跳到主要內容區塊 :::
 

我的一生

:::
  •  204
  •  0
  • FB圖示
  • line圖示
生長在馬太鞍部落的Siwlan Payo(黃月花)fai，分享他童年的生活情竟以及定居宜蘭後，一直想完成自已的讀書的心願，家庭的鼓勵下，完成了國中、高中以及目前正在讀的大學生活，因對族語一直是有使命感，所以除了在學校有接族語課程外，在教會也擔任了教族語及書寫符號的工作，並鼓勵現代的孩子，不要丟忘了自已的語言，要常常開口說。
TIME:

  • 字幕列表
  • Ngaʼay ho salikaka mapolong!
    各位大家好！
  • kako ci Siwlan Payo ko ngangan no mako no Pangcah，
    我的族名叫Siwlan Payo，
  • no holam ngangan i . 黃月花 sanay ko ngangan ako,
    我的漢名叫黃月花，
  • kako i pakayra i Kalingko no Fataʼan ko niyaroʼ no mako,
    我的部落在花蓮馬太鞍，
  • lomaʼ ako i misawanengay kaysya i siwkosya kami moku,
    我們全家都住在糖廠宿舍，
  • itira matayal kona mama ako,
    那是爸爸工作之地方，
  • ina niyam i i Tafalongay tamdaw,
    媽媽是富田的人，
  • ira ko pala nira itirasa mi misimaw to pala nira,
    媽媽整天顧他的農作物，
  • kako sato i kaysya masofoc,
    我在糖廠環境出生，
  • tangasa toʼas iraho ko lomaʼ niyam i kaysya,
    從小到大都住在糖廠，
  • mamang ho kami i ri ,
    我們小時候，
  • ya lomaʼ no fiyaw fiyaw i paloma to tefos,
    鄰居週邊空地都種甘蔗，
  • sawawa ho kami i tayra sa kami miholol mingosngos to kiyafes tayra ʼalo ʼalo sa miala to foting mihalama kami miala to ˆapˆap,
    童年時邊玩邊吃野芭樂，也到小河邊撈魚還抓田蛙，
  • caho ka tangasa iciningsey kako i ira to ko safa no niyam,
    我還沒讀小學，家中又多一個妹妹，
  • mama ako sankotay i kaysya a matayal,
    爸爸的工作是三班制，
  • ina niyam i misapala mipaloma to mienip, awa i lomaʼ kako sato i lomaʼ misimaw to safa,
    我的母親是農夫種水稻，都不在家，都是我在照顧妹妹，
  • ayaway ko lomaʼ niyam i , cowa mipaʼayam mifafuy maroray kako misimaw kako to safa ako,
    那時我要養雞、餵豬還照顧妹妹，
  • ira sa kami i fangcal sa ko pihololan kami to i i kaysakaysa ko lomaʼniyam, mamang ho kami talacowa to mihiya miholol kami i,
    回味那時，糖廠有很棒很大的空地可玩遊戲，因就在家的附近，我們小時候就是這樣到處跑，
  • mi小學 kami ri mihanhan to kami i , talaʼalo misalama talalotok miala to sinafel, mingawngaw to kiyafes, misimaw to safa ako,
    小學放暑假時，時常往河裏戲水，又到山上撿野菜， 還要照顧妹妹邊吃芭樂，
  • miala to kaceferang i tayra i pala mihiya to kodasing,
    夏天到 去拔花生，
  • miala to to papah no pakaen to fafoy lapot pakaen to fafoy ,
    去採地瓜葉，拿來餵豬，
  • ha！si matini sa simsim sa minengneng kinaʼorip niri , katawaan to maroray to,
    呀！我的人生覺得好笑也非常辛苦，
  • fangcal ko hiya ko sa holol imatini sa sasimsim han ko faloco i,
    選擇快樂的心情，讓自已開心一點
  • ano misalama kami tacowa i ato safa i, masolep kami ri tayrasa i ecaw ri, miwarwar to kakaenen no fafoy i, mitepa to kakaenen no hiya konga , mapalo to aca no ina, mimaan mimaen to kaenen no fafuy saan,
    帶妹妹出去玩，肚子餓了，到煮豬吃的大灶爐，翻找地瓜來吃，被媽媽發現，還被打，
  • ato mimaan to kami i tayrasa i ʼalo miala to futing, ʼafar misalama to nanom miala to futing, patawmaʼ pakaen to safa kami sato micacak,
    和，到小溪流戲水、抓魚蝦、帶回去煮給妹妹吃，
  • awa ko ina i kako sato matiya to ina mipakaen to safa paliloc to safa,
    媽媽都不在家，都是我準備吃的，餵妹妹吃飯、還幫她洗澡。
  • maherek to paliloc cilanan i micadad to kami mitilid,
    洗完澡之後，我們開始寫功課
  • han san misimsim tina ʼorip no niyam katawaan,
    想起這樣的生活也蠻有趣的
  • Lomaʼay tayal i awaay ko ina i pala cira i,
    媽媽在田裡忙的工作，家裡所有事情都我在做，
  • ta kako ato ya safa i, mipakaen to fafoy . pakaen to ʼayam,
    我跟妹妹一起去養豬、養雞，
  • misawsaw to foduy no ina ato mama,
    還要幫爸爸媽媽洗衣服，
  • ano pakayra i picodadan tawmaʼ to i, milosimet ho to lomaʼ no fuduy no niyam,
    放學回家一樣要整理家務事
  • o ʼayaw ho kami awaay ho ko kaso, o
    早期沒有瓦斯，所以我們會很隨便的找可以燒的東西，例如芭樂的樹枝來煮三餐或是煮地瓜給豬吃
  • dadaya sato i, kako to micacakay to kakaenen pakaen to safa,
    晚上到了，又要煮晚餐，餵妹妹吃飯
  • papawsa to kako ci mamaan niyam, i kaysya matayal ci na mama niyam, 三班制sanay saan kotay cira matayal ri, powsa han ako dadaya kina mama niyam kako sato mihiyaay mihiniay to lomaʼ,
    爸爸在糖廠都是上大夜班，半夜我還要送便當給爸爸吃，我小小年紀家務事都是 我在打理。
  • 小學to i 畢業 sato kako i, cay to pacodad ko mama takowanan,
    我國小畢業，爸爸就沒讓我繼續讀書，
  • awa ko pidad sa ko cingraw nirari, aka picodad, matayal to kiso mipadang to lomaʼ saan ko sowal nira, hay sato kako ,
    因為家裡窮困，無法再讀書，爸爸要我外出工作幫忙家裡的經濟，我也答應了
  • ta folod han ako to kaka kaka tayra i 桃園matayal to kako, mipadang to lomaʼ,
    我就跟部落的大哥哥姐姐上北部，到桃園跟他們一起工作。
  • mamang ho kami, away ko dingki to losoko sa micadad, karoray micodad mahaenay ,
    回想，小時候沒有電燈看書、寫字、用蠟燭照光，
  • maanen micodad, caay to ka tangasa ko codad no niyam,
    那時看書、寫字真的有困難。
  • Ta toʼas sato kako iwi 台北 i, matayal to kako i kaysya no 桃園, Tangasa i mikikong to kako i, cifaʼinay to kako i, sofoc sato ko wawa i ,
    慢慢的長大，一直都在台北桃園工作，之後，我找到對象就嫁人、生子了。
  • mimaan to kako sa ri, dodo han ako to wawa ako micodad,
    孩子長大了，我想要完成未完成的學業跟著孩子去讀書。
  • ya faʼinay ako o tayal nira i, o ticetoay, ko hiya ya pongkang cirari,
    我先生的工作是在挖隧道，
  • han sato kami mikarkaray to pongkang ta , itini sato kami i 蘇澳 cay to ka linah kami, itini sato kami i蘇澳 mamoko,
    我先生的工作是挖隧道工程，從此沒有再搬家了，就定居在蘇澳到現在，
  • tangasa anini matoʼas to ko wawa, ma畢業 to cira masakaying to ciraring ri,
    現在孩子都長大成人了，畢業後
  • man sato kako i, hayda ! micodad to kako san ko falocoʼ ako ri,
    不知我該怎麼辦，我心想，還是繼續唸書，
  • alikato han ako to cafay ako paini nira to ira ko mahanay to picodadan,
    感謝我的先生，說，有這樣的課程，
  • maolah kiso micodad hay san ri, hay sato kako i, iciningsi ho kako imatini no 大學,
    先生問我，你喜歡讀書嗎? 是啊！喜歡唸書，目前我已唸大學一年級。
  • matini sari, mafokil misowal to Pangcah sowal sato ko wawa ako ri,
    我到現在還不怎麼會講阿美族語，孩子跟我說
  • cifalocoʼ sato i tanga sato mihiyaay i, aya! kona sowal no Pangcah,
    我心裡在想，這個阿美族的語言，
  • hacowa to kako pasifanaʼ to wawa ako ato kamangay a wawa,
    不知道何時教我的孩子 ，以及，教其他的小朋友。
  • nawhani, micodad kako to大學 ko sanay to paini kako to wawa,
    因為，我現在唸大學原因之一，我要去教小朋友。
  • ano aka pisiday to sowal no Pangcah sa imatini ko sifo,
    原民會呼籲，不要遺忘阿美族的語言，
  • kako ri paʼicelen ako to mihiya pahiya paini to sowal no Pangcah, aka kapawan kita o Pangcahay san ko falocoʼ ako, ciʼicel
    我本身很努力加強說阿美族語，也在教學，我心想，希望大家要常常說阿美族語，
  • paʼicelen kako ciʼicelen ako mihiya micodad,
    你們要很用力的支持我，我也很努力讀書，
  • ira ho ko saneykang to picodad ako ri,
    我還有3年的時間就要畢業了。
  • 加油 hatirato ko hiya saʼicelen han to ko falocoʼ ako,
    我為我自己加油鼓勵！
  • maseking ako to sowal no Pangcah, sapasifanaʼ ako to kaemangay,
    我也去考阿美族語的認證，為了要教學生。
  • mapasifanaʼ to ako i siwngako to malasingsiay to kako iʼayaw,
    我曾經在國小，教阿美族語。
  • sa matini nipaini kako to codad cay kaedeng kako to codad ri,
    目前有在教學，因學歷不足繼續讀書，
  • sa hatinito mihiya mi上大學 haw sanay to ko sowal ako,
    上大學的事，我說到這裡。
  • mipaʼicel ko sowal ako, iraho ko
    所以 ，我鼓勵大家，還有
  • matini sa i, tayni i kiwkay kako mipasifanaʼ to Pangcah no radiw seysiw,
    我目前都在教會教阿美族詩歌及聖經，
  • mipasifanaʼ to ya matoʼasay tamdaw to codad no mita,
    我在哪裡教老人族語文字，
  • iʼayaw awa ko codad kira, imatini ira to ko sowal no ira to kocodad no Pangcah ri,
    以前沒有文字，現在阿美族有書寫符號了
  • matini paʼicel sa i kiwkay mipasifanaʼ tina matoʼasay, ta mafanaʼ caira a paini to sona naira,
    目前我很用心在教會教長輩，如此他們就可以教自已的孫子
  • saan ko sowal ako to falocoʼ ako,
    這是我心裡的話，
  • paʼicelen kako haw maemin,
    希望大家都鼓勵我，
  • sani kansya ako to kiwkay, hatira ko ʼicel ni 牧師 niyam mipaini takowanan to ʼicel hay,
    感謝教會的支持及牧師的鼓勵
  • mimaan kiso anini ? mimaan kako anini., mi
    你目前在做什麼 ? 我目前是嗎?
  • i kiwkay mipa mipa pasifanaʼ to seysiw ato radiw,
    我在教會教阿美詩歌以及聖經，
  • cakasaani , mafanaʼ caira misowal to no Pangcah mafokil minengneng to codad sa imatini,
    雖然他們會說阿美族語，但是，他們看不懂字，
  • painien ako to codad cairanan, ta mafanaʼ caira pasifanaʼ caira to wawa to sona naira san matini ko falocoʼ ako,
    所以我教他們書寫符號，他們就可以傳承孩子及孫子，這是我的心願
  • nanay pasifanaʼ no ama to codad ko sona ato wawa naira,
    希望阿嬤一定要傳承族語及文字給孩子、孫子們。
  • imatini sa micodad kako to 大學, ta fangcal pasifanaʼ cairanan saan ko harateng ako ato ʼicel ako,
    我目前唸大學的目的是，讓我教學更佳，正在努力中，
  • ta saʼicelen kita haw, masaPangcah kita san ha! ha! ha! ha!
    我們大家一起努力，說阿美族語好嗎?哈！哈！哈！哈！
  • hatira to ko hiya ko falocoʼ ako ato liso ako
    這是我心裡之想法。
  • aka kapawan kita haw, misaPangcahay tamdaw, saʼicelen alingato aray han ako itini.
    我們阿美族人，千萬不要忘記語言，要常常說族語，我們大家努力說族語 ，非常感謝。