記警丁日籍教師,
-
musa 南洋戰爭,被徵兵要去南洋戰爭,
-
海南島 musa hetay(日).要去海南島打仗。
-
ru maki utux uyi alang, alang haca,有一個部落,那個部落,
-
Tlangan uyi ga, hetay(日) 回憶 kyaca uyi,就是武塔部落(Tlangan ),也是關於戰爭回憶錄,
-
no gbyan hasa ga,有天夜晚,
-
sʼesan naha kwara, raran musa hetay(日) ga, sʼesan naha ga,族人們為要去當兵的年輕人餞行,在一起歡慶飲酒歌唱,
-
sʼesan pspʼowas naha ru yugiy cikah,也高興的一起跳舞讓歡樂,
-
nanu halan na smatuw beh alang Nang_ngo hey ga,隔天,族人們就送要去當兵的孩子們到南澳,
-
no Sayun .Haru, tugan knerin tugan mlikuy , mwah mpanga ga,莎韻.哈露一行人,有各三位男、女生同行,
-
nyu tʼoswey(日) hayi biya sinsiy heya ma!田北正記日籍教師稍晚到,
-
kba maki na uw Kinos su hya ga slhaw kya heya ga,原來日籍教師在奎諾斯部落哪裡聊天道別,
-
ʼmwah lama knerin heya ga,女學生們先下山,
-
no alang Buta sya(日) heya ga,大約近武塔部落前,
-
sn_ni Mkowang Pyahaw uw saʼing hongu, hongu khoniq ga,經過碧候及武塔部落族人,所建造簡單的二座獨木橋時,
-
nanu ʼsya ga hminas cikah kya.因下雨大水漲過獨木橋且濕滑,
-
no knerin yasa heya laga,女學生經過獨木橋時,
-
mngungu karaw babaw hongu,女學生害怕經過濕滑的獨木橋,
-
toyah psi na tunux,將披肩綁在頭上,
-
si boyow laga, kya ima wa mtʼapik kakey nya wa mtoruy,然後,還是勇敢的走過獨木橋,有位女學生不幸滑倒落水,
-
no Sayun.Haru beta misu ini ʼluy ga.之後,一直都找不到莎韻.哈露的大體。
-
nanu Nipun raran heya ga,日治時期,
-
alang KRyohen ga msaʼang,流興部落族人個性特質是非常的勇猛善戰,
-
samin nanak alang Tayal laga,日治時期官員管理原鄉部落,
-
saw simu simu anta no tame ni(日),泰雅族人氣憤地說: 都是因為您們日本人,
-
musa smatuw simu ru ma wayan mtoruy laʼi mu knerin ungat la?為了去送行田北正記教師,女學生落水溺斃且不見蹤影?
-
uwas nya hasa ga,莎韻之鐘歌曲裡的內容是這麼形容的,
-
lalu ma?歌詞內容述說什麼呢?
-
piyit ma ru Sayun ga, wan biya Nang_ngo ma,有一隻美麗的鳥和莎韻,往南澳的方向飛翔著,
-
ktan piyit maha alang na ga,部落族人看見小鳥在樹枝頭上棲息,
-
su mʼowas babaw khoniq ga,小鳥獨自在樹上悠揚聲啾啾啾吟唱著,
-
ini ktey Sayun heya ma owas na!卻看不見莎韻.哈露泰雅女子的身影!
-
nanu alang hey laga,因此,之後這個部落,
-
aki kmut Nipun pinsaʼing inlungan naha,族人想要殺日本政府的意念,三心二意猶豫著,
-
tuliq Nipun kba bey,日本官員知道族人的心意,
-
usa nak kbaley utux yani 紀念碑 la,就在部落設置了莎韻.哈露的紀念碑,
-
syan na utux kaney(日) la, kong 有沒有,也賜流興部落銅鐘紀念莎韻.哈露的事蹟,
-
ru sʼesan na ru kyoray(日) na ey,日本政府的意圖,是為了要消弭莎韻.哈露親人們的憤怒,
-
nanu yasa uw wa ini kʼyaʼeh mnglung alang hey.也試圖以此方式來撫平,流興部落族人們的恨意。
-
no babaw nya laga,事過境遷之後,
-
baʼun ta alang musya(日) na 事 件,關於,南澳鄉事件,
-
maki gleng ita heya, ita, ita Nang_ngo(日) heya ga, maki ku 事件,泰雅族是最早踏足在這裡的, 在南澳流域區域有許多事件軼事發生,
-
sʼehun na baley Nipun raran ʼmwah mlahang ita,泰雅族人是非常不願被日本政府管理,
-
Sengrang(日) hey ga, Sengrang heya ga,在璇檀這個地段,
-
Sengrang heya ga, yasa bey khot baley, khot baley alang ga,在璇檀這個地段,地貌非常的狹窄的部落,
-
thaley ta baley ma, Nang_ngo go(日) hani ma?我們遷徙到南澳鄉這裡好嗎?
-
nanu yasa ku mkayal kwara ku mrhuw mrhuw ma ga,舊部落的領袖們一起商討遷徙的可行性及細節,
-
e...krgyax ma, pah maha patus maki yatux ma ga,登高一呼且射槍表示族人皆認同遷徙事宜,
-
no uwah biya ta la maha ma,那各部落的族人們一起舉家遷徙下山吧!
-
Mkuwang heya ga?至於碧候部落族人呢?
-
pong maha matus uw Kinyang heya laga,等待著金洋部落族人射槍生後一起下山,
-
Kinyang heya laga, nanu hata la ma!金洋族人登高一呼: 族人們,啟程吧!
-
makey(日) uw Kinyang uyi ru si utux san ma Ngungu san na la ga,(無中文紀錄)
-
Mohen yakusyo(日) no hogan maki kya Ngungu ga,Ngungu的地理位置,是在莫很駐在所的下方,
-
Kbabaw ga yaca uyi Ngungu,Kbabow的位置,在Ngungu的右上方,
-
nanu maki uw alang ta raran ma.我們的部落就在那個區域。
-
hata la! pkyalan na mrhuw mrhuw na ru tomok tomok na, kkyalan ta,啟程吧! 此決定經過各部落領袖們的討論協商後的共識,
-
khaley ta bey Nipun bey maha ma,勇士們決心要消滅日本人,
-
myasa baley utux tunux na bkis ey, ima! Abin.Yuraw.有位令族人敬佩的長者阿彬.優勞,很有智慧且慎謀能斷,
-
Abin.Yuraw hey ga ima? Tlangan 的一個頭目,智者阿彬.優勞是誰呢? 他是舊武塔(Tlangan)部落的領袖,
-
(No Record)也就是高鳳嬌的那個外公。
-
tehuk kya kwara sʼuliq ma ga, msli la ey, msli la Tlangan kwara,到達該地之後,各部落勇士們聚集在舊武塔(Tlangan)部落這裡,
-
aki na wahan kmut Nipun maki ita Singan hey ma ga.族人們的共識希望在南澳(Singan)這裡起義殲滅日本人。
-
kmayal Abin.Yuraw la ma:領袖阿彬.優勞勸勉族人說:
-
laxey ta mciriq ha ku maha ma?我們不要起義了,大家的見解如何?
-
ana ta si mciriq mciriq kryax laga!就算起義,冤冤相報何時了!
-
musa ta maha nanu myanux kwara laʼi ta maha ma,我們的後代子孫要如何過蒙福的日子,戰爭讓大生活也不得安寧,
-
wa maha nanu kwara bkis raran?因為戰事,想想先輩們的日子如何呢?
-
wa si pung ke naha uyi ru,勇士們安靜也順服長者阿彬.優勞的勸勉與叮嚀了,
-
wa si pung ke naha kwara uyi ru,族人們也都順服聽長者言而行事,
-
wa na laxan kwara yow, binah kwara lwey,勇士們放棄起義事宜,且各自回所屬的部落了,
-
ungat heya ga, ungat heya tasukeru(日) ita Nang_ngo go ey ga?若不是領袖阿彬.優勞,以智慧循循善誘勇士及族人們?
-
aki maha nanu sekacu(日) ta beta misu! ini baʼiy.南澳群族人的生活不知道會怎樣。
-
mayal Abin.Yuraw, Abin.Yuraw:族人們提到智者阿彬.優勞時,都會豎起大拇指說:
-
myasa baley utux khnalay knbaley klahang nya hasa,他帶領與治理部落的方式及以德服人的態度非常優秀,
-
laxey ta mciriq ha ku!我們以德報怨放棄戰事吧!
-
ana wan maha kaca, ana waha ma kaca ke maku ga,雖然,這樣處理模式也很難苗弭眾怒,
-
galaw mu ke ku ey laxiy ta la,我們攜手忘記背後、努力面前,
-
nanu si ta tcingiy hani uyi yow hey laga, laxiy ta!把所有的怨恨消散且釘埋在這裡忘記他吧!
-
ana ta si ttu mkkut kryax laga,就算繼續打殺殺、永無止境,
-
iyat ta kyanux kwara alang, ana kwara laʼi iya pkyanux ma,部落也不會有安寧日,禍患無窮綿延後代子孫,
-
nanu wa nah pungan ke Abin.Yuraw hey ga,因此,勇士及族人們順服於領袖阿彬.優勞勸勉放下屠刀,
-
wa san kaca mita ma yaba mu raran bkis ha ru,這是我父親的見解與看法,
-
myasa ku utux khlangan nya uw ku ʼray mrhuw ey ga!這位領袖實在是一位以德服人的領袖啊!
-
syu maki beh alang Tlangan mrhuw ey, 頭目 ey,這位長者住在舊武塔部落也是該村莊的領袖,
-
no ana si pongiy ma, ini na laxiy mciriq, laxan na mciriq la.耳聞此事件,結果是: 族人們皆取得共識放棄戰爭事宜。
-
no san ta kaca mita kwara ga,綜觀所有的部落事件,
-
alang Iyu hey ga, ma na san ma Iyu?至於,東澳部落族名為何稱Iyu?
-
piyux baley kinsyoren(日) ga, iyu san naha Iyu.早期,東澳部落遍地長了許多的珍貴藥草金線蓮,故稱Iyu(藥)。
-
no Nipun hey la mwah Kiyang hey laga,日治時期的金洋部落,
-
knhoyan cikeh raran ru llyung hasa!部落附近的河流有採砂金,
-
maki cikah king ga, khoyan na raran,早期,因為河流有開採砂金,
-
yaca san ma Kinyow san ma Kinyang san na yasa, no uw ey alang.故日政府稱部落名為Kinyow,此是金洋部落族名之源由。
-
ru cipuy, cipuy alang Siyaw ru Muyaw ga, cipuy alang hasa heya.金洋部落左下方有一些小的部落 Siyaw、Muyaw(澳花)。
-
ru pucing laga, kuying la, kuying laga:最後,簡述我自己的生命故事:
-
pgluw maku bkis ey yaba mu,思想起我跟隨父親腳蹤的憶往,
-
aring laʼi beta misu sekacu(日) ga,從小至今與父親一起生活的點滴往事記憶猶新,
-
nyu ku mʼes baley,一抹微笑在嘴邊且內心是喜悅的,
-
kwara iyat nanak kbalay, kmayal, .源自父親不只學習編織及生活技能而已,還有口述歷史。
-
iyat uyi ga,及習得其他泰雅文化相關的知識,
-
musa ana inu gakow(日) psbaq yow na rekisi(日) na ita Tayal hey ga,並到個各學校教導關於泰雅族語文歷史等,
-
ulung su yaba mu snbing knang,慶幸,先父留下這些泰雅語文及生活智慧予我,
-
smbing knang kwara yow ey ga,父親先見之明遠見,留下這些泰雅語文及生活智慧予我,
-
ana lalu kwara nyu maku baʼun, baʼun mu mtiyaw,豐富泰雅語文歷史的知識及男子編織等技能,
-
nyu ku nak pngatan bey uyi,來自各方機構、學校及單位的邀約不斷,
-
musa bey cikah Sinciku(日) uyi,足跡遍及新竹,
-
musa cikah Byoricu(日) uyi,也到過苗栗,
-
musa inu, inu inu kwara,到處接受各方單位的邀請授課,
-
nanu san mu kaca iy mnglung kwara mtiyaw ku kaba mu raran ga,憶起先父生前在泰雅語文領域的貢獻與成就,(Hayung.Yurow韋清田耆老)
-
ita yani hey kawas laga, mpitu pgan kawas laga,於吾已經邁入70歲高齡之際,
-
galaw ta naha baley ptiyaw Kaxat uyi la!接續先父傳承泰雅語文使命,自己的語文自己救!
-
nanu san ma musa ta gmayang yow na Tayal,因此,我們要永續傳承泰雅族語文及生活智慧,
-
iyat ga waha mnanu uw knaxan Tayal raran,傳述泰雅族人過往遷徙、部落故事及生命史,
-
es usa ta usa ta kmayal,繼續,繼續傳揚世世代代,
-
ru pcbaʼan ta, ana iniq tna sizyoku(日),在不同族群間永續教導並述說泰雅語文的美與豐富內涵,
-
ana nak Kahat, ana nak Tayal,無論漢人或原住民族人們,
-
ney aki nya baʼun yaw na Tayal, rekisi(日) kaki na babaw uraw ey,認識並永續泰雅語文智慧,在這個地球村裡被看見與賞析,
-
ita ka Tayal maki Taywan ey,教導在台灣的原住民族人們認識泰雅文化,
-
no kwara kinbaʼan mu misu kwara ga,及後代子孫,
-
nyu maku si scbaq laʼi mu lwey.也包括我的孩子們。
-
laʼi mu scbaq mu laʼi mu lwey,我也一樣繼續在教導我的孩子及孫子們,
-
khmey hayi na hnluy maku kwara laga, syu magan sinsiy uyi la!桃李滿天下且有些也已經也是原住民語文領域的教師囉!
-
ana nyu benkyo(日) hopa tunux na misu raygakusey(日) uyi ru ,也教過許多就讀大學也教過許多就讀大學的學生們,
-
seyto(日) uyi misu ʼmwah mkhani kinang uyi,有慕名而來登門請教吾關於泰雅語文的各方人士,
-
mwah mhkhani knang ru beta misu ey, no misu hey laga, ulung su kmayal yaba mu.爸爸有遠見,直至目前依然紛至沓來請教。
-
南湖大山部落學校 heya ga,關於泰雅族南湖大山部落學校源起,
-
mokuhyo(日) Tayal,目標是傳承永續泰雅語文,也是台灣第一所的泰雅族部落學校,
-
ney aki baʼun kwara Tayal.孕育養成有豐富語文涵養的泰雅子弟們。
-
yaba mu hopa kawas la,父親年紀漸入老邁之齡,
-
lungan yaba mu heya ga,心中有個懸念及目標,
-
baʼaw ta ungat uw ssbin ta yaw, yaw Tayal raran ma,在有生之年,實踐並傳承永續泰雅語文的時間有限,
-
no maki yaba mu ga, gyagan na cikah ma,宜蘭泰雅族部落公共事務促發展協會,邀請父親擔任推動委員,
-
(No Record)推動委員的...南湖大山部落學校,
-
tuliq yaba mu laga, nanu msli msli kwara mbkis ga,父親欣然答應並廣邀各部落耆老共襄盛舉,
-
ʼlun, ʼlun, ʼlun na kwara yow hey la,部落學校成立並與耆老們建置泰雅族部落學校知識架構,
-
no piyux si sey ma tugan ka payat kawas laga,父親生前不遺餘力地在部落學校授課約三至四年餘,
-
mgluw cikah pcba 南湖大山部落學校 ey,目睹泰雅族南湖大山部落學校的茁壯建樹,
-
khmey sngsiy mgluw heya.部落學校教師團隊們及志工與父親齊學習及授課。
-
a...kung heya ga! aring ku laʼi ga mgluw ku heya,我從小自父親語文生活實踐下,耳濡目染薰陶養成,
-
nanu...piyux yani sbiru heya ga,寫書紀錄方面我較不擅長,
-
baʼa ta ini hayi kba sbiru heya ga,並非我完全不會書寫記錄,
-
skayal ga baʼun mu kmayal kwara yow heya,而是,較擅長關於泰雅族文化方面口述歷史,
-
no alang uyi ga, ana beta misu ey ga.在部落鄰里巷道間口傳實踐。
-
kmayal yaba mu ana ku musa ma ga,父親再三叮嚀吾:
-
ana ku musa babaw nya laga,以後,爸爸離世時,
-
yasa iya laxiy e...pncbaq misu ,不要放棄並永續泰雅族語文瑰寶的傳承,
-
yasa krgangiy kako(日) mu kmayal ru ,並且依照爸爸所口述的照本宣科傳承永續,
-
ana ke mu si sey kaca kmayal ma,照著我所說的不得隨意更改,
-
nanak baley ke Tayal ga, ka bey laxiy ma yaba mu,惟有泰雅族的語言精隨,絕對不能遺忘或放棄,
-
ke ta Tayal ga, mkahul su inu ma ga?泰雅族語有句話說: 你來自哪裡啊?
-
musa ta kyalun babaw na ma, kahul su inu? musa baʼun la, 對不對?血脈代代相傳及遷徙各處後,也會問:你來自哪裡啊?對不對?
-
mkahul su inu?你來自哪裡啊?(是否同血脈根源之意!)
-
kayal kung ga Tayal kahul ku inu!我會回應說:我是泰雅族人,來自哪一個流域與部落!
-
yasa ga icibang rayzi(日) heya,那是非常重要的訊息及歸屬感,
-
ini su kba ke kmayal ke Tayal ga,若你不會說族語的話,
-
iyat su kba kbaley uyi ma,也不會彼此認識,也會產生誤會,
-
ana lalu, ana kbaley kiri,包括姓名、編織器具也會不懂如何編法(編織器具皆有族語說法!),
-
kbaley luhung, kbaley ngasal, kbaley kobu(日), kmalup, .甚至於製作杵臼、建造家屋、器具、狩獵等,都不可能習得男子技能。
-
iyat ga knerin! lalu uw ini tringiy knerin,女人呢!必須善於女工,
-
knerin heya ga tminun haru,專精於泰雅女性編織,
-
timinun knerin heya ru mahang ngasal ru mtayaq,女性的要善於編織、相夫教子及耕作等職責,
-
mlikuy heya ga kmalup ru mlahang Gaga ru mlahang laʼi,男性要擔負家庭主要重責、謹慎自守並管理泰雅規範及狩獵,
-
e...mlahang laʼi mlikuy , kwara yaw babaw uraw ga,泰雅男子必須受家人和族人敬重並肩負家庭及部落重責,
-
mlikuy ga, hopa laga si sey mlikuy mlahang,因此,男子長大成人必需擔負家庭重責,
-
knerin heya ga, hopa laga, musa maha nanu raran?女子成人後,早起部落有什麼樣的典範期待呢?
-
nanu skita maku raran lwey ga, kyalun mu yaki mu, lkaki mu,從我先祖母及祖母們們身上,聽聞與目睹的,
-
malux mʼalux reyas su san mu?為什麼您們額頭、臉夾上會文面呢?
-
iyat mhmut kmayal, sangun ku na,祖母罵我說:不要隨便問,
-
psaniq kmakyal spata,這是犯了泰雅的禁忌,
-
patas heya ga, hopa kawas salay la ma ga,關於文面事宜,每位泰雅族人適齡時皆必須要接受的儀式,
-
mpuw msyaw kawas la ma ga,大約10幾歲後,無論男女性皆必須要文面了,
-
baq su mtiyaw la ma ga, ptasan su naha la ma,象徵泰雅男、女性們,已具備泰雅族相關條件方可文面,
-
ini su na ptasiy ga, ini su kba tiyaw nanu uyi ru,若未文面,即表示你不具備相關條件也是辨識同族之意,
-
iya su Tayal uyi, kutan ta naha tunux.你不是真正的泰雅人亦非吾部落族人,會被馘首的。
-
mlikuy heya laga!至於男性呢!
-
wa su na ptasan ga, mlikuy su baley la,若文面了! 族人皆稱讚為真正的優質的泰雅男子,
-
ana su magan knerin, ana su tkbaq utux ngasal uyi,可以娶妻生子了,也可以成家立業囉!
-
maki nak sekacu(日) su la.也有屬於自己共組家庭的目標了。
-
knerin uyi ga, ptasan uyi laga, knerin su baley la!至於,女性呢!
-
knein su baley uyi la ru ana si kmyasa laʼi su knerin ma,被稱讚為女性中的翹楚,就算您的女兒非常的優質,
-
ungat patas ana mlikuy, ana knerin, ungat ʼmwah mita isu,若沒有文面的話,無論適婚的少男少女們,也不會被相中,
-
mlikuy uyi ga, knerin uyi ga, ana ungat patas uyi ga,男生或是女生,若沒有文面的話,
-
ana likuy iniq ksliq isu.也不會被適婚的少男少女們愛慕。
-
maki utux alang, camin Hagaparis heya, Iwan lalu nya,卡巴里斯部落,有位 Iwan的女子,
-
iyat isu Iwan, Iwan ey!不是妳哈! Iwan 老師(語推人員)!
-
ru sʼaring i...民前出生的, ini ptasiy,民前出生且沒有文面的泰雅女子,
-
wa beta misu ini ptasiy heya?為什麼到適婚年齡還未文面呢?
-
ini ptasiy ru swalux pi? ini kbaq tminun ma.為什麼沒有文面呢? 主要是因為不會泰雅女性編織。
-
ana si sangiy lkaki na ru yaya na ma,就算祖母長輩們即母親怎麼訓誡她,
-
ini, ini bey kbaq tminun ma!她怎麼學就是不會傳統地機的編織技能啊!
-
yasa si tama syaw sakaw kryax,無奈地,只能在編織床邊,看著大家織布,
-
no btiyan, tiyan kryax, ini kba tminun ma,只能持續捲線,做捲線的工作,
-
tehoq kawas nya laga, mtiyun tiyu laga,已屆46歲的Iwan已超過適婚年齡了,
-
mtiyun tiyu laga,當她46歲時,
-
Nang_ngo ita Nang_ngo go(日) no Tayal,屬於南澳群服飾的編織紋路,她都非常熟悉且易如反掌般,
-
lukus tuyu, lukus aha, lukus aha haca ga knerin ma,舉凡男著短衣、女性服裝都難不倒 Iwan,
-
lukus tuyu ga mlikuy haru, heya tninun kwara la,短衣是專屬男子穿著服裝,也都沒問題,
-
mtiyun, mtiyun tiyu kawas nya laga, baʼun nya tminun kwara la!當她46歲時,泰雅女性編織已經可以駕輕就熟囉!
-
san kaca kesang(日) ga, wa ku nak msya uyi mnglung hey,憶起此事,我也會暗地裡竊笑著,
-
(No Record)婚姻道路啦!愛情長跑,
-
ungat la heya, malux pi?婚姻的路因此而蹉跎,
-
mtna heya uw kawas laga, wa yomey(日) kwara la,她也已經邁入晚年,適婚年齡男女也都嫁娶了,
-
waya yome(日) mlikuyi uyi laga, ungat ksli heya, wayan kekonng(日) kwara uyi la,部落適婚少男年齡差距 之因,也難以匹配成夫妻,
-
nanu si sey ma nyu huruy(日) la, nyu bkis uyi la, ima pagan heya uyi la,她也老了,誰又會娶她了呢?
-
babaw nya la, wan mhoʼing knerin nya la,之後,有位妻子往生的鰥夫看上了Iwan,
-
no magan heya la, utux bey laʼi nya, utux baley laʼi na.這位部落的男子娶了她之後,有了一個孩子與鰥夫共度餘生。
-
nanu ktey, raran heya ga patsan heya ga shopa na baley mita,從這件事情來看,早期泰雅族人是非常重視文面事宜,
-
patas heya ga, knerin su baley, knerin ku baley la,已經文面的泰雅男女,象徵裁示真正的泰雅人,
-
likuy ga, mlikuy ku baley la ma.文面男子稱之為真男人。
-
nanu maki patas laga, sʼonun la, sʼonun la,文面之後才夠格可以結婚生子並成家立業,
-
nanu ana mgluw la ru utux ana kekong(日) ,允准在一起才可以結婚,
-
no utux ngasal na maki.也才會有擁有屬於自己的家庭。
-
no san mu kaca mita aring raran ru beta misu no alang hey knita maku kmyanux maku ga,我的人生,從以前到現在,
-
nhoway bey lkaba mu, nyu ku ny sbilan,感恩吾先父,留下好典範及謀生的技能,
-
no ini ku ...ini ku kyubing uyi,我也不藏私且傾囊相授,
-
usa inu ma galan maku nyu bey sbaliy ma, uwah sbaq cikah, uwah sbaq cikah,各處機關、學校或是個人,都來電爭相邀約我去授課,
-
ana 中興大學 、慈濟科大, halan mu kwara, halan mu pcbaq kwara yow na Tayal ey,舉凡中興大學、慈濟大學等大專院校,我都授過泰雅文化相關課程,
-
ney aki na baʼun ma Tayal, maki babaw uraw, maki kʼyanux na maki Taywan gey ga,讓世人明瞭居住在台灣的原住民族的生活智慧與文化瑰寶,
-
kba ma kasa, ney na baʼun kwara yow alang ey,"原"來這麼美! 認識原住民族群各部落的文化精隨,
-
e...maha kaca kmayal kwara yaw mu tiyaw, kʼyanux maki babaw uraw Tayal hey.述說吾此生在語文領域的種種,難以隻字片語道盡所有泰雅文化之浩瀚精深!