- 41
- 0
- 字幕列表
-
主角：賴玉芳出生地：台東縣宜灣部落
-
hay anini somowal kako tona toʼas ho.我現在要分享祖先的生活故事
-
a likakawa o kafanaʼan nako to ʼorip no malitengay i tiyaho.過去我所認知的祖先生命倫理
-
sa pasifanaʼ sa kako anini kitanan今天我要讓大家了解
-
O ngangan ako ci Dipong, o Saʼaniwan ko niyaroʼ no mako.我的名字叫dipong故鄉宜灣部落
-
ci 賴玉芳kako.alatek mafanaʼ kamo takowanan.我是賴玉芳 也許你們也認識我
-
saw anini kako pasifanaʼ to mako nano kaemangan今天我要敘述兒時生活點滴
-
tahaanini toni kafanaʼ ako tono toʼas a demak i tiyaho幼兒時至今 我所知道的祖先生活智慧
-
mitilid ho kako i ku-ming-kaku haw當時就讀國民小學
-
yu-nen-se kako itiya saka sepat no mitiliday a mihecaan那年唸小學四年級
-
minengneng kako to tayal ni mama ako anominokay回到家看見爸爸在工作
-
tahalomaʼ a minokay a mitilid放學後回到家
-
mikawit ito to salil mifedfed to tiked忙著鉤補漁網及纏繞魚鉤
-
o maan hokiya ko tatayalen no mama ako mimaan hakiya saan kako我思所著 好奇爸爸在做什麼
-
so⌃elinay hakakeremkerem sa to ko romiʼad到了太陽夕下
-
enem to ko tuki sowal sa ci ina ako晚上六點時 媽媽娓娓道來
-
romowad ano honi ko mama a mifoting kamo o wawa爸爸待會兒要出海捕魚 孩子們
-
pafelien ko mama nomo你們要爸爸 說：
-
karomowad kiso mifoting mama pinaʼonan ko riyar出海捕撈魚 請小心留意海象
-
san haenen ko sowal sa ko ina niyan hai sa kami孩子們尊從媽媽交待的話
-
ano somowal kamo ini ko icep ini ko tamako你們要說：這裡有檳榔 有香煙
-
fotingto han ko mama namo sako sowal no ina ako matoor miyan koni sowal媽媽說：對爸爸說要能滿載而歸
-
so⌃elinay maraod sato ko lafii ilato ko wama ako minokay到了夜晚 爸爸滿載回來了
-
nawhan mafotiʼ to kami o wawa但是孩子們早已上床睡覺了
-
o kanikalan i tiyaho ko matoʼasay老人家在天剛亮起時
-
roma tolo ko tuki sepat ko tuki romowad to misakalanam有的三點或四點就起床準備早餐
-
mipalal to kowina ato mama karomowad to爸爸媽媽此時也叫醒孩子們起床了
-
ano honi pilalioʼop to該洗臉刷牙了
-
mitilid to kamo sako wina ato mama romowadto kami爸媽說：起床了要準備上學了
-
pasiʼayaw sako wina niyam to kakaenen媽媽為我們準備的早餐
-
ano cecay ko foting sakohaw talinaw han nira ko kohaw如果只有一隻魚整鍋都是湯水
-
o yanan to ko kohaw han mikohaw也只能喝魚湯水裹腹
-
roma awa ko kakaenen sacihemay sa o konga另外 食物缺乏主食整鍋都是地瓜
-
roma ira ko hemay lalamlam san to konga awa ko pinang kaenhan偶而會有少許米飯加地瓜可食 也只能無奈的接受
-
mahaen ko ʼorip no niyam kae:mang ho這就是我年幼時代的生活寫照
-
salaw o romiʼadsato ano makerah ko riyar comikay micekiw ko wina no niyam所以 當大海退潮時 媽媽趕緊去海邊撿貝類
-
anca o mama niyam micerem malafi sato ira ko sorita ira ko cekiw或者是爸爸去海裡潛水 晚餐就會有魷魚貝類
-
ilako foting kaenhan koranan o hemay ko awaay還有豐富的魚類吃 但是就是米飯可食用
-
away maaraw ko hemay sato sa o konga主食裡沒看見米飯整鍋都是地瓜
-
o kisyafa mahanen ko oʼrip no niyam i tiyaho kaemang ho木署等 這就是我們年幼時期物資不豐沛的年代
-
malawod sato ko romiʼad mikangkang tayniomah在農忙耕犁田時
-
pitakolaay to sako malitengay lalamlam cakapitilid o maan kya kakaenen老人家說：去捉青蛙 所以不能去上課 不然會沒東西吃
-
pakaen to kolong sa ko matoʼasay hai sako halateng父母說：去放牛不敢忤逆 只好聽話照做
-
taylahan i omah ira ko mikangkangay到了田裡時已有人在犁田
-
i tira i aykor no mikangkangay a milepel to kakolaʼ就跟在農夫犁田的後面捉青蛙
-
solsol han itiyaho sasolsolan o kiwit用蟹草將青蛙一隻一隻串起
-
solsol han kola roma ano saosihan capaka tosa poloʼ kola takolaʼ捉到的青蛙串起來算一算也不到20隻
-
kalahokan sato tangtang han no wina中午時 媽媽將青蛙下水煮熟
-
saci camol sankola takulaʼ o maan o tefoʼ青蛙的配料竟然是竹荀
-
pasikaen sa ko ina o takolaʼ o tofaʼ媽媽配著青蛙、竹荀吃
-
sacihemay sa roma irato ko holoʼ雖有米飯 但是米飯會跟木署
-
palalamlam sato kaysyafa anca o konga haen sako ʼorip no mako nanoemang地瓜木薯混合著煮食 這就是我幼時生命歷程
-
so⌃elinay malawod sato ko roma a romiʼad maharateng在經過一段時間後想起
-
pakaen to kolong sa pakaen to kolong awa komaan叫我們去放牛就去放牛 什麼也沒有
-
haenay ko malitingay sato ko falocoʼ心裡想著老人家原來是這樣的過日子
-
sa malaʼod sato ko kailisinan aifolod kita豐年祭典即將來臨召開籌會議
-
o polong no niyaroʼ masoʼopo ko kapah san部落裡召集全部的青年人
-
miwarak ano dafak saan mapolong ko kapah miwarak tara i ʼalo明天早上全部的青年人要去河邊放毒魚
-
mitoktok to sawalak有的用木製鎚子或石鎚拍打毒餌(草根)
-
micadiway ko micadiwayay有的在捕魚器抓魚
-
nenghan kami o fafahiyan看看婦女們
-
o wina niyam ono fai ito mansan i aikor no kapah媽媽或阿姨 跟隨在青年後面
-
cakanga mikiʼayaw maketer ko kapah不能超在青年前面 會生氣
-
ya osaosaw to ya malawalawaay no kapah只能撿青年人忘記的、遺忘的水生物
-
o ranan to ko resiresiʼ han ko ʼalo在河裡用潑水方式希望能有所收獲
-
ila ko maan awa roma cecay ko kalang會有什麼呢 沒有 只有一隻螃蟹
-
ano tosa ko foting awo mako konian san haensan ko ʼorip niyan itiyaho如果只有二條魚 無奈只好認命
-
matilaay koni kafana no mako to rowad no malitengay這是我所知道的老人生活
-
ano awa kami san talalotok如果我們沒有食材 去山上
-
mikilim to dongec mikilim to lokot採集藤心、山穌
-
ano sokoy to ano pahekoʼ to mikalang不管是採木鱉果或過貓菜或捉螃蟹
-
miʼalotoc ano cecay to kahot ano tosa ko takola撿長尾螺 只有手掌多或二隻青蛙
-
ano ira ko tangoled palalamlam han nira a mitangtang如果有木耳都一起混著煮
-
o lanan ko kaen han niyam o wawa fecol san我們孩子們就是這樣吃飽的
-
mahan ko ʼorip no niyam i ti:yaho sa kasiniadaan toko malitingay我們以前的生活就是這樣 所以老人家很可憐
-
anini mahalateng ko mako我現在想起
-
awa to ko wina awa to ko mama父母不在了
-
tada mahalateng ko tayal no wina ato mama i tiya ho會憶起當時父母親的生活
-
anini san ko ʼorip no aniniay a tamdaw現在看看現代人的生活
-
adihay ko kakaenen maroyaʼ生活寬裕富足 卻浪費
-
miacaʼ to titi miacaʼ to foting caka pakaeming買肉買魚吃不完
-
falahan tayla i kakaenen no fafoy no tao剩下的食物就丟棄餿水桶
-
salaw mahalateng ko matiniay wata: ko roray no malitengay i ti:yaho malapakoyoc所以想到這裡 老人家甚是辛苦貧困
-
anini san ko kaemangay adihay ko kakaenen現在的孩子們物資豐沛
-
maroya san ko falocoʼ a mararom奢侈浪費 心裡感到難過
-
mangalef to anini a mihecaan adihay to ko masamaamaanay尤其是現今 很多各式各樣
-
irato ko pakoyoc mahapinang anini masararem有貧窮弱勢並處於地位低下
-
mahapinang to ko nikacahiw更顯示了貧窮
-
o cipayciay cipayci o awaay awaay形成富有的很富有 弱勢的很弱勢
-
o manikaway manikaw saka linlaan konian匱乏貧困的愈弱勢 這個令人婉惜
-
san kako minengneng ito matini to ʼorip no mita o maʼorip ho我觀察了現今社會生活形態
-
mararom ko falocoʼ maanenhakini心裡難過又能如何呢
-
caka pakatoor tonotao a syasiʼ跟不上社會脈動
-
caka pakatoor tono tao a syasi awihawi跟不上社會脈動 擺動腳步
-
san koni ka rarom no falocoʼ nanay kamo wawa anini這是讓人心裡難過的 希望現在的孩子們
-
kafana mitengil tona sowal no mako能夠聽懂我所說的話
-
halatengen ko toʼas no mita想想我們的老人家
-
aka ka pihakeno to toʼas不要不認老人家
-
ano awaay ko liteng no mita palalanay titanan若是沒有祖先一脈相傳
-
o wawa a nini nanima taha matini後代子孫怎麼會有如此幸福
-
salaw aka tawalen ko liteng所以千萬別忘了祖先
-
ano mimaamaan kamo iraay ho ko toʼas iraay ko liteng如果你做任何事情 還有老人家族
-
ano misyakay to kita anini pinokay我們現今在外工作 也要回家
-
maraod ko pinokayan pinokay kita該回鄉時 我們就回家
-
mitaʼong kita to lamit no mita i tini niyaroʼ探望我們的族人 那是我們的根
-
nawhan anca kita pitaʼong haw如果我們不看族人
-
caka pafeli ko toʼas no mita to sakafangcal no mita a maʼorip pisyakayan祖靈也不會祝福 使我們在外一切美好平安
-
o nian ko kalimelaan no mita polong no kaemangay所以孩子們 這是我們所要珍惜的
-
alatek ira ko mafokilay to matiniay也許也有人不了解
-
nawhan ci payciay tamdaw為什麼 有錢的人
-
caʼeca ka fanaʼ to pakoyoc a tamdaw不會了解貧困的人
-
nawhan ci payci cangra macahiw ko macahiway因為他們是有錢人 他們是貧窮的人
-
komaen cangra to hemay komaen to konga ko macahiway haen sako ʼorip有錢的吃白米飯 貧窮的吃地瓜 命運之差別
-
saw anini misyakay kita anini kaemanay所以現在出外打拼的孩子們
-
mahapinang to ita adihay toko masamaamaanay anini我們明白現今很多各種各樣的事
-
no demak no mita o mitahafan no kakarayan我們所行的一切事情 上天祖靈了然
-
saw katalawan ko ʼorip no mita所以呢 我們的命運是無法預期的
-
fangcal kako aka ka saan aka pitawal to toʼas haw不要認為我一帆風順了 而遣忘祖家哦
-
malaod to ko kalikodaan ano ka syungacan to每年的豐年祭或過年
-
ano ira ko tahidang no ilomaʼay haw部落的鄉親有邀請回鄉時
-
pinokay kita mapolong nawhan itiniay aca kita i pusung我們所有人一定要回去 不管是住台東的
-
i kaliku ko ʼorip no mita o kaemaay a mapolong我們住花蓮的的孩子們
-
tengiren ko sowal no mako aka ka pitawal to liteng no mita記住我的話 千萬不要忘了我的祖家
-
halatengen konian ano awa ko matoʼasay fangcal kita anini試想?若沒有先祖的努力 我們不會這麼幸運
-
o kapafeli no matoʼasay to sakafangacal no ʼorip ita我們能安逸生活是先祖所給予的
-
salaw ira ko kaolahan ita anini所以現在我們可以隨心隨意
-
no fangcalay kamianini han namo如此愜意的美好生活
-
mafanaʼ ko matoʼasay minengneng長者對一切都非常了解
-
mitawal ho kita haw我們若是把它給忘了
-
o teloc ato teloc haw awaay ko ʼepoc後代子子孫孫的未來是沒前途
-
saw o nian ko hanen salaw limela kako titanan o misyakayay這就是 讓我心疼遷居在都會區的鄉親們
-
kafanaʼ kita mihalateng halatengaen koni sowal no mako hanako kiso o matoʼasay我們要思索並請你聽明白我說的話
-
haw o romasato另外一件事
-
ano irakoman no mitaitini pisyakayan haw kaemaay孩子們 我們在外遇到瓶頸時
-
haratengen想想
-
ano cima ko lalimaay itini pisyakayan如果身邊有鄉親有任何困難
-
aya ira ko salikaka kako ira ko safa ako要時刻想起兄弟姊妹
-
ano sakofalocoʼ no namo haw kapolong你們大家要團結同心
-
aka pihakeno不要推詞
-
o sakakaay konian nawhan madadipodipot kita pisyakayan我們在外生活最要緊的是要互相幫助
-
ira ko faki o talicayan ko faki san kyami ko matoʼasay老人家說:長輩是家族的核心人物
-
aka pitawal to faki aka pihakeno不要忘記長輩也不要推詞
-
ano 阿姨 to ano wina to haw不管是媽媽或阿姨
-
mako koniankyami laromaʼan san aka pitawal這是我的家族不可忘記
-
ano mihakenoho kita haw masetiʼ kita notoʼas no mita如果我們不理家族 祖靈不會原諒
-
saw oniko kalimelaan titanan o misyakayay kaemangay所以在都會區工作的孩子們 要確記
-
aka ka siwala kamo to matiniay wawa namo不要忘記這樣的叮嚀 你們的孩子
-
o teloc namo pakafanaʼento matiniay demak你們的下一代 要教導這樣的事
-
limela tadokaʼorip no mitatini pisyakayan讓我們在都會區活出自己
-
manikaw kita manikaw ko cima我們缺乏 別人也缺乏
-
aya kiso han kaira ko kasasidaʼit no falocoʼ不會取笑 只會互相安慰與憐憫
-
kapapadang no falocoʼ aka pisanga to ʼinter要互相幫忙 不要有記恨
-
aka pisanga to tatiʼih不要製造事端
-
tatiʼitiʼih ko faki iso長輩雖然不好
-
tatiʼitiʼih ko salikaka iso haw或是兄弟姊妹不好
-
aya o makokyami konian a faki這是我的親人
-
o mako kyami konian a wina這是我的媽媽
-
o mako kyami konian a salikaka這是我的兄弟姊妹
-
polongen ako mihemek han ko falocoʼ我要愛 我的大家族
-
tafangcal ko ʼorip ita tahini i daoʼc家闔萬事興直到永遠
-
sa awaay ko maan ano ira ko adadaay沒有任何紛爭，若有人生病
-
asaan kyami o tahidang tangsol milaoʼd聽聞有人生病立即過去關心
-
tangsol mitakod ko matiniay這是要立馬到現場
-
samaainiini to saka ngaay互相討論把事情做到最好
-
kafangcal ko demak no mita i pisyakaay在工作職場上我們也會順心如意
-
mafanaʼ ko awaay maʼaraw祖靈會知道
-
mafanaʼ ko liteng no mita我們的先祖也會知道
-
fangcal kyami konian a wawa這孩子不錯啊!
-
fangcal ko nian kilamalikaka mafanaʼ a mihalateng這兄弟姊妹感情深厚 也很會想
-
tono liteng tono toʼas tosakitini i faki在祖靈 在先祖或舅叔輩
-
i fai salikaka saan ko awaay maʼaraw saw在姨嬸及姊妹裡 神會紀念
-
一定pafeli tamowanan caykanca pafeli tamowaan to一定會給予你們最大的福份
-
saka fangcal no ʼorip tahini i teloc使幸福美滿直到永遠
-
i teloc no ʼorip直到永遠
-
san kako titanan itini i pisyakayan我期盼大家在都會區 在都會區的我們 我是這麼認為的
-
manhan ho kona sasowalen saliyaliyaw wahan還有什麼可說的 重複說
-
haw cato ka ngaay sa onamo sato o kasasafa no ʼorip未必是好的 年輕的你們
-
amihalateng to malo saka ngaay no ʼorip namo itini pisyakayan自己思考在大都會如何翻轉提升生活
-
salaw ancila ayaw no pafilongan kako anini kako caciyaw所以 我在過年前先說
-
ancila o pafilongan to ita過一陣子就過年了
-
haw ato 一個 lipay to kita haw pafilong to kita在一個禮拜我們就要過年了
-
saw kamo wawa a mapolong to misiyakaay在都會區打拼的孩子們
-
kapolong minokay a minengneng to niyaro no paitemek haw要全部一起回來部落看看
-
kaacang kamo to pisyongacan to pafilongan在春節過年時要歡喜快樂
-
ano i cowa ko kafanaʼan iso awidang不管是你認識的朋友
-
ano i cowaay ko wina iso或是姨媽們
-
ancowaay ko faki iso haw polongen mililiw或者是叔舅 要逐戶拜訪
-
amala cecay i tini kaʼayaw no toʼas no namo在你們老人家前面同心一起
-
a miaray to saka hemek tafangcal ko ʼorip no mita感恩族人 使我們平安喜樂
-
matini saan kita ira konika o lifong現在有疫情正在蔓延
-
ira ko kolila mataraw kita ami maanmaan有傳染病 我們害怕做任何事情
-
o nian ko kalimeraan在乎你們
-
saraw aka kamo ka pisamaamaan所以千萬不要做任何事情
-
o wawa a mapolong to misyakayay在都會區的所有孩子們
-
malaʼod ko romiʼad maacang ka lipahak到了要快樂歡笑的日子
-
komaen kamo to ʼepah aka pakinaʼecay喝酒不要過量
-
Pinaʼon to tireng要愛惜身體
-
kalacecay ko falocoʼ要團結一心
-
malaʼod ko pilihayan上教堂的時間到了
-
aka pitawal to paytemek no pitooran no tileng haw不要忘記自己的信仰
-
ano Tin-su-kiw to ano Ciw lo to Haliloya to不管是天主教 基督教或真耶穌教
-
mapolong cecay ko wama i tini i kakalayan所信的只有一位天父
-
sakakaay no mita wama i tini i kakarayan mihakennoho kita haw崇高天父我們還不信
-
maroray kita maʼorip生命會有苦難
-
ira ko maanno mita i cowa kita parenok i tini i kiwkay家族有難事 必定依靠教會力量
-
wamaaw san to kita o nian ko haenen no mita aka o呼叫阿爸父 所以要尊主耶穌不要悖逆
-
maacang kako anini fangcal kako anini我現在很好 非常快樂
-
cakamaan kako aka ka saan ko falocoʼ haw不要心存小確幸的想法
-
kalimelaan要愛惜
-
minokay kita anini tona pafilongan mapolong kita tayni I kiwkay這次過年回家，我們大家一起上教會禮拜
-
a miaray to paytemek to paro no lomaʼ感謝神 的保守與帶領家族
-
tomalo saka ngaʼay no tireng使身體健康
-
sakangaʼay no ʼorip讓生活安逸
-
sakangaʼay no tayal使工作順利
-
amiaray kita to wama i kakarayan感謝阿爸天父
-
amiaray kita to liteng aca no mita a mapolong感謝所有祖先
-
han nako kita polong no及我們大家
-
salikaka to misyakayay wawa no mako a mapolong兄弟姊妹及我在外的兒女們
-
ano romakat i lalan如果走在路上
-
pinaʼon palakat to tosiya行車注意安全
-
aka pitawal to awaay maaraw不忽略天主
-
pafelien kako wama祈求天主給予我
-
to sakangaʼay no mako romakat i lalan使我行車走平安順遂
-
saka ta⌃engad no mata no mako使我眼神專注
-
saka komaying no kamay no mako a palakat to tosiya使我開車時手腳應變的當
-
ka fangcal konika tahalomaʼ no mako saan kako Amin han nako han mama讓我可以平安回到家 禱告奉耶穌的名 阿們