- 56
- 0
生活在都會區多年的Itay fai,雖然離開部落半輩子了,但長輩傳承的醃肉技巧,他永遠不會忘記,並且在都會區用在地材料製作不同風味的siraw,許多的族人紛紛向他學習及購買,醃肉技巧在原鄕與都會區底有什麼不同之處呢?
- 字幕列表
-
itiya ho haw i在很久以前
-
為什麼mana misasiraw為什麼要醃肉
-
就是awaay ko pinsyang就是因為沒有冰箱
-
awaay ko patelian kila因為沒地方放置
-
mi想辦法ko malitengay misasiraw父母親就會想辦法把肉醃製
-
manamanan o titi ngaʼayay to肉類什麼都可以
-
ano ira to miʼadopan如果有獵物
-
i tokostokosay i來自山裡的
-
sasilawan no malitengay父母親就會醃製它
-
anca tapayen或是烘乾
-
hai hatiraay ya就是如此
-
misasiraw to kira就開始了醃製
-
anca o foting無論是魚類
-
ano mitafokod ko malitengay i如果長輩去撒網捕撈
-
misasirawan就會醃製
-
ano kamimingay a foting i misasirawan misakiro小小隻的魚也會醃製
-
misakiroan醃製魚品
-
ano taʼangay a foting i如果是大條的魚
-
miʼicangan就用曬乾的
-
ngaʼ pasofaw hananay hatiraen之後再用酒浸濕
-
hadateng mipanay kora ney !這是在收割時的菜餚吶!
-
awa ko sapiaca⌃ ira to dating kira!因為我們沒有錢買菜啊!
-
o mipalomaan a titi ko iyaen自已養的動物
-
o paʼoripan a titi ko mi…sasiraw的做醃製品的呦
-
不是買的 hay i不是買的
-
語推員: ca ko miadopan?不是狩獵的?
-
cowa不是
-
o miʼadopan iraay to狩獵的也是有
-
cowa 常常ira ko tamaʼ kira也不是常常有獵物
-
awaay to 有時候awa kira有時候也是沒有
-
ano ira to i misasiraway to如果有,就開始醃製
-
miala to ko malitengay to taʼangayay a koreng長輩就會把大的陶甕來
-
ya koreng tiya tataʼangayay kiya saw那個非常大的陶甕
-
語推員:hai是
-
pitelian to nanom那種的放水的那種
-
tira tepong han misasiraw就全塞在那裡醃
-
maraod ko 一個拜禮將近一個拜禮後
-
hadakan pasofawan拿出來,用酒精浸濕
-
pasofawan ho ci mira就讓它用酒浸濕
-
sasawan to 米酒米酒清洗
-
mi消毒tora ‘irang ira來消毒他的血
-
ciʼirangay kira因為還會有血殘留
-
malecad tona titi ini nengnengen iso你看看就像這塊肉一樣
-
ciʼirang還有血
-
sasawa koranan所以那個要清洗掉
-
ngaʼ patikoran ho miparo tira然後再次放入裡面
-
fangsi to cimira haw等它非常的香時
-
(No Record)差不多一個月了
-
hadakan to komaen就拿出來食用了
-
hatilaay ko no malitengay ya當時長輩就是如此的
-
ano macaloh kako sa kiso haw如果你是急著食用的
-
ciciken maherek midemak完成前面的動作後切片
-
ciciken ho koni這個要切片
-
ngaʼ kehenay maʼecak no才比較容易
-
miʼecakay kona demak nona cinah tona titi這個鹽巴是用來熟肉的
-
hai就是這樣
-
saw 為什麼adihay han iso salakat i所以為什麼最先要用很多
-
miʼecakay maʼecak no cinah haw讓鹽巴先熟透它
-
mangaʼay kira才可以
-
ano ca ka ʼecak i adada ko tiyad a!如果沒有熟,肚子會痛啊!
-
語推員:hatiraay ho ko itiyaay haw?過去也是如此嗎?
-
hatiraay ko itiyaay ho!是的過去就是如此!
-
hatitiniay ko cinah ira ini當時的鹽巴也是這樣
-
taʼakaʼakayay ko cinah ira非常的大顆
-
(No Record)不能用那個細的
-
語推員:哦~o~
-
taʼangʼangay ko cinah鹽巴都是大顆的
-
語推員:為什麼? naw?為什麼?
-
hai ngaʼ caka kahecid a才不會很鹹啊
-
語推員:taʼangayay a cinah caka kahecid?大顆的鹽巴不會鹹?
-
taʼangayay caka kahecid大顆的不會鹹
-
語推員:o~哦~
-
kamimingay a cinah kiya haw小小顆的鹽巴
-
kahecid sanay ʼanengelay to kaenen a !非常的鹹而且又苦啊!
-
語推員:o ~哦~
-
taʼangayay a cinah kiysaw haw大顆的鹽巴
-
cayka 不容易融化啊!比較不容易融化啊!
-
語推員:啊~hay啊~對后
-
hay 不容易融化kyasaw是的不容易融化
-
mangaʼayay ko micinahan ira它醃製的就非常的好
-
o manan to各類的
-
o foting to或魚類
-
o kiro或醃鹹魚
-
反正o mananmanan misasiraw haw反正任何可醃製的
-
(No Record)都是用那個粗的鹽巴
-
hay ya taʼangayay a cinah對,就是大顆的鹽巴
-
hay hatiraay ko picinah to misasiraw醃製的方式是如此
-
minengneng ko mako 以前haw在以前我
-
malitengay ci ina kiyasaw haw看著父母在做時
-
molic hananay ra kora kolang haw在滾動芥菜時
-
(No Record)也是用粗的
-
hay這樣
-
taʼangʼangay a cinah都是大顆的鹽巴
-
ano o foting to to taʼangaʼangayay a foting i如果是大條的魚類
-
(No Record)也是一樣
-
o hatiniay a cinah taʼangaʼangayay a cinah這樣大顆的鹽巴
-
ngaʼ caka kahecid cimira它才不會很鹹
-
nengnengen kiya misasirawan mako itira ca Likoan你可以去看我做好的在Likoan那裡
-
為什麼caka kahecid為什麼不會鹹
-
(No Record)就是用這種鹽巴
-
有的人mafokilay haw有的人不懂
-
他是用那個細的kamimingay cinah haw他是用那個細小小的鹽巴
-
語推員:kaheciday很鹹
-
kaheciday非常的鹹
-
samanen iso misawsaw haw再怎麼清洗
-
他會 lecep sanay i kalomaʼ no titi鹹度滲透到肉裡了
-
ko kahecid ra ʼanengelay to kaenen就非常的鹹而且還會苦
-
hay就是這樣
-
o~hatiraay haw哦~原來如此
-
hai hatiraay ko misasiraway醃肉就是這樣
-
iraay ho ko mi研究wan no malitengay to hatiraay長輩還有這樣的研究
-
o kaawaan to 冰箱啦主要也是因為沒有冰箱啦
-
(No Record)以前是沒有冰箱啊!
-
ngaʼ ngaʼay halafin才可以持久
-
ngaʼ halafin對才會持久
-
隨時都有鹹的比較,ngaʼay kakomaen ita隨時都有鹹的可以吃到
-
ira ko kaheciday有鹹的
-
awa kira ko 冰箱因為沒有冰箱的關係
-
miaca kiso to titi no hatini如果你現在買肉類
-
caka 冰en iso i ma ma壞掉han如果沒有冰起來,一定會壞掉
-
語推員:hai是的
-
saw o manamanan ho所以那一類的都可以
-
ano ira ko tongal la ho如果是多餘的
-
o manan ano ʼadopan to omanan不論是狩獵的或各類的
-
o riyar to 也是一樣或是海裡的也是一樣
-
micinahan 都是醃的啦都是加鹽巴都是醃的啦
-
ngaʼ mangaʼay kakomaen sanay才會吃得下飯這樣
-
(No Record)比較吃得下飯
-
hatiraay就是這樣
-
ano hatini misangaʼ to kako toni han?那現在我要開始做了嗎?
-
語推員:hai好的
-
hayda好的
-
語推員:o manamanan koʼayaw a demak misasiraw醃肉的前置作業有那些呢?
-
misasiraw kiso kyasaw nahaw如果你要醃肉時
-
ona 瓶子toni nahaw這個瓶子
-
sasawen ho cimira要先清洗過
-
masasaway to koni而這個是清洗過的
-
sasawen ho cimira要先洗過它
-
tihemok han cimira然後倒放著它
-
語推員:maʼicang才會乾
-
不能cinanom yo不能有水份
-
語推員:atiʼih cinanom不能有水
-
cinanom cimira 不行啦如果它有水不行啦
-
tihemoken ko nian ini masasaway to這個先前洗過,所以要倒放著
-
leto ako misasiraw hay這也是我先前做的段落
-
mitodohan ko malitengay 以前以前長輩們的是先燒過
-
ngaʼ fangsi才會香
-
caka todohen iso haw如果你沒有燒過
-
語推員:o maan ko sapitodoh no matoʼasay itiya ho?過去長輩們是用什麼燒呢?
-
以前是o kasoy ya !以前是用木材啊!
-
likat hanay ko kasoy kyasaw木材點火
-
todohan to kasoy ya就用木材去燒
-
teli han kafekang no saʼopoan a kasoy kira放在木材的上層
-
語推員:hai是哦
-
todohan aniniay to i現在的
-
iraay to ko hatiniay ini kira因為已經有這個了
-
語推員:hay是
-
hai hatiniay to ini anini所以現在的就是這樣
-
ngaʼ kaliki haw就可以很快
-
hay kaliki是的 會很快
-
語推員:fai licayen ho ako kiso haw阿姨 我請問你
-
hakowaay kiso a mafanaʼ misasiraw?你在那個年齡會醃製的?
-
minengnengan no mamo ho koni這是在祖母那個年代學到的
-
mamo ako mafanaʼay misasiraw我的祖母很會醃製
-
語推員:pina ko mihecaan iso itiya mihatatanam?當時你是幾歲學習的?
-
那時候misatatanam toni我學習的那時候
-
13歲ho kako我才13歲
-
manengnengay to ako ko demak na mira a我就看著他們做
-
hatiraay ira kira你們的作法
-
13歲kako o mamo ako haw我13歲時我的祖母
-
paloma to to diyong就開始養豬
-
tosa ko diyong paloma ira i養了兩頭豬
-
ayo ko diyong ta maso⌃soay i ha nako ci mamo i跟祖母說:哇我們的豬很肥
-
papacoken to ano cira koni sa ci mamo祖母說這隻是下次要殺的
-
papacoken mangata to kita mipanay因收割期要到了
-
awa to ko dateng herek to mipanay ngaʼ因為沒有菜,收割結束
-
misisatayal toni manamanan ini sa這個就可以來處理
-
語推員:o~哦~
-
miwakangay kira因為有在做完工的事
-
maherek mipanay miwakangay kita a收割完後有做完工的事
-
miwakang o siraw ko hadaken nira他就會把醃肉拿出來
-
anca o ʼokak o ʼokak有時會分骨頭歸骨頭
-
tinaiʼ tonaiʼ腸子歸腸子
-
那個都可以micinah to kaomaay ho no diyong只要是豬體內的那個都可以
-
就是都可以cinah ney就是都可以醃製
-
o simal 也可以加那個大腸豬油也可以加那個大腸
-
語推員:hay ! hay!沒錯! 沒錯!
-
hay是的
-
simal , 大腸油 、大腸
-
palakongkoen koranan micinah a加一起加鹽巴
-
(No Record)排骨也是排骨啊
-
hatiraan no malitengay kiyasaw 以前以前長輩就是這樣的
-
nengneng han ko mako我這樣看自已
-
caay ka pitilid kako kira因為我沒有讀書啊
-
語推員:哈哈哈
-
hay iraay katihi no mamo就是一直陪在祖母的旁邊
-
對啊! o maan ko demak ira對啊!他做什麼事情
-
matodongay ako 就是了啦我都學到就是了啦
-
hay hatiraay ko 以前我以前就是這樣
-
miiya to kako anini mitodoh to kako我現在要開始燒了
-
語推員:好
-
todohen kona 皮ira ngaʼ fangsis燒它的這個皮就會很香
-
hatinien ko pitodoh是這個燒的
-
todohen hay hatini像這樣把它燒了
-
tahiraen i kakohetingan nira直到他焦黑
-
語推員:o~哦~
-
kakohetingan nona 皮膚ini i這個皮膚變黑後
-
ngaʼ maʼecak kora katol nira它的皮才會是熟的
-
katol nira koni這個就是它的皮
-
maʼecak nona iya ini會被這個弄熟
-
misasiraw kiso當你醃製它時
-
komaen to kiso koʼengelay to吃能來就非常的嫩了
-
語推員:o~哦~
-
hay hatinian是的 就是這樣
-
sakoheting han ci mira mihatini要這樣很刻意的燒黑它
-
語推員:o sapitodohaw han to tora iya ira haw ?順便燒它身體的?
-
ato iya ira maan han to kiya毛叫什麼去了”毛”
-
(No Record)毛 嘿呀
-
makoracay koni makapahay這個很好也很乾淨
-
語推員:itaya ho caka hatini kiya?以前的應該不是這樣的后?
-
o itiya ho han 差不多餒以前也是差不多餒
-
很厲害ko malitengay itiya ho以前長輩們很厲害
-
很厲害ko malitengay mifadisawan nira長輩們很厲害會先燙過
-
語推員:o~哦~
-
pacok kyasaw mifadisawan nangra宰完之後接下來是燙過
-
kiskisan a就開始刮皮
-
hai hatiraan no malitengay ko mira是的長輩們就是這樣做的
-
語推員:o~哦~
-
hatini sa cimamo kyasaw 以前mitodoh以前祖母就是這樣燒的
-
語推員:mitodoh haw燒
-
ano cecay a kolong a diyong i如果是一頭牛或一條豬
-
hatinien haw?也是這樣嗎?
-
ano cecay a diyong如果是一條豬
-
caho ka pelaʼen iso ka diyong kyasaw還沒有剖開豬以前
-
ya kimoro ira 有沒有還是完好的有沒有
-
(No Record)你先烤
-
語推員:o~哦~
-
todohan ho cimira先燒過它之後
-
ngaʼ malifot kira才會比較順手
-
語推員:hai是的
-
(No Record)整個這樣子haw 比較好啊
-
ya cecay no diyong一整隻豬
-
語推員:‘ongʼong han haw?要很焦嗎?
-
‘ongʼong han cimira要把它烤焦一點
-
a sawni kiskisen a等一下就要刮它了
-
語推員:kiskisen ho haw還要刮一刮
-
hay kiskisen ho a sawni等一下還要刮一刮
-
samahan sakoheting sa不然焦黑焦黑的呀
-
(No Record)不能啊,而且這個是瓦斯餒
-
語推員:hay是的
-
瓦斯koni haw這是瓦斯后
-
caka kiskisen 不行如果不刮是不行的
-
語推員:ora fanges aca nira ko todohen haw?只要燒它的皮膚就好嗎?
-
語推員:ya titi nira tatihay haw?瘦肉的部份不行
-
tatiihay不行
-
ora fanges ira ini miʼecakay kora demak這個動作主要是要把它的皮燒熟
-
miʼecakay tona iya ini kyasaw燒熟的是
-
awa kora fanges nira如果沒有皮
-
caka kapah kaenen a就會不好吃啊
-
omanan ho kyasaw不論是什麼
-
miʼadopan打獵的
-
mitodohan ma⌃emin全部都要燒過
-
manamanan mitodohan所有都要燒過
-
語推員:o foting i?魚類呢?
-
o foting 是不用啦魚類是不用啦
-
語推員:o~caay ka todohen ko foting哦~魚類就不用燒
-
hay ono riyaray kora kira因為那是海邊的
-
o miʼadopan ari要是打獵的
-
anca o 山豬如果有有山豬
-
(No Record)也是一樣
-
語推員:fafoy山豬
-
語推員:mancel山猐
-
hay mitodohan ma⌃emin對,全部都要燒過
-
caho ka pelaʼen cimira haw todohan to還沒剖開前就要燒烤
-
salinalinah han mitodoh要一直移動的燒烤它
-
語推員:o kasoy ho itiya ho halafin kiya haw?以前是用木材燒一定用很久后?
-
halafinay非常的久
-
samolimoli hananay ma翻來翻去的
-
ciama o wama ako 以前haw以前我爸爸
-
ano mipacok to diyong kyasaw nahaw如果要殺豬時
-
cocok hananayra itira i ngoyos nira haw就是從他的嘴中插過去
-
oranan ko sapifelih就是利用那個來翻轉
-
safelifelih hanany mitapay ari重複來回的燒烤
-
全部maʼecakʼecak平均 ko ‘ongʼong nira全部要燒烤的很平均
-
makapahay kaenen a吃起來才好吃
-
hay就是這樣
-
hatini i hatini ko 皮膚啦i 有沒有你看就像這樣它的皮膚有沒有
-
(No Record)語推員:嗯嗯
-
然後sasawen itira ney然後要帶去那裡清洗
-
語推員:hay是哦
-
sasawen mikiskis cimira清洗還要刮一刮
-
語推員:哦~hay哦~是哦
-
hay kiskisen nako我會刮一刮它
-
maherek mitodoh haw燒烤完後
-
sasawen to cimira就要清洗它
-
kiskisen to kona kohetingra ini要把這個焦黑的刮掉
-
ona kohetingay nona titi這個黑色的部份
-
hatini han如此做
-
以前 awaay ho ko hatiniay ta ini kira以前我們沒有這種水龍頭
-
tayraay i ‘aro mikiskis tona fanges nira ini是到溪邊去刮這個皮
-
makoracay ko ‘aro 以前a以前的溪邊是非常乾淨的
-
(No Record)沒有像現在hai
-
hatinien koni tahira ka kohecalan nira 有沒有刮到他呈現白色的部份有沒有
-
(No Record)語推員:哦~
-
嘿~因為o瓦斯爐ko sapihanghang ita i honi kita因為剛才我們是用瓦斯爐燒烤它的
-
caka kiskisen haw 不行如果不刮是不行的
-
語推員:哦~kiskisen haw哦~要刮一刮后
-
kiskisen cimira mihatini korac要像這樣刮到乾淨
-
maʼecakay to kini 皮膚ini這個皮膚是熟的
-
語推員:ono kasoy i hatinien to haw?如果是木材也是要這樣嗎?
-
hatinien kono kasoy木材的也是要
-
koheting sa cimira samahan komaen ko ‘ongʼong非常的焦黑要如何吃這個
-
hay是的
-
(No Record)就這樣子
-
anca mahan ano kifetol kora fanges如果這頭豬的皮非常的厚
-
nona diyong ini kyasaw hina tosaen iso mitodoh就要燒烤兩次
-
todohen ho miliyaw cimira ari還要再燒烤一次
-
tahira kaʼecakan nira a直到它熟為止
-
語推員:ono lotok a diyong kifetol kiya haw fanges?如果是山豬的皮一定很厚后?
-
kifetolay ko fafoy山豬的是很厚
-
kifetolay ko 皮no fafoy山豬的皮是非常厚的
-
語推員:hay kinatosa ari是哦,那就要兩次
-
hay hinatosa是的 要兩次
-
hinatosaen ta koni mangaʼayay to這個如果我們燒烤兩次也是可以
-
hatinien mikorac tahira kakoracan nira要像這樣清洗到他乾淨
-
語推員:o~哦~
-
miʼecakan i honi kira mitodoh因為剛才是讓它燒烤到熟
-
語推員:hai是的
-
(No Record)啊呦,以前后,好幾個人在用餒
-
cecay ko diyong一隻豬
-
cecay ko diyong no malitengay 以前以前長輩養一隻豬
-
karademak hananay ra 一天餒就可以忙錄一整天餒
-
語推員:no niyaroʼ a tamdaw haw?部落人的嗎?
-
hay no niyaroʼ a tamdaw 你說呢?是啊所有部落的人 你說呢?
-
差不多palahokan a pacafay差不多還要吃午餐啊
-
ira ko lilam kira也會有份
-
語推員:hai是的
-
(No Record)一個人一點點、一個人一點點
-
han kira就這樣
-
語推員:pafatis han ko hatiraay haw這個就是所謂的分享
-
pafatisen marorayay mipadang很辛苦的協助所以會分享
-
語推員:hai是的
-
itiyaay ho 真的是 mangaʼayay haw以前的真的是很好餒
-
hay是的
-
語推員: mipaladaʼay互相分享
-
paladaʼladaʼ sa kono 以前以前的都會分享
-
語推員:pafatis sa ko itiyaay ho haw以前的互相分享
-
hay songilaan misasaw要確實的清洗
-
語推員:sakohecal sato i整個變白了耶
-
hay sakohecal sa cimira對,它變白了
-
sasawen to misongilaʼ要很確實的清洗
-
因為是o nian ini haw因為這個
-
caay to katangtangen koni kira已經不再煮過
-
tangsol hanay to就直接
-
fangsis to cimira tangsol hanay to a mikomaen就會直接食用它了
-
hai是的
-
(No Record)好了
-
maherekay to mikiskis kora ‘ongʼong nira剛剛已經結束刮掉
-
i honi kira mitodohan它身上的焦黑的部份
-
ciciken to sawsawen nira 洗乾淨呦要切片了,洗乾淨呦
-
(No Record)洗乾淨才不會有那個黑黑的
-
ciciken 為什麼以前o malitengay kyasaw haw要切一切 為什麼以前長輩他們
-
cecay ko diyong kira一整隻豬
-
adihayay koni ini很多像這種的
-
adihayay kira haw因為非常的多
-
cinah hananay nangra ko kahatini nira ney就這樣整條撒上鹽巴
-
tansol hananay tayra i koreng然後就直接放入陶甕
-
語推員:o~i koreng taʼangayay哦~在很大的陶甕
-
taʼangayay ari對很大的
-
tansol hanay itira i koreng就直接放入陶甕
-
(No Record)差不多一個禮拜
-
hadaken拿出來
-
hadakan kona titi ini pasofawan拿出來用米酒清洗
-
pasofawan iso kyasaw haw米酒清洗後
-
patikolen ma pasofaw kiso misasaw to 米酒就是用米酒清洗
-
(No Record)消毒一下麻
-
語推員:to ‘epah米酒
-
hey to ‘epah是的米酒
-
patikolan patayra ta koreng miteli再拿到陶甕放
-
ceceken songilaʼen micece cimira要擺放好
-
halafilafin cimira 一年都可以再多久一年都可以
-
(No Record)語推員:哦~是哦
-
hay 一年都可以是的一年都可以
-
hatiraay就是這樣
-
ono mita ini i macalohay komaen kira我們的這個是因為有急著要吃
-
ciciken to cimira kira先把它切好
-
ngaʼ kahenay maʼecak no cinah鹽巴就容易熟透它
-
hay這樣
-
kahenay maʼecak no cinah cimira鹽巴就容易熟透它
-
ano kihepichepic cimira haw如果切小片小片
-
halikiay maʼecak no cinah a就容易鹽巴就容易熟透它
-
語推員:haliki sa pina a romiʼad mangaʼay makaen?要多久的時間就可以吃?
-
(No Record)半個月就可以了
-
語推員:ngaʼay to makaen?就可以吃了?
-
ngaʼay to makaen koni這個就可以吃了
-
(No Record)語推員:哦~
-
kamimingen micicik kira因為切小片
-
aniniay a tamdaw matalaway to現今的人
-
taʼangangayay ko cicik a很怕切大塊的
-
不像以前 malitengay不像以前的長輩
-
(No Record)越大越好
-
(No Record)語推員:哦~
-
hatitiniay ko no malitengay kyasaw長輩都是這樣
-
taʼakaʼakay kyasaw這麼大的
-
anini a kaemangay haw現在的孩子
-
hatitiniay ini都是這樣的
-
komaen kako to siraw sa haw想吃醃肉時
-
kamimingan to anini hay都是小塊小塊的
-
ano micicik kiso hatinien如果你要切的時候
-
masakapah sa cimira a manengneng當它熟了之後就很好看
-
(No Record)一片一片的
-
kamimingen小小片的
-
語推員:ono cecay a kaen nahaw就是一口的量
-
cecay a kaen iso就是你的一口
-
mitanam kako sa ko tamdaw mangaʼayay mitanam要試吃的人就很好試吃
-
語推員:makapahay kona titi tonian a這個豬肉很棒的耶
-
hay makapahay kona titi ini沒錯這個豬肉很棒的
-
o 黑豬肉 a titi makapaha sasirawen ney尤其黑豬肉醃製起來漂亮
-
語推員:哦~mangalef ko miʼadopan haw?打獵的更是吧?
-
o miʼadopan 更好吃打獵的更好吃
-
語推員:hai是的
-
oroma to 很結實ko miʼadopan打獵的非常的結實
-
語推員:mafanaʼay to ko matoʼasay ita itiya ho haw?我們的長輩真的很有智慧后?
-
hay o maan sa to ko mira piharateng hiwawa是啊 他們都為生活想辦法
-
ca ka cinahen iso o maan ko kakaenen如果不做醃製品就沒得吃啊
-
語推員:hai是的