跳到主要內容區塊 :::
:::
  •  36
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
TIME:

  • 字幕列表
  • sakatolo koni 第三集
    liayawen kiya sowal no miso honi 請再重述剛未了的話題
  • hay ya tangic no toya falocoʼ no miso
    是的 你的內心的哭泣與吶喊
  • itini malalipoying
    在立委任職的時候
  • ya tangic ako haw caay kafanaʼ kona Ko-Ka to Pangcah en
    是的 我哭泣的是 國家根本不了解原住民族的狀況
  • caay ka kono o Pangcah a likakawa koni naʼonan
    這並非是我們原住民族原來的習慣制度
  • caayay kiya pinangan no Pangcah a ʼorip koni padangan
    也非確實為我們原住民族在生活上的協助
  • caayay ko matatodongay i ʼorip no Yincomin
    完全無法套用在我們原住民族的身上
  • to sapisangaʼ to likec caay ka matini kona Ko-Ka
    有關這個法規與原則
  • sa matiaya han nira o minapecay misahakenoay
    他們一直以來都在否定與壓制原住民族
  • caayay ko masalalanay ko paʼorip
    更沒有形成一個正確的生活方向
  • a misangaʼ to sakacakat no ʼorip ita Pangcah
    並制定規則提升原住民族的生活
  • sakatanetek no mita o Pangcah
    讓原住民族生活更加穩固
  • sakailay no mita o Pangcah
    讓原住民族們很榮耀很光榮
  • oni patangicen to no nangra a fanaʼ
    他們利用他們智慧 勉強為原住民族制定規則
  • mipadeteng a ono mako konini haenen sanay
    執意要我們遵行他們所立法的規條
  • matapal to ita awa ko matatodongay
    我們監督呼籲過 沒有一條是合適正確的
  • sa sowal sa ko akong ako itiya ho haw
    早期我的爺爺對我這麼說
  • tah kona rarem no ʼorip
    唉 這些晚輩的生活
  • ka Dipongan so a e o e o na ni no ne no sa
    日本時期唸 a e o e o na ni no ne no 這樣的過程
  • nanam sa kiya ko Pangcah a minanam to a e o e o
    阿美族人很認真的學習日語
  • 50年 to fanaʼ sato mitidid to helakana
    經過50年就慢慢的學會日本書寫
  • maherek to tonini a fanaʼ haw i
    才學會日語
  • a mamicodad to to demak no niyaroʼ
    正要開始記錄部落的事務了
  • a mamicodad to to sasowalen patayra i faled sa ko matoʼasay
    耆老說要寫攸關部落一切的訴求
  • ira to kiya cecay ㄅㄆㄇㄈ sa mapiking to malasawad to ha ha
    接著下來就學習ㄅㄆㄇㄈ 又受創了.前者學習的又消失了 哈哈
  • caay to ka do⌃do caay to ka toor
    接著跟不上 跟不了
  • haen saan ko ʼorip ita o Pangcah 400多年
    原住民族的命運一直不斷不斷在學習新的言
  • cecay ko tayniay haenen haenen o matatodongay fangcalay san
    又一個外來侵略者到台灣 又說這個很好很好
  • miliyaw makapah mafanaʼfanaʼ to ciheci to maʼikes to nasaan
    正熟悉學會的時候 又要重新再來學習
  • ira to ko faʼelohay 擦掉 en to mi 擦掉
    又有新的語言進來 又要重新洗牌
  • miliyaw ho miliyaw misatata
    一次次的不斷重複的學習跟蹤
  • haen saan ko ʼorip ita o Pangcah
    原住民族的命運 是一直不斷在重演重演
  • 講中文
    永遠在地下室
  • awaay ka 一樓 to ha marikec konini maʼikes to
    沒有所謂的 這個階段的學習成積期滿足夠了
  • tayra to i 二樓 maherek to i 二樓 ta fangcal to
    可進階到二樓 二樓完成了
  • o sa siwkakeng to nasaan
    學習應該結業了
  • o tatara to i 三樓 to saan mapeleng to miliyaw ho
    快接近上三樓的時候 又崩潰又被瓦解了
  • haen san o na Ko-Ka ita i o olic a sangaʼan haw i
    期待國家的立法 能因地制宜的精神來立法,而不是套用或強加灌套
  • mahaenay ko demak 永遠第一章 永遠地下室
    他們制定給原住民族的法令永遠都是第一章 永遠地下室
  • saka ano hakowa tayra kita i 101
    我們什麼時候才會到101
  • matores nani tini ci Holangsi
    從荷蘭接連起
  • i tayni midefong ko Holam ato Sipangya
    當荷蘭 西班牙進入台灣時
  • ta macakat to
    我們被提升了
  • ira to ci Desiko pafanaʼ to a miʼalapit titaanan micodad sa
    之後鄭成功來了 開始教我們如何拿筷子和寫字
  • nawhani o sowal no Pangcah
    然而 原住民們這麼說
  • maan han pangangan
    他怎麼命名
  • to Pangcah han nira kiya 生番熟番 sanay a sowal no ni Tesiko han
    有關鄭成功命名原住民族生番熟番的事宜
  • maan san ka ci tiwtiw to 生 ato 熟 han kiya sowal i
    又怎麼區別生熟番熟番呢
  • o mafanaʼay to miʼalapit o cikaferay to ta 熟 han koranan
    那會夾筷子 穿褲子的 就叫熟
  • ya cahoay to cikafer ya caay ho miʼalapit to codad no Holam haw i
    那還不會穿褲子 不會夾筷子 不會寫中文字的
  • o 生番 han kora sa ko matoʼasay
    老人家說 這叫 生番
  • hay haw sanay o ma⌃cakay to a Pangcah
    是喔 一個是煮熟的原住民族
  • mangtaʼay ho a Pangcah san pangangan nara itiya ho ha ha ha
    在他那個時期以生番來命名 哈哈哈
  • ya tahira sato i ka Dipongan haw i
    在日本時期
  • taka sakoco sato o 高砂族 to
    就命為高紗族
  • maen Cing nay sato o caay kafanaʼ tono tamdaw tamdawan waco sa kitanan
    非人類來看待 而是畜類狗類來對待我們
  • mafalic to o waco kita
    我們的名稱又更換 叫狗
  • ta ira to kiya Kaping
    接著又換個朝代
  • o 山地山胞 平地山胞 sa
    又分為山地山胞 平地山胞
  • ano 山地山胞 kora faʼinayan 平地山胞 kora fafahi i
    躺若先生是平地山胞 而太太是山地山胞的話
  • sa ciwawa to 九胞 to ha ha ha ah
    生出來的孩子就變九胞了 哈哈哈哈
  • hatiraay ko nika piciyama pisafa
    他們就是這樣干預鄙視我們族人
  • pisahakeno to kaladamdaw ita
    一直否定我們是有生命價值的人
  • ko demak no fafaw noniay a holic
    這是在上有權位者所立的法
  • ano falicen itini holic san
    若真要修法
  • o mamilifet kita misiʼayaw to Taywan a misolingaʼ a misowal
    我們應當機立斷面對漢人修法
  • onini a fafalicen how i
    要修法的就是
  • aka haenen ko Pangcah a mikariʼang
    請不要這樣惡待原住民族
  • ano kariʼangen iso mahecad masidayay iso ko lakaw
    就像你遺失一些垃圾一樣的意思
  • masiday iso ko hiya ko maʼengiday a demak i niyaroʼ ita
    如同丟掉壞的事務 或柱掉的東西一樣的意思
  • niyaroʼ ita o Ko-Ka ita i Taywan
    部落就是我們的國家 我們的台灣
  • ano maemin a lipahak mahecad piseyli to niyaroʼ ita
    如果都是歡喜快樂的,對部落是好事
  • ano cima ko tomangicay sa mapadang
    如果有悲傷哭泣的族人,會受到幫助
  • o ʼicel no demak no niyaroʼ ita itiya ho
    在早期部落的力量
  • ano ira ko misafitayay i tayra kita miingkay
    如果部落有入伍當兵的 我們就會參與會面聚會
  • ano ira ko patalomaʼay
    假若有人結婚
  • tayra kita a mahakelong ko falocoʼ a lipahak
    我們就會歡喜快樂的一同參與這份喜悅
  • ano ira ko tomagicay a lomaʼ
    若有喪家
  • tayra kita mihinom
    我們就會一同相互扶持與哀家同哀哭
  • o hatiniay awa ko 個人(niyah)
    我們沒有所謂的個人
  • awa ko masidayay
    沒有一個失落的 我們是一個群的民族
  • mahaenay ko ʼorip niyam o Pangcah
    這是我們阿美族人的生活結構的條件
  • misangaʼ kamo to likec i
    當你們(漢人)規劃執行的時候
  • haenen ko pipatatores pidemak nga
    必需要有原住民知識背景的了解
  • ta ira mahakelong ko fangcalay ya 文化 no Aims
    這樣才能順應阿美族(原住民) 好的文化
  • itiya ca ka siday ko Pangcah
    原住民放族的文化才能萬古流芳
  • ca ka lasawad sa ko Pangcah,ca ka sa saripaʼripaʼ sa ko Pangcah
    不彼此會互相狗咬狗相互敵對
  • o hahaenen ko sowal no 名議代表
    這是名議代表理應處理的事務.
  • caciyaw a pakafanaʼ tona Payrang
    要教育漢人 非敵對和推諉的
  • haenen pilikakawa haenen pilikakawa
    是要尊重個別 要尊重個別
  • haenen o sanay ko ʼicel no 名議代表
    這是名議代表的權限及要努力的地方
  • (講華語)不是代手表 哈哈哈哈
    不是代手表 哈哈哈哈
  • o madoengay to pinangan no niyaroʼ na demak i 無
    法聽取部落事務的代表,
  • o saan kita misiʼayaw to pades
    又如何因應部落事務的解決呢?
  • o maan ko sapalalan ita to payrang
    我們要如何引導漢人 依原住民族的條件來立規則或立法呢
  • to haenen kami haenen kami
    好讓我們族人們 依法而行
  • haenen kami tiya matatodong sanay
    這樣的立法規範 才是正確的
  • sa milicay kiso o maan han
    所以 妳(雪奈兒)問我 任職立法委員時期做了什麼
  • o mikangkangnay kako itiya tayra i lipoying
    我到立法院是去耕耘
  • mi 佈道 han no caciyaw ni liyaway misatadtad
    就像佈道一樣 在他們的腦內革命
  • to fanaʼ no tapang tapang to pakayni ʼorip ita o Pangcah
    打破上級長官對於原住民族認知的知識給予喚醒
  • o hatiraay ko tayal ako itiya
    那時 在我住職所做到的工作
  • saka haen hanako ko pacako
    在這簡短的回應妳
  • to o maan asa 革命尚未成功
    到底是什麼 就是革命尚未成功
  • sa ko sowal no pipalowad ni 國父
    這是革命先祖國父所說的名言
  • itaya ho to fangcal no Ciw-Ko
    當時中國還非常好的狀況之下
  • o hatiraay kaya falocoʼ ako itiya eng
    這是我當時的心志 是
  • caho kaʼisʼis maemin i
    都尚末革命完成
  • mafalah to no ʼalomanay caka olah kakowanan kira
    就一群討厭我的人抛棄了 哈哈哈哈
  • pitin sato kiya 心願 ako o
    我的心願就此住了 是
  • hatiniay ko patoroʼ ako tona sowal
    回應妳主要問的問題
  • adihay ko laliyawen tonini a falocoʼ sa
    許多心的期許要重新建構要重建的事務
  • samanen onini ko mipatalahekalan nako
    但又奈何 這是我主要談的關鍵題
  • hai o roma sa i ya aniniay i adihay ko itiraay i pitilidan a singsi haw
    有許多在學校的老師們
  • masamaan ko miso pinengneng toya malasingsiay han
    對於學校的這些老師們 您有什麼潛見與想法
  • malasingsiay no maan
    做什麼的老師
  • no kaemangay no 母語老師
    小學母語老師
  • adihay ko mangilayay adihay ko caka fanaʼ caciyaw to no Pangcah
    很多老師不太會說母語會結巴
  • e nanay nanay sanay a nanay ta 心願
    這心願 所祈盼的心願
  • mararaw kopi 設計 ya nanay 就變成惡夢 ha ha ha ha
    心願設計錯誤 心願就變成惡夢了 哈哈哈哈
  • haw nanay saho ko falocoʼ ita ira kiya hay 理想
    心願就是一個理想 是
  • ira kora 願景 sanay no Kaping hay
    漢人說的是一個願景
  • nikaorira o na o nanay haw saheto tayra i tonoʼtonoʼ
    然而 這個心願呢 全部掉進懸崖裡面去了
  • saheto tara i hiya i kalihenawan ko demak i
    進入到一個令人擔心 擔憂的事
  • o maan koranan
    這是什麼呢
  • caay ka hapinang ko longoc no Pangcah
    他們沒有深入清楚知道 原住民族的語言文化方向
  • caay kafanaʼ to sapafeli sapataheka
    無法給予或設計供應原住民族所求的能力
  • sapalalan sapikaykic to demak no Pangcah
    給予方向 解決原住民族所有事務的能力
  • hanaw masangaʼ kiya ni mararaway a
    才會製造出許多的錯誤計劃
  • masamamanay a pisangaʼ tosa pipalowadaw to Pangcah
    設計各式各樣玲朗滿目的原住民族語言振興計劃
  • sowalan ako itiya ho ano nengneng han ita ko pisikiy no fafaw
    在早期前我說過 仔細看過上級長官所設計的項目
  • sepat aca ko 人才 no Pangcah
    原住民族的人才 只有四種
  • ano nengneng ita ko pi 設計 to sapipalowadaw
    如果我們看看,所設計起來的
  • saka cecay 警察 eng
    第一個是警察 是
  • 軍人 第一類項 koranan
    軍人是第一類項
  • sa i o 人才 ho no Pangcah itiya ho saheto o sofitay hay
    原住民族的認知人才 軍人也是人才之一
  • ato imeng
    還有警察
  • saka tosa how i o 體育 eng o 老師 o 農校 haw
    第二類人才是體育 老師 農校
  • saka tolo haw i o malakangkofo
    第三類 是 謢士
  • malapawmo 保姆 mala社工
    當保姆 做社工
  • saka sepat haw i malamaan o 烹飪 misaitafaay
    第四類人才 當廚師 裁縫師
  • hatira aca ko 人才 sanay a fanaʼ no Koka ta tiya ho
    國家對原住民族的人才認知 只到這個層次
  • to sapipalowadaw to Pangcah
    來培育原住民族人才
  • 所以 hayda sa kita o hatiniay kita saan
    所以 我們自認為 原來我們只有這樣的層次而已
  • nikaorira o mako a fanaʼ haw i
    然而 既我的認知並非如此
  • o Pangcah hananay adihay ko 夢想
    原住民族是很多夢想的民族
  • 很有創意 kona Pangcah
    原住民非常有創意的民族
  • o lawlalawla no Pangcah haw
    連原住民的玩笑
  • mafanaʼ sakita pakatawa to fanaʼ ita to Yincomin
    我們的民族 非常有創意來娛樂自己的民族
  • mahecad ho itiya ho
    跟從前的老人一樣
  • tayni i 台北 talacowa kiso ano han ko matoʼasay
    到了台北向老人問候 你要去那裡
  • tayraw i "Ko-Fo-Ni-Ci-Kowang" ha ha ha
    我要去-國父你去管 哈哈哈
  • 國父紀念館 caka saan
    他不會說 國父紀念館
  • sano "Ka-Pingen" to o 國父你去管 saan
    他會按國語直譯說 國父你去管 這樣
  • patoorpatoor sanay
    他會著他的直覺說出來
  • nawhani o nira a lengaw koranan kira
    為什麼呢 那是他腦袋植入的晶片
  • 所以 matawa kita
    所以 我們因而開懷大笑說
  • 國語不好 sa kita to matoʼasay
    老人家的國語不好
  • cawa o 很誠實ay a pinangan koranan
    並非如此 這一個很誠實的表現
  • saka tosa sato haw i
    其次餒
  • 你要去幾段 ano han ko matoʼasay i
    你問老人家說 你要去幾段
  • (講華語)一刀二段 哈哈哈哈
    他會回答你說 一刀二段 哈哈哈哈
  • mana 幾段幾段 hanen
    問他幾段幾段
  • mansanay kona sowal sanay ko matoʼasay
    老人家一楞一楞的 他想到底什麼叫幾段幾段
  • maorat 一刀二段 sa
    他感到納悶
  • 什麼路 han
    問他什麼路
  • 反攻大陸 ko lawla no Pangcah itiya ho
    反攻大陸 這是早期老人家的創意玩笑
  • o maan koranan
    這又是什麼呢
  • awaay ko pasomaanan a falocoʼ nira haw
    他沒有一點其動機與遐想
  • hakelong sanay to no 一般 a fanaʼ ko taneng no Pangcah
    原住民會隨著他腦袋的智慧與一般人交談
  • caay ka i lalomaʼ a makafit
    族人不會計較懷恨在心
  • no ah o rama to haw ko rarem a ʼorip anini
    族人會反思 調適 理解 現代人的生活說話方式
  • masamaanay a 人才 matatodong itini i
    要什麼樣的人才 才能讓部落振興發展
  • a fangcal tapalan sa
    被公眾肯認的能者。
  • ano harateng han caay ko payciay ko lengaw ita o Pangcah
    我們族人的生活發展 並非是以經濟生意為主題
  • awaay ko payci paycian a fanaʼ
    族人從未有這種經濟的概念
  • kafit sa kita a mihakelong tonini
    我們直接銜接時代迅速的改變中
  • a liyon no fafaw no kitakit haw i
    進入到一個經濟鵬勃發展的階段 族人必需接受國家政策
  • o payci paycian kira
    是經濟利益結構時期
  • cawayni o papafanaʼen nira maanen pietan
    照理來講 理應教導我們族人如何賺錢
  • mafalic to ko rarem no ʼoirp anini
    現代後輩的經濟生活條件 有所改變
  • o paycian ko sa dodoen nona na demak haw i
    是經濟為導向的時代
  • caay ka tayraen nira ko sapisangaʼ
    沒有培育教導
  • to palowad to tanengay tamdaw
    來提升有智能的族人人才
  • malaimeng malasofitay han i
    做警察 做軍人 這樣的階層
  • no hatira ko fanaʼ o sanay a tapalen ita
    心想難道 我們的智慧只能這個階層
  • o sapihakelong to palowadaw 是經議題 經濟人才eng
    生活價值或提升生活 也只有經濟議題經濟人才 才能改變 是
  • caay ka hatira ko pidemak nara kitanan
    但 他們沒有用這個概念 為我們族人量身訂做來去做設計
  • saka itini kiya pitapal ako to caay kafanaʼ haw
    我在呼籲 我們國家在立法的條件上
  • o na Ko-Ka to na finawlan
    沒有考慮族人們需求
  • maradiway kita kira
    我們是歌唱的民族
  • makeroay kita kira
    是跳舞的民族
  • mitilid sato to 音樂系
    就讀音樂系時
  • a hakelongen i
    假若照著隨著族人的細胞
  • 應該是 eminemin han kiya Pangcah tayra i 音樂系
    音樂系 應該全部納入音樂系的體制裡
  • caayay ko 家政系 o 音樂系
    不是家政系 是音樂系
  • nikaorira saʼet han i kaʼayaw
    但是 在第一關就阻擋了
  • mi 考試 to 鋼琴 han 術科要彈鋼琴 han
    要考鋼琴 要考術科
  • icowa sakiya 鋼琴 no Yincomin
    原住民 在當時那裡有鋼琴
  • ala han ko macicihay a mising
    找早期破舊媽媽的裁縫機
  • haen sa milinsiw ko wawa no Pangcah
    原住民族的孩子 就在上面練習彈琴
  • ya tilid han do le mi so do le mi so saan
    就這樣 1 2 3 5 1 2 3 5 的反覆練習
  • haen sa mi模仿
    一直模仿
  • nawhani o 人才 nona Pangcah haw i
    以阿美族的人才來看
  • o maradiway
    是能歌的
  • o macikayay san
    體育能跑的
  • no ca kapatatodongen hatini kora 條件nira
    為何不按著族人的條件來量身定做提升他的強項
  • patongalen patongalen patongalen han
    不斷不斷增加 來提升強化他們的條件
  • 體力 產業立國 sanay o sowal no Padaka haw
    就美國人說的 體力 產業 立國
  • o mamisangaʼ kita to saka cidafong no kitakit ita
    我們應該去創造部落的經濟產業
  • pakaynien i 本來的條件 eng 本來的優勢 itiya
    按著本來的條件 本來的優勢 是
  • caliw han no caay ka tatodong kitanan
    卻被不當的方式取代
  • masamanay hakini kona fanaʼ nona KoKa
    到底 國家是怎麼設計
  • sa konini karariman to kalasingsi hananay a sowal
    最令人擔憂的是老師這個議題討論
  • o rama sa kiya haw 設計
    另外 就是設計
  • o nengnengen ko sowal no Pangcah
    我們來看看阿美族的語言
  • caka 量en iso ko 米達尺 fanaʼ sa kiso haw
    你都沒有使用米達尺來量尺寸
  • (講華語)我目測就知道那個幾公分
    喔 我目測就知道那個幾公分
  • hakowa ko tireng no Pangcah sa ha ha ha
    按著原住民的身量來量尺寸 哈哈哈
  • mafanaʼ kona Yincomin mi目測
    原住民的目測能力很強
  • o maan koranan o taneng nona fanaʼ noya
    這意味了什麼在工作中的經驗所累積的智慧
  • (講華語)熟悉了就厲害不需要米達尺 哈哈哈哈
    熟悉了就厲害不需要米達尺 哈哈哈哈
  • caay ko 量表 ko fanaʼ no Pangcah hay
    非用量表來衡量 原住民族的智慧 是的
  • awaay ko patahiraay to matatodongay a maanen
    (無中文紀錄)
  • a mipalowad ko Pangcah
    來提升原住民族
  • maanen to sakaciʼepoc tona Ko-Ka sa
    如何使這國家創造的更有價值
  • ano soʼelin limela ko kitakit kitanan o Pangcah
    假設這個國家 非常重視原住民族
  • ya fangcalay ita ko mitongalan
    那優質的 要不斷的提升
  • ya caay kalecad tono a Payrang a 優勢 ita i
    別於漢人不同的優勢價值
  • o ranan ko palaciʼepocan haw
    就以最優勢的特質發揚光大
  • mipalalan a mipalowad itiya
    給予他們方向永續發展
  • o sakangaʼay no Pangcah a ma改善 ko kecay
    原住民族在經濟上會顯著改的善
  • o sakangaʼay no kitakit ita mipatongal to dafong to 財富
    也為國家創造更多的產業 與財富
  • o sanay masamaan ko 學校 sa
    學校的又是如何
  • maliyawen adihay ca ka emin a tona pisowal i matini tona tatokian
    有很多的話一時無法說明
  • adihay kora liyawen to 觀念 nona malatapangay
    長官們還有很多的觀念要改變
  • a sakowan no kitakit adihay
    還有國家管理的問題
  • tangasa anini tomangic kako
    時至今日 我心仍然哭泣
  • maemin madoʼeng
    全部都是聽障人員
  • nawhani o ya palalanay i
    由於 領導者
  • mararaw ko palalan no malakakeridan haw mararaw ko fanaʼ no Ko-ka
    錯誤的領導 國家政策方針也跟著錯誤
  • ma對 koya palalanen ma對 ko 政策
    領導者的領導方向對了 國家政策也跟著對
  • hatiniay ko patoor ako to sowal
    這是我要強調的地方
  • hay i Laya singsi a foksi han nako i
    是的 拉亞 老師 牧師
  • 大腦農夫訓練師 haw
    又是大腦農夫訓練師
  • aray han nako kiso tona pasifanaʼ no miso to nanay no falocoʼ iso haw
    由心的感謝您 願意分亨您的以上的經歷與祈願
  • hay adihay to ko kacangoʼotan i
    是的 政策還很多很多的缺失
  • a honi mitengil ta sowal no miso i
    方才聽了你的一番敘訴
  • (講華語)真的要覺醒
    真的要覺醒
  • no mako a falocoʼ koninan
    這是我個人的想法
  • (講華語)不代表全部啦
    不代表全部啦
  • o nanay no falocoʼ no mita haw
    這是我們的心願和祈盼
  • hay aray hanako singsi
    是的 由心的感謝老師
  • tahini ko pihomong no mako
    我的訪談就到此結束
  • hay aray aray
    是的 謝謝 謝謝