- 43
- 0
- 字幕列表
-
ngaʼay ho！你好！
-
Ci Akila ko nganga我的名字叫Akila
-
no mako to no ʼAmis是我的阿美族的名字
-
tada mahemek非常高興
-
misiʼayaw tisowanan面對大家
-
itiniay i Posong ʼEtolan ko niyaroʼ no mako我的部落在台東都蘭
-
makapahay ko niyaroʼ no ʼEtolan都蘭是個美麗的部落
-
i kaikor no lomaʼ niyam i iraay我家屋後有一座山
-
ko malataw叫馬拉道山
-
i raraay apilis hananay a tokos / o lotok hananay no Kalinko再遠一點有一座山叫Apilis/花蓮叫lotok
-
I kaʼayaw no niyaroʼ i iraay ko riyar在部落前面有海
-
o pipacingan o piadipitan o piaowangan是都蘭青年射魚、採取貝類、
-
no kapah itini i ʼEtolan抓海膽的地方
-
mahemek malipahak ko falocoʼ no mako itini是我最開心、最快樂的
-
a maʼorip itini tona niyaroʼ生活在這個部落裡
-
nano kaemangan no mako i我從小時候
-
hatiraay to hiwawa ko ʼorip no ʼAmis itiya ho當時阿美族的生活就是如此
-
matakopay no mako to ko karoray no ʼAmis我體驗過阿美族辛苦的日子
-
itiya ho o ʼorip no mita o ʼAmis當年我們阿美族的生活
-
manengneng no mako ko faki fai也看見自己的叔、伯、舅、阿姨、伯母、舅媽
-
o wama ato wina父親和母親
-
mipaloma to panay paloma to tali種稻、種芋頭
-
paloma to konga以及種地瓜
-
makadofah ko ʼorip sa ko wama o ina i父母親期盼能讓生活豐饒一些
-
saadihay han ira ko mipalomaan他們就種非常得多
-
o kakaenen no lomaʼ no niyam這是全家人的飯食
-
o wawa no niyam makadofah alatek ko ʼorip是孩子們需要的糧食 也許生活會好一些
-
saan ko malitengay父母親是這樣子認為的
-
itiya ho kaemang ho i我當時年幼不懂事
-
o aira alatek ko panay ato felac我們以為有了稻子就有米飯可以吃
-
to kakaenen sa kami araw han i沒有想到
-
o sakaranam sakalahok sakalafi早餐的餐點 午餐的餐點 晚餐的餐點
-
o konga ato tali ko adihayay吃的都是地瓜跟芋頭比較多
-
ko nikaengnan mipaloma ko wama父母親種了
-
ato ina to panay mana caka kaen ko felac稻子 為甚麼都吃不到米呢?
-
sanay ko kapakoyoc no ʼorip itiya ho這些顯出當時窮困的生活
-
itiya to a matangtang to kora holo ato konga i媽媽把少許的米飯跟地瓜混著煮
-
malaafaafas to kami malikaka我們兄弟姊妹還是爭先搶食
-
o felac o hemay han haw to holo那一點點的白飯
-
mapiliʼay to konga ko ʼorip itiya ho當時大家都非常討厭地瓜
-
araw han matini ko ʼorip no mita i matengil to沒想到聽到我們現代
-
ko mafanaʼay mikingkiw學者研究出
-
to pakayniay i kakaenen有關食物的營養
-
o konga i o sakangaʼay no tireng saenen地瓜是對身體好的 有這樣的說法
-
o roma to ko ʼorip hiwawa itiya ho當時的生活條件就是很不一般是吧
-
o mako a ʼorip i mitiliday kako i 都蘭國小我在都蘭國小讀書
-
macakat tayni i 國中晉升上了都蘭國中
-
mitilid i kwo-syaw itiya ho i還在讀國小期間
-
mafokil ho to no kowaping ko ʼorip當時完全不懂漢語
-
araw han i nano kaema:ngan no mita i事實上我們的兒童時期
-
sano ʼA:mis saan ko malitengay家人完全使用阿美語
-
orasa i caay katawal ko no ʼAmis所以直到現在我不會忘記阿美語
-
mitilid sa i kwo-syaw i tahira i tolo sepat 四年級小學讀到三 四年級
-
ko pitilid itini i kwo-syaw i在讀國小時
-
ca ho kafanaʼ to no kowaping kako我還不會說漢語
-
hatiraay hiwawa mafanaʼay to kita i matini都是這個樣子的 我們都瞭解這一點
-
tahira to i enem a poloʼ fafaw ko ʼorip haw i年紀到60歲以上的人了
-
hatiniay to atek ko mita我們也許都是這個樣子的吧
-
mafanaʼay to kita toninian我們都知道這些個
-
mitilid sa ko mako i kwo-syaw i我讀國小的時候
-
caka piʼaca to faelohay a rikoʼ沒有買過新衣服
-
caka piʼaca to faelohay a tilid也沒有買過新書
-
itiya ho o tilid no kosiyaw i caka falic當時國小的教課書從沒更新
-
caay ka i matiniay to no aniniay a sifo hatini i不像現在政府政策
-
safalic sa cecay mihaca mafalic常常更新教課書甚至
-
cecay miheca mifalic to tilid幾乎每年都在更新課本
-
O rikoʼ no kaka o tilid no kaka o tatoy hananay我都是接收哥哥的衣服哥哥的課本
-
tomangic ko harateng ano maharateng一想到 心中又淌著淚水
-
konini i a demak tini ini i有關這些個事情
-
maharateng no mako ko ʼorip no malitengay我又想到父母親的一生
-
o kanikaw ho itiya ho awa ko payci就是當時很窮沒有錢
-
sapiʼaca to rikoʼ ato maamaan想買衣服和其他各種需要的東西
-
to dafodafong sa kira ko matoʼasay父母想買家具
-
ano odax to anca o tasalamaan to i awaay to即時是零食或玩具也都沒有錢買
-
awaay ko kakaenen to titi itiya ho當時也沒有肉類可吃
-
awa ko 零食 han no mita i matiniay to kacahiwan i也沒有現在所謂的零食
-
o sapacalcal to kakaenen han i正餐與正餐之間肚子餓時的食物
-
o fao to o tanikay to是昆蟲 蚱蜢
-
oya simi o tanikay o oner ko nikaenan itiya ho當時吃的是禪、蚱蜢、蛇類、
-
o ʼayam mipacing to ʼayam sa kira hatiraay ko ʼorip itiya ho獵殺飛鳥就是當時的生活型態
-
manengneng no mako ko roray o tangic我看見我的父母親的
-
no wama ato wina ako辛苦以及期待
-
lalima kami malikaka haw i我們兄弟姊妹一共五人
-
lalima i ira ko karorayan no malitengay to父母親要很辛苦的養這五個孩子
-
sapaririʼ toninian供應我們的需要
-
iraay to matengil no mako ya itini ho i kwo-syaw還在讀國小的時候常常聽大人說起
-
itini kocong haw i iraay甚至到了國中
-
ko pakafanaʼ no wama ato wina父母親教導
-
pasowalay to hatini ka awa o malapakoyoc父母親說 我們雖然什麼都沒有 生活貧窮
-
ko ʼorip no mita haw i ano awa ko kakaenen i如果沒有食物吃
-
a macahiw i aka pita:kaw to dafong no tao肚子餓 絕對不可偷竊別人家的財產
-
ato losay ato sapaloma no tao別人的果樹與種子
-
ano mikapoiʼ ko tao i aka piodot如果別人罵你 絕不可以暴制暴
-
aka pikapoiʼ itiya ho i sapaini no matoʼasay不可以罵 這是父母親對我們的諄諄教誨
-
tahanini kora kafanaʼ no mako謹記在心直到現在
-
ano i riyar to ano i tokos to不論在海邊捕撈或在山上打獵
-
ano i tokos to itiya ho iraay to ko piʼadop pitoʼor to akong ako我經常會跟長輩去打獵
-
mafanaʼ kako itiya toranan ano o ʼaʼadopen i aka piala to Tawinaan我被告知打獵時不可抓捕母的
-
ano miala to ʼaʼadopen i o okang只能獵捕公的
-
o taʼangayay to ko alaen sa ko sapakafanaʼ只拿走大隻的獵物的教育
-
ano o dateng to ano miming kora dateng i採野菜也是同樣的 當野菜還很矮時
-
aka fangad fangad han cokidet han a miala不可整個連根拔起
-
caka saan ko matoʼasay長輩們會這樣教導
-
ano i riyar to ano aowang ano foting不管是海裏的海膽、魚
-
ano cekiw to i liyasen ko tapangan不論是貝類要遠離幼種
-
niya mamangay i aka pisaloya kita我們不可以浪費了還沒有長大的生物
-
aka alaen koranan salimelaen ita ko ʼaʼadopen不可以拿那些小型的 我們要珍惜動物
-
ano itini to i pala no mita ano i riyar to不論是在大地、海裡的動植物
-
ira ho ko aalaen to liyaw saan以後才會持續還會有食物吃
-
ko pakafanaʼ no matoʼasay長輩如此教導
-
tahini to i kocong haw i tolo a miheca讀完三年國中
-
o saka sepat o 第四屆 kako i kocong a mi畢業 haw i我畢業於國中的第四屆
-
iraay ko harateng ako maanen ako ʼorip當時心中想到自己的未來要如何
-
no malitengay i awa kira manikaw pakoyoc翻轉我們這種又貧又窮的命運
-
ko oripʼ i tanamen mitilid kako sa ko harateng當時就下定決心要繼續念書 因為
-
mitilid alatek ira ko kafanaʼan ira ko taneng i也許念書才能增加知識 加強自己的能力
-
hatira ko harateng no mako to sapaririʼ唯有如此才有能力奉養父母
-
to matoʼasay sa kako midama to matoʼasay當時也只想照顧、扶持父母親
-
tahira to i kocong 三年級 haw i ngaʼay itiya到了國三我開始勤奮念書
-
ko pitilid no mako a mitilid kako i kawcong成績進步了並且有自信可以考上高中
-
sa kako itiya i tira to i kaʼayaway ko kafanaʼ是時候了同學們開始議論紛紛
-
no mako i cefang niyam i maedeng a miseking有關高中聯考的事情
-
i kawcong sa kako lahoday sa ko harateng因為自己心意已定所以顯得平靜
-
ngata ngata sa to ko sapisawadaw itini kocong i國中畢業在即
-
ira to ko sapisekingaw i kawcong sa參加高中聯考的報名單來了
-
pasowal han ko wina ako i "Inaaw mitilid我告訴母親說：「媽媽
-
kako i kawcong." han ako o tengil我要報考高中」
-
tora miheca i mifotingay ko wama ako那時父親出海遠洋
-
awaay i lomaʼ mansa i edeng o wina ko不在家 所以
-
misiʼayawan ako han saan kora sowal只能跟母親商量
-
mapoiʼ ko wina ako awaay ko payci hani母親忿怒著告訴我沒有錢
-
sapitilitilid saenen讀什麼書啊！
-
ano ira ko romiʼad i sowal to ako只要有機會我就會說
-
inaaw miseking kako i kawcong han ako媽媽請讓我去考高中
-
kinapinapina a sowal ako i我不知說了多少次
-
o saikor to a poiʼ ira i媽媽她罵了最後一句
-
awa ko payci han i ano mitilid kiso i kawcong sa kiso i跟你說過沒錢 如果執意要念高中
-
alaen kiya hiya ni ama iso cikcik han hapayci sa去把你父親的..撕破讓它變成鈔票
-
kora poiʼ no ina ako媽媽憤的說
-
Aya o sasamaanen ko hatiniay啊呀 這該如何是好
-
taelif taelif sa to ko panganganan to pitilid to i kawcong haw i報名高中的日子一天一天地過去了
-
sawad sa to ko harateng aya o kaawa to konian心裡想著這應該是沒有希望了
-
mansa i ira sa to ko sowal no wina sa kako所以我的母親這麼說必然有她的難處在
-
itiya i mafanaʼ kita itini i Posong ko likis no riyar i想當年知道我們台東東海岸的歷史
-
a:loman ko mifotingay許多族人是靠海捕魚為生的
-
ira to ko sowal nora widawidang no mako我的那些同學說了
-
kita ca pitilid itini i kowcong haw i我們也沒有讀高中呀
-
tata mimaan kiso saw hatini o kaawa走吧 現在你還能做甚麼呢 大家的家庭甚麼都缺
-
kanikaw no lomaʼ i ata mifoting kita這麼窮 走吧 我們去捕魚跑船
-
milietan kita to sakangaʼayaw sakadofah我們去賺錢讓我們的家人生活過得好過的富足啊
-
no lomaʼ no ʼorip no mita saan ko widang同學們都這麼說
-
itiya i samaen hokiya iraay ko pilalang當時也不知如何是好 我的心有所拒絕
-
no mako to falocoʼ no mako awa kiya我想要讀書並不想去捕魚呀
-
a mifoting ho i samaen to ko ikor no ʼorip如果到去捕魚 那未來的日子又將如何
-
saan kako a calemcem我的內心忐忑不安著
-
araw han i samaenen ko pihinta to事實上 我要如何回答這群同學的邀約呢
-
widawidang hayda ata mifoting kita sa好吧！我們去捕魚吧 就這樣回答
-
kaemangay ho moetep ira ko lima ko mihecaan當時還很年輕 剛滿15歲
-
han i ca ho kafanaʼ to mamaan i saapapa sa還不懂得什麼跟什麼 糊裏糊塗的
-
sakadiwadiwang sa ko falocoʼ心理搖擺不定很不踏實
-
hayda ano sapifotingaw kamo i好吧 如果你們想捕魚的話
-
hayda toor han to kamo sa ko harateng kira好的跟著你們去捕魚囉 心裡這麼想著
-
mifoting to tayra i Takaw misifi to pina a folad haw i開始漁船生涯首先到高雄報到及訓練幾個月
-
mikalic to to tamina tayni i 印度洋之後坐船到了印度洋
-
hanay koranan o harateng no mako i我當時的想法是
-
oninian i o ʼicel no mako a masadak a mifoting i這是我靠我的力量出海捕魚的
-
pakiniay to o ʼorip no lomaʼ nanay hokiya主要原因是可以幫助到我的家庭
-
kona pifoting no mako i o aira ko sapa 安家費公司將會給的安家費
-
no kosi nga cietan to kako alatek a mifoting我也能賺到錢 也許出海捕魚
-
sadamaʼ to lomaʼ sa kako能幫到家裡的忙 我是這樣認為的
-
itiya haw i manenengay ako ko 安家費其實我看過父親的安家費
-
no wama ako caka pina caka hakowa並不多 沒有多少
-
maeden o sapiʼaca to maamaan aca to kakaenen to所謂安家費只能買一些日常用品及食品
-
niyam malikaka hatiraay kora 安家費和我們兄弟姊妹家人的日常開銷
-
caay ka hakowa itiya ho就當時而言也不多
-
o no roma minokay wakawak sanay有些甚至沒有薪水空手而返
-
mateneng ko tamina anca mapalit itini船沉了或是被關
-
i roma a pala haw i minokay hatiraay to kakawang sanay在國外被扣留 這一趟就光著屁股回來
-
awaay ko payci a minokay calemcemay kako tonian沒賺錢回來， 我對此事也憂心忡忡的
-
o edeng kora damaen ako paetanen我只有想到要
-
ako ko lomaʼ ako paenengen ako to payci讓我的家賺到錢
-
ko wama ako ato wina saan ko harateng賺到錢幫得到父母親就行了 這是我的想法
-
awaay to ko harateng to mana ora aca oranan沒有其他的任何想法 就是這些 了
-
lingad sa to tayni mifoting毅然決然出發捕魚去了
-
aeneng han pasiikor ko minato itini i Takaw haw i當船漸漸駛離 一直回頭望著高雄碼頭
-
miyat miyat miyat saenen燈塔一閃一滅的
-
halafin to ko piliyas haw to minato i as! Sa kako船駛離碼頭好久了，啊呀…我感嘆的嘆一口氣
-
soelinay koni pikalic ako to tamina hokiya我這是真的坐在船上嗎
-
miliyas kako to pala itini i Taywan我離開了台灣的土地嗎
-
hayi:ay kako sa kako我真的是...(感慨自己的人生)
-
tomangic a mineneng to minato望著碼頭眼眶不禁縕滿淚水！
-
itiya ho i caka fanaʼ ca ho kapikalic to tamina i當時還不了解 這是我的初航內心想法五味雜陳，
-
ira to ko kafahal不免有些感傷
-
pina to a tatokian i haw i aeneng saan a maeneng kora不知過了多少時間 還一直一直望著
-
kamiyat no minato tora hakafanaʼan to遠方的碼頭 閃爍依然還在
-
no minokay a tamina itira a micomod ira kora a 燈塔 hananay燈塔是引導船隻入港的目標(方向)
-
caka hakowa i ko cikang i ira to kora不一會兒，就有一位
-
matoʼasay o cafay to niyam a mifoting o ʼAmis to o faki koranan長輩是同族的伯伯 同樣是來捕魚的
-
mangeneng nira kami i o pinapina i o kaemanay haw i他看到我們這些少年人
-
aa kona kaemangay malasang kiya mikalic to tamina saenen嘴裡喃喃自語地說：喔
-
misaharaterateng kora malitengay samanen a maotaʼ kona kaemangay這些孩子一定會暈船
-
o pisalama ningra i kamiyanan其實他是在逗我們
-
oʼ oʼ saan i tatihi niyam itiya to satapang sa a就在我們附近用喉嚨大聲地叫o~o (嘔吐聲)
-
maliyon ko fongoh tora kalasang tora我們才開始意識到頭暈轉向
-
tokinih tokinih saan no tamina hiwawa i是由於船身傾斜的擺動著
-
oranan maotaʼ ayiyay kako mana tayni a mifoting saanen後來開始吐了 啊呀呀為甚麼我會來捕魚呢
-
pinapina to ko romiʼad i ira to koya harateng這樣子過了好幾天，內心有新的想法
-
O sakaci ʼetan no lomaʼ sa ko harateng kira我只有一個信念就是要使家人有錢
-
mawalawal to ko harateng to lasang ato roray心裡忘了暈船及辛苦
-
itini i taminaʼ適應了船上工作
-
masadak kako itini i tahira toni i cowa katahiraan i malaysiya有時漁船進港到我不曾去過的地方像馬來西亞
-
kira micomod ko tamina mipasimal進去加油
-
nga a pina ko romiʼad i malingad to tayra i 印度洋 ko ʼorip ho no mako a ʼorip itiya ho短暫待了幾天之後繼續往印度洋出發 這是我當年的生活情形