- 38
- 0
- 字幕列表
-
(Introduction)細訴者: Lifok 陳天來 錄製編輯者:Yusiko楊婷涵 pasawali'an a 'Amis東邊的海岸阿美族
-
Ngaʼay ho faki ato fai a itini kako a somowal to niyaroʼ no mako長輩們及大家好我在這裡細訴我的部落
-
O Posong o Singko o Saʼaniwa ko niyaroʼ ako我住在台東縣成功鎮宜灣的部落
-
Tahanini ko ʼorip ako我活到現在
-
Malipadesay ko talengawan no niyaroʼ no niyam我們的祖先的部落是貧窮的
-
Mahofoc kako itira i Saʼaniwan我出生在宜灣
-
O ngangan ako i ci Lifok我的名字叫(里富)
-
ano paciLifoken no matoʼasay kako為何長輩給我取名叫(里富)
-
Iraay ko tadamaʼanay a sasowalen no matoʼasay長輩有特別叮嚀
-
Yamasadak kako itini ci ya winaan madipot在媽媽生我的時候
-
Ci Lifok ko ngangan iso sa ko sowal no ina ako媽媽說我的名字必須叫(里富)
-
Nawhan caay ka ʼorip ko salikaka nomako to fafahian因為我的姊姊生來就(夭折)
-
Saheto faʼinayan kami a malahad我們家的小孩都是男生
-
sasafa:ay kako sa ciLifok ko ngangan iso我是排行老么所以取名叫(里富)
-
itira i potal telihan i caki kako a mitaliyok把我放在畚箕裡繞著外面庭院
-
apasifanaʼ to awaay maʼaraw san ko imi, nora malitengay sa長輩門說這麼做是讓祖靈知道
-
saLifoken nai potal kako pateli i caki長輩在外面把我撿起來放在畚箕裡(Lifok/拾獲)
-
sa ciLifok ko ngangan ako,所以我的名字叫里富
-
nanoyanan sato to pidipot no matoʼasay takowanan i那個時候父母對我的照顧
-
i niyaroʼ maroray ko ʼorip no niyaroʼ在部落的生活非常困苦
-
awaay ko payci,沒有錢
-
saci payci sa ko matoʼasay saheto o ficing長輩們用的錢都是用量杯(量米)
-
i tini i payrang paʼaca to ʼayam在拍浪(漢族)賣雞
-
haen san ko ʼorip no matoʼasay itiya ho長輩過去是這樣過的
-
nanay hakiya, itini kami o misapangcahay itini i niyaroʼ希望我們在這裡的原住民部落
-
awaay ko maan awaay ko kakaenen什麼都沒有連吃的也沒有
-
tiper han no matoʼasay to omah長輩們只有辛勤的在田裡工作
-
a matayal a pakaen to wawa nira工作為了養活他的小孩
-
sanay mahaenay ko ʼorip niyam itini i niyaroʼ部落生活就是這樣
-
mitilid sato kami itini i Tomiyac我們讀書在重安
-
nanay ko lalan o siʼelaʼelac ko lalan itiya我們走的路都是石頭
-
awa ko amoto, ko lalan沒有鋪柏油的路
-
ano romakatsa pakaynisa i riyariyaran所以我們都從海邊
-
tafekan ko rakat no niyam i niyaroʼ往上爬坡走到部落
-
Ano awaay ko matiniay a lalan如果沒有這樣的路
-
to fangcalay rakaten no tafotafokan a riyar海邊漂亮平平的沙子
-
caay ka fangcal ko rakaten niyam a tayra i Tomiyac a mitilid我們不會很順利地走到學校讀書
-
o siʼelaʼelacan caka cikoco都是石頭沒有鞋子
-
marakam pakayni san i rengorengosan赤腳腳痛只好走草皮
-
lawac no lalan ko romakat no niyam itini i niyaroʼ的路走我們部落就是這樣
-
nanay aca kona tireng希望身體
-
sa itiyaho kaemangay ho itiya以前的身體狀況
-
mitilidho ʼawa ho ko ko-cong itiya ho以前讀書沒有國中
-
o cu-cong kami itiya mi tilid以前我們讀的是初中
-
itini i Singko, ko pitilidan ni cu-cong kami i tiya我們在成功讀初中
-
O raʼoc mitilid kami i cu-co-ng我們是末代初中
-
misekingan ko pitilid i cu-cong itiya以前讀初中要考試的
-
caʼay ko ko-cong不是國中
-
mala ʼaca kako mitilid i cu-cong itiya i那時考上初中
-
mitilid to i kaw-cong sako ko farocoʼ no mako我心裡很想讀高中
-
awa ʼaca ko sapitilid maʼan ko sapapitilid kisonan sa沒有錢可以去讀書
-
ko matoʼasay taminan i tiyaho長輩這樣對我們說
-
saheto saan o mikeritay to kosoy都是割香茅草的
-
o sakalahad no wawa o kosoy要養大小孩靠香茅
-
o sapitilid no wawa o kosoy小孩上學也是靠香茅
-
itiya ho kora, kosuy saheto no lingpang a lotolotokan以前的香茅山都是鄰邦
-
mifaliwan a paloma to kosoy割草種香茅
-
o ranan ko sakaʼorip no matoʼasay i tiyaho以前長輩們就是靠香茅過生活的
-
ano awa sanay ko kosoy a paʼacaan to simal如果沒有香茅油可以賣
-
omaʼan ko saka ʼorip no mitiliday no kaʼemangay i tiyaho awa生活及小孩讀書都沒有資金
-
o kakaenen hatiniay ʼaca kosa pitilid no wawa sa吃的用的及學費只有這些了
-
o niyaroʼ awa ko tataʼian部落沒有廁所
-
tomaiʼ, sa tayni i riyariyaran上大號到海邊
-
ko katomaiʼ no finawlan部落的人都到海邊上大號
-
awa ko saʼilos saci saʼiloshan o fakeloh沒有衛生紙擦屁股用石頭
-
to dafak mara:tar tayra i riyar一大早去海邊
-
awa maʼaraw no tamdaw kako i liyaliyalan沒有人看到我在海邊
-
mi salafiiʼay a tayra i liyaliyalan a tomaiʼ深夜到海邊去上大號
-
sa matinisaan o kasiniʼadaan to ko matoʼasay itiyaho長輩以前的生活真的很貧窮
-
o sakaromakat itini i mikalic to faso, awa連坐公車的錢都沒有
-
a sapiʼaca to simal saheto o mificingan kiya felac要買油拿米來秤
-
itiya ho sapifalic to ʼepah酒也是拿米換
-
to silasimi awaay ko payci,買沙拉油也沒錢
-
o felac ko sapiʼaca to kakaenen itiya itini i siwfay在雜貨店拿米買食物
-
matira ko ʼorip no niyaroʼ, itiya ho以前部落生活就是這樣
-
o tireng sa matoʼas to漸漸長大了
-
madeng mi pi-yi kako to cu-cong初中可以畢業了
-
mitilid ho kako to kaw-cong sakako想繼續升學讀高中
-
caay pafeli ko matoʼasay to sapitilid長輩不給讀書錢
-
manan ko fanaʼ ano misiy-kay to sa ko matoʼasay怎麼知道 長輩會說去都會上班工作
-
anocasa pi siy-kay o manan ko kakaenen itini i lomaʼ如果不去都會上班在部落吃什麼
-
o maan kakaenen no matoʼasay sa to koya harateng i tiyaho sa心想長輩吃什麼
-
mifoting ko mifotingay跑船的跑船
-
misiyakay ko misiyakayay itiya ho到都會上班的到都會
-
ya misiyakay kako to mako ʼorip tiya kaemang ho在我年輕時代我出社會時
-
tini los-fu-lu cing-mi在羅斯福路景美
-
a mikilim to mako katayalan去找我的工作
-
tayatayal sato sang-ke-ye pinokay to到了三個月被叫回去
-
mipanay to san回家幫忙割稻
-
sang-ke-ye tolo folad a mi matayal misiyakay在都會工作三個月
-
papinokay to ko matoʼasay長輩叫回去
-
caay ka hakowa ko lifon itiya ho以前的薪水沒有很多
-
o cecay folad pa-pay sakako itiya ho kami no misiyakay ho一個月大約800元
-
to pisiyakay yan to i-ke-ye-800-koay工作一個月800元
-
panokay han ko payci to 500-koay to i niyaroʼay一個月寄500塊
-
O seng-siya-300-koay no tireng sa cu-kay-sing剩下300快就留給自己作零用錢
-
to kakaenen nira to itini i lomaʼ sapiʼaca to mamamaʼan買他們在家裡喜歡吃的東西
-
O no niyam a tayal i tiyaho那時我們的工作
-
ano hanen ko tayal misiyakay itiya ho如果以前我們的工作
-
maraod ko pipanayan到了割稻時
-
maraod ko piʼanipan到了插秧時
-
awaay to ko pisiyakay itiya ho去都會工作也沒有用
-
sa mahaenay ko todongay no tayal工作就是這樣
-
no misiyakayay itiya ho在那時工作的
-
cay kalalen ko fangcal to aroʼ no niyaroʼay itiya ho部落的生活不穩定
-
malalen to awa ko payci, malalen to awa ko pialaan to lifon錢難存賺錢工作的地方難找
-
itiya ho sa minokay sa那個時候回家時
-
pakayni i takaw taliyok awa ko lalan itiya i kalingko沒有路從花蓮是從高雄
-
pakayniay i kaw-siung kami minokay itiya那時候我們從高雄回家
-
saheto misalafiiay mikalic to ho-ce都做深夜的火車
-
mikalic to cin-ma-haw itini i kaw-siung tahiraay i Tay-Tong坐金馬號從高雄直達台東
-
madeng salafii saromiʼad ta tahira sa大約坐一天ㄧ夜才到台東
-
i lomaʼ sa ko itiyaay ho ko pisiyakay sa以前到都會工作回家時
-
tomangicay ko niyam a falocoʼ niyam itiya ho心理很難過的
-
paini no matoʼasay父母給的
-
ka inaneng mimatayal工作要認真
-
ka inaneng a dademak i tini i katayalan na在工廠工作要認真
-
sa ko falocoʼ a maanen ko fanaʼ知道這個道理
-
caka san-ke-yi minokay to還不到一年就回家了
-
maraod ko pan-nin misiyakay待了半年又去都會工作
-
away to ko todongay to沒有ㄧ定的時候
-
ko pilipayci tiya ho to pisiyakay sa工作領薪水
-
hatiraay ko no mako我就是這樣
-
a falocoʼ to saka i tini i lomaʼ為家裡著想
-
saka itini i katayalan不管在工作上
-
sanay ko no mako a pinengneng to tayal itiya ho我對過去的工作是這樣的看法
-
kasiniʼadaan to kami omi我們真的很可憐
-
malo kaemangay no matoʼasay itiya ho在那時候身們為兒女的我們
-
ano awaay ko matoʼasay如果沒有父母
-
a pacici, a palifet, papisiyakay鼓勵去工作
-
iraay ho hanima, anini ko katayal或許今天沒有工作
-
nasanay kami sa sainaneng很珍惜所以很認真
-
sa misiyakay i tiyaho的在那時候工作
-
ano kalakapahan ho itiya ho那時候還年輕
-
ni fong-ning-ci kaca pinokay到了豐年祭一定要回來
-
sa ko matoʼasay長輩這樣交代
-
li-yang-ko-ye to misiyakay工作兩個月
-
minokay to miilising to i lomaʼ回到家裡慶祝豐年祭
-
mahaen ko niyam我們是這樣
-
a tayal i tiya ho以前的工作
-
masakapokapot naitiraay階級制從那時候
-
pakalongay tayni i kapah小孩子到現在的年輕人
-
tayni no mama no kapah到年輕人的父親
-
ko tayal niyam a tini i niyaroʼ我們在部落的工作
-
ira kora no kowaping anini華語這麼說
-
nin-ling-ciye-cen年齡階層的
-
hananay ko sakapokapot階級制度
-
mahaen ko ʼicel no niyaroʼ我們部落的力量
-
no niyam to sakiitini i ilisin是這樣對部落豐年祭的忠誠
-
ko kalikodaan sanay ko歡樂的時候
-
kora no mama no kapah爸爸的 階級
-
niyam itiya ho在那時候
-
itiya ho o kapah, maliyang masasetiʼ那時的階級互相打架
-
o todongay to pipasifanaʼ代表指導
-
to kaemangay todongay tono小孩子也代表
-
pasifanaʼ to tayal no kapah教小孩子做事
-
mahaenay ko tayal no do⌃do no toʼas nani fafaed階級制度分配的工作
-
sanay kono niyam a niyaroʼ itiya ho那時我的部落是這樣
-
itiya ho mafanaʼ micelem那時候很會潛水
-
mafanaʼ mitakolaʼ很會抓青蛙
-
anini sato kaemangay現在的年輕人
-
awa ko fanaʼfanaʼ miraod to riyar對海邊一點都不了解
-
cato kafanaʼ a micelem不會潛水
-
cato kafanaʼ mitakolaʼ也不會抓青蛙
-
o sakafanaʼ itiya ho no kaemangay itiya i niyaroʼ以前的年輕人學會
-
o kakaenen to ko sakaira覓尋豐富的食物
-
sainanengay a matayal itini很認真覓食
-
i riyariyaran在海邊
-
fafahiyan micekiw faʼinayan micelem女生檢貝殼 男生潛水
-
mahaen ko niyam sawali, itini i niyaroʼ我們東海岸部落是這樣的
-
mahaenay ko niyam itiya ho我們部落以前是這樣的
-
todongay no ʼicel no niyaroʼ是部落的象徵
-
tini komong在顧問
-
cakaciʼicel ko komong顧問沒有能力
-
iraʼay hanima ko kaemangay a nini a matayal或許年輕人沒有來工作
-
asanay ko mako to niyaroʼ a tayal sa這是我對部落的工作看法
-
anini mafanaʼ to anini ko kaemangay現在年輕人知道了
-
mapasifanaʼ o maan ko weng-hwa教育他們什麼是文化
-
weng-hwa, sa anini cakafanaʼ kita文化現在我們還是不太懂
-
a misacaciyaw to no pangcah和說族語
-
cakafanaʼ ko kaemangay sano pangcah年輕人雖然不會說族語
-
caka tatama ano haeneto這樣是不通的
-
tono misiyakayay a falocoʼ面對這事的想法
-
sanay ko mako也是我的想法
-
a pinengnen to tapal no niyaroʼay a tayal sa對部落這樣的工作
-
ilikien kako to matoʼasay itiya ho在那時我對長輩有期待
-
pakalahad to wawanira要磨練自己的的小孩
-
sanay to ko no mako to wawa nira我是這樣的想法
-
saka pasifanaʼen nira所以教他
-
itiya ho naira sakiya kangkang sapiiya在那時候已有犁田的工具
-
to omah sato o kolong都是牛在犁田
-
mikangkang misenat mikara miʼanip要犁田要插秧等等
-
saheto no tamdawan ko tayal itiya ho都是要人工的
-
mifafa ko ina awa ko midipotay to wawa媽媽背著小孩因為沒有人照顧小孩
-
fafaen a matayal ikien to kako to matoʼasay我會做我去幫忙長輩
-
hatiraay ko mako a limela我是那樣的疼惜
-
to tayal no misanopangcahay對我們原住民的工作
-
ano awaay ko mahaenay palofo to parayray如果沒有這樣的人指導和帶領
-
to tayal ni kaemangay年輕人們
-
maʼoripay ho kaemangay anini sanay不知道年輕人能不能活到現在
-
ko mako a mitapal to i niyaroʼay我這樣的關心部落的人
-
hatira ko mako a piaray我這樣的感謝
-
to saʼosi to awaay a maʼaraw感謝上天的安排
-
to matoʼasay anini hatiray ko mako a piaray感謝今天有這樣的機會訴說過去
-
(無此句音檔)繼續聆聽細訴宜灣部落的年齡階級
-
o mama no kapah,年青人的爸爸
-
laʼeno no mama no kapah小孩的下一個是年輕人
-
o ci poʼotay及帶刀的
-
malakacaway ora malakacaway hananay haw碁老.身為耆老的是
-
mimaecad sing-cen-tang-wi saʼosiay to payci做行政的算錢的
-
misolotay to payci kora malakacaway耆老也是收錢的
-
ora cipoʼotay hananay haw帶刀的名稱
-
o milinsiway to mama no kapah向爸爸年輕人學習
-
masamaʼan ko mama no kapah tayal ningra haw年輕人的爸爸是怎麼做的
-
o tatodongen nira kora cipoʼotay hananay是他們要學習的對象
-
caay ko ci poʼotay i tayra o ngangan nira不是真的帶刀，只是他們的稱呼
-
o mido⌃doay to mama no kapah是在年輕人爸爸的排序
-
tayni i malakacaway haw到了耆老
-
no sing-cen-tang-wi miosiʼay to payci又是算錢的
-
miʼacaay to ʼepah, misolotay to payci, mitefocay買酒的 收錢的 懲罰的
-
ya mama no kapah sang-min haw年輕人的爸爸的上面
-
ano ci-tin kora se-cin nira haw訂好的時間
-
ano maosoy haw mamitoki kora, mitefoc要準時到遲到就要懲罰
-
ano itra i kapolongan caay katefoc han no niyam,我們在團體不叫懲罰
-
topin ciu-se militodong to maosoyay(topin)就是收罰遲到的人
-
maosoy kiso to liyang-tin patopin to liyang-pay你遲到兩個小時就要罰兩百元
-
maala to ko i-paw-siang-yen kira to matoʼasay就買到一包香菸可以給年長的了
-
anca ka ʼala haw i laplap hanira, papinokay miala to payci收不到罰款趕回去依定要收到錢的
-
alaen nira ko tamako就拿香菸
-
maosoy haw topien to kira晚到就用香菸做記號
-
kora no malakacaway hananay那個耆老的的責任
-
laʼeno no lakacaway ya kapah haw liyang-ke-ciy-cen耆老下來有兩個階層
-
ci salilitay haenen ya to-se, o aniniay to有頭冠的服飾
-
salilit han no matoʼasay itiya ho以前長輩叫頭冠在那時候
-
aniniay kaemangay haw wen-siyang現在我們的小孩子說
-
ing-wi-wo-men-na-ke salilit因為我們那個圖案
-
ta-kay-liw-se-ce大概六十呎
-
mihaenan mililit toya fongoh nira他圍繞在頭上
-
no aniniay to ciw-se-ko-ting han mi-ko-ting現在的是固定的
-
mafanaʼ mililit我也是會繞的
-
anoira ko salilit haw如果有頭冠
-
piw-in ako mililit mihaen我可已表演給你看
-
wo-hi-co mafanaʼ kako milililit我會做.會繞的
-
itiya ho malikoda ho malesafon to以前豐年祭時
-
ko kapah tayra i kaʼayaw ako那些年輕人就集合過來
-
mililit ano caay komaen capi tamako kako haw i繞頭飾，因我沒有抽菸
-
acaʼaca sa to ʼepah i-pin就會買酒一瓶
-
pakaen takowanan teliteli han放著請我喝
-
todongay no pililit就等於圍繞著
-
sakainaneng no mililitay saan ko imi nora為了要讓繞的人認真
-
caay ka pakaen tisonan不是真的要請你吃
-
todongay no sakalalok a mililit saan koranan代表要認真學繞的意思
-
sa mililit ta-kay-iw se-fe-cong所以繞約4分鐘
-
mililit toranan繞的時間
-
ano caka fangcal ko pililit haw matefad如果沒有繞好就會掉
-
kora salilit toranan那個繞的
-
itiya ho ko salilit no matoʼasay以前長輩繞的時候
-
o soʼelinay kilimaw是真的布料
-
kohetingay kareteng黑色的布很重
-
ca-po-to-tiw-w-5ke-siw-se-se-ke-sul-s差不多跳舞4個小時6個小時
-
po-neng caka ngaʼay miala不能拿下來
-
aniniay haw ko-ting-ko-ting han to ako mi-ko-ting現在的固定固定的去固定
-
maroray sa helohelo han nira mihelong累了他就可以脫下來
-
mahaen to anini mafanaʼ to ko kaʼemangay kira現在不一樣小孩子很聰明
-
lilit han to ira mi-ko-ting-ko-ting剪裁之後就固定了
-
yu-s-na-ke-pu-c-pu-cy-te-hn-cin mahaen ko kapah anini又是布織布感覺很輕現在年輕人用的
-
o toka no anini niyam itiya ho, kili kareteng現在的偷懶我們的以前很重
-
liw-ke-siw-se mi-tay要帶六個小時
-
caenget saan mikoskos matalaw katefadan nira很癢的時候也不敢抓癢，擔心掉下來
-
sa mahaenay to ce-ke liy-ke-ci-cen這樣的兩個階層
-
salilitan nake se-me-to-po-co剪掉他什麼都不做
-
ce-se-ay-siw-ciye la koranan只是愛小姐啦那種的
-
kilim sato fafahiyan kora tosaay a kapot那兩個年齡階級都是找小姐的
-
laʼeno no latosa, haw pakalongay to kira這兩個階級下現就是年輕人
-
sa itiraay ko pakalongay a milecad所以年輕人從那裡學習
-
matiya sowal i honi to misawad ko pakelongay haw ci salilit to cihiya如剛剛說的年輕人結束
-
o fafahiyan to ko maharatengay nira他們開始找女人了
-
ano maan to ko ngangan nira之後他們不知道會叫什麼名字了
-
ano carawaco或許叫貪心狗
-
malamamaan a:dihay ko pangangan no finawlan itiya ho無論如何部落的人很會給人取名字
-
ARAY謝謝聆聽 再續下集