- 45
- 0
生命史，受訪者: 劉秀妹
- 字幕列表
-
(Introdoction)桃園市語言推廣人員/吳雅芳 第4季 語料採集主題: 生命史 受訪者:劉秀妹 林金妹 受訪者年齡69-70歲 110年3月
-
kako itira o Posong ko niyaroʼ ako我的部落在台東
-
o kafocan no mako tiniay i Etolan出生地在都蘭
-
ko kahofocan no mako據我所知道的，
-
ngangan ako i ci Nikar我的名字叫Nikar
-
o no Kwaping ako a ngangan ci lyo-syo-mey(劉秀妹)中文名字叫劉秀妹
-
itiniay aca o mihecaan aca no mako一直住在這裡 我的年齡是
-
pitoay poloʼ ira ko tosa72歲
-
ko mihecaan no mako我的年齡
-
tiya ho kami i o malitengay ho a pinangan i以前我們那時候老人的習慣呢
-
kaemang ho kami i我們小的時候呢
-
manikaway kami soelin aca我們真的是太窮了
-
o piradoman aca no niyam我們去挑水的地方
-
miradom to nanom去挑水
-
maraay ko piradoman挑水的地方很遠
-
kaemiemin ho kami我們的體型都還很小
-
papiradom to ko malitengay父母親已經叫我們去挑水了
-
itini i manikaw to nanom此時此地非常缺水
-
aloman ko cafacafay有很多同伴
-
a nifakici to nanom用水桶挑水
-
itira tora tefon在那邊的水井
-
o no itiya ho a那時候
-
mifakic to nanom i o sasoʼot paetang挑水是用繩索、水桶
-
hatiraay ko itiyaay ho a demak那時候的工作是這樣子做的
-
edeng kini i直到後來
-
taʼangay sa to mitilid to長大了就讀書去了
-
mitilid to yi-nyen-ci(一年級)mitilid aca i我讀了一年級 讀著讀著
-
saelien ko malitengay to payci向父母親要錢
-
awaay saenen samaenen ho kini ko hatiniay說沒有 這該怎麼辦呢
-
sa ko falocoʼ心裡這麼想
-
mapoiʼ ko singsi老師會罵呀
-
pateli ko hiya micu-ce(註冊)sa ko singsi老師叫我們註冊
-
awa ko payci oyaan to i沒有錢 在那之後
-
malinah to kami to lomaʼ niyam我們搬離我們的家了
-
tahini to amisan no ʼalo到了河的北邊
-
itira to ko lomaʼ niyam我們就定居在那裡
-
itira ko lomaʼ niyam mapatay ko ina ako我們定居在那裡我的媽媽在那裡過世
-
mo⌃etep ho ko mihecaan ako mapatay to ko ina ako我10歲的時候媽媽就過世了
-
awa to ko wina niyam我們沒有了母親
-
cecay to ko wama aca no mako只剩下我的爸爸一個
-
mipariri i tamiyan hatiraay ko養育我們
-
mako i tiya a ʼorip itiya ho當時我的成長環境就是這樣子的
-
edeng kini sa to i taʼangay sa to kami後來慢慢地呢 我們已經長大了
-
micokang to kami我們要做工賺錢了
-
saka awa to ko payci之所以沒有錢
-
o omah aca awa ko pilietanan只有田地 沒有賺錢的地方
-
edeng to ko picokangan aca只有做工賺錢去了
-
micokang kami i我們去做工賺錢
-
taʼangaay to hiwawa tayni to 17歲都已經長大來到了17歲
-
ira ko pitefosan sa說 有砍甘蔗的地方
-
mikilim ko taw-ki to mamitefos mitefos to有老闆在找砍甘蔗的工人 就去砍甘蔗了
-
tira sa ko pidemak ako a mitefos我就一直在那裡做砍甘蔗的工作
-
itiya ho hatiraay ko no mako a ʼorip那時候我的生活就是這樣
-
oyaanan to mihawad to mitefos後來辭去砍甘蔗的工作
-
maomah to itini to niyah to a omah就在自家的田地工作
-
ira ko mitahidangay i tamiyanan有人邀請我們
-
micokang haw來做工賺錢齁
-
miritrit to kosoy han ira kami他說要我們去割香茅草
-
ato kaka ako和我的哥哥
-
icowa han niyam我們問他在哪個地方
-
itira i tatapangan no tokos sa他說 在那山腳下
-
ma:raay kora karomakatan niyam我們走了非常遠的路
-
tayra i tapang no tokos來到山腳下
-
kora piritrittan niyam to kosoy那個我們割香茅草的地方
-
tatosaay ca mira mararamod只有他們兩夫妻
-
awa ko wawa ira他們沒有小孩
-
cecay ko wawa ira他們只有一個孩子
-
tayra kami miritrit miriterit kami to kosoy i我們去那裡割香茅草 在割香茅草時
-
faʼinay nira i militekay to kilang他的先生在砍樹木
-
misanga to yolong saan要製作流籠 說是這樣
-
patofoan nora karomakatan nora kosoy可讓移動的香茅草降落的地方
-
miritrit kami to kosoy正當我們割香茅草
-
ira ko owaw ira有他的呼叫聲
-
paʼorip kako paʼorip kako sa kora sowal nora他的聲音從他的正下方傳出說救救我救救我
-
nora ngiha nira iti:ra i laeno他的聲音就在下面
-
mamaanay to ko faʼinay ako hokini sa kiya ko fafahi ira他的老婆說我的老公到底是怎麼了
-
oya to fafahi nira i pasowal i takowanan後來他的老婆告訴我說
-
mamaanay to koya faʼinay ako我的先生不知道是怎麼樣了
-
ano hatira minokay kiso mamanay要不然這樣 你回去好不好
-
tahidang to itiraay i niyaroʼ han nira kako邀請部落的人來 她這樣告訴我
-
samaanay alatek i也許是怎麼樣了呀
-
ano awa ko cafacafay samaan han a如果沒有同伴要如何
-
mikakoy tora faʼinay ako sa抬我的先生 她這麼說
-
minokay kako tayra i niyaroʼ我回到部落
-
mitahidang kako itiraay i niyaroʼ我邀請了在那個部落
-
salawinawina ira他的親戚們
-
citingsiya kako tayra i niyaroʼ我騎腳踏車到部落
-
oyaan to maharek i patikor kako tayra i tokos後來結束後我又折回到山上
-
hatiraay ko demak ako itiya ho當時我的工作是這樣子
-
a micokang maomah sa ko tao haenay別人叫去作工賺錢做農事都是這樣子的
-
oyaan to i taʼangay to hiwawa後來呢 也長到很大了呀
-
ko mihecaan tahini to i 20歲已經來到20歲了
-
cifaʼinay to cifaʼinay i嫁人了 有了老公了
-
o niyah a pikadafoan no mako maraayay我嫁的地方很遠
-
ora pikadafoan no mako我嫁的地方
-
tini i Arapawan itira ko pikadafoan no mako我嫁的地方是在泰源
-
tira mikadafo i ciwawa to hiwawa嫁到那邊後有了孩子
-
malingad ko faʼinay ako a mifoting我的先生去遠洋
-
niningkokay 很流行 itiya ho ko niningkokay hiwawa兩年遠洋在當時非常流行的
-
mininingkokay ko faʼinay ako 兩年我先生去遠洋兩年
-
mansa caka pifoting hiwawa o manan ko kakaenen no wawa sa所以如果沒有出海捕魚孩子要吃什麼
-
malingad ci mira a mifoting他去遠洋捕魚
-
tosa a miheca kora pimifoting no mira他捕魚去了兩年
-
nga ira to a minokay才回家來了
-
minokay i maedeng to a mifoting sa ko sowal ira回來了之後他說不再去捕魚了
-
ano hatira maomah sa to sa如果是這樣的話 那就做農事吧
-
maomah i awa ko picokangan i做農事的話 沒有做工賺錢的地方
-
samaanen a maomah o manan ko payci han ako我說做農事家裡沒有錢該這麼辦
-
ira kora pasowalay i tamiyanan有人告訴跟我們說
-
ngaʼay kamo haw awa kora dademaken itini i niyaroʼ i在部落沒有工作
-
tayni i北部 mamaanay sa你們可以來北部工作嗎這樣說
-
nanimaan tayra i pey-pu(北部) han ako我說到北部能做什麼呀
-
misalingka sa nimanay kira salingka說製作磚頭 那是做什麼的呀
-
itira a micokang nga在那裡做工賺錢才有錢
-
ira ko payci han ira kako kami他這麼告訴我們 那邊有錢賺
-
tayra ko faʼinay ako我先生去了
-
kaʼayaw ko faʼinay ako tayra我先生先去
-
ca ho mitiliday ho ko wawa ako我的孩子還在讀書
-
ca ho ka pihan-cya-co-ye(寒假作業) ca ho kapaseraʼ ko kaemangay學生還沒有放寒假
-
tala han ko kapaseraʼ no kaemangay就等著孩子放假吧
-
paseraʼ to koedaway學生放暑假
-
malingad to kako tayra itini I pey-pu Cong-li(北部 中壢)我啟程去北部中壢
-
itira kora pisalingkaan niyam Yiang-mey Cong-li(楊梅中壢)我們做磚塊的地方在楊梅中壢
-
tira kami i cecay miheca kira pisalingka niyam itira Cong-li(中壢)我們在中壢做了一年磚塊
-
itira Yiang-mey (楊梅) mataw-pi(倒閉) to kora pisalingka no niyam在楊梅做磚窯的公司倒閉了
-
mikilim kora siw-taw to kamaomahan niyam那位工頭在找我們工作的地方
-
maxeraxera niyam itira i Ta-yen(大園) mahenay kora a demak no niyam itira找著找著我們找到在大園的 我們的工作就是這樣的
-
hatiraay aca kora no mako itiya ho我以前的日子只有這樣子而已
-
Aray謝謝
-
ngaʼay ho ci Kimay ko ngangan no mako to no ʼAmis大家好我阿美族的名字叫 Kimay
-
o mihecaan no mako i我的年齡呢
-
pito a poloʼ ira ko tolo七十三
-
itini i Paanifong ko niyaroʼ no mako我的部落在興昌
-
ta o ʼorip no mako itiya ho我以前的生活
-
ikitini i enem ko mihecaan no mako i在我6歲時
-
satapang to kako a matayal我就開始作事了
-
to tayal no lomaʼ做家裡的工作
-
misimaw kako to lalima ko safa ako我照顧我的5個弟弟妹妹
-
ta sasepat ko kaka no mako我有四個哥哥姊姊
-
hatiraay kami a malikaka我們的兄弟姊妹是這樣子的
-
anini away to ko ina no mako現在我的母親不在了
-
away to ko wama no mako我的爸爸也不在了
-
saka papito to kami所以我們只剩下7個
-
a malakaka anini a madadipot兄弟姊妹現在互相照顧
-
itini i hekal在這世上
-
saka matayal kami所以我們工作
-
satapang kako a matayal to no omah i我開始做田間的工作時
-
mihakelong to malitengay a malingad tayra i omah是跟著爸爸媽媽去田裡工作
-
o safa to ako to midipotay kararem nira換我的弟弟妹妹照顧比他們年紀小的了
-
hakelong sa kako to tayal no malitengay我跟隨著爸爸媽媽一起工作
-
taocolan no malitengay miradom成為爸爸媽媽使喚的挑水夫
-
sapananom to matayalay給工作人員喝水
-
miala to sapawsa sapakalahok to matayalay拿便當給工作人員吃中飯
-
hatira sa ko tayal no mako tora那一直是我的工作
-
falo ko mihecaan no mako itiya ho當時我是8歲年齡
-
ta maherek koninian i這結束之後
-
tahini to i ciw-ni-say到了12歲
-
satapang to kako a mikilim我開始找
-
to katayalan mikoli milifon工作做苦力賺錢
-
nawhani awa to ko kaka no mako因為我沒有了我的哥哥姐姐
-
mikadafo ko mikadafoay入贅的入贅
-
misyakay to ko misyakayay出社會工作的出社會工作
-
cecay malasakakaay to kako i lomaʼ no safasafa我變成家中弟弟妹妹最年長大的
-
saka hakelong sa to malitengay所以跟著父母親
-
a malingad a milifon去賺錢
-
saka ʼorip no niyam為了我們的生活費
-
na maherek sa to i而後來呢
-
misaykay to ori misaykay sa ko malitengay爸爸媽媽說 去吧 出社會賺錢去吧
-
ira ko pisaʼonglayan kaysay i Posong在台東有一家做鳳梨工廠
-
itira misang-pan(上班) to misakaysay no ʼonglayay在那裡上班做鳳梨工廠
-
tolo a folad kako tira misang-pan上班misaonglay i我待在鳳梨工廠上班三個月
-
iya sasafaay ko mihecaan iso sa ko tawki老闆說 妳的年紀最小
-
minokay kako我回家去
-
mimaan kiso minokay sa ko malitengay爸爸媽媽說你怎麼回來了
-
sasafaay kiso ca ho kalepon ko mihecaan iso saan你年紀最小年齡還不夠
-
panokayen to ira kako老闆叫我回家
-
hatiraay ko tayal no mako我的工作是這樣子的
-
oniyan to i likor toniyan i經過之後
-
ira to ko tao miala kakowanan後來有人來接我
-
tayra kiso itira a mipakaen to kolong你去那裡放牛吃草
-
milifon itira sa ko malitengay爸媽說去那裡賺錢吧
-
tayraen ira kako他帶我去
-
paeteng han nira kako tira tolo a mihecaan他典當我在那裡待3年
-
miala safalic to panay sapakaen to sakaʼorip no i lomaʼay換取稻穀給家裡人要吃的糧食
-
kakaenen no i lomaʼay a panay hatiraay家裡人要吃的稻穀
-
ya naikolan maherek koninian i這個經過之後
-
malalinciw ko wama ako i我爸爸當里長
-
itiya ho adihay ko kiyam nira hano那時為什麼他有很多債務
-
adihay ko tadah no lomaʼ家裡很多債務
-
caay kalepon niyam hatiraay我們一直無法還清
-
o roma sa to另外
-
itini to i ciw-lok-say kako在我16歲時
-
ca ho kalepon ko ciw-lok-say no mako i我還未滿16歲
-
ira to ko misiykayay to hafaʼinay有人介紹未來的先生
-
patangicen to no malitengay pakacifaʼinay to爸媽強迫我嫁人
-
itiyaay i Panifong ko niyaroʼ ako我的部落在興昌
-
tayni kako i Fohalacay i Singko a mikadafo我嫁到成功鎮的小港
-
matira ko pikadafoan no mako i caay katatodong caay kaolah i takowanan我所嫁的並不合適不喜歡我
-
ka patangic han no malitengay但父母親強迫著
-
safalic to kolong pafelien kamo to pahafisac用來換牛送給你們母牛
-
a kolong sa kora toy-fang(對方) kora faʼinayan對方那個男人說
-
ya hayi sa ko wama ako後來爸爸同意了
-
ngaʼay aca ira ko kolong niyam真好我們有牛了
-
talenakan niyam sa ko wama itiya ho當時爸爸說可以幫助我們繁衍了
-
hatiraay ko kadafo ako itira我是這樣嫁過去的
-
adihay ko pades ako roray no falocoʼ no mako我心中有很多的痛及很多的苦
-
hatayan to a kinasoʼot kinapatay kako我一直想自殺想死
-
to hakelo han ako ko cidal我隨著太陽
-
mahadak ko cidal i lipahak ko falocoʼ太陽出來呢心中就很高興
-
kalahokan to i satapang to a malalom到了中午呢心中就開始難過
-
micelem to mangata to kalafian太陽下山了接近晚餐時間
-
tatiih to ko falocoʼ心情就憂鬱了
-
sasamaen to kako ano dadaya ano mafotiʼ到了夜晚我要如何睡覺
-
masamaan to ko ʼorip ako我的命運將如何呢
-
sa to kako ca kafotiʼ我無法入睡
-
tatoy to kako to sasoʼot我又拿著繩子了
-
mihimed to sasoʼot開始藏繩子了
-
kinaso`ot to kako sa to kako我想我該自殺了
-
hatira sa kako to dadayadaya我每天晚上都這樣想
-
mikadafo tatiih ko malitengay ako我嫁入的婆婆非常不好
-
caay kangaʼay ko faʼinay ako hatiraay我的先生也一樣不好
-
malingad to romiʼadmiʼad i每天都去田裡
-
haen sa ko lingad tayra omah mahaen i to每天去田裡又同樣的
-
ya ca kangaʼay ko falocoʼ no mako我那不好的心情
-
ca katawal miharateng ko i niyaroʼay a salikaka hatiraay不免想起在故鄉的兄弟姊妹們
-
itini to i mikadafo tona kahatini no pikadafo no mako i tolo a mihecan i在我嫁了這樣的婆家3年了
-
ca ka ciwawa kako我沒有懷孕
-
makapoiʼ no malitengay kako no pow-pow(婆婆) ako kako我的婆婆常罵我
-
matama cikadafo ci Kimay awaay ca kaciwawa說選到帶金的不會懷孕的媳婦
-
pakapi to ko mihecan awa ho ko wawa過了兩年 還沒有孩子
-
matama cikadafo sa怎麼會選到不 會懷孕的媳婦 這麼說著
-
tahidang han ira ko misatangkiay她請了乩童
-
misalisinay施法術的人
-
ta pasalisin ira kako然後她對我施法術
-
kako sa itiya i samisimisi ho ko mihecaan當時的我還未成年
-
ca kapacoli hatini hatinien kora demak iso不會頂嘴 你要這樣做那要做
-
itini a maroʼ sa hayi sa kako terep sa kako叫我在這裡坐下我都答應 我都閉嘴
-
milifosa to ko misalisin i kafotiʼan祭師在房間施法
-
totom to ira ko payso no misalisinay他點了紙錢
-
miwatawat i tiring no mako在我的身上晃來晃去的施法術
-
ta hatiraay ko pades no mako我的痛苦就是那個樣子
-
roray sa kako a miharateng想起來我心裡很累
-
ya milihay kamo i mana misalisin kamo你們是做禮拜的人 為何你們要施法術
-
milipet kamo hatiniay sa kiya falocoʼ ako itiya為何你們手抓著香 當時我的心裡這樣想著
-
terep han to ako hatiray koni a demak toni我閉口不談 這件事情就是這樣子的
-
Aray謝謝
-
sapiala to kadafo用來娶媳婦
-
hacowa a kemkemen temtemen haenen什麼時候考慮看上我
-
temtem no tao kona kay⌃ing sanay kora 意思nira它的意思是說那位小姐什麼時候能考慮看上我
-
sakatosa a radiw i第二段歌曲呢
-
iya midatengay to tamana sa說到採高麗菜呢
-
oniya a tamana hananay i這個稱為 tamana 的呀
-
pakay-syak sa ko malitengay i tona radiw i老人家解釋這首歌的意思是
-
miala to to kadafo i要娶媳婦的時候了
-
awa sa hacowa i tamaen no tao kina a tireng saan一直沒來人家什麼時候看中我呀
-
hacowa tamaen no tao kina tireng什麼時候看中我
-
ya sakatolo a radiw i mikasoway to第三段歌呢 砍木麻黃的木材
-
mikasoy to alaway i砍木麻黃木材呢
-
hacowa i alawen no tao kako sanay我什麼時候才會被人家找到
-
alawen no tao kako mialaw toni mako有人找到我看上我
-
ko意思 nona radiw away ko imiʼ nona radiw這首歌的意思是這樣
-
sapiala to acawa kadafo想要有女婿有媳婦
-
to tatokem ya sa midateng tamana sa i採龍葵及採高麗菜的意思是
-
hacowa tanamen no tao人家何時考驗我
-
tamaen no tao sanay hay tamaen no tao kako satamaen no tao的意思是人家何時選中我
-
hinatalaay to kora falocoʼ nira他的心在期待了
-
sapialaaw no tao tona tireng ira kira to sapialaaw no tao tora tireng ira那個是他想著別人何時看上他 帶走他
-
mikasoy to alaway sa i砍木麻黃木材的意思呢
-
hacowa a alawen no tao sa是指別人何時找上我
-
hacowa alawen no tao ko malinaay a pakayif別人何時請他的親朋好友來提親結婚
-
的意思 hatiraay konini a radiw的意思 這首歌就是這樣的