- 34
- 0
- 字幕列表
-
Ngaʼay ho kita o misaʼAmisay hananay finacadan各位阿美族的族人大家好
-
faki fai widang no mako wawa no mako a mapo:long我所有的長輩朋友們及我的晚輩們
-
kako haw i, ci Toyoko ko ngangan no mako我是 Toyoko
-
I tiniay i Posong o Singko a tamdaw kako我屬台東成功鎮的人
-
Kahofo:can no mako haw i itiniay i Tomiyac我的出生地是重安部落
-
Wina ato wama no mako sahetoay o ʼAmis我的父母親都是阿美族人
-
Sa itiniay to no ʼAmisan a lalomaʼan kako a lomahad因此我是在阿美族的家庭中成長
-
nano kae:man ho tahanini從幼年到現在
-
Itini kako a mikansiya miaray miahowiday to wina wama no mako我在這裡向我的父母致上最深的謝意
-
nanoeman no mako haw i o kafanaʼ na nira他們從我小時候竭盡心力
-
a pasifanaʼ a pakafanaʼ to sakalomahad kalatamdaw no niyam a malakaka itini教導我們兄弟姊妹長大成人
-
sa iti:ya ho在以前
-
maedeng a mangata to a lima poloʼ a mihecaan大約在50年左右
-
mararamod kako ato cafay no mako我與夫婿結婚
-
tangsol itini i Kilong ko aroʼ no niyam我們就遷居到基隆
-
saman haw i, o mifotingay ko faʼinay no mako因為 我的先生是漁夫
-
hato toor: han ako a tayni i Kilong我也跟著來到基隆
-
sa所以
-
itira i Kilong ko aroʼ no mako haw i matayalay to kako itini i papotal我在基隆生活時也有在外工作
-
patinako saiko:ray a tayal no mako i舉例來說 我最後的工作是
-
o no mita to o no 原住民事務委員會 a tayal是接事務委員會的工作
-
ora 經濟調查 hananay kora tayal no mako就是做經濟調查的工作
-
to ira kora cecay a romiʼad有一天
-
somowal ko safa no mako我妹妹對我說
-
kakaaw姐姐阿
-
katayni i pitilidan pasifanaʼ to kaemangay to no ʼAmis a sowal sanay來學校教學生說族語吧
-
hatini i現在
-
itini kita i maci awaay to ko mafanaʼ:ay to caciyaw a kaemangay我們在都會區已少有人會說族語了
-
tadakalimela:an to非常的可惜
-
ko no mita o ʼAmis a caciyaw wa palac sato, lasawa:d sato我們的語言將會潰散消失
-
sama:an han to sanay kora safa no mako我的妹妹這樣說服我
-
aka ho, leponen ho ako ko tayal no mako han ako我說:等等，嚷我先把現有工作做完吧
-
ira kora cecay a dadaya有一天晚上
-
tayni kako i 安樂區no Kilong我到基隆安樂區
-
saman i Kilongay kora aroʼ ako kira因為我住在基隆
-
tayra kako i 安樂區mihomong tayni i lomaʼ no mita o ʼAmis haw i當我到安樂區家訪我們阿美族人時
-
iraay kora malikakaay tatosa有2位兄弟
-
mitiliday i 國中ko cecay一個讀國中
-
oya kaka itiniay i 高中kora faʼinayan a kaka哥哥是讀高中
-
malalicay camira tengi:l han ako kalalicay ra i我仔細聽他們的對話
-
aya: kita hani我們該怎麼辦
-
mamiseking to kita anocila, 報名ngay kita to 族語認證我們即將要考族語認證，已報名了
-
ano cakatepiʼ ita ko seking haw i如果沒有考上
-
wa caka tongalen ko no pitilidan ko tingso no mita我們將無法加分
-
pakatama: sa kita to ngaʼayay a pitilidan ha kiya我們會考上好學校嗎?
-
sanay這樣
-
aki kona caciyaw nona tatosaay a malikaka阿呀 這2位兄弟的對話
-
kasiniada:an sa kako聽來覺得好可憐
-
ya cowa pihatatanam kamo saw sanay你們沒有上課學習嗎?
-
han ako a milicay我這樣提問
-
caayay, awaay ko singsi no niyam pasifanaʼ tamiyanan不是啦，我們沒有老師教
-
ka 報名 sanay kami我們就報名了
-
sanay kiya kaemangay孩子這樣回答
-
ano hatira ngaʼay to, pasifanaʼen ako kamo若真這樣沒關係，我來教你們
-
tayni sa i lomaʼ no mako haw就來我們家
-
ano maalaala:ay i, ano sakatamaaw no seking namo雖然很遠，如果想要考上
-
ngaʼay to han ako kiya tatosaay我可以教你們
-
hay sanay, ira to kiya wama nira minokay nami上班孩子回說可以，正巧爸爸下班回來了
-
sowalen nira ka wama nira他就告訴爸爸
-
ha ngaʼay to, kerid han ako ko wawa ako sanay那好，我會帶我的孩子過去
-
masahatira, to:sa a lihay就這樣連續2週
-
每天tayra i lomaʼ kora tatosaay2位就每天來家裡
-
minokay mitilid tayra to i lomaʼ一放學就來到家裡
-
a mihatatanam上課 學習
-
pasifanaʼen to ako我就開始教
-
o mafokilay ho kako itiya那時我也不太熟悉膠鞋
-
saman caho ka pisatapan kako pasifanaʼ to kaemangay kira因為我也還沒做教學的工作
-
maanen ako kora pakafanaʼ caa:yay ka tadafanaʼ kako要怎麼教我也不是很厲害
-
ora mitatoyan nira a ohong ko neneng han ako我就根據他們帶的書
-
a:, hatiniay han阿，原來是這樣
-
hatinien hatinien han to ako pasifanaʼ itiya我就教說要如此這樣
-
soʼelinay sato,說真的
-
miseking sato camira makatepiʼ to他們都考上了
-
he:mek sanay tatosa malikaka兄弟倆非常高興
-
a:yo kini saw ko hemek nona tatosaay阿優，這2位高興的樣子
-
ano tonga:len ho ko kaemangay to pakaala:ay to seking i如果有更多的孩子考上
-
wa i ka:ka to ko hemek sanay kiya falocoʼ ako喜悅的心情將比現在更高昂
-
ano hatira, tayni to kako i pitilidan pasifanaʼ to kaemangay既然這樣，我就到學校教學
-
han to ako kiya safa ako我這樣跟妹妹說
-
soʼelinay miseking to kako to saka micomodaw tayni i pitilidan我就開始參加師資的考試
-
a mipasifanaʼ to kaemangay來當族語老師
-
samaan itira ho tora 90年因為在90年的時候
-
sara:kat a piseking no 原民會to 族語認證原民會第一次舉辦族語認證考試時
-
misekingay kako itiya那時我就有參加
-
maala:ay ako ko seking itiya我當時有通過考試
-
matepiʼay 我有考上啦 itiya我當時有考上
-
hanaw ini: kona 認證ako kini saw我認證的證書在這
-
han ako kora pisekingan kira這樣對考官說
-
to satapang to kako itini i 差不多民國95年我差不多在民國95年開始
-
9月mi開學satapangay to kako tayni i pitilidan9月開學後我開始到學校
-
itini i 國小 i 國中kora pipakafanaʼ ako itiya我分別在國小國中做教學
-
tiya haw ko 國中i satapangay to misiʼayaw to sapiseking to族語認證kira在國中就要開始面對族語認證考試
-
hatiraay kora demak ako to事情的經過、
-
tatapa:ngan ako a micomod to tayni i pitilidan a pakafanaʼ to wawa到校教學的原因就是這樣
-
tayra sa kako i pitilidan haw i當我到學校後
-
soʼelin, aya kona kaemangay說真的，這些孩子
-
o maan ko kafanaʼan nira awa他們什麼都不會
-
samaan o roma a wawa因為有些孩子
-
o mamo ko mihimaway是阿嬤在照顧
-
awaay ko wina ato wama nira masadakay他的父母出外
-
tay:ni i raay ko pilifon nira到遠方賺錢
-
sa ono mamo to a wawa kora kaemangay他們就像是阿嬤的小孩
-
sa ira ka mamo nira mihatatana:may to no kowapin a sowal但是阿嬤卻在學習說國語
-
sa sanoʼAmisen han kora mamo nira i所以交代阿嬤要說族語
-
milinsiw kako to no kowa:pin sanay卻說:我想要學國語
-
sowal han kora wawa nira manaayay ci mamo misanoʼAmis是阿嬤不願意說族語
-
milinsiway tamiyanan sanay akiʼ反而跟我們學國語，阿呀
-
o sasamaan該怎辦?
-
ano misanka mi上課itini pitilidan haw i如果在學校上課
-
cecay tamdaw yo一個人
-
o cecay 年級cecay a lihay kina ceca:yay一個年級一週只上一次
-
40分鐘aca只有40分鐘
-
hakowa sa:to ko mahatatanamay nira hakiya他可以學到多少呢?
-
sanay ko falocoʼ a mihareteng itiya內心也在懷疑
-
sa minokay ko kaemangay haw i pafelian to 功課孩子放學時有交代功課
-
minokay kamo haw i你們回家後
-
o manan ko ngangan noni a dateng這菜的族名是什麼?
-
o maan ko ngangan no maamaan a dafong han這個物品的族名是什麼?
-
licayen ko malitengay要請教長輩
-
miliyaw tayni kamo a mi上課下次上課時
-
pasowalen kako就告訴我
-
ano mafanaʼ kamo pakahofien ako kamo han ako ko kaemangay如果你們會了就會有獎品
-
hatiraay ko pakafanaʼ ako itiya ho以前我是這樣教學的
-
ya pakafanaʼan to tora no mita a 書寫符號kira因為有教書寫符號了
-
anca kafanaʼ mineneng to 書寫符號如果不會書寫符號
-
man han nira mineneng to tilid no mita o ʼAmis他要如何閱讀阿美族的書呢
-
hanaw itiraan ako tora 書寫符號a misatapang itiya ho to所以我就從書寫符號開始
-
pasifanaʼ to to cima kiso cima kako之後就教你是誰我是誰
-
cima ko ngangan ni kaka iso你哥叫什麼名字?
-
hatira to kora kalali:cay to kaemangay我們就這樣開始對話
-
itira to no kanta:ngay ho a caciyaw misatapan從最簡單的對話開始
-
tahira sa i kafanaʼan no mira直到他學會了
-
ora kaemangay i soʼelinay to說真的，我們的學童
-
I nanengay to mihatatanam ko kaemangay都很認真學習
-
kaorira minokay awaay to但是回家後就沒了
-
naw為什麼?
-
saman caay pisanoʼAmis ko i lomaʼay ra kira因為家人都不說族語
-
sano kaw:pin sanay ko paro no lomaʼ nora kaemangay他的家人一直說華語
-
sa minokay away to因此回到家就不會了
-
patikol talapitilidan ngaʼ sa hatatanamay到學校才又開始學
-
hatiraay cayka adi:hay ko cikang no因為孩童學習
-
kaemangay ta a milinsiw to sowal no mita o ʼAmis族語的時間不多
-
sasida:ʼit sanay ko falocoʼ a mineneng a miharateng看了內心感到同情
-
saman no roma a lalomaʼan a tamdaw no mitiliday haw i有些學童的家人
-
o ʼAmis o wina ira o wama o payrang嬤嬤是阿美族爸爸是漢人
-
anca o或者
-
o ʼAmis kora wama ira saci wina sa i o payrang爸爸是阿美族媽媽是漢人
-
man han nira kora caciyaw i lomaʼ hiwawa他在家要如何溝通呢?
-
itiniay to mahapinang no mita ko由此可知
-
soʼelinay caay ka kahenay a mafanaʼ ko wawa no mita孩子要學會是非常不容易的
-
ka iraay kora falocoʼ to padadoto:cen no mita但因為有要傳承的使命
-
tahiraen: ta to ikor直到最後
-
wawa to no wawa to no wawa to kona caciyaw no ʼAmis阿美族的後代子孫都能說族語
-
sanay ko falocoʼ no mako a tomero itiya當時我意志堅定
-
a mihareteng to sapipakafanaʼ:aw to wawa思考著要把孩子教會
-
tayni sa i pitilidan來到學校
-
awa ko tatilian to o maan ko sasowalen pakafanaʼ to wawa教學時沒有教材
-
iraira kora mihadakan nora 原民會no mita tora 九階教材haw i雖然原民會有出版九階教材
-
hatiraay aca就只有這樣
-
iraay kora tolas有所限制
-
a tongalen han i, o niyah to ko misakimokimoray若要增加，就要自己想辦法
-
man han ako ko pitongal to 教材我要如何增加教材?
-
man han ako ko pitongal to sapakafanaʼ to wawa該如何準備豐富的教學內容
-
o no niyah sanay to a fanaʼ完全要靠自己了
-
awaay ko no mita o ʼAmis a pikitadoan我們阿美族沒有可借助的
-
a mikilim to nanenengen或可參考的
-
ya o roma sato i另外
-
ira sa ko demak no mikakeridan to no hatiniay no mita o 本土教育hananay若有本土教育的相關活動
-
adihay kora ka pi比賽有許多的比賽活動
-
haw mi朗讀比賽 haw ngaʼayay ko ninian有朗讀比賽，這雖是好的
-
haw saka manan haw i mafa:naʼ cimira misaʼosi他一定要念得非常熟悉
-
to no mita a sowal a tilid kira有關我們的語調、文字
-
haw mahemekay kako to ninian這點是值得鼓勵
-
anca mi演說比賽 sanay或者是演說比賽
-
haw ngaʼayay ko ninian這項也很好
-
mafanaʼ kora kaemangay tora孩子才會了解
-
haco:ʼong no mita ora ngiha no mita o ʼAmis a somowal to no ʼAmis用什麼方式語調來說我們的阿美語
-
sa mahemekay kako to ninian這點是我所喜愛的
-
kaorira haw但是
-
iraay kora ce:cay a pisiay hananay有一項比賽
-
fokil sanay kako a miharateng tahanini我到現在還是搞不懂
-
iraay kora 字音字形就是字音字形
-
no no kawaping a tilid ngaʼayay華語是可進行
-
o no payrang a tilid ngaʼayay閩南語也可以
-
saman o no kowaping a tilid ko no payrang kira因為閩南語的字是用華語寫的
-
ano o ngayngay ngaʼayay客家語也可以
-
saman o no kowaping a tilid kora tilid no ngayngay tora minengan nira因為客語看的書是用華語寫的
-
hay iraay to kora no romaci no mira a tilid haw i雖然他也有羅馬字拼音
-
o pangi:ha to ira koranan那只侷限在音調上的表示
-
sa miseking sa camira to 字音字形ngaʼayay她們考字音字形很容易
-
man han ko no mita o ʼAmis阿美族要如何考
-
tora no 字音字形 hananay a piseking字音字形呢?
-
mafokilay kako miharateng hatini到現在我還是不懂
-
ora mitanamay kako miseking i我有嘗試去考
-
itiya ho itira ho kako i pitilidan a pakafanaʼ to wawa就在我還在任教時
-
a miseking to hatiraay hananay參加那個比賽
-
ka可是
-
ira siniʼadaay to kako awid to kaemangay no mita我很同情我們的學童
-
ya adihay ko mihatatanaman ira to tahatatanamen to pakafanaʼ no pitilidan他們要學習學校的正常課程
-
miʼangki ho to caciyaw no mita o ʼAmis還要背我們的阿美語
-
milinsiw ho to caciyaw no mita o ʼAmis還要學習說族語
-
ya miseking ho to hatiniay han i還要參加這種比賽
-
i dahiay to也很厲害
-
calowayay to kora kaemangay ta haratengen想想我們的孩童還真有耐心
-
ora sa maroyayay nenengen ako kora kaemangay no mita不過我看那些學童們他們也很累
-
ano sa kora piseking no mita假設我們的測驗
-
ano: sa kora pikasasiʼay no mita kalali:fet no mita haw i如果我們真要測試比賽呢
-
idahien to no mita to pakahofi to kaemangay no mita ngaʼ給學童的獎勵也要增加
-
ira ko sasolot to harateng no wawa給孩子一點誘因
-
iraay ko malitemohay to kahemekan也有遇過高興的事
-
ato kararoman hananay還有難過的事
-
ora kahemekan ko kaʼayaw ako a sowalen ako我先說快樂的事情
-
tayra kako pitilidan haw當我抵達學校後
-
singsi singsi老師 老師
-
iraay ko siraw ni mamo ako nyi sanay他說:我阿嬤有醃鹹肉耶
-
saman misowalan ako camira kira因為我跟他們說
-
o mita o ʼAmis iti:ya ho away ko ma:an以前阿美族什麼都沒有
-
o sirasi:raw只有醃肉
-
o ʼafaʼa:far i riyaray只有海邊的龍蝦
-
anca o kalaka:lang ko dateng han ako a somowal或者各種螃蟹 我這樣說
-
iraay kiya ya misasirawan ni mamo ako sa他回說:我阿嬤有醃鹹肉耶
-
an cira a lihay hawikiden ako tayni下週我帶來
-
hasalahok ita sanay作為我們的午餐
-
soʼelinay miliyaw kako tayra真的，我下次來
-
i:ra ko mihawikidan no wawa孩子真的帶來
-
ira ko ʼaowang anca oya kakotongay有海膽、海草
-
ira ko hakhak ira ko siraw有糯米飯還有鹹肉
-
o mihawikidan nira tayra i pitilidan他都帶來學校
-
polong: sa kami malahok to kalahokan我們就一起吃中餐
-
he:mek sa ko falocoʼ ako我非常的高興
-
ai:yay ko wawa no mako我的孩子啊
-
mafanaʼ a miharateng a mikihatiya to singsi a malohak會跟老師共同享用午餐
-
sa ko falocoʼ a mahemek這是心中的喜悅
-
cayka hatira aca nyi不是只有這樣而已
-
ano ca haw i有時
-
iray kora kararo:man no falocoʼ內心會感到非常難過
-
ora kaemangay no mita haw i有些我們的學童
-
kalawina sanay to singsi i pitilidan在學校把老師當作媽媽
-
tayra i pitilidan haw i當我到校後
-
ira:ay ho comikay to mitakec takowanan遠遠看到我就跑來抱我
-
singsi: iray to kiso tayni sanay老師 你終於來了
-
mai:napay ko singsi ira i pitilidan他學校的老師都吃醋了
-
aya阿呀
-
oya no ʼAmis ira a singsi ta:kecen nora wawa孩子都會抱牠們的族語老師
-
to hemek ira to kaira na singai表現出對老師的歡迎
-
o mamitakec ho kora wawa tamiyanan那孩子不曾擁抱我們
-
sanay to kora singsi ira老師都這樣說了
-
hatiraay就這樣
-
mana marorom kora wawa milaod takowanan那孩子怎麼非常難過地抱我?
-
singsi: sanay to:mangicay kora wawa拿孩子竟然哭了
-
mamanay kiso saw han nako我問他怎麼了
-
hai singsi老師 是這樣的
-
malalikongay ciwina ako ato ciwama ako sanay我的爸媽離婚了
-
aki, mana laliyas sato kora wina ato wama iso saw han ako我問:你爸媽為何要分開呢?
-
ira to ko keter ni wina ako haw i我媽非常生氣
-
misetiʼan ira kako他就打我
-
mialaan ira kora sasetiʼ他就拿著棍子
-
ya saasik sa kira她是用掃把
-
tin:tin han nira kako sanay毒打我
-
nengen singsi salitili:ti sanay to ko masetiʼan no wina ako老師你看媽媽打成一條一條的浮腫瘀青
-
nengen ko hemot ako hena sakahengang sanay to caay to kangaʼay ako a maroʼ你看我的屁股都紅了 我都不能坐下
-
sanay kora kaemangay那孩子這樣告訴我
-
ai:yay saw kona wawa阿呀 這孩子
-
sanay kora rarom halokakoka:ko to tomangic itiya真是可憐，當下連我也哭了
-
mitengil to sowal no wawa聽完孩子陳述後
-
soʼelinay mararomay ko falocoʼ我心裡真的很難過
-
kako itini i pitilidan haw i我在學校
-
caay ko pipakafanaʼ aca to no ʼAmis a sowal不是單單教說族語
-
caay ko pipakafanaʼ aca to no ʼAmis a tilid也不是只教書寫符號
-
mala心靈治療師ay ho還當心靈治療師
-
haratengen ako kako我這樣想自己的角色
-
iray kora rafas no tayal還多了其他的工作
-
mihinom ho to rarom no wawa還要安慰孩子
-
mihimaʼ ho to rarom no wawa還要安撫孩子的情緒
-
mahemek ko wawa kihatiya: sa kita a mahemek kira孩子高興我們也跟著喜樂
-
hatiraay kora demak ako itiya ho我以前在學校的工作
-
a mipakafanaʼ i pitilidan to kaemangay就是這樣在做教學
-
o roma sato haw i其次
-
hatini liteng:liteng sato ko ngiyah i我漸漸老去
-
ira kiya sowal ako i honi我剛剛有提到
-
enem poloʼ ira ko pito to ko mihecaan ako no hatini我現在已經67歲了
-
ano如果
-
tongal tongal han to to tosa tolo a mihecaan wa pito poloʼ to ko mihecaan ako若再增加2 3歲我就要70了
-
mali:teng to kako i就已經很老了
-
o sasaman han kona kamama:ngay ho a wawa hakini這些小小孩童該怎辦呢?
-
saman kora kaying kapah no mita我們現在的年輕人
-
papilinsiwen no mita to caciyaw no ʼAmis ca nira鼓勵他們學習族語
-
anca ya 30say sepat poloʼ a kaemangay no mita i或者那些30 40歲的年輕人
-
ano pasada:ken no mita papipakafanaʼ to wawa i挼果讓他們來教孩童
-
ira to ko mamidotoc才會有人接續
-
tona pakafanaʼay to sowal hananay a demak no mita這個族語教學的工作
-
wa ira to ko kadadotoc tahira i daʼoc才能一直傳承到永遠
-
ca:to ka lipetoʼ ko caciyaw no mita o ʼAmis我們阿美族的語言才不會中斷
-
sanay kora mako a miharatengan a falocoʼ我心中是這樣的在思考
-
o haharatengen no mita koni我們對這點要仔細思考
-
o sasaʼicelen no mita koni這也是我們要努力的方向
-
sanay kako a miharateng awid這是我的期望